Udhëzime

Sytë, zemra, ijët dhe testikujt (ekzaminimi fizik) (Albanian)

Përditësuar 3 Qershor 2026

Applies to England

Kjo video e shkurtër shpjegon ekzaminimin për sytë, zemrën, ijët dhe testikujt tek foshnjat e porsalindura.

Sytë, zemra, ijët dhe testikujt (ekzaminimi fizik)

Ekzaminimi fizik i të porsalindurit rekomandohet nga NHS-ja.

Qëllimi i ekzaminimit

Brenda 72 orëve nga lindja, do t’ju ofrohet një ekzaminim fizik nga koka te këmbët për foshnjën tuaj. Kjo do të përfshijë 4 teste specifike ekzaminimi. Testet kontrollojnë nëse foshnja juaj dyshohet se ka ndonjë problem me sytë, zemrën, ijët dhe, tek djemtë, me testikujt. Nëse dyshohet për një problem, foshnjat përfitojnë nga hetimi i hershëm dhe trajtimi i mundshëm.

Testet e ekzaminimi kryhen përsëri kur foshnja juaj është midis 6 dhe 8 javësh, zakonisht në klinikën tuaj të mjekut të përgjithshëm. Kjo ndodh sepse disa sëmundje nuk zhvillohen ose nuk mund të identifikohen deri atëherë.

Rreth këtyre sëmundjeve

Çdo pjesë e ekzaminimit fizik kontrollon për sëmundje të ndryshme.

Sytë

Në Angli, rreth 2 deri në 3 foshnje në çdo 10 000 lindin me katarakt. Kjo është kur lentja transparente brenda syrit është e turbullt. Në mbi 50% të rasteve, të dy sytë do të preken.

Arsyeja kryesore për ekzaminim është identifikimi i kësaj sëmundjeje. Ekzaminimi kontrollon pamjen e syve të foshnjës suaj, por nuk mund të tregojë se sa mirë mund të shohë foshnja juaj.

Zemra

Sëmundja kongjenitale e zemrës (CHD) është një term për sëmundjet e zemrës që janë të pranishme në lindje. Këto sëmundje ndikojnë në strukturën, funksionin dhe ritmin e zemrës.

CHD-ja është një nga sëmundjet më të zakonshme me të cilat lindin foshnjat në Mbretërinë e Bashkuar. Rreth 8 në 1000 foshnje do të kenë një sëmundje të zemrës ose të qarkullimit të gjakut.

Arsyeja kryesore për ekzaminim është identifikimi i shenjave dhe simptomave të hershme të CHD-së. Kjo mund të variojë nga një murmurimë në zemër, deri në një problem që kërkon kujdes ose trajtim të specializuar. Një murmurimë është një zhurmë e bërë nga gjaku ndërkohë që kalon nëpër zemër. Në pothuajse të gjitha rastet kur dëgjohet një zhurmë, zemra është normale. Zhurmat janë të zakonshme tek foshnjat, por kjo nuk do të thotë gjithmonë se ka një problem.

Ijët

Foshnjat mund të lindin me nyje të ijëve që nuk janë formuar siç duhet. Nëse nuk trajtohet, kjo mund të çojë në çalim dhe probleme me nyjat.

Rreth 3 deri në 5 të porsalindur në çdo 1000 mund të kenë nevojë për trajtim me parzmore.

Rreth 1 deri në 2 të porsalindur në çdo 1000 mund të kenë nevojë për ndërhyrje kirurgjikale.

Testikujt

Foshnjat djem kontrollohen për t’u siguruar që testikujt e tyre janë në vendin e duhur. Kjo ndodh sepse ndonjëherë njëri ose të dy testikujt nuk arrijnë të zbresin poshtë (ulen) në qesen e herdheve (qeska që mban testikujt).

Ekzistojnë 2 lloje testikujsh të pazbritur:

• ku njëri ose të dy testikujt mund të preken, por janë në vendin e gabuar (të prekshëm)

• ku njëri ose të dy testikujt nuk mund të preken fare (të paprekshëm)

Mund të duhen disa muaj që testikujt të ulen.

Rreth 4 në 100 djem (4%) lindin me këtë gjendje shëndetësore. Lindja para kohe (para javës së 37-të të shtatzënisë), pesha e ulët e lindjes dhe një histori familjare e testikujve të pazbritur mund të rrisin mundësinë që një djalë të lindë me këtë gjendje shëndetësore.

Testi i ekzaminimit

Një profesionist i trajnuar i kujdesit shëndetësor do të kryejë një ekzaminim fizik të foshnjës suaj. Ai do t’ju bëjë pyetje në lidhje me mirëqenien e përgjithshme të foshnjës suaj.

Foshnja juaj do të duhet të jetë i zhveshur për një pjesë të ekzaminimit. Gjatë ekzaminimit, profesionisti i kujdesit shëndetësor do të:

• shikojë në sytë e foshnjës suaj për të kontrolluar pamjen e tyre

• dëgjojë zemrën e foshnjës suaj për të zbuluar tingujt e zemrës

• ekzaminojë ijët e foshnjës suaj për t’u siguruar që nyjat janë zhvilluar dhe po funksionojnë siç duhet

• ekzaminojë foshnjat djem për të kontrolluar nëse testikujt e tyre janë në vendin e duhur

Siguria e testit

Nuk ka rreziqe që lidhen me kryerjen e këtij testi.

Ekzaminimi është zgjedhja juaj

Mund të vendosni që foshnja juaj të kontrollohet dhe të ekzaminohet për ndonjë nga sëmundjet ose për të gjitha sëmundjet. Ekzaminimi ka për qëllim identifikimin e hershëm të çdo sëmundjeje, në mënyrë që trajtimi të fillojë sa më shpejt të jetë e mundur. Ekzaminimi rekomandohet për foshnjën tuaj.

Moskryerja e testit

Nëse zgjidhni të mos e bëni testin e ekzaminimit, ose keni ndonjë shqetësim, duhet të flisni me maminë tuaj dhe profesionistin e kujdesit shëndetësor që ju ofron ekzaminimin.

Rezultatet e mundshme

Nëse dyshohet për një sëmundje ose problem, foshnja juaj do të referohet për vlerësim dhe teste të mëtejshme nëse është e nevojshme. Kjo mund të përfshijë referimin për një ekografi me ultratinguj të ijëve, ose referimin tek ekipet e specializuara që ekzaminojnë zemrën, sytë ose testikujt e foshnjës.

Marrja e rezultateve të mia

Profesionisti i kujdesit shëndetësor që kryen ekzaminimin do t’ju japë menjëherë rezultatet e ekzaminimit. Nëse nevojitet një referim për vlerësim të mëtejshëm, kjo do të diskutohet edhe me ju në kohën e ekzaminimit.

Rezultatet do të regjistrohen në kartelën mjekësore të foshnjës suaj dhe në kartelën personale shëndetësore të fëmijës (‘libri i kuq’). Do t’ju duhet ta mbani librin e kuq të sigurt. Sigurohuni që ta keni në dispozicion sa herë që foshnja juaj vizitohet nga një profesionist i kujdesit shëndetësor.

Gjeni më shumë informacione dhe detaje mbi grupet e mbështetjes në NHS.UK.