Wskazówki

Jak radzić sobie z dużym tętniakiem aorty brzusznej (AAA) (Polish)

Zaktualizowano 5 lutego 2026

Applies to England

Te informacje są przeznaczone dla wszystkich osób, które uzyskały pozytywny wynik badania przesiewowego na obecność dużego tętniaka aorty brzusznej (AAA).

Wyniki badania przesiewowego pod kątem AAA

Podczas badania przesiewowego, odkryliśmy, że Pana aorta ma 5,5 cm szerokości lub więcej. To szerzej niż normalnie, co oznacza, że ma Pan dużego AAA.

Około 1 na 2500 mężczyzn, których badamy ma dużego AAA.

Zorganizujemy Panu wizytę u specjalisty, zwykle w ciągu 2 tygodni. Specjalista zorganizuje dalsze badania i omówi z Panem możliwe opcje leczenia. Zwykle, dużego AAA leczy się przy pomocy operacji.

Tętniak aorty brzusznej (AAA)

AAA to obrzęk aorty. Aorta to tętnica, która przenosi krew z serca do jamy brzusznej (brzucha).

U niektórych osób, z upływem czasu, ściana aorty w jamie brzusznej może się osłabić. Może następnie zacząć puchnąć (jak balon) i stworzyć tętniaka.

Ta dolegliwość występuje najczęściej u mężczyzn powyżej 65 roku życia.

Jak rozumieć swoje wyniki?                                       

Duży AAA może stanowić poważny problem. Gdy ściana aorty się rozciąga, osłabia się i może pęknąć, powodując wewnętrzne krwawienie. Gdy tak się dzieje, jest to nagły wypadek medyczny.

Około 85 na 100 osób z pękniętym AAA w rezultacie umiera. Ryzyko pęknięcia dużego AAA jest zwykle wyższe niż ryzyko związane z operacją, by go usunąć.

Należy pamiętać, że tętniaki AAA nie pękają u większości osób, które je mają. Skontaktuj się z lokalnym ośrodkiem badań przesiewowych, jeśli masz jakiekolwiek pytania na temat swojego wyniku badania przesiewowego.

Co dzieje się następnie?

Przekażemy Pana dane do specjalistycznego zespołu ds. naczyniowych. Oni wyznaczą Panu wizytę, zwykle w ciągu najbliższych 2 tygodni. Specjalista:

• spyta Pana o historię zdrowia
• wykona pełne badanie
• zorganizuje tomografię komputerową, by uzyskać bardziej szczegółowy obraz aorty
• zorganizuje dalsze badania serca, płuc i nerek, by sprawdzić, czy można Pana zoperować, w razie potrzeby
• omówi z Panem korzyści i zagrożenia płynące z leczenia
• odpowie na wszelkie pytania.

Operacja na dużego AAA

Specjalistyczny zespół ds. naczyniowych omówi z Panem opcje leczenia i możliwe zagrożenia.

Leczenie tętniaków AAA wykrytych przy pomocy badań przesiewowych jest zwykle skuteczne. Jednakże, każda operacja wiąże się z ryzykiem. Około 1 na 67 osób umiera wskutek operacji usunięcia AAA.

Jeśli masz inne, poważne dolegliwości zdrowotne, operacja może wiązać się z wyższym ryzykiem. U nielicznych mężczyzn, wykonanie operacji może nie być możliwe.

Gdyby wymagał Pan operacji AAA, może Pan zmniejszyć ryzyko wystąpienia komplikacji poprzez:

• rzucenie palenia, jeśli pali Pan papierosy – więcej informacji można znaleźć na stronie www.nhs.uk/better-health/quit-smoking
• pilnowanie, by Pana ciśnienie krwi mieściło się w bezpiecznych granicach
• zdrowe odżywianie
• utratę wagi, jeśli ma Pan nadwagę
• utrzymywanie aktywności każdego dnia, by poprawić swoją ogólną kondycję fizyczną
• ograniczenie spożycia alkoholu.

Decyzja o poddaniu się operacji należy do Pana. Jeśli nie będzie Pan miał operacji, specjalistyczny zespół omówi z Panem inne opcje.

Dbanie o własne zdrowie

Pana lekarz rodzinny może udzielić porad na temat dbania o własne zdrowie. Możliwe, że będzie chciał również przepisać Panu leki lub zweryfikować leki, które już Pan otrzymuje na receptę.

Jeśli z jakiegokolwiek powodu trafi Pan do szpitala, powinien Pan poinformować personel, że wykryto u Pana dużego AAA podczas badań przesiewowych.

Nie musi Pan wprowadzać żadnych innych zmian do swojego stylu życia. Może Pan kontynuować wszelkie sporty lub hobby, które Pan uprawia.

Objawy, o których trzeba wiedzieć

Tętniaki AAA zwykle nie mają objawów i jest mało prawdopodobne, że poczuje Pan jakikolwiek ból lub dyskomfort. Jednakże, należy znać wszelkie objawy pęknięcia AAA.

Jeśli odczuwa Pan ciężki, długotrwały ból w dolnej części pleców lub w jamie brzusznej, powinien Pan szukać pilnie pomocy lekarskiej. Proszę wezwać pogotowie lub udać się od razu na szpitalny oddział ratunkowy (A&E) i proszę poinformować ich, że ma Pan dużego AAA.

Informowanie bliskich krewnych

Ryzyko wystąpienia AAA zwiększa się, jeśli Pana ojciec biologiczny, brat, siostra lub rodzic mieli tętniaka aorty.

Oznacza to, że Pana bracia, siostry czy dzieci również mogą być narażeni. Mogą oni spytać swojego lekarza rodzinnego o możliwość wykonania skanu 5 lat przed osiągnięciem wieku, w którym wykryto u Pana AAA.

Prowadzenie pojazdów

Kierowcy i motocykliści:

• mają obowiązek poinformować DVLA, jeśli ich AAA ma 6 cm lub więcej
• muszą przestać prowadzić pojazdy, jeśli ich AAA urośnie do 6,5 cm lub więcej, lecz mogą zacząć prowadzić ponownie po pomyślnym leczeniu.

Kierowcy autobusów, autokarów i ciężarówek:

• mają obowiązek poinformować DVLA, że mają AAA, niezależnie od wielkości
• muszą przestać prowadzić pojazdy, jeśli ich AAA ma 5,5 cm szerokości lub więcej, lecz mogą zacząć prowadzić ponownie po pomyślnym leczeniu.

Odwiedź stronę www.gov.uk/aneurysm-and-driving, by dowiedzieć się więcej.

Dodatkowe informacje i wsparcie

Więcej informacji możesz uzyskać:

• w swojej przychodni lekarza rodzinnego
• w lokalnym ośrodku badań przesiewowych
• NHS.UK
• Circulation Foundation
• British Heart Foundation

Aby zaprosić pacjenta na badanie w odpowiednim czasie, korzystamy z danych osobowych pochodzących z jego dokumentacji NHS. Te informacje pomagają nam usprawnić nasze programy badań przesiewowych i zapewnić wysokojakościową opiekę. Więcej informacji na temat tego, jak korzystamy z danych pacjenta i je chronimy.

Informacje o tym, jak wystąpić z programu badań przesiewowych.