Mae ‘busnes bwyd’ yn golygu unrhyw fusnes sy’n: gwerthu bwyd coginio bwyd storio neu’n trin bwyd paratoi bwyd dosbarthu bwyd Mae’r canllawiau hyn hefyd ar gael yn Saesneg (English) . Eich cyfrifoldebau fel busnes bwyd Os yw eich busnes yn ymdrin â bwyd, rhaid i chi: sicrhau bod bwyd yn ddiogel cofrestru gyda’ch awdurdod lleol hyfforddi eich holl staff a sicrhau eu bod yn dilyn arferion hylendid personol da bod â system ar gyfer rheoli diogelwch bwyd rheoli’r risg o alergeddau bwyd rheoli risg pob perygl cemegol a ffisegol i fwyd rheoli’r risg o beryglon microbiolegol mewn bwyd parod i’w fwyta sicrhau nad ydych chi’n ychwanegu, tynnu na thrin bwyd mewn ffordd sy’n ei wneud yn niweidiol labelu, hysbysebu a marchnata bwyd yn gywir – peidiwch â chamarwain pobl am yr ansawdd, y cynhwysion na’r prosesau sy’n cael eu defnyddio cadw cofnodion o’ch cyflenwyr a phob busnes rydych chi’n ei gyflenwi – mae’r rhain yn cael eu hadnabod fel cofnodion olrheiniadwyedd galw neu dynnu bwyd anniogel yn ôl , rhoi gwybod am y digwyddiad a dweud wrth bobl pam mae’r bwyd yn cael ei alw neu’i dynnu’n ôl defnyddio ychwanegion cymeradwy yn unig a pheidio â mynd y tu hwnt i’r lefel uchaf a ganiateir gwirio a oes angen i chi wneud cais i awdurdodi cynnyrch rheoleiddiedig Cofrestru gyda’ch awdurdod lleol Rhaid i chi gofrestru gyda’ch awdurdod lleol lle bynnag rydych chi’n masnachu, gan gynnwys eich cartref, fan neu stondin. Efallai y bydd angen i chi gofrestru os ydych chi’n elusen neu grŵp cymunedol sy’n dosbarthu bwyd . Arolygiadau a sgoriau diogelwch bwyd Bydd eich busnes bwyd yn cael ei arolygu yn rheolaidd i wneud yn siŵr eich bod yn cydymffurfio â chyfreithiau diogelwch bwyd. Byddwch yn cael sgôr hylendid bwyd yn seiliedig ar yr arolygiad. Yng Nghymru a Gogledd Iwerddon, mae’n orfodol rhoi’r sticer sy’n dangos eich sgôr mewn man hollol amlwg i gwsmeriaid. Mae hyn yn wirfoddol yn Lloegr.

Hyfforddiant, salwch a hylendid staff

Hyfforddiant staff Rhaid i chi allu dangos bod gan eich staff y sgiliau cywir a’u bod wedi ymgymryd â’r hyfforddiant diweddaraf ar gyfer eu rôl. Mae’r canllawiau hyn hefyd ar gael yn Saesneg (English) . Cadwch gofnod o unrhyw hyfforddiant y mae staff wedi’i gwblhau fel y gallwch ddangos hyn yn ystod arolygiad. Mae modd dysgu sgiliau drwy’r canlynol: cyrsiau a ddarperir neu a argymhellir gan eich awdurdod lleol hyfforddi wrth weithio hunan-astudio profiad blaenorol perthnasol Does dim rhaid i unigolion sy’n trin bwyd feddu ar dystysgrif hylendid bwyd. Os ydych chi eisiau un, gofynnwch i’ch awdurdod lleol am wybodaeth. Rhaid hyfforddi staff i reoli alergeddau . Mae’r Asiantaeth Safonau Bwyd yn cynnig hyfforddiant am ddim ar ddadansoddi gwraidd y broblem i helpu staff i ddeall beth sy’n achosi digwyddiadau diogelwch bwyd a dysgu sut i’w hatal. Hylendid personol Rhaid i chi sicrhau bod staff yn gwisgo dillad diogelu addas a glân. Wrth baratoi neu drin bwyd, dylai staff wneud y canlynol: cadw eu gwallt yn ôl a gwisgo gorchudd pen addas, fel het neu rwyd gwallt peidio â gwisgo oriawr na gemwaith (ac eithrio modrwy briodas blaen) peidio â chyffwrdd â’u hwyneb na’u gwallt peidio ag ysmygu, poeri, tisian, bwyta na chnoi gwm Rhowch gynllun ar waith i sicrhau hylendid personol gan ddefnyddio’r canllawiau ‘Bwyd mwy diogel, busnes gwell’ (SFBB) , neu’r safonau ‘Arlwyo diogel’ os ydych chi yng Ngogledd Iwerddon. Golchi dwylo Mae golchi’ch dwylo’n iawn yn helpu i atal bacteria niweidiol rhag lledaenu. Rhaid i unrhyw un sy’n gweithio gyda bwyd olchi ei ddwylo: cyn paratoi bwyd ar ôl cyffwrdd â bwyd amrwd ar ôl trin gwastraff bwyd neu wagio bin ar ôl glanhau ar ôl chwythu ei drwyn neu gyffwrdd â’i wyneb neu ei wallt ar ôl cyffwrdd â ffonau, switshys golau, dolenni drws a thiliau ar ôl bod i’r toiled Salwch staff Rhaid i staff ddweud wrth eu rheolwr os nad ydyn nhw’n teimlo’n iawn. Rhaid iddyn nhw beidio â thrin bwyd na mynd i mewn i’r ardal trin bwyd os oes ganddyn nhw unrhyw un o’r canlynol: dolur rhydd chwydu clwyfau neu friwiau heintiedig poen yn y stumog, teimlo’n gyfoglyd, twymyn neu’r clefyd melyn croen, trwyn neu wddf heintiedig unrhyw glefyd arall sy’n debygol o gael ei drosglwyddo drwy fwyd Rhaid i staff hefyd ddweud wrth eu rheolwr os yw unrhyw un yn eu cartref yn dioddef o ddolur rhydd neu’n chwydu. Rhaid iddyn nhw osgoi trin bwyd os oes unrhyw siawns eu bod nhw’n cario salwch. Dysgwch am eich cyfrifoldeb cyfreithiol i gadw staff yn ddiogel rhag heintiau . Pan fydd eich staff yn sâl Os byddwch chi’n darganfod bod pobl wedi gweithio pan oedden nhw’n sâl, glanhewch yn effeithiol i atal y salwch rhag lledaenu. Rhowch sylw manwl i’r ardaloedd y mae’r aelod o staff wedi dod i gysylltiad â nhw. Bydd gan y rhan fwyaf o staff hawl i dâl salwch statudol . Os byddwch chi’n cosbi staff am fod yn sâl, efallai y byddan nhw’n gweithio pan fyddan nhw’n sâl a gallai hyn arwain at broblemau diogelwch bwyd. Dychwelyd i’r gwaith Ar ôl cyfnod o salwch, gallech ddefnyddio holiadur ffitrwydd i weithio i wirio a yw’n ddiogel i staff ddychwelyd i’r gwaith. Rhaid i staff sydd â dolur rhydd neu sy’n chwydu beidio â dychwelyd i’r gwaith tan iddyn nhw fod yn rhydd rhag unrhyw symptomau am 48 awr. Darllenwch ganllawiau Asiantaeth Diogelwch Iechyd y DU ar reoli heintiau gastroberfeddol .

Rhaid i chi reoli alergeddau bwyd wrth baratoi a gwerthu bwyd. Mae hyn yn cynnwys darparu gwybodaeth gywir, atal croeshalogi a hyfforddi staff yn briodol. Mae’r canllawiau hyn hefyd ar gael yn Saesneg (English) . Dyma’r alergenau y mae’n rhaid i chi eu rheoli: bysedd y blaidd (‘lupin’) cnau cramenogion (‘crustaceans’) – gan gynnwys corgimychiaid, crancod a chimychiaid ffa soia grawnfwydydd sy’n cynnwys glwten – gan gynnwys gwenith, rhyg, haidd a cheirch hadau sesame llaeth molysgiaid – gan gynnwys môr lewys (‘squid’), cregyn gleision, cocos, cregyn moch (‘whelks’) a malwod mwstard pysgnau pysgod seleri sylffwr deuocsid neu sylffitau ar lefelau dros 10mg y cilogram neu’r litr wyau Gwybodaeth am alergenau Rhaid i chi allu darparu gwybodaeth gywir am alergenau. Mae hwn yn ofyniad cyfreithiol. Dylech gadw gwybodaeth ysgrifenedig am alergenau a rhoi gweithdrefnau ar waith er mwyn: diweddaru gwybodaeth am alergenau pryd bynnag y bydd ryseitiau neu gynhwysion yn newid sicrhau bod yr holl staff yn gwybod am newidiadau i ryseitiau gwneud yn siŵr bod staff y gegin yn gwybod pan fydd rhywun wedi archebu pryd heb alergen gweini bwyd i’r cwsmer cywir bob amser Dylech fod â phroses ar waith ar gyfer rhoi gwybodaeth gywir am alergenau i gwsmeriaid, gan gynnwys sut y dylai staff: ymateb i gwestiynau am alergenau gwirio bod gwybodaeth am alergenau yn gywir cyn ateb gwirio os ydyn nhw’n ansicr Gwnewch yn siŵr bod y staff yn gwybod beth i’w wneud pe bai cwsmer yn cael adwaith alergaidd . Atal croeshalogi Rhaid i chi atal croeshalogi alergenau. Yn ogystal â gweithdrefnau hylendid bwyd cyffredinol i atal croeshalogi , dylech hefyd fod â gweithdrefnau ar waith i allu: gwirio danfoniadau i sicrhau bod popeth yn cyfateb i’r hyn a gafodd ei archebu storio a labelu’r holl gynhwysion i atal croeshalogi delio â gollyngiadau o un cynhwysyn i gynhwysyn arall Gallwch ddefnyddio’r rhestr wirio alergenau ar gyfer busnesau bwyd . Hyfforddiant staff Dylech sicrhau bod yr holl staff yn cael hyfforddiant priodol i reoli alergenau yn eu rôl. Mae’r Asiantaeth Safonau Bwyd (ASB) yn darparu hyfforddiant ar-lein am ddim ar alergeddau bwyd . Canllawiau ychwanegol Darllenwch ganllawiau ychwanegol yr ASB i fusnesau bwyd ar alergenau . Mae canllawiau hefyd ar gael ar: labelu bwyd ac alergeddau bwyd sydd wedi’i becynnu ymlaen llaw i’w werthu’n uniongyrchol (PPDS) .

Cyflenwyr ac olrheiniadwyedd

Defnyddiwch gyflenwr ag enw da i wneud yn siŵr bod y cynhyrchion rydych chi’n eu prynu wedi’u storio, eu prosesu, eu trin a’u cludo’n ddiogel. Mae’r canllawiau hyn hefyd ar gael yn Saesneg (English) . Pan fydd bwyd yn cael ei ddanfon, gwiriwch y canlynol: mae bwyd sydd wedi’i oeri a’i rewi yn ddigon oer dydy’r deunydd pecynnu ddim wedi’i ddifrodi mae bwyd yn cyd-fynd â’r hyn rydych chi wedi’i archebu Os ydych chi’n credu nad yw bwyd wedi cael ei drin yn ddiogel neu ei fod o ansawdd gwael, peidiwch â’i ddefnyddio. Cysylltwch â’ch cyflenwr ar unwaith. Rhaid i chi gadw cofnodion olrheiniadwyedd i helpu i olrhain bwyd drwy’r gadwyn gyflenwi. Mae’r rhain yn helpu i dynnu neu alw bwyd anniogel yn ôl yn gyflym. Rhaid i’ch cofnodion gynnwys: enw a chyfeiriad pob cyflenwr enw a chyfeiriad pob busnes rydych chi’n ei gyflenwi math a maint y cynhyrchion dyddiadau pob trafodiad a danfoniad Cadwch yr holl gofnodion yn gyfredol a sicrhewch eu bod ar gael i’w harolgyu bob amser.

Gallwch gael eich arolygu gan eich cyngor lleol ar unrhyw adeg yn ystod y broses gynhyrchu a dosbarthu bwyd. Rhaid i bob arolygydd ddilyn y Cod Ymarfer Cyfraith Bwyd . Fel arfer, ni fyddwch yn cael gwybod y bydd arolygiad yn digwydd. Mae’r canllawiau hyn hefyd ar gael yn Saesneg (English) . Mae’r risg y mae eich busnes yn ei pheri i iechyd y cyhoedd yn pennu pa mor aml y cewch eich arolygu. Efallai na fyddwch yn cael eich arolygu mor aml os ydych chi’n aelod o gynllun sicrwydd cydnabyddedig. Gallwch chi chwilio am gynllun sicrwydd cofrestredig ar-lein. Os ydych chi’n fanwerthwr bwyd neu’n arlwywr, byddwch chi’n cael eich arolygu’n rheolaidd i wneud yn siŵr eich bod chi’n cydymffurfio â chyfreithiau diogelwch bwyd. Darllenwch y canllawiau i arlwywyr a’r canllawiau i fanwerthwyr bwyd . Dewch o hyd i swyddogion gorfodi yn eich cyngor lleol . Beth fydd yn cael ei wirio Bydd yr arolygydd yn gwirio: safonau hylendid y busnes wrth drin bwyd – sut mae bwyd yn cael ei baratoi, ei goginio, ei ailgynhesu, ei oeri a’i storio cyflwr ffisegol eich busnes – gan gynnwys glendid, cynllun, goleuo, awyru, mesurau rheoli plâu a chyfleusterau eraill y prosesau, yr hyfforddiant a’r systemau rydych chi’n eu defnyddio i sicrhau bod hylendid da yn cael ei gynnal Mae modd cymryd samplau bwyd yn ogystal â thynnu lluniau. Ar ôl yr arolygiad Byddwch chi’n cael gwybod yn ysgrifenedig beth yw eich sgôr hylendid bwyd a pham y cawsoch chi’r sgôr hon. Bydd hyn naill ai ar adeg yr arolygiad neu o fewn 14 diwrnod. Os cewch chi sgôr isel, bydd y llythyr yn cadarnhau unrhyw welliannau y mae angen i chi eu gwneud ac erbyn pryd. Yn achos problemau diogelwch bwyd difrifol, efallai y byddwch yn cael ‘hysbysiad’. Bydd rhywun yn ailymweld â’ch busnes i wneud yn siŵr eich bod chi wedi dilyn y gwelliannau yn yr hysbysiad. Mae hysbysiadau enghreifftiol yn cynnwys: Hysbysiad Gwella Hylendid Hysbysiadau Gwahardd Brys at ddibenion Hylendid – mae’r rhain yn eich gwahardd rhag defnyddio offer penodol neu ddilyn prosesau penodol Apelio Os ydych chi o’r farn bod eich sgôr yn anghywir, gallwch chi gyhoeddi ymateb, cyflwyno apêl neu ofyn am ‘arolygiad ail-sgorio’ .

Rhedeg busnes bwyd

Eich cyfrifoldebau

Mae ‘busnes bwyd’ yn golygu unrhyw fusnes sy’n:

gwerthu bwyd
coginio bwyd
storio neu’n trin bwyd
paratoi bwyd
dosbarthu bwyd

Mae’r canllawiau hyn hefyd ar gael yn Saesneg (English).

Eich cyfrifoldebau fel busnes bwyd

Os yw eich busnes yn ymdrin â bwyd, rhaid i chi:

sicrhau bod bwyd yn ddiogel
cofrestru gyda’ch awdurdod lleol
hyfforddi eich holl staff a sicrhau eu bod yn dilyn arferion hylendid personol da
bod â system ar gyfer rheoli diogelwch bwyd
rheoli’r risg o alergeddau bwyd
rheoli risg pob perygl cemegol a ffisegol i fwyd
rheoli’r risg o beryglon microbiolegol mewn bwyd parod i’w fwyta
sicrhau nad ydych chi’n ychwanegu, tynnu na thrin bwyd mewn ffordd sy’n ei wneud yn niweidiol
labelu, hysbysebu a marchnata bwyd yn gywir – peidiwch â chamarwain pobl am yr ansawdd, y cynhwysion na’r prosesau sy’n cael eu defnyddio
cadw cofnodion o’ch cyflenwyr a phob busnes rydych chi’n ei gyflenwi – mae’r rhain yn cael eu hadnabod fel cofnodion olrheiniadwyedd
galw neu dynnu bwyd anniogel yn ôl, rhoi gwybod am y digwyddiad a dweud wrth bobl pam mae’r bwyd yn cael ei alw neu’i dynnu’n ôl
defnyddio ychwanegion cymeradwy yn unig a pheidio â mynd y tu hwnt i’r lefel uchaf a ganiateir
gwirio a oes angen i chi wneud cais i awdurdodi cynnyrch rheoleiddiedig

Cofrestru gyda’ch awdurdod lleol

Rhaid i chi gofrestru gyda’ch awdurdod lleol lle bynnag rydych chi’n masnachu, gan gynnwys eich cartref, fan neu stondin.

Efallai y bydd angen i chi gofrestru os ydych chi’n elusen neu grŵp cymunedol sy’n dosbarthu bwyd.

Arolygiadau a sgoriau diogelwch bwyd

Bydd eich busnes bwyd yn cael ei arolygu yn rheolaidd i wneud yn siŵr eich bod yn cydymffurfio â chyfreithiau diogelwch bwyd.

Byddwch yn cael sgôr hylendid bwyd yn seiliedig ar yr arolygiad.

Yng Nghymru a Gogledd Iwerddon, mae’n orfodol rhoi’r sticer sy’n dangos eich sgôr mewn man hollol amlwg i gwsmeriaid. Mae hyn yn wirfoddol yn Lloegr.

Argraffu'r canllaw cyfan

Rhedeg busnes bwyd

Eich cyfrifoldebau

Eich cyfrifoldebau fel busnes bwyd

Cofrestru gyda’ch awdurdod lleol

Arolygiadau a sgoriau diogelwch bwyd

Is this page useful?

Help us improve GOV.UK

Help us improve GOV.UK

Cookies on GOV.UK

Rhedeg busnes bwyd

Eich cyfrifoldebau

Eich cyfrifoldebau fel busnes bwyd

Cofrestru gyda’ch awdurdod lleol

Arolygiadau a sgoriau diogelwch bwyd

Is this page useful?

Help us improve GOV.UK

Help us improve GOV.UK