Guidance

Panel Cynghori Arbenigol Tref Diwylliant y DU 2028

Updated 20 August 2026

Mae Tref Diwylliant y DU yn gystadleuaeth newydd gan y DCMS. Am y tro cyntaf, gwahoddodd DCMS drefi ledled y DU i gymryd rhan mewn cystadleuaeth i arddangos creadigrwydd wrth adrodd straeon a diwylliant cynhwysol, hygyrch a grymusol. Wedi’i hysbrydoli gan lwyddiant y brif raglen Dinas Diwylliant y DU, sy’n fodel sydd wedi profi bod modd creu ardaloedd diwylliannol, mae’r gystadleuaeth hon yn anelu at amlygu cyfraniad diwylliannol trefi i’n stori genedlaethol. Er mwyn sicrhau ein bod yn gallu arddangos trefi o wahanol feintiau, bydd enillwyr yng nghategorïau trefi bach, canolig a mawr, a chaiff enillydd cyffredinol Tref Diwylliant y DU 2028 ei ddewis o blith y tri chategori hyn.

Rôl y panel cynghori arbenigol

Mae panel cynghori arbenigol Tref Diwylliant y DU 2028 (“y panel”) yn chwarae rhan allweddol yn y gystadleuaeth. Mae aelodau’r panel yn dod ag ystod eang ac amrywiol o brofiad ac arbenigedd yn y sector, yn darparu asesiad beirniadol a gwrthrychol o’r ceisiadau, ac yn gwneud argymhellion i Weinidogion DCMS ar bob cam o’r gystadleuaeth. Yn ddiweddarach yn y gystadleuaeth, bydd y panel yn cynnal ymweliadau â’r lleoedd ar y rhestr fer. Byddant hefyd yn gweithredu fel cyfaill beirniadol i’r lleoedd buddugol ar ôl i’r enillwyr gael eu cyhoeddi.

Syr Phil Redmond

Syr Phil Redmond CBE yw crëwr cyfresi drama gan gynnwys Grange Hill, Brookside a Hollyoaks, ac mae’n llysgennad dros ddiwylliant a’r diwydiannau creadigol. Pan enwyd Lerpwl yn Brifddinas Diwylliant Ewrop 2008, bu’n hyrwyddo’r digwyddiad blwyddyn o hyd ledled y DU ac yn rhyngwladol. Daeth Phill yn Ddirprwy Gadeirydd Bwrdd Cwmni Diwylliant Lerpwl yn 2007 ac yn Gyfarwyddwr Creadigol hefyd. Yn dilyn cyfnod Prifddinas Diwylliant Ewrop, daeth Phil yn Gadeirydd Amgueddfeydd Cenedlaethol Lerpwl, gan sefydlu’r Sefydliad Cyfalaf Diwylliannol. Cafodd rhaglen Dinas Diwylliant y DU ei hysbrydoli’n uniongyrchol ganddo a’i gweledigaeth, ar ôl iddo weld effaith Lerpwl fel Prifddinas Diwylliant Ewrop yn 2008.

Ruth Hollis

Mae Ruth yn arweinydd strategol profiadol ac, tan fis Chwefror 2026, hi oedd Prif Weithredwr Spirit of 2012, yr elusen etifeddiaeth Gemau Olympaidd a Pharalympaidd Llundain 2012, sy’n defnyddio digwyddiadau mawr a chyllid ar gyfer diwylliant a’r celfyddydau, gweithgarwch corfforol a gwirfoddoli i sicrhau effaith gymdeithasol gynhwysol a pharhaol. Dros gyfnod o 12 mlynedd, buddsoddodd Spirit of 2012 fwy na £50 miliwn mewn dros 230 o grantiau, denu £25.9 miliwn mewn cyllid cyfatebol, a chyrraedd 3.5 miliwn o bobl ledled y DU, gan gynnwys mwy na 64,000 o wirfoddolwyr a thros 104,000 o gyfranogwyr rheolaidd mewn gweithgareddau cyfranogol. Mae Ruth bellach yn gweithio’n llawrydd, gan ddefnyddio ei harbenigedd mewn adeiladu cymunedau a chynyddu llesiant unigol a chysylltiadau cymdeithasol drwy ddigwyddiadau, chwaraeon a diwylliant. Yn 2025 dyfarnwyd OBE iddi am ei gwasanaethau i chwaraeon, y celfyddydau a gwirfoddoli.

Ian Bancroft

Mae Ian Bancroft yn arweinydd ym maes y sector cyhoeddus a diwylliant, gyda dros 35 mlynedd o brofiad. Fel Prif Weithredwr yr Awdurdod Lleol yn Wrecsam, bu’n goruchwylio gwaith partneriaeth a masnachol gyda Wrecsam AFC, Ryan Reynolds a Rob McElhenney, y cais llwyddiannus am Statws Dinas, a’r cais a ddaeth yn ail ar gyfer Dinas Diwylliant 2025. Ar hyn o bryd mae’n Is-gadeirydd Chwaraeon Cymru ac yn Gadeirydd Bwrdd Rheoli Etholiadol Cymru. Yn ei rôl wirfoddol, mae’n ymddiriedolwr gyda Brymbo Heritage Trust, yn llysgennad dros Focus Wales ac yn Ymddiriedolwr Anrhydeddus i Theatr Clwyd.

Kristel Miller

Mae Kristel Miller yn Athro Entrepreneuriaeth ym Mhrifysgol Ulster ac yn arwain EPIC Futures Northern Ireland Local Policy Innovation Partnership, a ariennir gan UKRI. Mae ei gwaith yn canolbwyntio ar arloesi, entrepreneuriaeth, datblygu sy’n seiliedig ar le, a rôl diwylliant a phrofiad byw wrth lunio cymunedau a rhanbarthau. Mae ganddi brofiad helaeth o arwain partneriaethau traws-sector sy’n cynnwys y llywodraeth, busnesau, sefydliadau a’r byd academaidd ledled Gogledd Iwerddon a gweddill y DU. Drwy ymchwil, ymgysylltu â’r cyhoedd a chydweithio ar bolisi, mae wedi arwain mentrau sydd wedi cryfhau lleisiau cymunedau a chyfranogiad dinesig. Mae hefyd yn Gyfarwyddwr Innovation Ulster Limited ac yn Gomisiynydd gyda Chomisiwn Cydraddoldeb ar gyfer Gogledd Iwerddon.

Katy Shaw

Mae’r Athro Katy Shaw yn ysgolhaig blaenllaw ym maes diwylliant cyfoes Prydain, datganoli a’r diwydiannau creadigol. Fel Cyfarwyddwr rhaglen Creative Communities UKRI/AHRC ym Mhrifysgol Northumbria, mae ei hymchwil yn archwilio sut y gall diwylliant gefnogi datganoli, chwalu rhwystrau i gyfleoedd a mynd i’r afael ag anghydraddoldeb rhanbarthol. Mae ei gwaith wedi dylanwadu ar bolisi diwylliannol ledled y DU, gan gynnwys y fenter Achos dros Ddiwylliant ar ôl Covid, Comisiwn Sylfeini Diwylliant yr LGA a Chomisiwn Dyfodol yr Undeb Gordon Brown, lle bu’n eiriol dros fwy o ddatganoli diwylliannol. Mae ei gwaith yn hyrwyddo rôl diwylliant ac arloesi wrth adeiladu DU decach a mwy cynhwysol.

Jim Tough

Dechreuodd Jim yn y sector celfyddydau cymunedol, gan sefydlu canolfan gelfyddydau a dysgu arobryn yng Nghaeredin. Ymunodd â Chyngor Celfyddydau’r Alban yn gyntaf fel Cyfarwyddwr y Celfyddydau Cyfun ac yna’n Brif Weithredwr. Bu’n Gyfarwyddwr Gweithredol y Gogledd ar gyfer Cyngor Celfyddydau Lloegr, gan gychwyn a sefydlu rhaglen Creative People and Places. Cwblhaodd MBA ac yna gwrs Ysgrifennu Creadigol Uwch gyda’r Brifysgol Agored, ac mae sawl stori fer ganddo wedi’u cyhoeddi. Ar ôl bod yn Gyfarwyddwr Cymdeithas Saltire yn yr Alban, gadawodd y swydd i ganolbwyntio ar hyfforddi cyn mynd ymlaen i weithio fel Cydlynydd rhwydwaith Ewropeaidd Amateo, gan hyrwyddo cyfranogiad diwylliannol. Bu ganddo sawl swydd anweithredol, gan gynnwys Cadeirydd Imaginate, sy’n cynnal Gŵyl Ryngwladol Plant Caeredin. Mae’n parhau i hyfforddi, ymgynghori ac ysgrifennu.

Adipat Virdi

Mae Adipat Virdi yn storïwr trychiadol, strategydd diwylliannol ac yn arweinydd cydnabyddedig ym maes arloesi a arweinir gan ddiwylliant. Mae wedi treulio dros ddau ddegawd yn gweithio ar y groesffordd rhwng adrodd straeon, technoleg ac effaith gymdeithasol. Mae wedi dal nifer o swyddi arwain uwch ar draws y sector cyfryngau trochi ac wedi cynghori brandiau o fri rhyngwladol, sefydliadau diwylliannol a sefydliadau creadigol. Mae ei waith yn ymestyn ar draws y theatr, ffilm, XR, deallusrwydd artiffisial, ymgysylltu â’r cyhoedd a phrofiadau diwylliannol ar raddfa fawr, gyda ffocws neilltuol ar sut y gall diwylliant gryfhau empathi, ymdeimlad o berthyn a chysylltiad cymdeithasol. Ochr yn ochr â’i waith masnachol, mae’n datblygu prosiectau arobryn sy’n archwilio hunaniaeth, cyfranogiad a newid ymddygiad. Mae hefyd yn cael ei gydnabod yn eang am ei waith sy’n archwilio adrodd straeon sy’n canolbwyntio ar gynulleidfaoedd. Mae ganddo hefyd arbenigedd mewn arloesi diwylliannol, ymgysylltu â chymunedau, adrodd straeon sy’n seiliedig ar le, a rôl diwylliant wrth gryfhau balchder dinesig, cydlyniant cymdeithasol ac adfywio hirdymor.

Ian Warren

Mae Ian Warren yn Gyfarwyddwr Data Etholiadol, cwmni ymgynghorol sy’n arbenigo mewn dadansoddi etholiadau, cartograffeg a segmentu demograffig. Yn un o brif ddemograffwyr gwleidyddol a dadansoddwyr etholiadau’r DU, mae’n cynghori sefydliadau ymgyrchu a chyrff cyhoeddus ar newid demograffig. Bu’n gyd-sylfaenydd y Ganolfan dros Drefi yn 2017 er mwyn tynnu sylw at yr heriau neilltuol sy’n wynebu ein trefi, boed yn fawr neu’n fach. Mae ei waith yn cyfuno dadansoddi data uwch â mapio daearyddol i nodi tueddiadau gwleidyddol a chymdeithasol hirdymor, ac mae’n cael ei gydnabod yn eang am ei arbenigedd mewn daearyddiaeth etholiadol, dehongli arolygon barn a rhagfynegi ar lefel etholaethau.

Paula Williams

Mae gan Paula Williams dros 30 mlynedd o brofiad fel arweinydd ar draws amrywiaeth o wasanaethau diwylliannol mewn llywodraeth leol, gan gynnwys cyfnod gydag Awdurdod Cyfun Rhanbarth Dinas Lerpwl yn cefnogi’r gwaith o ddatblygu Partneriaeth Ddiwylliannol aml-asiantaeth newydd a Strategaeth Diwylliant a Chreadigrwydd. Drwy gydol ei gyrfa, mae Paula wedi’i harwain gan y gred y gall diwylliant a chreadigrwydd drawsnewid bywydau a chymunedau, a’u bod yn rhan annatod o greu ymdeimlad o le. Gyda datblygu a chyflawni ‘Shakespeare North Playhouse’ a blwyddyn gyfan fel ‘Bwrdeistref Diwylliant’ ymhlith uchafbwyntiau ei gyrfa, mae Paula wedi gweld pŵer trawsnewidiol ac etifeddiaeth uchelgais ddiwylliannol a phartneriaethau cryf.