Yr hyn sydd angen i chi'i wneud

Fel rhan o’r broses o wneud cais am Brofiant, mae’n rhaid i chi brisio arian ac eiddo (‘ystâd’) y person sydd wedi marw.

Nid oes angen Profiant arnoch ar gyfer pob ystâd. Gwiriwch a ydych ei angen.

Mae’r canllaw hwn hefyd ar gael yn Saesneg (English).

Bydd angen i chi gwblhau 3 prif dasg pan fyddwch yn prisio’r ystâd.

  1. Cysylltwch â sefydliadau megis banciau neu ddarparwyr gwasanaethau ynglŷn ag asedion a dyledion y person.

  2. Amcangyfrif gwerth yr ystâd. Bydd hyn yn effeithio ar sut yr ydych yn rhoi gwybod i CThEM am y gwerth, a’r dyddiadau cau ar gyfer rhoi gwybod am, a thalu, unrhyw Dreth Etifeddiant. Nid yw’r rhan fwyaf o ystadau yn cael eu trethu.

  3. Rhoi gwybod am y gwerth i Gyllid a Thollau EM (CThEM).

Pa mor hir mae hyn yn cymryd

Gall y broses o brisio’r ystâd gymryd 6 i 9 mis, neu’n hirach ar gyfer ystadau mawr neu gymhleth (er enghraifft, os oeddent yn cynnwys ymddiriedolaethau neu os oes treth i’w thalu).

Dyddiadau cau

Does dim angen i chi brisio’r ystâd yn syth ar ôl i rywun farw. Dim ond os oes ar yr ystâd Dreth Etifeddiant y mae yna ddyddiadau cau.

Os oes ar yr ystâd Dreth Etifeddiant, bydd angen i chi:

Cael help

Gallwch gyflogi rhywun proffesiynol (er enghraifft cyfreithiwr) i helpu gydag ychydig neu’r holl dasgau sy’n gysylltiedig â phrisio ystâd.

Mae gan y Gwasanaeth Cynghori Ariannol arweiniad ynghylch sut a phryd i gyflogi rhywun proffesiynol. Mae gan Law Donut gyngor ynghylch cadw costau cyfreithwyr i lawr.

Gallwch hefyd gael cymorth drwy ffonio’r llinell gymorth ar gyfer Treth Etifeddiant a Phrofiant.