Cyfarwyddyd

Newid strwythur eich elusen

Sut i newid cymdeithas anghorfforedig neu ymddiriedolaeth i fod yn gwmni elusennol neu SCE, a mathau eraill o newid.

Pryd i newid strwythur eich elusen

Mae strwythur cyfreithiol eich elusen yn pennu eich math o elusen. Mae pedwar prif fath o strwythur elusen cyffredin:

  • sefydliad corfforedig elusennol (SCE) – mae dau strwythur; SCE cyswllt a SCE sylfaen
  • cwmni elusennol (cyfyngedig drwy warant)
  • cymdeithas anghorfforedig
  • ymddiriedolaeth

Mae strwythur cyfreithiol eich elusen yn penderfynu:

  • pwy fydd yn ei rhedeg ac a fydd aelodaeth ehangach ganddi
  • a oes modd iddi lunio contractau neu gyflogi staff yn ei henw ei hun
  • a yw ei hymddiriedolwyr yn atebol yn bersonol am yr hyn y mae’n ei wneud

Efallai y byddwch am newid strwythur eich elusen oherwydd nid yw’ch strwythur presennol yn caniatáu i chi wneud rhywbeth. Er enghraifft, gall ymddiriedolwyr elusen anghorfforedig sy’n tyfu benderfynu newid i strwythur elusen gorfforedig oherwydd bod rhaid i’r elusen gyflogi staff.

Nid yw elusen anghorfforedig yn gorff cyfreithiol ei hun felly nid yw’n gallu llunio contractau yn ei enw ei hun. Mae’n rhaid i’r ymddiriedolwyr lunio contractau yn bersonol – gallant fod yn atebol os yw rhywbeth yn mynd o’i le ac maen nhw ar fai.

Efallai y byddwch chi hefyd yn penderfynu newid i strwythur elusen gorfforedig (‘corffori’) oherwydd:

  • rydych chi am gofrestru’r teitl i dir neu eiddo eich elusen yn ei henw ei hun (yn hytrach nag yn enw ymddiriedolwr neu yn y Ceidwad Swyddogol i Elusennau)
  • rydych chi’n poeni am lefel y risg ariannol y mae’ch elusen yn ei hwynebu ac rydych chi am roi mwy o ddiogelwch i’r ymddiriedolwyr (ond mae’n rhaid i’r ymddiriedolwyr barhau i weithredu mewn modd cyfrifol)
  • bydd eich elusen yn darparu gwasanaethau elusennol o dan gontract (er enghraifft gydag awdurdod lleol)

Fel arfer mae newid i strwythur elusennol gwahanol yn golygu sefydlu elusen newydd, trosglwyddo asedau a rhwymedigaethau eich elusen wreiddiol iddi yna cau’r elusen wreiddiol.

Gall hyn fod yn gymhleth, yn enwedig os oes asedau gan eich elusen sy’n waddol parhaol. Mae’n rhaid i chi a’r ymddiriedolwyr eraill benderfynu ei fod er lles eich elusen i newid i fath gwahanol o elusen.

Darllenwch Mathau o elusennau: sut i ddewis strwythur (CC22a) i gael rhagor o wybodaeth am fanteision ac anfanteision y gwahanol fathau o strwythur elusennol. Defnyddiwch y rhestr wirio a’r fideo canlynol i’ch helpu i gynllunio newid i strwythur elusennol gwahanol.

Newid strwythur eich elusen

Newid elusen anghorfforedig i fod yn SCE

Yn gyntaf, dewiswch y cyfansoddiad enghreifftiol SCE sy’n gweddu orau i’ch elusen wreiddiol. Defnyddiwch y model cyswllt os yw’ch elusen anghorfforedig wreiddiol:

  • â chyfansoddiad fel ei dogfen lywodraethol
  • ag aelodaeth ehangach sy’n pleidleisio ar benderfyniadau pwysig, megis ethol ymddiriedolwyr neu aelodau pwyllgor

Defnyddiwch y model sylfaen os yw’ch elusen wreiddiol:

  • wedi’i llywodraethu gan weithred ymddiriedolaeth, ewyllys, cynllun neu drawsgludiad
  • yn cael ei rhedeg gan ei hymddiriedolwyr yn unig, ac
  • nid oes aelodaeth bleidleisio ganddi

Cwblhewch y templed cyfansoddiad SCE priodol fel eich dogfen lywodraethol SCE newydd. Pan fydd yr ymddiriedolwyr yn cytuno â’r cyfansoddiad, cofrestrwch eich SCE newydd gyda’r Comisiwn Elusennau.

Pan fydd eich SCE newydd wedi’i gofrestru, trosglwyddwch asedau gwreiddiol eich elusen iddo, ar yr amod y gallwch wneud hynny heb i un neu ddwy o’r elusennau gael awdurdod blaenorol yn gyntaf gan y Comisiwn. Yn ddelfrydol dylech dalu unrhyw ddyledion yn gyntaf. Ceisiwch gyngor proffesiynol os ydych chi’n teimlo bod angen i chi wneud hynny, er enghraifft os ydych chi’n trosglwyddo unrhyw gontractau (gan gynnwys cyflogaeth) neu ddyledion.

Efallai y gallech drosglwyddo asedau eich elusen drwy gytuno i roi holl asedau’r elusen wreiddiol i’r SCE newydd fel ffordd o ateb dibenion yr elusen wreiddiol. Mae’n rhaid i ddibenion y ddwy elusen fod yn ddigon tebyg ac mae’n rhaid i ddogfen lywodraethol yr elusen wreiddiol ganiatáu i chi roi ei holl asedau i ffwrdd.

Wrth benderfynu a oes angen cymeradwyaeth y Comisiwn arnoch cyn trosglwyddo’r asedau, mater allweddol i’w ystyried yw a yw unrhyw ymddiriedolwyr yr elusen wreiddiol yr un fath ag ymddiriedolwyr y SCE newydd. Os yw rhai neu bob un o’r ymddiriedolwyr yr un fath, a oes modd rheoli gwrthdaro buddiannau neu deyrngarwch a fydd yn codi yn y penderfyniad i drosglwyddo? Er enghraifft, oes digon o ymddiriedolwyr heb unrhyw wrthdaro ar y ddwy ochr o’r trosglwyddiad arfaethedig i ganiatáu i bob un wneud penderfyniad â chworwm o ymddiriedolwyr heb wrthdaro? Fel arall, oes pŵer yn nogfen lywodraethol yr elusen wreiddiol sy’n caniatáu trosglwyddo yn uniongyrchol ac yn benodol hyd yn oed os yw rhai neu’r holl ymddiriedolwyr â gwrthdaro buddiannau neu deyrngarwch?

Os na, efallai y bydd angen cymeradwyaeth y Comisiwn arnoch – darllenwch ‘Sut i drosglwyddo asedau elusen’.

Mewn sawl achos bydd ymddiriedolwyr yr elusen sy’n trosglwyddo hefyd yn ceisio indemniad gan ymddiriedolwyr y SCE. Gall fod angen cymeradwyaeth y Comisiwn ar gyfer hyn hefyd – darllenwch ein canllaw ar Sut i drosglwyddo asedau elusen.

Pan fydd trosglwyddo asedau wedi’i gwblhau, caewch eich elusen wreiddiol yn unol ag unrhyw reolau a nodwyd yn ei dogfen lywodraethol a rhowch wybod i’r Comisiwn ei bod wedi cau.

Trosglwyddo asedau gwaddol parhaol o elusen anghorfforedig i SCE

Mae gwaddol parhaol yn arian neu’n eiddo y bwriadwyd iddo gael ei ddal gan elusen am byth yn wreiddiol. Fel arfer mae hyn wedi’i nodi fel cyfyngiad yn nogfen lywodraethol yr elusen.

Mae trosglwyddiad gwaddol parhaol SCE yn wahanol i un anghorfforedig. Y rheswm am hyn yw oherwydd y gall SCE ddal asedau cyfyngedig a gwaddol parhaol fel rhan o’r SCE, heb yr angen am gronfa gyfyngedig a chysylltiedig newydd.

Os oes gennych chi waddol parhaol rydych chi am ei drosglwyddo, mae’n rhaid i chi:

  • gofrestru SCE newydd, yna
  • gwneud datganiad breinio, sef dogfen gyfreithiol sy’n trosglwyddo holl eiddo’r elusen wreiddiol i’r SCE newydd

Unwaith eto, bydd rhaid i chi ystyried a oes angen cymeradwyaeth y Comisiwn arnoch cyn gwneud hyn (gweler uchod).

Datganiad breinio enghreifftiol

Efallai na fydd y ffeil hon yn addas ar gyfer defnyddwyr technoleg gynorthwyol Gwneud cais am fformat gwahanol.

I ofyn am y ddogfen hon mewn fformat arall, fel braille, sain neu fath arall o ffeil anfonwch e-bost at usability@charitycommission.gsi.gov.uk gan roi eich cyfeiriad, eich rhif ffôn a theitl y cyhoeddiad ("Datganiad breinio enghreifftiol").

Pan fydd y trosglwyddiad asedau wedi’i gwblhau, caewch eich elusen wreiddiol yn unol ag unrhyw reolau a nodwyd yn ei dogfen lywodraethol a rhowch wybod i’r Comisiwn ei bod wedi cau.

Newid cwmni elusennol i fod yn SCE

O I Ionawr 2018 gall cwmnïau elusennol sydd ag incwm blynyddol o lai na £12,500 ddefnyddio proses syml i newid i fod yn Sefydliad Corfforedig Elusennol (SCE). Bydd y broses ar gael i elusennau mwy fesul cam yn ôl yr amserlen yn ein canllaw i newidiadau deddfwriaethol SCE.

Mae defnyddio’r broses hon yn golygu bod yr elusen yn parhau i fodoli ond mewn ffurf wahanol. Mae’n golygu y byddwch yn gallu cadw enw a rhif elusen presennol yr elusen.

Dylech allu cadw cyfrifon banc presennol yr elusen hefyd ac yn y rhan fwyaf o achosion dylai’r SCE newydd dderbyn unrhyw gymynroddion sydd wedi cael eu gadael i’r cwmni elusennol gwreiddiol.

Prif fantais SCEau dros gwmnïau elusennol yw nad oes rhaid i SCEau gofrestru gyda Thŷ’r Cwmnïau yn ogystal â’r Comisiwn Elusennau, ac anfon cyfrifon atynt.

I newid cwmni i fod yn SCE mae’n rhaid i chi wneud cais i ni.

Cyn gwneud cais bydd rhaid i chi wirio’r canlynol:

beth yw incwm eich elusen a phryd allwch chi wneud cais? os yw’n llai na £12,500 y dyddiad fydd 1 Ionawr
ydy’ch cwmni elusennol wedi’i gofrestru gyda’r Comisiwn? os yw wedi’i esgusodi rhag cofrestru ni fydd yn gallu newid i fod yn SCE
ydych chi wedi bodloni unrhyw ofynion ffeilio Tŷ’r Cwmnïau neu’r Comisiwn Elusennau? er enghraifft cyfrifon ac unrhyw newidiadau yn eich manylion cofrestredig
ydy’ch cwmni wedi cyhoeddi unrhyw gyfranddaliadau? mae hyn yn eithaf anghyffredin ar gyfer cwmnïau elusennol, ond os ydyw wedi gwneud hynny, rhaid eu bod wedi’u talu’n llawn
beth yw atebolrwydd aelodau’r cwmni os yw’n dirwyn i ben? os oes angen taliad o fwy na £10 arno, bydd rhaid iddo fod yr un fath, neu’n fwy, ar gyfer y SCE newydd

Oes rhaid i chi wneud unrhyw newidiadau i’r canlynol:

amcanion y cwmni neu ei enw? Os oes, bydd rhaid i chi wneud y rhain, gyda’n cydsyniad ni os oes angen, a’u cofrestru, naill ai cyn neu ar ôl bod yn SCE. Sylwch, mae’r broses yn eich galluogi i roi “cyfyngedig” yn lle “SCE” neu “Sefydliad Corfforedig Elusennol” neu’r geiriau Cymraeg cyfatebol
ehangu’r darpariaethau gan ganiatáu buddion a thaliadau i’r ymddiriedolwyr elusen? Bydd rhaid i chi wneud hyn os yw’r darpariaethau yn erthyglau cymdeithasu eich cwmni yn fwy cyfyngol na’r darpariaethau yng nghyfansoddiad y SCE). Os ydych yn gwneud hyn, bydd rhaid i chi wneud y newidiadau hyn, gyda’n cydsyniad ni os oes angen, a’u cofrestru cyn bod yn SCE
y darpariaethau ynghylch pwy sy’n derbyn unrhyw gronfeydd sy’n weddill os yw’r elusen yn cael ei diddymu? Os ydych yn gwneud newidiadau sy’n newid y ffordd y caiff eiddo’r cwmni ei ddefnyddio ar ôl i’r cwmni gael ei ddiddymu, bydd rhaid i chi wneud y newidiadau hyn, gyda’n cydsyniad ni os oes angen, a’u cofrestru cyn neu ar ôl bod yn SCE

Ni fyddwn yn derbyn unrhyw gais i newid os yw unrhyw un o’r materion uchod yn gymwys ond heb gael sylw.

Rhaid i chi wneud cais i newid trwy ddefnyddio’r ffurflen gais ar-lein a rhaid cynnwys yr wybodaeth ganlynol gyda’ch cais:

  1. Ar gyfer y cwmni, copi o’i gynnig yn cadarnhau’r penderfyniad i newid i fod yn SCE. Rhaid i’r penderfyniad fod yn benderfyniad arbennig a gafodd ei basio mewn cyfarfod neu’n benderfyniad ysgrifenedig unfrydol wedi’i lofnodi gan neu ar ran holl aelodau’r cwmni a fyddai â hawl i bleidleisio ar benderfyniad arbennig
  2. Ar gyfer y SCE arfaethedig, copi o’r cyfansoddiad arfaethedig – defnyddiwch un o’n cyfansoddiadau enghreifftiol ar gyfer SCEau i osgoi oedi a lleihau’r posibilrwydd o wrthod eich cais. Ceir dau gyfansoddiad enghreifftiol, defnyddiwch y cyfansoddiad Cyswllt os bydd gan y SCE aelodau heblaw’r ymddiriedolwyr neu defnyddiwch y cyfansoddiad Sylfaen os mai’r ymddiriedolwyr fydd yr unig aelodau
  3. Y penderfyniad yn mabwysiadu cyfansoddiad arfaethedig y SCE
  4. Datganiad bod ymddiriedolwyr y SCE gymwys i wasanaethau fel ymddiriedolwyr
  5. Os oes unrhyw ddarpariaethau “gwarantu” yn y cyfansoddiad arfaethedig (cyfyngiadau ar newidiadau sy’n mynd y tu hwnt i’r hyn sy’n ofynnol gan y gyfraith), datganiad yn nodi hyn a’r darpariaethau perthnasol

Pan fydd eich cais wedi cael ei gyflwyno byddwn yn gwirio’r canlynol:

  • bydd y SCE yn bodloni’r gofynion cyfreithiol ar gyfer statws elusennol a chofrestru
  • ni ellir drysu rhwng enw’r SCE ag enw elusen arall ac nid yw’n gamarweiniol neu’n dramgwyddus
  • mae’ch cwmni a phob un o’i ymddiriedolwyr wedi ffeilio’r holl ddogfennau a gwybodaeth y mae’n rhaid iddynt eu ffeilio gyda Thŷ’r Cwmnïau a gyda’r Comisiwn
  • nid oes unrhyw ymddiriedolwyr anghymwys
  • nid oes unrhyw achosion cyfreithiol yn erbyn y cwmni elusennol gan Dŷ’r Cwmnïau
  • nid yw’ch cwmni wrthi’n cael ei ddiddymu neu wedi’i roi yn nwylo’r gweinyddwr
  • ar ôl gwirio gyda Thŷ’r Cwmnïau ac, mewn rhai achosion gydag unigolion neu sefydliadau eraill, nid oes unrhyw reswm dros gredu y byddai cofrestru’r newid yn amhriodol

Os yw’r gwiriadau hyn yn foddhaol byddwn yn gofyn i Dŷ’r Cwmnïau ddileu’r cwmni o’r gofrestr cwmnïau. Byddwn yn cwblhau cofrestru’r SCE pan fydd y cwmni wedi cael ei ddileu o’r gofrestr cwmnïau.

Byddwn yn dweud wrthych pan fydd newid eich elusen i fod yn SCE wedi’i gwblhau.

Mewn amgylchiadau eithriadol, os oes rhaid i chi dynnu’ch cais yn ôl gallwch wneud hynny hyd at y pwynt pan fyddwn yn gofyn i Dŷ’r Cwmnïau ddileu’r cwmni o’r gofrestr cwmnïau. Pan fyddwn wedi rhoi gwybod i Dŷ’r Cwmnïau mae dyletswydd gyfreithiol arnynt i ddileu’r cwmni o’i gofrestr.

Os ydym yn penderfynu gwrthod eich cais byddwn yn esbonio’r rhesymau pam a’r broses ar gyfer gofyn i ni adolygu ein penderfyniad . Gallwch apelio hefyd i’r Tribiwnlys Haen Gyntaf.

Newid elusen anghorfforedig i fod yn gwmni elusennol

Yn gyntaf, sefydlwch a chofrestrwch gwmni newydd gyda Thŷ’r Cwmnïau. Yna mae’n rhaid i chi gofrestru’ch cwmni newydd fel elusen gyda’r Comisiwn.

Os yw’ch enw cwmni arfaethedig yn cynnwys geiriau fel ‘elusen’ neu ‘elusennol’ gofynnwch i’r Comisiwn gadarnhau nad yw’n gwrthwynebu hyn cyn eich bod yn gwneud cais i Dŷ’r Cwmnïau.

Pan fydd eich cwmni newydd wedi’i gofrestru, trosglwyddwch asedau’ch elusen wreiddiol iddo, ar yr amod y gallwch wneud hynny heb i un neu ddwy o’r elusennau gael awdurdod blaenorol gan y Comisiwn (gweler isod). Yn ddelfrydol dylech dalu unrhyw ddyledion yn gyntaf. Efallai y gallech wneud penderfyniad trosglwyddo dilys drwy gytuno i roi holl asedau’r elusen wreiddiol i’r cwmni newydd fel ffordd o ateb dibenion yr elusen wreiddiol.

Mae’n rhaid i ddibenion y ddwy elusen fod yn ddigon tebyg, ac mae’n rhaid i ddogfen lywodraethol yr elusen wreiddiol ganiatáu i chi roi ei holl asedau i ffwrdd. Ceisiwch gyngor proffesiynol os ydych chi’n teimlo bod angen i chi wneud hynny, er enghraifft os ydych chi’n trosglwyddo unrhyw gontractau (gan gynnwys cyflogaeth) neu ddyledion.

Wrth benderfynu a oes angen cymeradwyaeth y Comisiwn arnoch cyn trosglwyddo’r asedau, mater allweddol i’w ystyried yw a yw unrhyw rai o ymddiriedolwyr newydd yr elusen wreiddiol yr un fath ag ymddiriedolwyr y cwmni newydd. Os yw rhai neu bob un o’r ymddiriedolwyr yr un fath, a oes modd rheoli’r gwrthdaro buddiannau neu deyrngarwch a fydd yn codi yn y penderfyniad i drosglwyddo? Er enghraifft, oes digon o ymddiriedolwyr heb unrhyw wrthdaro ar y ddwy ochr o’r trosglwyddiad arfaethedig i ganiatáu i bob un wneud penderfyniad â chworwm o ymddiriedolwyr heb wrthdaro? Fel arall, oes pŵer yn nogfen lywodraethol yr elusen sy’n trosglwyddo sy’n caniatáu trosglwyddo yn uniongyrchol ac yn benodol hyd yn oed os yw rhai neu’r holl ymddiriedolwyr â gwrthdaro buddiannau neu deyrngarwch?

Os na, efallai y bydd angen cymeradwyaeth y Comisiwn arnoch – darllenwch ein canllaw Sut i drosglwyddo asedau elusen. Os bydd y trosglwyddiad yn cynnwys ased anariannol sylweddol [dolen i nodyn cwestiwn 3 yn y siart lif] ac mae un ymddiriedolwr (cyfarwyddwr) y cwmni oedd yn ymddiriedolwr yr elusen wreiddiol, bydd rhaid i’r cwmni gael awdurdod y Comisiwn – darllenwch ein canllaw Sut i drosglwyddo asedau elusen

Newid strwythur eich elusen

Efallai na fydd y ffeil hon yn addas ar gyfer defnyddwyr technoleg gynorthwyol Gwneud cais am fformat gwahanol.

I ofyn am y ddogfen hon mewn fformat arall, fel braille, sain neu fath arall o ffeil anfonwch e-bost at usability@charitycommission.gsi.gov.uk gan roi eich cyfeiriad, eich rhif ffôn a theitl y cyhoeddiad ("Newid strwythur eich elusen").

Os yw’r elusen wreiddiol yn dal gwaddol parhaol, ni all ei drosglwyddo i gronfeydd corfforaethol y Cwmni, ond gall y Cwmni gael ei benodi fel ymddiriedolwr gwaddol parhaol. Bydd rhaid i chi gysylltu â’r Comisiwn.

Mewn sawl achos bydd ymddiriedolwyr yr elusen sy’n trosglwyddo hefyd yn ceisio indemniad gan ymddiriedolwyr y cwmni. Gall fod angen cymeradwyaeth y Comisiwn ar gyfer hyn hefyd – darllenwch ein canllaw Sut i drosglwyddo asedau elusen.

Gall cofrestru elusennau sydd wedi uno sicrhau bod eich cwmni elusennol newydd yn parhau i dderbyn y cymynroddion a adawyd i’r elusen anghorfforedig wreiddiol.

Fel arall, trosglwyddwch asedau a rhwymedigaethau’r elusen wreiddiol (os oes) i’r cwmni elusennol newydd. Efallai y byddwch chi’n gallu gwneud hyn drwy gytuno i roi holl asedau’r elusen wreiddiol i’r cwmni elusennol newydd fel ffordd o ateb ei dibenion. Mae’n rhaid i ddibenion y ddwy elusen fod yn ddigon tebyg ac mae’n rhaid i ddogfen lywodraethol yr elusen wreiddiol ganiatáu i chi roi ei holl asedau i ffwrdd.

Os na, efallai y bydd angen cymeradwyaeth y Comisiwn arnoch – darllenwch ‘Sut i drosglwyddo asedau elusen’. Ceisiwch gyngor proffesiynol neu gyfreithiol os oes ei angen.

Pan fydd trosglwyddo asedau wedi’i gwblhau, caewch eich elusen wreiddiol yn unol ag unrhyw reolau a nodwyd yn ei dogfen lywodraethol a rhowch wybod i’r Comisiwn ei bod wedi cau.

Mathau eraill o newid

Gallwch newid cwmni elusennol neu SCE i fod yn elusen anghorfforedig drwy wrthdroi’r broses. Ond os oedd yr elusen anghorfforedig wreiddiol yn berchen ar dir, nid oes modd ei drosglwyddo yn syth i’r elusen newydd, anghorfforedig oherwydd ni fydd yn gallu dal tir yn ei henw ei hun. Yn lle hynny, breiniwch y tir gydag ymddiriedolwr daliannol neu’r Ceidwad Swyddogol.

Gallwch hefyd droi cwmni budd cymunedol (CBC) yn elusen drwy sefydlu elusen newydd, trosglwyddo asedau sy’n weddill y CBC iddo ac yna cau’r CBC. Darllenwch Cwmnïau budd cymunedol: manteision CBC i weld y gwahaniaeth rhwng CBCau ac elusennau. Mae hyn hefyd yn cwmpasu’r materion ymarferol a chyfreithiol y mae’n rhaid eu hystyried wrth newid elusen i fod yn CBC.

O fis Medi 2018 bydd CBCau yn gallu newid yn uniongyrchol i fod yn SCE. Byddwn yn cyhoeddi canllawiau ar y broses ymgeisio yn ystod Awst 2018.

Published 2 Rhagfyr 2014
Last updated 5 Tachwedd 2018 + show all updates
  1. Updated the section 'convert a charitable company to a CIO’. Resolutions must contain the company number and the charity number or the conversion request will be rejected.
  2. Added link to guidance on converting from a Community Interest Company to a charitable incorporated organisation.
  3. Section about converting a charitable company to a CIO has been updated - in line with legislative changes from January 2018.
  4. First published.