Cyfarwyddyd

Coronavirus (COVID-19): cynlluniau a pharatoadau’r llysoedd a’r tribiwnlysoedd

Mae’r dudalen hon yn rhoi cyngor a chyfarwyddyd i bawb sy’n defnyddio’r llysoedd a’r tribiwnlysoedd yn ystod yr argyfwng coronavirus (COVID-19) a byddwn yn ei diweddaru wrth inni gael gwybodaeth a chyfarwyddyd newydd.

Paratoadau a chynlluniau GLlTEM ar gyfer coronavirus

Yn ystod yr argyfwng iechyd cyhoeddus digynsail hwn, mae’n hanfodol bod ein holl lysoedd a thribiwnlysoedd yn parhau i weinyddu cyfiawnder. Rydym yn addasu arferion ac yn cymryd camau i leihau unrhyw risg i’r farnwriaeth, staff, a defnyddwyr proffesiynol a chyhoeddus y llys, yn cynnwys partneriaid cyfiawnder. Bydd unrhyw newidiadau i wrandawiadau unigol yn cael eu rhannu gyda’r rhai hynny sy’n cael eu heffeithio’n uniongyrchol, fel arfer drwy e-bost a/neu dros y ffôn.

Rydym wedi rhoi trefniadau mewn lle i ddefnyddio technolegau ffôn, fideo a thechnolegau eraill i allu parhau i gynnal cymaint o wrandawiadau ag sy’n bosibl o bell. Byddwn yn gwneud y defnydd gorau bosibl o’r offer sydd ar gael ar hyn o bryd, ac rydym yn gweithio’n gyson i ddiweddaru ac ychwanegu at hynny. Nid oes modd cynnal rhai gwrandawiadau o bell, yr enghraifft mwyaf amlwg o hyn yw treialon gyda rheithgor.

Ar 23 Mawrth 2020, mae’r Arglwydd Brif Ustus wedi cyhoeddi, ni fydd treialon newydd gyda rheithgor yn cael eu cynnal yn Llys y Goron am gyfnod dros dro tra bod mesurau yn cael eu rhoi mewn lle i sicrhau bod gwrandawiadau wyneb yn wyneb yn gallu cael eu cynnal yn ddiogel ac yn unol â’r cyngor ynghylch cadw pellter cymdeithasol.

Mynd i’r llys neu’r tribiwnlys yn ystod yr argyfwng coronavirus

Dylai holl ddefnyddwyr y llysoedd a’r tribiwnlysoedd ddarllen yr wybodaeth ddiweddaraf am atal, triniaeth, trafaelio ac aros adre (prevention, treatment, travel and staying at home). Mae’r rhain yn cynnwys ond nid yn gyfyngedig i dystion, y rhai sy’n gwasanaethu ar reithgor, diffynyddion, defnyddwyr proffesiynol a phartneriaid yn y system cyfiawnder.

Cyngor y Llywodraeth a’r GIG yw bod pawb yn aros adre (stay at home to help stop the spread of coronavirus). Mae’r Llywodraeth hefyd wedi cyhoeddi pwy maent yn eu hystyried fel gweithwyr allweddol (announced that it considers those essential to running the justice system as key workers).

Mae cyngor ar wahan ar gael ar:

Gwasanaethu ar reithgor

Gwasanaethu ar reithgor yw un o’r dyletswyddau dinesig pwysicaf y gall dinesydd eu cyflawni ac mae’n rhan hanfodol o’r system cyfiawnder troseddol. Nid yw’r un fath â gweithgareddau dewisol fel mynd i’r theatr. Fodd bynnag, rydym yn dilyn cyngor y llywodraeth yn ofalus ac yn adolygu’r sefyllfa yn gyson. Diweddarir yr wybodaeth hon os bydd y sefyllfa’n newid.

Yn dilyn cyhoeddiad yr Arglwydd Brif Ustus ar 23 Mawrth 2020 ar dreialon gyda rheithgorau ac yng ngoleuni’r cyngor diweddaraf ar y coronafeirws (COVID-19), rydym ni angen sicrhau bod pawb yn y llysoedd yn ddiogel, yn enwedig o ran sicrhau bod pobl yn cadw pellter cymdeithasol. Mae hyn yn golygu y bydd unrhyw dreialon newydd yn cael eu gohirio am gyfnod byr i’n caniatáu i wneud trefniadau a rhoi rhagor o le inni reoli’r treialon cyfredol sy’n mynd rhagddynt.

Lle bynnag y bo’n bosibl, bydd treialon sydd eisoes wedi cychwyn yn parhau hyd nes bod y treial yn dod i ben. Mae hyn yn golygu, os ydych yn gwasanaethu ar reithgor ar hyn o bryd ac eisoes wedi cael eich dethol i gymryd rhan mewn treial, disgwylir ichi fynychu fel sy’n arferol, oni bai bod y llys lle rydych yn gwasanaethu ar reithgor wedi gofyn ichi beidio â mynychu.

Os ydych eisoes wedi cychwyn gwasanaethu ar reithgor ond heb gael eich dethol i gymryd rhan mewn treial, neu os ydych i fod i ddechrau gwasanaethu ar reithgor yr wythnos hon neu unrhyw dro ar ôl hynny, peidiwch â dod i’r llys oni bai ein bod wedi cysylltu â chi.

Fodd bynnag, ni ddisgwylir ichi gychwyn na chwblhau eich gwasanaeth rheithgor:

Os ydych yn bodloni un o’r meini prawf uchod ac ni allwch wasanaethu ar reithgor mwyach, cysylltwch â’r llys.

Os ydych yn dymuno siarad gyda rhywun am eich amgylchiadau personol o ran gwasanaethu ar reithgor yn ystod lledaeniad y coronafeirws (COVID-19), cysylltwch â’r Swyddfa Ganolog Gwysio Rheithgorau ar 0300 456 1024.

Byddwn yn cysylltu â chi yn rheolaidd a byddwn yn rhoi gwybod ichi os bydd y sefyllfa’n newid. Rydym yn dilyn y cyngor gan y Llywodraeth yn ofalus ac yn adolygu’r sefyllfa yn gyson. Parhewch gyda’ch cynlluniau i ddod i’r llys, oni bai eich bod yn cael eich cynnwys yn un o’r categorïau uchod, ond hefyd cadwch olwg ar y dudalen hon ar gyfer gwybodaeth bellach, gan fod y sefyllfa’n newid yn gyflym iawn.

Gallwch hefyd ddarllen ein harweiniad cyffredinol ar wasanaethu ar reithgor, yn cynnwys yr hyn efallai y gallwch ei hawlio yn ôl gan y llys.

Cysylltwch â Swyddfa Ganolog Gwysio Rheithgor os oes gennych unrhyw bryderon am eich gwasanaeth rheithgor.

Adeiladau’r llysoedd a’r tribiwnlysoedd

Rydym yn gwybod bod gan bobl bryderon penodol ar hyn o bryd am hylendid ac er bod cyngor y Llywodraeth yn canolbwyntio ar olchi dwylo fel y mesur pwysicaf rydym yn gwneud mwy o ymdrech i lanhau llysoedd. Gweler y linc: Government advice is that concentrating on hand cleaning is the most important measure.

Caiff ein hadeiladau eu glanhau bob dydd ac rydym yn ymateb yn sydyn i gwynion am hylendid gwael. Rydym yn cadw golwg ar ein darpariaethau golchi dwylo i sicrhau ein bod yn gallu cymryd camau priodol os bydd angen. Os gwelwch rhywbeth sy’n peri pryder yna rhowch wybod i’r llys yn syth fel y gallwn wneud rhywbeth am y mater.

Mesura glanweithdra a hylendid ychwanegol ar gyfer coronafeirws

Rhoddir blaenoriaeth i unrhyw broblemau o ran glanweithdra ar safle neu unrhyw sefyllfa sy’n rhwystro pobl rhag golchi eu dwylo. Rydym wedi gofyn i’n contractwyr roi sylw ychwanegol i lanhau basnau a chyfarpar golchi dwylo a gofynwyd i staff y llys i gadw golwg ar y rhain yn ddyddiol, gan gynnwys cyflenwadau sebon a thoweli papur.

Os caiff achos o coronofeirws ei gadarnhau byddwn yn dilyn canllawiau’r Llywodraeth (gweler y linc Government guidelines) gan roi sgwrfa dda i’r mannau y bu’r unigolon mewn cysylltiad â hwy.

Rydym yn ceisio darparu hylif glanhau dwylo ymhob safle a rydym yn disgwyl cyflenwadau ychwanegol yr wythnos hon fel y gallwn eu dosbarthu i’r llysoedd. Rydym wedi rhoi caniatad i safleoedd unigol i gael cyflenwadau hefyd os gallant, ac mae rhai wedi gwneud hynny. Mae’n bwysig nodi mai’r cyngor o hyd o ran y ffordd orau o ddiogelu ein hunain yw trwy olchi gyda dŵr a sebon; nid yw diffyg hylif glanhau dwylo yn gwneud safle yn ‘anniogel’ ond rydym yn deall y sircrwydd ychwanegol y maent yn ei roi.

Bydd contractwr newydd, Engie yn cymryd drosodd y gwaith o lanhau llysoedd ar y 1af Ebrill 2020; ac mae’r gofynion o fewn y contract newydd yn llymach na’r un presennol a rydym yn gwenud yn siwr bod Engie yn deall ein disgwyliadau yn enwedig yn ystod cyfnod y lledaeniad hwn.

Diogelwch a hylif glanhau dwylo

Yn ddiweddar bu inni newid ein polisi diogelwch i ganiatau pobl i ddod â hylif glanhau dwylo efo nhw i’n hadeiladau – bydd ein swyddogion diogelwch yn gofyn ichi ddangos nad yw’n niweidiol.

Gall swyddogion diogelwch y llys ofyn i chi symud eitemau o fewn eich bagiau eich hunain neu ofyn os gallant wneud hynny eu hunain. Gallwch ofyn iddynt i beidio â chyffwrdd eich eiddo a’u symud eich hunan os ydy hynny’n well gennych.

Bydd swyddogion diogelwch o dro i dro yn defnyddio sganiwr symudol i chwilio pobl sy’n dod i’r llys, ond ni fydd hwn na’r swyddog yn eich cyffwrdd chi.

Mae’r canllawiau ar gyfer swyddogion diogelwch y llys yr un fath ag i’r cyhoedd yn gyffredinol sef mai’r ffordd orau o ddiogelu eu hunain ac eraill yw trwy olchi dwylo yn rheolaidd gyda dŵr a sebon.

Byddwn yn parhau i gadw golwg ac adolygu ein gweithdrefnau o ran swyddogion diogelwch y llys yn unol â chyngor y llywodraeth ac ymarfer gorau o fewn diwydiant.

Mynd i mewn ac allan o adeiladau

Er mwyn cynnal pellter cymdeithasol yn ein llysoedd a’n tribiwnlysoedd, gofynnwn i’n defnyddwyr gadw o leiaf 2 fetr i ffwrdd o’i gilydd bob amser.

Mae hyn yn cynnwys:

  • wrth giwio i ddod i mewn i’n hadeiladau
  • yn ystod gwiriadau diogelwch
  • mewn ystafelloedd gwrandawiadau a galerïau cyhoeddus
  • mewn mannau ymgynnull y rheithgor
  • mewn ystafelloedd ymneilltuo’r rheithgor
  • wrth symud o un llys i’r llall.

Byddwn yn gwasgaru amseroedd cyrraedd, amser cinio ac amseroedd gadael ein hadeiladau ar ddiwedd y dydd. Efallai y bydd defnyddwyr sydd â chardiau mynediad cytunedig yn gallu defnyddio mynedfeydd eraill.

Blaenoriaethau GLlTEM yn ystod yr argyfwng coronavirus

Mae gennym gynlluniau cysondeb busnes i sicrhau ein bod yn gallu ymateb a dal ati i weithio mewn amgylchiadau eithriadol, yn cynnwys argyfyngau iechyd cyhoeddus.

Mae hyn yn cynnwys system hyblyg – a gweithlu hyblyg – sydd wedi eu cynllunio i sicrhau y gellir cynnal mynediad at gyfiawnder hyd yn oed yn yr amgylchiadau mwyaf heriol.

Wrth reoli ein hymateb i coronavirus, ein blaenoriaethau yw:

  • Cynnal mynediad at gyfiawnder
  • Cefnogi penderfyniadau a chyfarwyddyd y farnwriaeth
  • Cyfrannu at waith y llywodraeth drwyddi draw a’r system gyfiawnder i ddarparu gwasanaethau hanfodol, gwarchod y cyhoedd a chynnal hyder yn y system gyfiawnder
  • Cefnogi eisteddiadau yn y llys ac ateb ymholiadau’r cyhoedd
  • Lleihau unrhyw effeithiau a allai darfu ar ein gwaith
  • Gweithio gyda phartneriaid a chyfranddalwyr i wireddu blaenoriaethau
  • Monitro ac yna rheoli unrhyw waith a fyddai’n hel yn y senario waethaf bosib.

Gwrandawiadau fideo yn ystod yr argyfwng coronavirus

Gall barnwyr ystyried cyswllt fideo neu gyswllt clywedol mewn nifer o amgylchiadau, er enghraifft pan nad oes angen i ddiffynnydd ymbresenoli yn y llys, cais am apelio yn erbyn penderfyniad i wrthod mechnïaeth yn Llys y Goron, neu mewn gwrandawiadau rhagarweiniol neu wrandawiadau gorfodaeth.

Sut fyddwn ni yn eich diweddaru ynglŷn ag effaith coronavirus ar y llysoedd a’r tribiwnlysoedd

Os bydd yna newidiadau ehangach i waith y llysoedd byddwn yn rhoi gwybod am y newidiadau hynny yn gyntaf drwy gyfryngau digidol:

Darllenwch yr wybodaeth ddiweddaraf am Gynlluniau’r Llywodraeth i ymateb i’r coronavirus.

Published 13 March 2020
Last updated 29 March 2020 + show all updates
  1. Updated with link to new guidance on keeping court and tribunal buildings safe, secure and clean.

  2. Added priority courts and tribunals information.

  3. Added social distancing infomation.

  4. Update to jury service information

  5. Applications to adjourn civil and family hearings because of coronavirus link added

  6. HMCTS cleanliness and hygiene measures updated.

  7. Updated HMCTS priorities added.

  8. Telephone and video guidance updated.

  9. Jury service gudiance added.

  10. Additional secuity guidance when entering our buildings

  11. First published.