Wskazówki

Wprowadzenie (Polish)

Zaktualizowano 3 czerwca 2026

Applies to England

Można obejrzeć film na temat badań dostępnych podczas ciąży oraz po narodzinach dziecka.

Badania przesiewowe dla matki i dziecka - film wideo

Animacja jest dostępna również w wersji z napisami i w brytyjskim języku migowym. Wersja z napisami jest dostępna w języku angielskim, a także w tłumaczeniu na język arabski, bengalski, chiński, francuski, łotewski, litewski, polski, portugalski, pendżabski, rumuński, somalijski i urdu.

Badanie przesiewowe

Celem badań przesiewowych jest wyodrębnienie osób, u których ryzyko wystąpienia danego problemu zdrowotnego jest wyższe. Umożliwia to pacjentom wcześniejsze i prawdopodobnie skuteczniejsze leczenie lub podjęcie świadomych decyzji dotyczących ich zdrowia. Badania przesiewowe przypominają sito, przez które przepuszczane są badane osoby. Większość z tych osób przedostaje się przez nie bez problemu, ale niewielka grupa zatrzymuje się na powierzchni. Uważa się, że w przypadku tych osób istnieje wyższe ryzyko wystąpienia problemu zdrowotnego, którego wykrycie jest celem danego badania przesiewowego.

Badania przesiewowe nie są doskonałe. Niektóre osoby dowiedzą się, że w przypadku ich samych lub ich dziecka istnieje wysokie ryzyko występienia problemu zdrowotnego, którego w rzeczywistości nie ma. Ponadto część osób dowie się, że w przypadku ich samych lub ich dziecka istnieje niskie ryzyko wystąpienia problemu zdrowotnego, który w rzeczywistości jest u nich obecny.

Partnerzy są mile widziani podczas badań przesiewowych i spotkań informacyjnych.

Różnica między badaniami przesiewowymi a badaniami diagnostycznymi

Badania przesiewowe pozwalają stwierdzić poziom ryzyka wystąpienia problemu zdrowotnego u matki lub dziecka. Może ono być wysokie lub niskie. Zazwyczaj jednak takie badanie nie pozwala określić tego z całkowitą pewnością, dlatego osobom z z grupy wysokiego ryzyka proponowane jest dalsze badanie innego rodzaju. Jest to test diagnostyczny dający dokładniejszą odpowiedź – pozytywną lub negatywną.

Badania przesiewowe podczas ciąży oraz po urodzeniu dziecka

Podczas ciąży proponowane są badania przesiewowe, których celem jest wykrycie wszelkich problemów zdrowotnych mogących mieć wpływ na matkę lub dziecko. Badania takie jak USG, badania krwi oraz kwestionariusz mogą pomóc w podjęciu decyzji dotyczącej opieki lub leczenia w czasie ciąży lub po narodzinach dziecka.

Niektóre badania przesiewowe mogą być wykonane u dziecka tuż po jego narodzinach. Oferujemy je po to, aby w razie potrzeby możliwe było jak najszybsze zapewnienie dziecku odpowiedniego leczenia.

Kwestie praktyczne

Jeśli u Ciebie, ojca dziecka lub członka rodziny występuje jakiś problem zdrowotny, powiedz o tym swojej położnej. W przypadku przeprowadzki w okresie oczekiwania na wyniki jakichkolwiek badań przesiewowych należy powiadomić położną lub pielęgniarkę środowiskową o zmianie adresu.

Decyzja o poddaniu się badaniom przesiewowym należy do Ciebie

Decyzja o poddaniu się każdemu badaniu przesiewowemu jest decyzją osobistą, którą możesz podjąć tylko Ty. Każde z oferowanych badań przesiewowych można omówić z pracownikami służby zdrowia i zdecydować, czy w danym przypadku jest ono odpowiednie. Można także w każdej chwili zmienić zdanie.

Niektóre z badań przesiewowych opisanych w niniejszej ulotce, na przykład badania krwi w kierunku chorób zakaźnych, badania wzroku u osób cierpiących na cukrzycę oraz bilans noworodka są zalecane przez NHS (brytyjską Publiczną Służbę Zdrowia). Wyniki tych badań mogą bowiem umożliwić natyczhmiastowe zapewnienie Tobie lub Twojemu dziecku koniecznego leczenia w przypadku poważnych problemów.

Badania przesiewowe wykonywane w ciąży w celu określenia ryzyka wystąpienia anemii sierpowatej i talasemii, zespołu Downa, zespołu Edwardsa, zespołu Pataua oraz badanie USG wykonywane w 20. tygodniu ciąży mogą skutkować koniecznością podjęcia trudnych decyzji, Na przykład:

• czy wykonać badanie diagnostyczne, które może wiązać się z ryzykiem poronienia
• czy kontynuować lub przerwać ciążę

Dlatego ważne jest dokładne przemyślenie decyzji o poddaniu się tym badaniom przesiewowym. Twoje decyzje będą respektowane, a pracownicy służby zdrowia udzielą Ci wsparcia. Jeżeli uznasz, że Twoje decyzje nie są respektowane, powinnaś to zgłosić.

Dodatkowa pomoc

Lista organizacji zapewniających dalszą pomoc w zakresie schorzeń wymienionych w niniejszej ulotce znajduje się na stronie internetowej NHS.UK.

Badania przesiewowe i NHS

NHS decyduje o tym, jakie badania przesiewowe są oferowane, w oparciu o rzetelne badania. Grupa ekspertów pod nazwą Narodowa Komisja ds. Badań Przesiewowych Wielkiej Brytanii (United Kingdom National Screening Committee; UK NSC) zapewnia doradztwo NHS. Choroby uwzględnione w programach badań przesiewowych mogą być nieco inne w poszczególnych krajach wchodzących w skład Wielkiej Brytanii (UK), z uwagi na terminy dodawania nowych chorób do programu.

Wszystkie badania przesiewowe zapewniane w ramach NHS są bezpłatne. Niektóre prywatne firmy również wykonują badania przesiewowe, są one jednak odpłatne. NHS nie gwarantuje jakości badań przesiewowych wykonywanych prywatnie. Więcej informacji na temat prywatnych badań przesiewowych można znaleźć na stronie internetowej:.

Poufność

Programy badań przesiewowych NHS wykorzystują dane osobowe pacjentów z dokumentacji medycznej NHS w celu zaproszenia ich na badania przesiewowe we właściwym czasie. NHS England również wykorzystuje dane osobowe pacjentów do zapewnienia im opieki na najwyższym poziomie oraz doskonalenia programów badań przesiewowych. Więcej informacji na temat sposobu wykorzystywania i ochrony danych osobowych oraz dostępnych opcji podano na stronie internetowej.

Podmioty świadczące usługi badań przesiewowych i Narodowa Służba Zdrowia w Anglii (NHS England) wykorzystują informacje (dane osobowe) znajdujące się w dokumentacji medycznej, aby zapraszać Panią lub Pani dziecko na badania.

Ponadto NHS England wykorzystuje te informacje w celu wspierania realizacji usług badań przesiewowych, aby były one bezpieczne i skuteczne oraz spełniały stawiane im wysokie standardy jakości. W miarę możliwości informacje są wykorzystywane w formie zanonimizowanej. Nigdy nie publikujemy informacji, na podstawie których możliwe byłoby zidentyfikowanie konkretnej osoby lub jej dziecka.

Dane osobowe są przetwarzane zgodnie z brytyjskim, ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych osobowych (UK General Data Protection Regulation, UK GDPR). Zgodnie z tymi przepisami przysługują Pani określone prawa dotyczące sposobu wykorzystywania danych (patrz punkt zatytułowany „Programy przesiewowe a Twoje prawa”).

NHS England i podmioty świadczące usługi badań przesiewowych są administratorami danych, i są odpowiedzialni za przetwarzanie danych osobowych w celu realizowania usług badań przesiewowych. NHS England jest administratorem danych do celów zapewniania bezpieczeństwa i jakości.

Jeżeli badania przesiewowe lub przedporodowe badania diagnostyczne (PND) zasugerują występowanie określonych schorzeń u Pani dziecka, przekażemy odnośne informacje do bezpiecznego rejestru prowadzonego przez Krajową Usługę ds. Rejestracji Anomalii Wrodzonych i Rzadkich Chorób (National Congenital Anomaly and Rare Diseases Registration Service, NCARDRS).

Jest to chroniony krajowy rejestr dzieci urodzonych z rzadkimi schorzeniami. Pomaga on prowadzić badania przesiewowe, zapobiegać występowaniu chorób lub je leczyć.

NHS England może przekazywać dane osobowe Pani i Pani dziecka do krajowych rejestrów chorób. Korzystanie ze wspomnianych informacji pomaga nam lepiej zrozumieć, na ile dobrze funkcjonują programy badań przesiewowych.

Jeśli chciałaby Pani zrezygnować z umieszczenia danych Pani dziecka w tych rejestrach, prosimy omówić to ze swoim specjalistą opieki zdrowotnej, który pomoże się upewnić, że jest to decyzja właściwa dla Pani.

Ponadto, możemy przekazywać dane osobowe dotyczące Pani i Pani dziecka badaczom spoza NHS England, którzy pracują nad ulepszaniem badań przesiewowych. Miałoby to miejsce jedynie przy zachowaniu ścisłych zezwoleń i zabezpieczeń.

Może Pani zrezygnować z udzielania swoich danych do badań i planowania z wyprzedzeniem, aby Pani dane nie były wykorzystywane w ten sposób. Prosimy omówić to ze swoim specjalistą opieki zdrowotnej, który pomoże się upewnić, że jest to decyzja właściwa dla Pani.