Guidance

Devolving child decision making pilot programme: general guidance (Welsh version)

Updated 29 October 2026

Fersiwn 7.0, Diweddarwyd Awst 2025

Cyflwyniad

Y Mecanwaith Atgyfeirio Cenedlaethol (NRM) yw fframwaith y DU ar gyfer adnabod dioddefwyr caethwasiaeth fodern a masnachu pobl. ^{[footnote 1]}

Mae’r Awdurdod Cymwys Sengl (SCA) yn y Swyddfa Gartref yn ystyried achosion o ddioddefwyr posibl a atgyfeiriwyd at yr NRM gan Sefydliadau Ymatebwyr Cyntaf ac mae’n gweithredu proses gwneud penderfyniadau dau gam i benderfynu a yw unigolyn yn ddioddefwr caethwasiaeth fodern. Bydd yr SCA yn gwneud penderfyniad Rhesymol i benderfynu a yw “Mae sail resymol i gredu, yn seiliedig ar yr holl dystiolaeth gyffredinol a phenodol sydd ar gael ond heb brawf pendant, bod person yn ddioddefwr caethwasiaeth fodern (masnachu pobl neu gaethwasiaeth, caethwasiaeth, neu lafur dan Seiliau Diwrthbrawf cyn gynted â phosibl ar ôl o leiaf 30 diwrnod calendr o ddyddiad y penderfyniad Seiliau Rhesymol (y Cyfnod Adfer) wedi mynd heibio, ar yr amod bod digon o wybodaeth i benderfynu a oes digon o wybodaeth i benderfynu a yw’r unigolyn yn ddioddefwr caethwasiaeth fodern.

Yn 2020, atgyfeiriwyd 10,613 o ddioddefwyr posibl caethwasiaeth fodern at yr NRM, nifer tebyg i 2019 a chynnydd o 52% ers 2018. Yn 2020, roedd 4,946 o’r atgyfeiriadau hyn (47%) ar gyfer unigolion a honnodd eu bod yn cael eu hecsbloetio fel plant ifanc. Yn 2021 gwelwyd cynnydd o 20% mewn atgyfeiriadau o’i gymharu â 2020 gyda chyfanswm o 12,727 o ddioddefwyr posibl caethwasiaeth fodern wedi’u hatgyfeirio at y Swyddfa Gartref. Yn 2021, roedd 5,468 o’r atgyfeiriadau hyn (43%) ar gyfer unigolion ar gyfer unigolion a honnodd eu bod yn cael eu hecsbloetio fel pobl ifanc. Yn 2022 gwelwyd cynnydd pellach, gyda 16,938 o atgyfeiriadau posibl dioddefwyr caethwasiaeth fodern, 33% yn fwy na’r flwyddyn flaenorol. Yn 2022, honnodd 41% o gyfanswm atgyfeiriadau unigolion eu bod yn cael eu hecsbloetio fel pobl ifanc.

Darperir cymorth i blant sy’n dioddef caethwasiaeth a masnachu modern, ac eithrio’r gwasanaethGwarcheidwad Annibynnol Masnachu Plant (ICTG) ^{[footnote 2]} a’r Gwasanaeth Gwarcheidwaid Masnachu Plant Annibynnol yn yr Alban, ^{[footnote 3]} gan awdurdodau lleol ac asiantaethau partner o dan rwymedigaethau statudol presennol ^{[footnote 4]} ac fe’i darperir waeth beth fo’u cenedligrwydd neu eu statws mewnfudo.

Yng Nghymru a Lloegr, mae gan bartneriaid diogelu lleol – awdurdodau lleol, yr heddlu a grwpiau comisiynu clinigol – ddyletswydd i weithio gyda’i gilydd i ddiogelu a hyrwyddo lles plant gan gynnwys plant sy’n ddioddefwyr caethwasiaeth fodern. Yn yr Alban, mae gan awdurdodau lleol ddyletswydd i weithio gyda’i gilydd â phartneriaid amlasiantaethol – yr heddlu a gweithwyr iechyd proffesiynol – i gefnogi a gofalu am blant sy’n dioddef masnachu a chamfanteisio ar bobl drwy brosesau amddiffyn plant ^{[footnote 5]} a’r dull Ei Wneud yn Iawn i Bob Plentyn ^{[footnote 6]} o wella canlyniadau i blant a phobl ifanc. Mae gan awdurdodau lleol ddyletswydd i amddiffyn a chefnogi plant sy’n ddioddefwyr caethwasiaeth fodern. Dylai awdurdodau lleol y wladwriaeth a phartneriaid diogelu ehangach ystyried caethwasiaeth fodern a/neu fasnachu fel rhan o’u rôl. Oherwydd yr amgylchiadau y maent wedi’u hwynebu, mae gan blant sy’n ddioddefwyr caethwasiaeth fodern, gan gynnwys masnachu, anghenion cymhleth yn ogystal â’r rhai sy’n wynebu plant sy’n derbyn gofal yn fwy cyffredinol. Mae Rheoliadau Cynllunio Gofal, Lleoliad ac Adolygu Achosion (Lloegr) 2010 yn ei gwneud yn ofynnol i’r awdurdod lleol cyfrifol gynnal yr asesiad unigol a gynhelir fel y cam cyntaf yn y broses gynllunio gofal. Ar ôl asesu, bydd yr awdurdod lleol yn cynhyrchu cynllun gofal sy’n nodi sut y bydd eu hanghenion yn cael eu diwallu. Dylai’r awdurdod lleol gynnal asesiad o’r fath gydag atgyfeiriad, lle bo’n berthnasol i anghenion y plentyn fel plentyn sy’n dioddef caethwasiaeth fodern.

O ystyried mai partneriaid diogelu lleol yw’r prif ddarparwyr cymorth i blant, rydym yn ceisio deall trwy’r cynllun peilot penderfynu datganoledig hwn fanteision dull lleol, aml-asiantaeth o adnabod plant sy’n dioddef caethwasiaeth fodern, y cyfeirir ato yma fel ‘y Peilot’.

Pwrpas y peilot

yn galluogi i benderfyniadau ynghylch a yw plentyn yn ddioddefwr caethwasiaeth fodern gael eu gwneud gan y rhai sy’n ymwneud â’u gofal ac yn sicrhau bod y penderfyniadau a wneir yn cyd-fynd yn agos â’r ddarpariaeth o gymorth lleol, seiliedig ar anghenion ac unrhyw ymateb gorfodi’r gyfraith.

Cwmpas y peilot

Mae ardaloedd peilot wedi’u nodi gan broses gystadleuol. Roedd hyn yn agored i bob awdurdod lleol yn y Deyrnas Unedig sy’n gyfrifol am ofal cymdeithasol plant. Cynlluniwyd y gystadleuaeth i sicrhau bod ystod amrywiol o ardaloedd ledled y DU yn cael eu dewis i fod yn rhan o’r Peilot, gan ein galluogi i brofi’r model mewn gwahanol leoliadau. Mae hyn yn cynnwys yr Alban sy’n gweithredu gyda deddfwriaeth ddatganoledig a dyletswyddau statudol ynghylch lles plant, amddiffyn a masnachu pobl; yn ogystal â chael system cyfiawnder troseddol wahanol mewn perthynas ag erlyn masnachu pobl. Croesawyd ceisiadau gan awdurdodau lleol unigol neu awdurdodau lleol sy’n gweithredu gyda’i gilydd fel consortiwm. Dewiswyd deg safle ar gyfer cam cyntaf y Peilot a lansiwyd ym mis Mehefin 2021. Lansiwyd trydydd cam y peilot ym mis Ebrill 2025 a nododd wyth safle ychwanegol ar gyfer ehangu’r peilot. Bydd y safleoedd peilot llwyddiannus yn dod ar fwrdd yr haf hwn (2025) ac yn dechrau gwneud penderfyniadau wedi hynny.

Mae’r saith ar hugain o safleoedd canlynol wedi’u dewis i gymryd rhan yn y peilot trwy gystadlaethau teg ac agored:

Lleoliad	Safle
Lloegr	Ymddiriedolaeth Plant Birmingham
Lloegr	Cyngor Croydon
Lloegr	Cyngor Sir Dwyrain Sussex a Chyngor Dinas Brighton a Hove
Lloegr	Cyngor Enfield
Lloegr	Cyngor Sir Hampshire (yn ehangu i gynnwys Ynys Wyth, Southampton a Portsmouth yn 2025)
Lloegr	Cyngor Dinas Hull
Lloegr	Bwrdeistref Llundain Barking a Dagenham
Lloegr	Bwrdeistref Bexley yn Llundain
Lloegr	Bwrdeistref Llundain Islington a Bwrdeistref Llundain Camden
Lloegr	Bwrdeistref Lewisham yn Llundain
Lloegr	Bwrdeistref Redbridge yn Llundain
Lloegr	Gogledd Swydd Lincoln a Gogledd Ddwyrain Swydd Lincoln
Lloegr	Cyngor Gogledd Swydd Efrog a Dinas Efrog
Lloegr	Cyngor Sir Rhydychen
Lloegr	Bwrdeistref Frenhinol Kensington a Chelsea a Bwrdeistref Westminster
Lloegr	Cyngor Swydd Amwythig
Lloegr	Cyngor Bwrdeistref Fetropolitan Solihull
Lloegr	Cyngor Southwark
Lloegr	Cyngor Telford a Wrekin
Lloegr	Cyngor Sir Warwick
Lloegr	Cyngor Sir Gorllewin Sussex
Lloegr	Cyngor Wiltshire a Chyngor Bwrdeistref Fetropolitan Swindon
Gogledd Iwerddon	Adran Iechyd Gogledd Iwerddon
Yr Alban	Cyngor Dinas Caeredin
Yr Alban	Cyngor Dinas Glasgow
Cymru	Cyngor Caerdydd
Cymru	Cyngor Dinas Casnewydd a Thorfaen, Blaenau Gwent, Trefynwy a Chaerffili

Mae’r Peilot yn agored i bob plentyn mewn ardaloedd peilot sydd dros 100 diwrnod i ffwrdd o’u pen-blwydd yn 18 oed lle mae’r cyfrifoldeb diogelu yn disgyn i un o’r awdurdodau lleol a restrir uchod. Mae plant sydd o fewn 100 diwrnod i’w pen-blwydd yn 18 oed yn parhau i gael penderfyniadau wedi’u gwneud gan y SCA. Mae’r cyfnod 100 diwrnod hwn er mwyn sicrhau bod penderfyniadau’n cael eu cwblhau cyn pen-blwydd plentyn yn 18 oed. Os yw’n debygol y bydd y plentyn yn troi’n 18 cyn dod â’i achos i ben yn y Peilot, dylai’r safle peilot hysbysu’r Swyddfa Gartref ar unwaith. Os yw’r plentyn yn troi’n 18 tra yn y Peilot, bydd ei achos yn cael ei dynnu o’r safle peilot a’i drosglwyddo yn ôl i’r SCA. Heblaw mewn achosion eithriadol, dylai penderfyniadau gael eu cwblhau o fewn 90 diwrnod. Mae hyblygrwydd i ardaloedd peilot roi gwybod i’r SCA os yw penderfyniad yn mynd i gymryd mwy na 90 diwrnod oherwydd nad yw tystiolaeth ar gael.

Pan fo unigolyn yn yr ardal beilot, ond nid yw’n glir a yw’n blentyn (h.y. o dan 18 oed), mae’r SCA yn gwneud y penderfyniadau ynghylch yr unigolion hyn. Bydd eithrio achosion o gwmpas y peilot lle mae ansicrwydd ynghylch oedran yr unigolyn yn sicrhau mai dim ond penderfyniadau a wneir am blant sy’n fwy na 100 diwrnod o’u pen-blwydd yn 18 oed sy’n cael eu cynnwys.

Bydd plant sy’n cael eu hystyried ar gyfer Anghymhwyso ar sail Trefn Gyhoeddus, fel y nodir yn Adran 63 o Ddeddf Cenedligrwydd a Ffiniau 2022, yn cael eu penderfyniad caethwasiaeth fodern yn cael ei gadw gan y SCA. Os ystyriwyd Anghymhwyso ar sail Trefn Gyhoeddus ar gyfer plentyn ond penderfynwyd na fydd yr anghymhwyso yn berthnasol, yna bydd y parti priodol i wneud unrhyw benderfyniadau caethwasiaeth fodern pellach am y plentyn yn cael ei ystyried fesul achos gan yr SCA. Mae rhagor o fanylion am Anghymhwyso Trefn Gyhoeddus wedi’u nodi yn y Caethwasiaeth Fodern: canllawiau statudol ar gyfer Lloegr a Chymru (o dan adran 49 o Ddeddf Caethwasiaeth Fodern 2015) a chanllawiau anstatudol ar gyfer yr Alban a Gogledd Iwerddon.

Gofynion a gwneud penderfyniadau

Rydym yn awyddus i ddarparu cymaint o hyblygrwydd â phosibl o ran sut mae’r cynlluniau peilot yn gweithredu. Fodd bynnag, mae rhai elfennau a fydd yn gyffredin i wneud penderfyniadau ar draws pob safle peilot er mwyn sicrhau cysondeb ac aliniad â chanllawiau cyhoeddedig. Bydd gwneud penderfyniadau yn dilyn yr un broses a bydd yn cael ei wneud yn unol â diffiniadau a throthwyon fel y’u nodir yn y Canllawiau Statudol Caethwasiaeth Fodern ar gyfer Cymru a Lloegr (o dan adran 49 Deddf Caethwasiaeth Fodern 2015) a Chanllawiau Anstatudol ar gyfer yr Alban a Gogledd Iwerddon Pennod 7 ac Atodiad E. Mae’r manylion am sut y bydd hyn yn gweithredu wedi’u nodi yn y Canllawiau Gwneud Penderfyniadau Peilot ar gyfer Safleoedd Peilot. Mae’r canllawiau hyn ar gael yma. Mae elfennau allweddol y Peilot fel a ganlyn:

Ym mhob achos, mae plant yn parhau i dderbyn diogelwch a chymorth priodol yn unol â’r gofynion statudol cyfredol, waeth beth fo’r cam y maent yn y broses o wneud penderfyniadau. ^{[footnote 7]}

Mae’r penderfyniadau Seiliau Rhesymol a Seiliau Diwrthbrawf yn cael eu gwneud trwy strwythur aml-asiantaeth mewn un neu fwy o gyfarfodydd, y mae’n rhaid iddynt gael cynrychiolaeth gan y tri phartner diogelu craidd – yr awdurdod lleol, iechyd a’r heddlu. Ni ddylai cadeirydd y strwythur amlasiantaeth fod y gweithiwr cymdeithasol arweiniol sy’n ymwneud ag achos plentyn er mwyn sicrhau bod y gweithiwr cymdeithasol yn gallu cynrychioli barn y plentyn ac osgoi unrhyw wrthdaro buddiannau.

gwasanaeth ICTG, y Gwasanaeth Gwarcheidwaid Annibynnol Masnachu Plant yn yr Alban neu ddarpariaeth statudol gyfatebol yn cael ei gyflwyno, dylid gofyn am farn yr ICTG neu’r Gwarcheidwad Annibynnol Masnachu Plant yn yr Alban cyn gwneud penderfyniad Seiliau Seiliau Diwrthbrawf a dylid eu gwahodd i rannu gwybodaeth a mynychu unrhyw gyfarfodydd perthnasol. Gan eu bod yn annibynnol, rhaid i’r ICTG a’r Gwarcheidwad Annibynnol Masnachu Plant yn yr Alban beidio â chymryd rhan yn y broses o wneud penderfyniadau. ^{[footnote 8]} Mae rhagor o wybodaeth am bwy ddylai bleidleisio a chynghori ar baneli NRM i’w gweld isod yn ‘mynychwyr priodol ar baneli NRM’.

Dylid gwneud penderfyniad Seiliau Rhesymol heb fod yn hwyrach na 45 diwrnod o’r dyddiad y mae’r safle peilot yn derbyn yr atgyfeiriad. Gellir gwneud penderfyniad Seiliau Diwrthbrawf cadarnhaol hefyd yn yr un cyfarfod os oes digon o dystiolaeth i wneud hynny.

Os yw safle peilot o’r farn nad yw’r dystiolaeth a gasglwyd ar gyfer y cyfarfod aml-asiantaeth cyntaf yn ddigonol ar gyfer penderfyniad cadarnhaol ar y Seiliau Diwrthbrawf i’w wneud yn yr un cyfarfod, yna dylai ail gyfarfod i wneud y penderfyniad Seiliau Diwrthbrawf gael ei gynnal heb fod yn hwyrach na 45 diwrnod ar ôl y cyfarfod cyntaf (cyfanswm o 90 diwrnod), ar ôl i’r Swyddfa Gartref ddarparu sicrwydd ansawdd ar y penderfyniad Rhesymol, lle bo hynny’n briodol. Rhaid i’r safle peilot hysbysu’r Swyddfa Gartref o’r asesiad hwnnw a darparu dyddiad ar gyfer cyfarfod dilynol heb fod yn hwyrach na 45 diwrnod ar ôl y cyfarfod cychwynnol.

Seiliau Diwrthbrawf negyddol mewn cyfarfod cychwynnol os yw penderfyniad Seiliau Rhesymol gadarnhaol wedi’i gyrraedd. Yn hytrach, dylid trefnu ail gyfarfod i wneud y penderfyniad Seiliau Diwrthbrawf i ganiatáu i dystiolaeth bellach ddod i’r amlwg neu gael ei chasglu. Rhaid i’r safle peilot hysbysu’r Swyddfa Gartref o’r asesiad hwnnw a darparu dyddiad ar gyfer cyfarfod dilynol heb fod yn hwyrach na 45 diwrnod ar ôl y cyfarfod cychwynnol, ar ôl i’r Swyddfa Gartref ddarparu sicrwydd ansawdd ar y penderfyniad Seiliau Rhesymol, lle bo hynny’n briodol.

Bydd Plant yn y Peilot yn parhau i dderbyn Cyfnod Adfer o leiaf 30 diwrnod calendr fel y nodir yn Neddf Cenedligrwydd a Ffiniau 2022, Deddf Caethwasiaeth Fodern 2015, Canllawiau Statudol ar gyfer Cymru a Lloegr a Chanllawiau Anstatudol yn yr Alban a Gogledd Iwerddon. Y Cyfnod Adfer yw’r cyfnod sy’n para am 30 diwrnod o’r dyddiad y gwneir penderfyniad Seiliau Rhesymol cadarnhaol, neu hyd nes y gwneir penderfyniad Seiliau Diwrthbrawf gan y strwythur amlasiantaethol, pa un bynnag yw’r diweddaraf. Ni ellir cyflwyno penderfyniad Seiliau Diwrthbrawf negyddol yn ystod y Cyfnod Adfer 30 diwrnod.

Ar ôl i benderfyniad Seiliau Rhesymol cadarnhaol gael ei wneud, ni fydd isafswm cyfnod o amser cyn y gellir cyflwyno penderfyniad Seiliau Diwrthbrawf cadarnhaol, lle mae digon o wybodaeth i wneud penderfyniad cadarnhaol. Fodd bynnag, rhaid cadw’r cyfnod adfer a’r cymorth cysylltiedig a’r amddiffyniad rhag symud am o leiaf 30 diwrnod ar ôl y penderfyniad Seiliau Rhesymol cadarnhaol.

Rhaid i’r safleoedd peilot roi gwybod i’r SCA am ganlyniadau penderfyniad Seiliau Rhesymol a/neu Seiliau Diwrthbrawf, a byddant yn coladu’r wybodaeth berthnasol sy’n ofynnol gan yr SCA i:

• diweddaru cronfeydd data perthnasol y Swyddfa Gartref.

• cyhoeddi llythyrau penderfyniad; a

• cyhoeddi ystadegau chwarterol y llywodraeth mewn perthynas â phlant sy’n ddioddefwyr caethwasiaeth fodern.

Mae’r holl ddata a rennir rhwng y Swyddfa Gartref a safleoedd peilot trwy borth trosglwyddo data diogel y Swyddfa Gartref.

Mynychwyr priodol ar baneli NRM

Bydd yr adran hon ‘mynychwyr priodol ar baneli NRM’ yn dod i rym ar 18 Rhagfyr 2023. O’r dyddiad hwn, bydd angen i bob panel gadw at y canllawiau yn yr adran hon.

Rhaid i unigolion sy’n eistedd ar baneli NRM gynnwys penderfynwyr wedi’u hyfforddi’n llawn sy’n pleidleisio a gallant hefyd gynnwys aelodau panel nad ydynt yn pleidleisio, ac mae’n rhaid i’r ddau ohonynt ddod i baneli yn gwbl barod i drafod pob atgyfeiriad.

Er nad oes terfyn ar nifer yr unigolion sy’n gallu mynychu cyfarfodydd panel, o ystyried natur sensitif y sgyrsiau sy’n digwydd, rhaid ystyried sicrhau bod pawb sy’n mynychu yn gallu gwneud cyfraniad clir a bod ganddynt bwrpas clir i fodyr heddlu, iechyd a’r awdurdod lleol - yw gweithio gyda’i gilydd i ddiogelu plant. Dylai polisïau a gweithdrefnau fod ar waith i nodi’n glir y systemau a’r prosesau a’r egwyddorion ar gyfer rhannu gwybodaeth yn fewnol a gydag asiantaethau a sefydliadau eraill, gan gynnwys darparwyr trydydd parti y mae awdurdodau lleol wedi dewis dirprwyo swyddogaethau gofal cymdeithasol iddynt, partneriaid diogelu lleol, ac asiantaethau’r llywodraeth.

Penderfynwyr sy’n pleidleisio

Mae’n ofynnol i unigolion sy’n gweithredu fel penderfynwyr pleidleisio ar baneli NRM ymgymryd â’r hyfforddiant priodol a ddarperir gan y Swyddfa Gartref cyn cymryd rhan yn y panel gwneud penderfyniadau. Rhaid i benderfynwyr pleidleisio ddod i’r panel NRM wedi’u hyfforddi’n llawn ac yn barod i bleidleisio ar bob penderfyniad NRM.

Mae’r penderfyniadau Seiliau Rhesymol a Seiliau Diwrthbrawf yn cael eu gwneud trwy strwythur aml-asiantaeth mewn un neu fwy o gyfarfodydd, y mae’n rhaid iddynt gael penderfynwr pleidleisio o’r tri phartner diogelu craidd. Y tri phartner diogelu hyn yw:

• awdurdod lleol
• Iechyd
• heddlu

Y tri phartner diogelu hyn yn unig sy’n benderfynwyr pleidleisio ar baneli NRM.

Dylai fod dim ond un penderfynwr pleidleisio gan bob un o’r tri phartner diogelu – un cynrychiolydd heddlu sy’n pleidleisio, un cynrychiolydd iechyd sy’n pleidleisio ac un cynrychiolydd awdurdod lleol sy’n pleidleisio.

Os oes cynrychiolwyr ychwanegol o’r tri phartner diogelu yn bresennol yn y cyfarfod, rhaid i unrhyw gynrychiolaeth dros ben weithredu mewn capasiti nad yw’n pleidleisio yn unig ac nid bod yn benderfynwr pleidleisio. Rhaid penderfynu a nodi’r penderfynwyr pleidleisio cyn unrhyw drafodaethau ynghylch achosion unigol.

Aelodau’r panel sydd heb bleidlais

Rhaid i bob aelod o’r panel sydd heb bleidlais fod wedi cael gwiriadau priodol i fod yn agored i wybodaeth sensitif er mwyn sicrhau diogelu ac amddiffyn manylion yr unigolion sy’n cael eu trafod.

Gall unigolion sy’n gweithredu fel aelod o’r panel heb bleidlais fod wedi ymgymryd â hyfforddiant a ddarperir gan y Swyddfa Gartref er mwyn deall prosesau gwneud penderfyniadau, er nad yw hyn yn orfodol.

Gall unigolion, naill ai o’r partneriaid diogelu craidd neu o asiantaethau partner eraill, hefyd fynychu’r panel NRM fel aelod o’r panel nad yw’n pleidleisio. O ystyried natur sensitif y sgyrsiau sy’n digwydd, rhaid ystyried sicrhau y dylai aelodau panel nad ydynt yn pleidleisio fynychu paneli dim ond os ydynt yn gallu gwneud cyfraniad clir ac os oes ganddynt bwrpas clir i fod ar y panel, naill ai drwy ddarparu tystiolaeth ar gyfer gwneud penderfyniadau, cynrychioli llais y dioddefwr posibl, neu fod ag arbenigedd diogelu plant a chaethwasiaeth fodern sy’n uniongyrchol berthnasol. Gweler yr adran ‘eithriadau’ y canllawiau hyn i gael rhagor o wybodaeth am gymhwysedd.

Eithriadau

Gall fod yn amhriodol i rai unigolion neu sefydliadau fynychu cyfarfodydd panel mewn unrhyw rôl. Er enghraifft, lle na all mynychwyr gynnig cyfraniad clir neu lle gallai eu cyfranogiad gael ei ystyried fel gwrthdaro buddiannau.

Mae’r mathau o unigolion neu sefydliadau nad ydynt yn briodol i’w mynychu yn cynnwys, ond heb fod yn gyfyngedig i:

• llywodraeth ganolog, oni bai mai’r unigolyn yw’r ymatebwr cyntaf neu’n cynrychioli

• sefydliadau ymchwil

• sefydliadau a/neu fusnesau preifat

• ffrindiau neu aelodau teulu’r dioddefwr posibl

• Ni ddylai’r dioddefwr posibl eu hunain fod yn bresennol wrth wneud penderfyniadau

Rhaid i gadeirydd y panel sicrhau, cyn panel NRM, mai dim ond penderfynwyr pleidleisio priodol ac aelodau panel nad ydynt yn pleidleisio wedi’u gwahodd i fynychu. Pan fo cadeirydd y panel yn ansicr a yw unigolyn neu sefydliad yn aelod priodol o’r panel , dylent gysylltu â’r Swyddfa Gartref am arweiniad childmspilots@homeoffice.gov.uk ymhell cyn panel.

Cymorth a sicrhau ansawdd

Mae’r Swyddfa Gartref yn cynnig pecyn o gymorth i’r safleoedd peilot trwy gydol y Peilot sy’n cynnwys cyllid, hyfforddiant ac arbenigedd technegol.

Un o’r ffyrdd y mae’r Swyddfa Gartref yn sicrhau bod safon a chysondeb penderfyniadau yn cael eu cynnal yw trwy hyfforddiant cadarn. Mae’n bwysig nad yw lleoliad y plentyn yn effeithio ar ansawdd y penderfyniad y maent yn ei dderbyn, ac felly mae’n ofynnol i unigolion sy’n cymryd rhan yn y broses o wneud penderfyniadau ymgymryd â’r hyfforddiant priodol a ddarperir gan y Swyddfa Gartref cyn cymryd rhan yn y panel gwneud penderfyniadau.

Mae’r Swyddfa Gartref yn sicrhau ansawdd rhai o’r penderfyniadau a wneir gan safleoedd peilot. Mae’r dull a gymerir yn hyblyg ac yn dibynnu ar berfformiad. Fel rhan o sicrhau ansawdd, gall y Swyddfa Gartref ei gwneud yn ofynnol i’r safle peilot adolygu penderfyniad a/neu gasglu rhagor o wybodaeth i alluogi i benderfyniad gael ei adolygu. Pan fydd hyn yn digwydd, bydd y Swyddfa Gartref yn rhoi esboniad o’r rheswm pam nad yw’r penderfyniad wedi pasio sicrwydd ansawdd a bydd gan y safle peilot ddeg diwrnod gwaith i ymateb i’r Swyddfa Gartref a nodi sut y bydd yn arolygu ac adolygu’r penderfyniad.

I gael rhagor o wybodaeth am y safleoedd peilot, cysylltwch â childmspilots@homeoffice.gov.uk.

Atodiad A: Canllawiau trosglwyddo achosion

Bydd y canllawiau hyn yn cael eu cymhwyso i achosion NRM plant sy’n weddill yn y SCA sydd o fewn cwmpas y peilot, yn bennaf y rhai a atgyfeiriwyd at y SCA cyn i’r safle peilot perthnasol fynd yn fyw ac achosion anghydfod oedran a ddatryswyd lle cadarnheir bod yr unigolyn yn blentyn mwy na 100 diwrnod i ffwrdd o’i ben-blwydd yn 18 oed. Gellir trosglwyddo’r achosion hyn i’r safle peilot priodol i gwblhau’r penderfyniad NRM.

Nodi achosion mewn cwmpas i’w trosglwyddo

Bydd yr SCA yn nodi achosion sydd o fewn cwmpas ac yn briodol i’w trosglwyddo i safle peilot i’w cwblhau. Bydd yr SCA yn blaenoriaethu achosion i’w trosglwyddo ac ni fydd unrhyw achos yn cael ei drosglwyddo i safle peilot heb ymgynghori ymlaen llaw rhwng yr SCA a’r safle peilot. Pan, ar ôl ymgynghori â’r safle peilot, mae’r SCA o’r farn nad yw achos yn addas i’w drosglwyddo, bydd y safle peilot yn cael ei hysbysu yn unol â hynny.

Yn ogystal ag atgyfeirio’r achos at y safle peilot perthnasol, bydd yr SCA yn anfon hysbysiad at unrhyw sefydliadau priodol sy’n ymwneud ag achos y plentyn i roi gwybod bod yr achos bellach wedi’i drosglwyddo i safle peilot ar gyfer cwblhau’r penderfyniad NRM. Gall y sefydliadau priodol hynny gynnwys ond heb fod yn gyfyngedig i:

• yr Ymatebwr Cyntaf

• gweithiwr cymdeithasol y plentyn

• yr heddlu perthnasol (neu Uned Genedlaethol Masnachu Pobl Heddlu’r Alban)

Y Gwarcheidwad Annibynnol Masnachu Plant yng Nghymru a Lloegr, Gwasanaeth Gwarcheidwaid Annibynnol Gogledd Iwerddon neu Wasanaeth Gwarcheidiaeth yr Alban mewn achosion sy’n ymwneud â phlant lle mae’r ddarpariaeth hon ar gael ac mae’r SCA wedi cael gwybod am eu cyfranogiad.

Amserlen ar gyfer penderfyniadau

Rhaid i safle peilot gadarnhau derbyn achos sy’n cael ei drosglwyddo iddynt o fewn dau ddiwrnod gwaith. Bydd yr amserlenni ar gyfer gwneud penderfyniad yn dechrau o’r dyddiad y mae’r safle peilot yn derbyn yr achos.

Pan fydd safle peilot yn derbyn achos sy’n dal i fod yn gofyn I benderfyniad Seiliau Seiliau Diwrthbrawf gael ei wneud, y disgwyliad yw y bydd y safleoedd peilot yn gwneud penderfyniad Seiliau Rhesymol o fewn 45 diwrnod calendr i’r atgyfeiriad NRM gael ei drosglwyddo i’r safle peilot a phenderfyniad Seiliau Diwrthbrawf o fewn 90 diwrnod calendr i’r atgyfeiriad NRM gael ei drosglwyddo i’r safle peilot.

Seiliau Diwrthbrawf o fewn 90 diwrnod calendr i’r atgyfeiriad NRM gael ei drosglwyddo i’r safle peilot.

Ailystyriaethau

Bydd achosion sydd wedi’u cau sy’n cael eu cyflwyno i’r SCA i’w hailystyried yn y lle cyntaf yn cael eu hystyried i’w dyrannu i’r awdurdod a wnaeth y penderfyniad gwreiddiol. Mewn amgylchiadau eithriadol, gellir dyrannu’r achos caeedig a gyflwynir i’w ailystyried i awdurdod heblaw’r awdurdod a wnaeth y penderfyniad gwreiddiol, er enghraifft, os yw’r cyfrifoldeb diogelu ar gyfer y dioddefwr posibl wedi newid, neu fod amgylchiadau eithriadol eraill.

Seiliau eraill dros drosglwyddo achosion

Mae rhai amgylchiadau eraill lle caniateir trosglwyddo achosion rhwng safleoedd peilot a’r SCA a rhwng y safleoedd peilot eu hunain. Mae’r SCA yn gyfrifol am y penderfyniad terfynol ar ba achosion y dylid eu trosglwyddo.

Pan fydd achos o fewn y peilot yn dod allan o gwmpas y peilot, bydd yr achos yn cael ei ailddyrannu o’r peilot i’r SCA i gwblhau’r broses o wneud penderfyniadau. Er enghraifft, ni fydd dioddefwr posibl sydd o fewn cwmpas y peilot, ond yna y mae ei gyfrifoldeb diogelu yn symud i awdurdod lleol y tu allan i gwmpas y peilot, bellach yng nghwmpas y peilot, a bydd yr achos yn cael ei ailddyrannu i’r SCA.

Pan fydd achos y tu allan i’r peilot yn dod yn rhan o gwmpas y peilot, gellir ailddyrannu’r achos o’r SCA i’r peilot i gwblhau’r broses o wneud penderfyniadau. Er enghraifft, bydd dioddefwr posibl sydd y tu allan i gwmpas y peilot ac y mae ei achos wedi’i ddyrannu i’r SCA, ond yna y mae ei gyfrifoldeb diogelu yn symud i awdurdod lleol o fewn cwmpas y peilot, o fewn cwmpas y peilot, a gellir ailddyrannu’r achos o’r SCA i’r safle peilot priodol.

Gall achosion hefyd symud rhwng safleoedd peilot i gwblhau’r broses o wneud penderfyniadau os yw cyfrifoldeb diogelu’r dioddefwr posibl yn symud o un awdurdod lleol o fewn y peilot i’r llall.

1. Mae’r term ‘Caethwasiaeth Fodern’ yn derm ymbarél a ddefnyddir yng Nghymru a Lloegr i gyfeirio at droseddau masnachu pobl, caethwasiaeth, caethwasanaeth a llafur dan orfod neu orfodol. Mae’r term yn ymwneud â’r troseddau a ddarperir ar eu cyfer yn Neddf Caethwasiaeth Fodern 2015, a Deddf Masnachu ac Ecsbloetio Pobl (Yr Alban) 2015. ↩

2. Yng Nghymru a Lloegr, gwnaeth Adran 48 o Ddeddf Caethwasiaeth Fodern 2015 ddarpariaeth ar gyfer Gwarcheidwaid Annibynnol Masnachu Plant yng Nghymru a Lloegr,sydd â’r rôl i ddarparu cymorth annibynnol arbenigol i blant sy’n cael eu masnachu, ac eirioli ar ran y plentyn i sicrhau bod eu buddiannau gorau yn cael eu hadlewyrchu mewn penderfyniadau a wneir gan awdurdodau cyhoeddus. Mae canllawiau ar gael yma. ↩

3. Yn yr Alban, mae gan blant a phobl ifanc sydd neu a allai fod wedi cael eu masnachu, neu sydd mewn perygl o gael eu masnachu, nad oes gan neb yn y DU hawliau neu gyfrifoldebau rhieni, hawl i dderbyn cefnogaeth eiriolaeth annibynnol gan warcheidwad gan y Gwasanaeth Gwarcheidwad Masnachu Plant Annibynnol yn yr Alban. ↩

4. Mae gan awdurdodau lleol ddyletswydd statudol i ddiogelu dioddefwyr plant o dan adran 47 o Ddeddf Plant 1989. Mae’r dyletswyddau statudol ar gyfer awdurdodau lleol yn yr Alban wedi’u nodi mewn nifer o statudau, gan gynnwys Deddf Gwaith Cymdeithasol (Yr Alban) 1968; Deddf Plant (Yr Alban) 1995; Deddf Plant a Phobl Ifanc (Yr Alban) 2014; pob un fel y cyfeirir atynt yn y Canllawiau Cenedlaethol ar gyfer Amddiffyn Plant yn yr Alban 2014. Deddf Masnachu a Chamfanteisio ar Bobl (Yr Alban) 2015 yw’r brif ddeddfwriaeth sy’n ymwneud ag ymatebion a chefnogaeth i ddioddefwyr ac erlyn cyflawnwr masnachu. ↩

5. Mae’r Canllawiau Cenedlaethol ar gyfer Amddiffyn Plant yn yr Alban 2014 yn ganllawiau anstatudol sy’n darparu fframwaith i asiantaethau ac ymarferwyr ar lefel leol gytuno ar brosesau ar gyfer gweithio gyda’i gilydd i ddiogelu a hyrwyddo lles plant ac mae’n adnodd i ymarferwyr ar feysydd ymarfer penodol a materion allweddol ym maes amddiffyn plant. ↩

6. Ei wneud yn iawn i bob plentyn (Getting it right for every child (GIRFEC)) yw polisi Llywodraeth yr Alban sydd â’r nod o gefnogi plant a theuluoedd drwy sicrhau bod plant a phobl ifanc yn derbyn yr help cywir, ar yr adeg iawn, gan y bobl iawn. Nod dull GIRFEC yw cefnogi plant a phobl ifanc fel y gallant dyfu i fyny yn teimlo eu bod yn cael eu caru, eu bod yn ddiogel ac yn cael eu parchu ac y gallant wireddu eu potensial llawn. ↩

7. Mae gan awdurdodau lleol ddyletswydd statudol i ddiogelu dioddefwyr sy’n blant o dan adran 47 o Ddeddf Plant 1989. Yn yr Alban, bydd y Rhaglen Beilot yn gweithredu yn unol â deddfwriaeth ddatganoledig a darpariaethau deddfwriaethol presennol ynghylch prosesau amddiffyn plant, diogelu a chyfiawnder troseddol a fydd yn parhau i fod yn berthnasol fel yr amlinellir yn y Canllawiau Cenedlaethol ar gyfer Amddiffyn Plant yn yr Alban 2014. ↩

8. Yng Nghymru a Lloegr mae hyn yn unol â’r canllawiau cyhoeddedig sy’n nodi bod yn rhaid gwahodd naill ai’r Gweithiwr Uniongyrchol ICTG neu’r Cydlynydd Ymarfer Rhanbarthol ICTG a rhoi cyfle i gymryd rhan ym mhob cyfarfod a thrafodaeth sydd yn ymwneud â’r plentyn ac yn effeithio arno. ↩