Terfynau eich eiddo

Mae’r canllaw hwn hefyd ar gael yn Saesneg (English).

Mae’r rhan fwyaf o dir yng Nghymru a Lloegr wedi’i gofrestru gyda therfynau cyffredinol sy’n dangos stent y tir.

Pan fydd eiddo’n gofrestredig, mae Cofrestrfa Tir EM yn creu darlun o’r enw ‘cynllun teitl’. Bydd hwn yn dangos terfynau cyffredinol yr eiddo yn unig, oni bai bod y perchnogion blaenorol wedi gweithio allan yr union derfynau.

Gallwch gael copi o’r cynllun teitl ar gyfer unrhyw eiddo cofrestredig yng Nghymru a Lloegr.

Gallwch ddod o hyd i derfynau tir neu eiddo yn yr Alban ac yng Ngogledd Iwerddon hefyd.

Cytundebau terfyn

Gallwch chi a’ch cymdogion benderfynu ble mae’r terfynau rhwng eich eiddo trwy wneud cytundeb terfyn. Edrychwch ar eich gweithredoedd yn gyntaf i weld a oes unrhyw gytundebau terfyn yn bodoli ar unrhyw un o’ch eiddo. Gallwch wneud cytundeb newydd os nad oes.

Os oes modd, dylech gael copi ysgrifenedig o’ch cytundeb terfyn, wedi’i lofnodi gennych chi a’ch cymdogion.

Nodweddion terfyn

Unrhyw adeiledd sy’n gwahanu eich eiddo chi o eiddo eich cymydog, ee ffens, wal neu berth, yw nodwedd terfyn. Nid oes unrhyw gyfreithiau ynghylch pwy sy’n berchen ar y rhain neu ba ochr o’r nodwedd terfyn rydych yn gyfrifol amdani – gallwch chi benderfynu hyn yn eich cytundeb terfyn.

Gweithio allan yr union derfyn

Gallwch wneud cais i osod yr union derfyn ar gyfer eich tir neu eiddo os ydych am wneud hynny.

Dylech gael cymaint o wybodaeth â phosibl o’ch cynllun teitl, dogfennau cofrestru a’r dogfennau eraill cyn gwneud cais. Gallwch gael gwybodaeth am eiddo cymydog gan Gofrestrfa Tir EM.

Gallwch wneud cais i ychwanegu eich cytundeb terfyn at gynllun teitl eich eiddo chi ac eiddo eich cymdogion. Llenwch ffurflen AP1 a’i hanfon i Gofrestrfa Tir EM gyda chopi o’r cytundeb terfyn a’r ffi briodol.

Gallwch ofyn i arolygwr tir baratoi cynllun manwl hefyd a’i anfon i Gofrestrfa Tir EM, gyda chais wedi’i gwblhau i benderfynu union linell y terfyn, ffi o £90 ac unrhyw gytundebau â chymdogion.

Anghydfodau â chymdogion ynghylch terfynau

Os nad ydych wedi anfon cytundeb wedi’i lofnodi gan eich cymdogion gyda’ch cais, bydd Cofrestrfa Tir EM yn cysylltu â nhw i wneud yn siwr eu bod yn hapus â’ch cynllun.

Bydd Cofrestrfa Tir EM yn cyfeirio’r anghydfod i’r Tribiwnlys Haen Gyntaf (Siambr Eiddo – Cofrestru Tir) os na allwch chi a’ch cymydog gytuno ar y terfynau. Bydd y tribiwnlys yn gwneud penderfyniad ynghylch yr hyn a ddylai ddigwydd – efallai y bydd rhaid ichi fynd i wrandawiad.

Darllenwch ragor am anghydfodau eiddo a therfynau gan Gofrestrfa Tir EM.

Camgymeriadau cofrestru

Os ydych yn meddwl bod camgymeriad yn eich cofrestriad, ysgrifennwch at Gofrestrfa Tir EM ac esboniwch beth sydd o’i le.

HM Land Registry
Citizen Centre
PO Box 74 

Gloucester
GL14 9BB