Rhoi gwybod am newidiadau sy’n effeithio ar eich credydau treth

Gallai’r credydau treth a gewch godi, gostwng neu ddod i ben os oes newidiadau i’ch bywyd teuluol neu’ch bywyd gwaith.

Mae’n rhaid i chi roi gwybod i Gyllid a Thollau EM (CThEM) am unrhyw newidiadau i’ch amgylchiadau.

Gwnewch hyn cyn gynted â phosibl er mwyn gwneud yn siŵr eich bod yn cael y swm cywir o gredydau treth. Bydd yn rhaid i chi ad-dalu’r arian os ydych wedi cael eich gordalu.

Mae’r canllaw hwn hefyd ar gael yn Saesneg (English).

Newidiadau mae’n rhaid i chi roi gwybod amdanynt

Rhowch wybod i Gyllid a Thollau EM (CThEM) ar unwaith os yw’r canlynol yn digwydd i chi:

  • mae’ch amgylchiadau byw yn newid, er enghraifft, rydych yn dechrau perthynas neu’n dod â pherthynas i ben, yn symud i mewn gyda phartner newydd, yn priodi neu’n ffurfio partneriaeth sifil, yn gwahanu’n barhaol neu’n ysgaru  
  • mae’ch plentyn neu’ch partner yn marw  
  • mae’ch plentyn yn gadael y cartref, er enghraifft mae’n symud allan neu’n cael ei roi dan ofal  
  • mae’ch plentyn yn cael ei roi o dan warchodaeth ddiogel  
  • mae’ch plentyn sydd dros 16 oed yn gadael addysg neu hyfforddiant cymeradwy, neu wasanaeth gyrfaoedd
  • mae’ch costau gofal plant yn dod i ben, yn gostwng £10 neu fwy yr wythnos, neu rydych yn dechrau cael cymorth gyda nhw
  • nid yw’ch darparwr gofal plant yn gofrestredig neu’n gymeradwy mwyach
  • mae’ch oriau gwaith yn disgyn o dan 30 awr yr wythnos (wedi’u cyfuno os ydych yn gwpl gyda phlentyn)
  • mae’ch oriau gwaith yn disgyn neu’n mynd dros yr isafswm sydd ei angen i fod yn gymwys

Bydd yn rhaid i chi wneud hawliad newydd am gredydau treth os ydych yn dechrau perthynas neu’n dod â pherthynas i ben, neu os yw’ch partner yn marw.

Mae’n rhaid i chi hefyd roi gwybod i CThEM ar unwaith os yw’r canlynol yn berthnasol i chi:

  • rydych yn mynd dramor am 8 wythnos neu fwy
  • rydych yn gadael y DU yn barhaol neu’n colli’r hawl i breswylio yn y DU
  • rydych yn dechrau gweithio llai na 16 awr yr wythnos tra’n hawlio costau gofal plant - heblaw am rai amgylchiadau
  • rydych wedi bod ar streic am fwy na 10 diwrnod yn olynol  

Os ydych yn cael credydau treth nad oes gennych hawl iddynt, bydd angen i chi ad-dalu’r arian. Efallai y bydd yn rhaid i chi hefyd dalu cosb.

Dyddiad cau ar gyfer rhoi gwybod

Mae’n rhaid i chi roi gwybod am y newidiadau hyn cyn pen 1 mis. Byddwch yn gostwng y swm rydych wedi’i ad-dalu os rhowch wybod am y newidiadau wrth iddynt ddigwydd.

Gallech gael dirwy o hyd at £300 os nad ydych yn rhoi gwybod am rai newidiadau cyn pen 1 mis, a dirwy o hyd at £3,000 os ydych yn rhoi gwybodaeth anghywir.

Os gwnaethoch amcangyfrif eich incwm pan wnaethoch adnewyddu’ch credydau treth - er enghraifft oherwydd eich bod yn hunangyflogedig - rhowch wybod i CThEM beth yw’ch incwm gwirioneddol erbyn 31 Ionawr.

Newidiadau eraill y dylech roi gwybod amdanynt

Mae’ch credydau treth yn llai tebygol o gael eu heffeithio, er enghraifft, drwy gronni gordaliad, os ydych yn rhoi gwybod i CThEM cyn gynted â’ch bod yn:

  • cael unrhyw newid mewn incwm (rhowch wybod am hyn ar unwaith os yw’n codi neu’n gostwng £2,500 neu fwy)  
  • cynyddu eich oriau gwaith i 30 awr neu fwy yr wythnos (ar y cyd os ydych yn gwpl gyda phlant)
  • cael baban neu’n cymryd cyfrifoldeb am blentyn arall
  • dechrau hawlio budd-daliadau, neu’n dod â’ch hawliad am fudd-daliadau i ben, neu fod eich budd-daliadau’n newid
  • dechrau cael budd-dal anabledd, neu’n dod â’r budd-dal anabledd i ben, neu fod aelod o’ch teulu’n gwneud hynny (er enghraifft Taliad Annibyniaeth Personol neu Lwfans Byw i’r Anabl)
  • cael tystysgrif sy’n profi bod eich plentyn yn ddall (neu ddim yn ddall mwyach)  
  • dechrau talu am ofal plant cofrestredig neu gymeradwy
  • stopio cael help gyda chostau gofal plant

Dylech roi gwybod am y newidiadau hyn cyn pen 1 mis er mwyn gwneud yn siŵr eich bod yn cael popeth y mae gennych hawl iddo. Fel arfer ni ellir ôl-ddyddio taliadau ymhellach na hyn.

Dylech hefyd roi gwybod i CThEM os ydych yn newid:

  • manylion banc - gallwch roi gwybod am hyn hyd at 30 diwrnod cyn iddo ddigwydd
  • cyfeiriad - arhoswch nes eich bod wedi symud cyn rhoi gwybod i CThEM
  • darparwr gofal plant
  • eich rhyw

Sut i roi gwybod

Gallwch roi gwybod am y rhan fwyaf o newidiadau ar-lein.

Rhoi gwybod am newid

Ni allwch ddefnyddio’r gwasanaeth ar-lein i roi gwybod am newidiadau:

  • i’r cyfrif banc yr ydych eisiau ei ddefnyddio
  • i ba mor aml rydych eisiau cael eich talu
  • sydd heb ddigwydd eto (heblaw am newidiadau i gostau gofal plant presennol hyd at wythnos ymlaen llaw)

Cyn i chi ddechrau

Gwnewch yn siŵr fod gennych gymaint o wybodaeth â phosibl am y newid mewn amgylchiadau. Er enghraifft, os ydych wedi newid swyddi bydd angen dyddiadau eich cyflogaeth a’ch cyfeirnod TWE arnoch ar gyfer y ddwy swydd.

Os ydych yn mewngofnodi i’r gwasanaeth am y tro cyntaf, bydd angen y canlynol arnoch:

  • Dynodydd Defnyddiwr (ID) a chyfrinair ar gyfer Porth y Llywodraeth - os nad oes gennych Ddynodydd Defnyddiwr, gallwch greu un wrth i chi ddefnyddio’r gwasanaeth
  • rhif Yswiriant Gwladol parhaol

Bydd hefyd rhaid i chi brofi pwy ydych. Gallwch ddefnyddio un o’r canlynol fel tystiolaeth:  

  • manylion eich cyfrif banc
  • eich ffurflen P60  
  • eich 3 slip cyflog diweddaraf
  • rhif eich pasbort a’r dyddiad y mae’n dod i ben

Bydd mewngofnodi hefyd yn actifadu’ch cyfrif treth personol - gallwch ddefnyddio hwn i wirio a rheoli’ch cofnodion gyda Chyllid a Thollau EM.

Pam fod eich credydau treth yn newid

Gall eich taliadau godi os yw’r canlynol yn wir:

  • mae’ch incwm yn gostwng mwy na £2,500
  • mae’ch buddiannau’n dod i ben neu’n gostwng
  • rydych yn dechrau cael Taliad Annibyniaeth Personol (PIP), Lwfans Byw i’r Anabl (DLA) neu fudd-daliadau anabledd eraill ar gyfer eich hun neu ar gyfer plentyn
  • rydych yn cael plentyn
  • mae’ch costau gofal plant yn codi

Gall eich taliadau ostwng neu ddod i ben os yw’r canlynol yn berthnasol:

  • mae’ch incwm yn codi mwy na £2,500 - rhowch wybod am hyn ar unwaith i ostwng y swm sydd wedi’i ordalu i chi
  • nid ydych wedi adnewyddu’ch hawliad
  • mae’ch hysbysiad o ddyfarniad yn dangos eich bod wedi cael eich gordalu
  • rydych yn stopio cael PIP, DLA neu fudd-daliadau anabledd eraill ar gyfer eich hunan neu blentyn
  • mae’ch plentyn erbyn hyn yn 16, yn 18 neu’n 19 oed ac nad ydych wedi rhoi gwybod i CThEM ei fod mewn addysg neu hyfforddiant cymeradwy
  • mae’ch costau gofal plant yn gostwng  
  • rydych chi neu’ch partner yn dechrau hawlio Credyd Cynhwysol