Trosolwg

Os ydych yn sâl neu’n anabl, mae Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA) yn cynnig:

  • cymorth ariannol os na allwch weithio
  • help personol er mwyn i chi allu gweithio os gallwch

Gallwch wneud cais am ESA os ydych yn gyflogedig, yn hunangyflogedig neu’n ddi-waith.

Gwiriwch a ydych yn gymwys ar gyfer Credyd Cynhwysol. Os ydych, gallech gael Credyd Cynhwysol ar yr un pryd neu’n lle ESA ‘dull newydd’.

Efallai y cewch eich trosglwyddo i ESA os ydych wedi bod yn hawlio budd-daliadau eraill fel Cymhorthdal Incwm neu Fudd-dal Analluogrwydd.

Mae’r dudalen hon hefyd ar gael yn Saesneg (English).

Asesiad Gallu i Weithio

Os ydych yn gwneud cais am ESA, rhaid i chi gael Asesiad Gallu i Weithio. Mae hyn er mwyn gweld i ba raddau mae eich salwch neu anabledd yn effeithio ar eich gallu i weithio.

Yna, cewch eich rhoi i mewn i un o 2 grŵp os oes gennych hawl i ESA:

  • grŵp gweithgaredd sy’n gysylltiedig â gwaith, ble fyddwch yn cael cyfweliadau rheolaidd gydag ymgynghorydd
  • grŵp cymorth, ble nad ydych yn cael cyfweliadau

Beth fyddwch yn ei gael

Mae faint o ESA a gewch yn dibynnu ar:

  • eich amgylchiadau, fel incwm
  • y math o ESA rydych yn gymwys ar ei gyfer
  • ble rydych yn y broses asesu

Defnyddiwch gyfrifiannell budd-daliadau er mwyn cyfrifo faint y gallwch ei gael.