Budd-daliadau os ydych yn byw gyda salwch terfynol

Os ydych yn byw gyda salwch terfynol a bod eich meddyg neu weithiwr proffesiynol meddygol wedi dweud y gallai fod gennych lai na 6 mis i fyw, gallwch:

  • cael budd-daliadau ar gyfradd uwch neu gael arian ychwanegol
  • dechrau cael taliadau yn gyflymach na’r arfer

Weithiau gelwir hyn yn ‘reolau arbennig’.

Os ydych yn byw yn hirach na 6 mis ar ôl eich cais, bydd eich budd-daliadau yn parhau ond gellir adolygu eich cais ar ôl 3 blynedd.

Mae’r canllaw hwn hefyd ar gael yn Saesneg (English).

Gwneud eich cais

Gallwch wneud cais am fudd-daliadau ar unwaith.

Gofynnwch i weithiwr proffesiynol meddygol lenwi ffurflen DS1500W, fel y gallwch gael budd-daliadau yn gyflymach. Efallai y byddwch hefyd yn cael budd-daliadau ar gyfradd uwch neu’n cael arian ychwanegol. Mae’r ffurflen DS1500W yn cadarnhau eich diagnosis a’ch cynllun triniaeth.

Mae gweithwyr meddygol proffesiynol yn cynnwys:

  • meddygon teulu
  • meddygon mewn ysbytai
  • nyrsys cofrestredig (er enghraifft, nyrsys Macmillan neu nyrsys arbenigol)

Byddant yn ei anfon i’r Adran Gwaith a Phensiynau (DWP) i gefnogi eich cais am fudd-dal, neu gallwch ei anfon eich hun. Mae’r cyfeiriad ar y ffurflen.

Gwneud cais ar ran rhywun arall

Bydd angen i chi ddod yn benodai i wneud cais ar ran rhywun arall, oni bai eich bod yn gwneud cais am:

  • Lwfans Gweini
  • Taliad Annibyniaeth Personol (PIP)
  • Lwfans Byw i’r Anabl (DLA) ar gyfer plant

Os ydych wedi cyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth

Gallwch wneud cais am Lwfans Gweini. Nid oes rhaid i chi gael rhywun yn gofalu amdanoch i fod yn gymwys ar gyfer Lwfans Gweini.

Gallwch wneud cais eich hun neu gall rhywun arall ei wneud ar eich rhan. Darganfyddwch sut i wneud cais am Lwfans Gweini.

Os ydych yn cael Lwfans Gweini neu Lwfans Byw i’r Anabl (DLA) i oedolion yn barod ond mae eich cyflwr wedi gwaethygu ac nid oes disgwyl i chi fyw mwy na 6 mis, ffoniwch y Ganolfan Gwasanaeth Anabledd.

Os ydych o dan oedran Pensiwn y Wladwriaeth

Os ydych yn 16 oed neu drosodd ac heb gyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth, gwiriwch a ydych yn gymwys i gael y budd-daliadau hyn

  • Taliad Annibyniaeth Personol (PIP)
  • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA)
  • Credyd Cynhwysol

Efallai y byddwch yn gymwys i gael 2 neu 3 o’r budd-daliadau hyn ar yr un pryd, yn dibynnu ar eich amgylchiadau.

Taliad Annibyniaeth Personol (PIP)

Mae PIP yn helpu gyda chostau ychwanegol os oes gennych afiechyd tymor hir neu anabledd. Gallwch wneud cais eich hun neu gall rhywun arall ei wneud ar eich rhan.

Darganfyddwch sut i wneud cais am PIP.

Os ydych yn cael PIP yn barod ond bod eich cyflwr wedi gwaethygu ac nad oes disgwyl i chi fyw mwy na 6 mis, mae angen i chi roi gwybod am newid mewn amgylchiadau.

Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA)

Mae ESA yn helpu os ydych chi’n sâl neu’n anabl ac yn methu gweithio. Gwiriwch os ydych yn gymwys i gael ESA.

Os ydych yn cael ESA yn barod ond bod eich cyflwr wedi gwaethygu ac nad oes disgwyl i chi fyw mwy na 6 mis, mae angen i chi roi gwybod am newid mewn amgylchiadau.

Credyd Cynhwysol

Mae Credyd Cynhwysol yn helpu gyda chostau byw os ydych chi ar incwm isel neu allan o waith. Darganfyddwch sut i wneud cais am Gredyd Cynhwysol.

Os ydych yn cael Credyd Cynhwysol yn barod ond bod eich cyflwr wedi gwaethygu ac nad oes disgwyl i chi fyw mwy na 6 mis, mae angen i chi rhoi gwybod am newid mewn amgylchiadau.

Os ydych yn cael Lwfans Byw i’r Anabl (DLA) i oedolion yn barod

Mae Lwfans Byw i’r Anabl (DLA) yn cael ei ddisodli gan Daliad Annibyniaeth Personol (PIP). Os ydych yn cael DLA i oedolion yn barod ond bod eich cyflwr wedi gwaethygu ac nad oes disgwyl i chi fyw mwy na 6 mis, gallwch gysylltu â’r Ganolfan Gwasanaeth Anabledd i roi gwybod am newid mewn amgylchiadau.

Os yw eich plentyn yn derfynol wael

Lwfans Byw i’r Anabl (DLA) ar gyfer plant

Mae DLA ar gyfer plant yn helpu gyda chostau ychwanegol os yw’ch plentyn o dan 16 oed ac yn cael anhawster cerdded neu angen gofal ychwanegol. Os yw’ch plentyn yn 16 oed neu’n hŷn gallwch wneud cais am PIP yn lle hynny.

Darganfyddwch sut i wneud cais am DLA ar gyfer plant.

Os ydych yn cael DLA ar gyfer plant yn barod ond bod cyflwr eich plentyn wedi gwaethygu ac nad oes disgwyl iddynt fyw mwy na 6 mis, mae angen i chi roi gwybod am newid mewn amgylchiadau.

Os ydych yn gymwys, fe allech gael Credyd Cynhwysol neu Lwfans Cyflogaeth a Chymorth ar yr un pryd â’r DLA ar gyfer plant.

Os ydych yn gofalu am rywun sydd yn derfynol wael

Efallai y byddwch yn gymwys i gael cymorth ariannol os ydych yn gofalu am rhywun sy’n byw gyda salwch terfynol.

Os ydych yn gofalu am rywun am o leiaf 35 awr yr wythnos gwiriwch os gallwch gael Lwfans Gofalwr.

Os ydych yn gofalu am rywun am o leiaf 20 awr yr wythnos a’ch bod chi o dan oedran Pensiwn y Wladwriaeth, gwiriwch os gallwch gael Credyd Gofalwr.

Help a Chymorth

Os oes angen cymorth arnoch ar ôl eich diagnosis neu wrth wneud cais am fudd-daliadau gallwch gael help gan y canlynol: