Trosolwg

Mae gwneud cais am yr hawl gyfreithiol i ddelio ag eiddo ac arian rhywun (ei ‘ystad’) pan fyddant yn marw yn cael ei alw’n ‘wneud cais am brofiant’.

Os gwnaeth yr unigolyn adael ewyllys, byddwch yn cael ‘grant profiant’.

Os na wnaeth yr unigolyn adael ewyllys, byddwch yn cael ‘llythyrau gweinyddu’.

Mae’r canllaw hwn hefyd ar gael yn Saesneg (English).

Mae’r broses yn wahanol yn Yr Alban a Gogledd Iwerddon.

Pan nad oes angen profiant

Efallai na fydd arnoch angen profiant os oes gan y sawl a fu farw:

  • dir, eiddo, cyfranddaliadau neu arian y mae’n berchen arnynt ar y cyd - bydd y rhain yn trosglwyddo’n awtomatig i’r perchnogion sydd wedi goroesi
  • cynilion a bondiau premiwm yn unig

Cysylltwch â phob deiliad ased (er enghraifft, banc neu gwmni morgais) i gael gwybod oes angen profiant arnoch i gael mynediad at eu hasedau. Mae gan bob sefydliad ei reolau ei hun.