Trosolwg

Mae gwneud cais am yr hawl gyfreithiol i ddelio ag eiddo ac arian rhywun (ei ‘ystad’) pan fyddant yn marw yn cael ei alw’n ‘gwneud cais am brofiant’.

Fe gewch ddogfen sy’n eich galluogi i ddechrau delio â’r ystad. Os gwnaeth yr unigolyn adael ewyllys, byddwch naill ai yn cael:

  • ‘grant profiant’
  • ‘llythyrau gweinyddu gyda’r ewyllys wedi’i hatodi (os nad yw’r ewyllys yn enwi ysgutor neu os na all yr ysgutor a enwir wneud cais)

Os na wnaeth yr unigolyn adael ewyllys, byddwch yn cael ‘llythyrau gweinyddu’.

Mae’r canllaw a’r gwasanaeth hwn hefyd ar gael yn Saesneg (English).

Mae’r broses yn wahanol yn Yr Alban a Gogledd Iwerddon.

Oherwydd y pandemig coronafeirws (COVID-19), mae ceisiadau am brofiant yn cymryd hyd at 8 wythnos i’w prosesu.

Pan nad oes angen profiant

Efallai na fydd arnoch angen profiant os oes gan y sawl a fu farw:

  • dir, eiddo, cyfranddaliadau neu arian y mae’n berchen arnynt ar y cyd - bydd y rhain yn trosglwyddo’n awtomatig i’r perchnogion sydd wedi goroesi
  • cynilion a bondiau premiwm yn unig

Cysylltwch â phob deiliad ased (er enghraifft, banc neu gwmni morgais) i gael gwybod oes angen profiant arnoch i gael mynediad at eu hasedau. Mae gan bob sefydliad ei reolau ei hun.