Dysgwch a allwch wneud cais am eithriad rhag Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm
Gwiriwch a allwch wneud cais am esemptiad rhag y cynllun Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm a sut mae’n berthnasol i chi.
Pwy sy’n esempt rhag Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm
Mae yna wahanol resymau pam y gallech gael esemptiad rhag y cynllun Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm. Er enghraifft, gallech gael esemptiad os ydych wedi’ch cau allan o’r byd digidol.
Os ydych chi’n esempt, ni fydd angen i chi ddefnyddio Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm ond bydd yn rhaid i chi barhau i roi gwybod am eich incwm a’ch enillion mewn Ffurflen Dreth Hunanasesiad fel arfer.
Mathau o esemptiadau
Dyma’r gwahanol fathau o esemptiadau ar gyfer y cynllun Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm:
- esemptiadau awtomatig — mae’r rhain yn cael eu rhoi gan CThEF yn seiliedig ar y manylion yn eich Ffurflen Dreth ar gyfer 2024 i 2025 ac nid oes angen i chi gysylltu â CThEF na chyflwyno cais
- esemptiadau y mae angen i chi wneud cais amdanynt — dylech ddarparu gwybodaeth ychwanegol gyda’ch cais i roi gwybod i ni pam rydych yn esempt
Gall yr esemptiadau hyn naill ai fod:
- yn barhaol — oni bai bod eich amgylchiadau’n newid
- dros dro — yn para tan Ebrill 2027 ar y cynharaf
Esemptiadau awtomatig
Esemptiadau sy’n para nes bod eich amgylchiadau yn newid
Ni fydd angen i chi wneud cais am yr esemptiadau canlynol. Mae’r esemptiadau hyn yn barhaol ac felly mae hyn yn golygu na fydd gofyn i chi ddefnyddio Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm oni bai bod eich amgylchiadau’n newid.
Os yw’ch incwm cymhwysol yn £20,000 neu lai
Rydych chi’n esempt yn awtomatig ac nid oes angen i chi ddefnyddio’r cynllun Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm os yw eich incwm cymhwysol yn £20,000 neu lai.
Os nad oes gennych rif Yswiriant Gwladol
Rydych chi’n esempt yn awtomatig, ac ni allwch gofrestru ar gyfer y cynllun Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm os nad oes gennych rif Yswiriant Gwladol.
Esemptiadau eraill
Mae’r esemptiadau hyn yn barhaol ac yn dibynnu ar amgylchiadau personol yr unigolyn.
Rydych chi’n esempt yn awtomatig ac nid oes angen i chi ddefnyddio’r cynllun Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm yn eich rôl fel:
- person sy’n cyflwyno Ffurflen Dreth ar ran cwmni dibreswyl
- ymddiriedolwr, gan gynnwys ymddiriedolwr elusennol neu ymddiriedolwr cynllun pensiwn anghofrestredig
- cynrychiolydd personol i rywun sydd wedi marw
Mae’n bosibl bydd yn dal i fod angen i chi ddefnyddio’r cynllun Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm, os oes gennych incwm hunangyflogaeth neu incwm o eiddo sydd y tu hwnt i’r rolau hyn. Dylech gyfrifo eich incwm cymhwysol ar gyfer y cynllun Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm.
Hefyd, rydych chi’n esempt yn awtomatig os oes unrhyw un o’r canlynol yn berthnasol:
- rydych chi’n aelod o Lloyd’s, ac yn cyflwyno eich Ffurflen Dreth mewn perthynas â’ch busnes tanysgrifennu
-
nid oes gennych y gallu corfforol neu feddyliol i weithredu ac rydych naill ai wedi:
- rhoi pŵer atwrnai parhaus neu bŵer atwrnai arhosol i rywun weithredu ar eich rhan
- cael dirprwy wedi ei benodi gan lys yn y DU i weithredu ar eich rhan
Esemptiadau awtomatig sy’n para tan fis Ebrill 2027
Nid oes angen i chi ddefnyddio’r cynllun Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm tan flwyddyn dreth 2027 i 2028 ar y cynharaf, os ydych chi wedi gwneud y canlynol yn eich Ffurflen Dreth ar gyfer 2024 i 2025:
- hawlio rhyddhad cyfartalu (er enghraifft os ydych yn ffermwr neu’n artist creadigol)
- hawlio rhyddhad gofal cymhwysol (er enghraifft os ydych yn ofalwr maeth neu’n ofalwr sy’n berthynas)
- cynnwys y dudalen atodol SA107 i roi gwybod am incwm o ymddiriedolaethau neu ystadau
- cynnwys y dudalen atodol SA109, a’ch bod chi’n credu y bydd hi’n debygol y byddwch yn ei chynnwys hi eto ar gyfer blwyddyn dreth 2026 i 2027 Nid oes angen i chi gysylltu â CThEF na gwneud cais os yw un o’r esemptiadau hyn yn berthnasol
Nid oes angen i chi gysylltu â CThEF na gwneud cais os yw un o’r esemptiadau hyn yn berthnasol.
Os yw’ch incwm cymhwysol yn uwch na £30,000 ym mlwyddyn dreth 2025 i 2026, bydd angen i chi ddefnyddio’r cynllun Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm o flwyddyn dreth 2027 i 2028 ymlaen.
Os na wnaethoch gynnwys unrhyw un o’r hawliadau neu dudalennau hyn yn eich Ffurflen Dreth ar gyfer 2024 i 2025, ond ei bod yn rhesymol i chi ddisgwyl gwneud hynny yn eich Ffurflen Dreth ar gyfer 2026 i 2027, darllenwch yr adran ar ‘Esemptiadau y mae angen i chi wneud cais amdanynt’.
Tudalen atodol SA109
Dylech gynnwys y dudalen atodol SA109 yn eich Ffurflen Dreth ar gyfer 2026 i 2027 os oes unrhyw un o’r canlynol yn berthnasol i chi:
- nid ydych chi’n breswyl yn y DU yn ystod y flwyddyn dreth honno (gan gynnwys y rheiny sydd â hawl i lwfansau personol oherwydd telerau Cytundeb Trethiant Dwbl (yn agor tudalen Saesneg))
- rydych chi’n breswyl yn y DU yn y flwyddyn dreth honno ac mae un o’r canlynol yn wir amdanoch chi:
- rydych hefyd yn breswyl mewn gwlad arall at ddibenion treth (yn agor tudalen Saesneg)
- rydych yn gymwys i gael rhyddhad diwrnod gwaith tramor (yn agor tudalen Saesneg) ac rydych yn disgwyl gwneud dewis neu hawliad
- rydych yn disgwyl y bydd triniaeth blwyddyn ranedig (yn agor tudalen Saesneg) yn berthnasol
- rydych yn gymwys i ddefnyddio’r cyfleuster ailwladoli dros dro (yn agor tudalen Saesneg) ac yn bwriadu dewis gwneud hynny
- rydych yn gymwys ar gyfer y gyfundrefn incwm ac enillion tramor (yn agor tudalen Saesneg) ac yn disgwyl gwneud hawliad
- rydych yn ddefnyddiwr blaenorol o’r sail drosglwyddo (yn agor tudalen Saesneg) sy’n disgwyl gwneud hawliad am ryddhad buddsoddiad busnes (yn agor tudalen Saesneg)
Esemptiadau awtomatig sy’n para y tu hwnt i fis Ebrill 2027
Rydych chi’n esempt yn awtomatig os gwnaethoch gyflwyno’ch Ffurflen Dreth ar gyfer 2024 i 2025 fel un o’r canlynol:
- rhywun sy’n cael ei gyflogi fel gweinidog crefydd ar gyfer unrhyw ffydd, crefydd neu enwad ac yn defnyddio tudalen atodol SA102
- rhywun sydd wedi cael neu wedi trosglwyddo Lwfans Pâr Priod (i’r rheiny a gafodd eu geni cyn 6 Ebrill 1935)
- rhywun sydd wedi cael neu wedi trosglwyddo Lwfans Person Dall (yn agor tudalen Saesneg)
- aelod o Lloyd’s a bod gennych chi incwm o hunangyflogaeth neu eiddo
Os bydd un o’r esemptiadau hyn yn berthnasol i chi, nid oes angen i chi gysylltu â CThEF na gwneud cais am esemptiad.
Bydd angen i chi ddefnyddio’r cynllun Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm yn y dyfodol. Byddwn ni’n nodi’r amserlen ar gyfer hyn yn nes ymlaen.
Os na wnaethoch gynnwys unrhyw un o’r rhain yn eich Ffurflen Dreth ar gyfer 2024 i 2025, ond ei bod yn rhesymol i chi ddisgwyl gwneud hynny yn y Ffurflen Dreth ar gyfer 2026 i 2027, darllenwch yr adran ar ‘Esemptiadau y mae angen i chi wneud cais amdanynt’.
Esemptiadau y mae angen i chi wneud cais am amdanynt
Esemptiad ar gyfer y rheiny sydd wedi’u cau allan o’r byd digidol
O ran Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm, ystyr ‘bod wedi’ch cau allan o’r byd digidol’ yw ei fod yn afresymol i chi ddefnyddio meddalwedd sy’n cydweddu er mwyn:
- cadw cofnodion digidol
- anfon diweddariadau chwarterol neu gyflwyno’ch Ffurflen Dreth
Mae yna wahanol resymau pam mae hyn efallai’n berthnasol i chi, er enghraifft:
- mae’ch oedran, cyflwr iechyd neu’ch anabledd yn eich rhwystro chi rhag defnyddio cyfrifiadur, llechen neu ffôn clyfar i gadw cofnodion digidol neu gyflwyno’r cofnodion hynny i CThEF
- rydych chi’n aelod gweithredol o gymdeithas neu urdd grefyddol y mae ei chredoau’n anghydnaws â chyfathrebu’n ddigidol neu gadw cofnodion digidol, ac nid ydych chi’n defnyddio cyfrifiadur, llechen na ffôn clyfar at ddefnydd busnes neu ddefnydd personol
- ni allwch chi gael mynediad at y rhyngrwyd gartref, neu yn eich busnes, oherwydd eich lleoliad ac ni allwch chi gael mynediad i leoliad addas arall
Ni fydd CThEF yn derbyn eich cais am esemptiad os un o’r canlynol yw’r unig reswm sydd gennych dros wneud cais:
- os gwnaethoch chi gyflwyno Ffurflen Dreth ar bapur o’r blaen
- os ydych chi’n gyfarwydd â meddalwedd gyfrifyddu
- os oes gennych chi nifer fach o gofnodion digidol i’w creu bob blwyddyn dreth
- os bydd hi’n golygu cost neu amser ychwanegol i chi gofrestru ar gyfer Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm a’i ddefnyddio
Efallai y bydd rhesymau eraill pam eich bod chi o bosibl wedi’ch cau allan o’r byd digidol neu beidio. Bydd CThEF yn ystyried pob cais fesul achos.
Gallwch wneud cais am esemptiad rhag Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm os credwch chi eich bod chi wedi’ch cau allan o’r byd digidol.
Os oes gennych chi asiant, ffrind neu aelod o’r teulu sy’n gwneud cais ar eich rhan, bydd yr esemptiad yn dal i fod ar sail eich sefyllfa bersonol chi.
Os ydych chi’n esempt rhag defnyddio meddalwedd sy’n cydweddu â Throi Treth yn Ddigidol ar gyfer Ffurflenni TAW
Os yw CThEF wedi cadarnhau yn flaenorol eich bod chi’n esempt rhag anfon Ffurflenni TAW gan ddefnyddio meddalwedd sy’n cydweddu â’r cynllun Troi Treth yn Ddigidol oherwydd eich bod chi wedi’ch cau allan o’r byd digidol, dylech chi gysylltu â Gwasanaeth Cwsmeriaid Cymraeg CThEF dros y ffôn neu’n ysgrifenedig.
Bydd angen i chi roi gwybod i ni am y canlynol:
- eich rhif Yswiriant Gwladol
- eich rhif cofrestru TAW
- y rheswm pam eich bod chi wedi’ch cau allan o’r byd digidol at ddiben anfon Ffurflenni TAW gan ddefnyddio meddalwedd sy’n cydweddu â Throi Treth yn Ddigidol, ac a yw’ch amgylchiadau chi wedi newid
Os nad yw’ch amgylchiadau chi wedi newid, byddwn ni’n cadarnhau eich bod chi hefyd yn esempt rhag Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm. Os ydyn nhw wedi newid, bydd angen i chi wneud cais am esemptiad.
Os yw’ch esemptiad TAW oherwydd eich ansolfedd chi
Os yw’r rheswm am eich esemptiad rhag TAW yw eich bod yn mynd trwy weithdrefn ansolfedd a’ch bod wedi cofrestru ar gyfer Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm, ni fyddwch yn esempt a dylech barhau i ddefnyddio’r gwasanaeth.
Esemptiadau sy’n para tan fis Ebrill 2027
Os bydd un o’r esemptiadau hyn yn berthnasol i chi, ni fydd angen i chi gofrestru ar gyfer Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm tan flwyddyn dreth 2027 i 2028 ar y cynharaf.
Os yw eich incwm cymhwysol yn fwy na £30,000, bydd angen i chi ddefnyddio’r cynllun Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm o flwyddyn dreth 2027 i 2028 ymlaen.
Bydd angen i chi wneud cais am esemptiad os nad oedd eich Ffurflen Dreth ar gyfer 2024 i 2025 yn dangos y canlynol, ond ei bod hi’n rhesymol i chi ddisgwyl i’ch Ffurflen Dreth ar gyfer 2026 i 2027 gynnwys un ohonynt:
- hawliad am ryddhad cyfartalu (er enghraifft os ydych yn ffermwr neu’n artist creadigol)
- hawliad am ryddhad gofal cymhwysol (er enghraifft os ydych yn ofalwr maeth neu’n ofalwr sy’n berthynas)
- y dudalen atodol SA107 i roi gwybod am incwm o ymddiriedolaethau neu ystadau
- y dudalen atodol SA109, ar gyfer blwyddyn dreth 2026 i 2027 — gallwch ddarllen am y rhesymau dros ddefnyddio SA109 yn yr adran ‘Tudalen atodol SA109’
Os gwnaethoch gynnwys unrhyw un o’r hawliadau neu dudalennau hyn yn eich Ffurflen Dreth ar gyfer 2024 i 2025, darllenwch yr adran ar ‘Esemptiadau awtomatig sy’n para tan fis Ebrill 2027’.
Dylech wneud cais am esemptiad os ydych yn hyderus y byddwch yn cynnwys unrhyw ran o’r wybodaeth hon yn eich Ffurflen Dreth ar gyfer 2026 i 2027.
Os ydych yn athletwr neu’n ddiddanwr o dramor nad yw’n breswyl yn y DU
Bydd angen i chi wneud cais am esemptiad, hyd yn oed os gwnaethoch gynnwys yr incwm hwn yn eich Ffurflen Dreth ar gyfer 2024 i 2025.
Gallwch wneud cais am esemptiad rhag Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm.
Esemptiadau sy’n para y tu hwnt i fis Ebrill 2027
Bydd angen i chi wneud cais am esemptiad os nad oedd eich Ffurflen Dreth ar gyfer 2024 i 2025 yn dangos y canlynol, ond ei bod yn rhesymol i chi ddisgwyl i’ch Ffurflen Dreth ar gyfer 2026 i 2027 ddangos bod un o’r canlynol yn berthnasol:
- rydych yn cael eich cyflogi fel gweinidog crefydd ar gyfer unrhyw ffydd, crefydd neu enwad ac yn defnyddio tudalen atodol SA102
- rydych yn rhywun sydd wedi cael neu wedi trosglwyddo Lwfans Pâr Priod (i’r rheiny a gafodd eu geni cyn 6 Ebrill 1935)
- rydych yn rhywun sydd wedi cael neu wedi trosglwyddo Lwfans Person Dall (yn agor tudalen Saesneg)
Os bydd un o’r esemptiadau hyn yn berthnasol i chi, bydd angen i chi ddefnyddio Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm yn y dyfodol. Byddwn ni’n nodi’r amserlen ar gyfer hyn yn nes ymlaen.
Ni ddylech wneud cais am esemptiad os nad ydych yn hyderus y byddwch yn cynnwys unrhyw ran o’r wybodaeth hon yn eich Ffurflen Dreth ar gyfer 2026 i 2027.
Os gwnaethoch gynnwys unrhyw un o’r hawliadau neu dudalennau hyn yn eich Ffurflen Dreth ar gyfer 2024 i 2025, darllenwch yr adran ar ‘Esemptiadau awtomatig’.
Gallwch wneud cais am esemptiad rhag Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm.
Updates to this page
-
The guidance now includes details on automatic exemptions and exemptions you need to apply for. It also explains which exemptions are permanent and which are temporary.
-
The updated guidance explains that if you’re exempt from sending VAT returns using Making Tax Digital compatible software because you’re going through an insolvency procedure, and you are signed up to Making Tax Digital for Income Tax, you will not be exempt and should continue to use the service.
-
The guidance has been updated to give more information about what being digitally excluded means for Making Tax Digital for Income Tax. It has also been updated to include information about how to contact us if you're exempt from using Making Tax Digital compatible software for VAT returns.
-
If you're exempt from sending online returns for Making Tax Digital for VAT, you should contact HMRC when the exemptions application process opens for Making Tax Digital for Income Tax. If your VAT exemption is due to your insolvency, you're not exempt from Making Tax Digital for Income Tax.
-
Information about who is automatically exempt has been added.
-
The reasons for when to apply for an exemption from using Making Tax Digital for Income Tax have been clarified.
-
Added translation
-
First published.