ڕێنوێنی

پاڵپشتیی تەندرووستیی جەستەیی و دەروونی بۆ کەسانی پەناخواز (accessible)

نوێ کراوەتەوە 11 ሰነ 2026

ئەم بەڵگەنامەیە تایبەت بە کێیە؟

ئەم بەڵگەنامەیە تایبەتە بەو پەنابەرانەیە کە لە بواری تەندروس یت جەستە یی یان دەروو یی خۆیاندا هەندێک گرفتیان هەیە.

دەتوانم چ جۆرە چاوەدێرییەکی چارەسەرکردن وەرگرم؟

خزمەتگوزار یی نەتەوە یی تەندروس یت(NHS) خزمەتگوزار یی چاوەدێر یی حکوومییە کە هەرکەسێکی دانیشتووی UK دەتوانێت بە  ێی دا یی تێچووی تەواوی خزمەتگوزارییەکان کەڵکی  ێل وەربگرێت. تۆ ما یف ئەوەت هەیە سەردا یی پزیشکێک (GP) بکەیت و داوا لە NHS بکەیت چاوەدێری نەخۆشخانە یی بێبەرانبەرت بۆ داب یی بکات. ئەگەری ئەوە هەیە کە ما یف وەرگرت یت چارەسەری بێبەرانبەر یان بە تێچووی کەمیشت هەبێت. زانیار یی زیاتر ل ێێەدا بەردەستە: قازانجەکا یی :NHS ڕێنوێن ت تەندروست ت کۆچبەرەکان - (www.gov.uk) GOV.UK

ئایا وەرگرت ین چاوەدێر یی چارەسەرکردن لە سەر داواکار یی پەنابەریەترن من کاریگەرییەکی دەبێت؟

نەخۆش بوون یان ئەو چارەسەرییەی کە وەریدەگریت هیچ جۆرە کاریگەرییکەی نەرێ یت لە سەر داواکارییەکەت نابێت.

ڕۆ یڵ وەزارە یی ناوخ

 وەزارە یی ناوخۆ یارمە یی ئەو پەناخوازانە دەدات کە کێشەیان هەیە لە پرۆسەی پەنابەری. لە کا یی لێکۆڵینەوە لە داواکارییەکا یی پەنابەریەت ت و هەڵسەنگاند یی پێویستییەکا یی نیشتە  ێج کردن ئەگەری ئەوە هەیە کێشە تەندروستیەکان کە بە وەزارە یی ناوخۆ ڕادەگەیەندرێن، ڕەچاو بکرێن. وەزارە یی ناوخۆ هیچ چەشنە پشتگ ێ یی تەندروست ت جەستە یی یان دەروو یی پێشکەش ناکات.

ڕۆڵ Migrant Help

Migrant Help لە بواری گرفتەکا ی ی نیشتە ێ ج کردن و پشتیوان ت دارا یی یارمە ی ی دەدات – ڕاوێژ و ڕێنوێ ی ت پەنابەران Migrant Help (migranthelpuk.org) (کراوەیە 24 / 7 / 365 :) 08088010503

خزمەتگوزاری زیاتر

ل ێێەدا لیستەی خزمەتگوزارییەکا یی تر، لە لایەن ڕێکخراوە ناحکوومییەکانەوە ە بۆ پەناخوازەکان زانیاری و پشتیوا یی داب یی دەکەن پێشکەش

کراوە. تۆ دەتوانیت داوای وەرگ ێ ڕێ بکەیت بۆ ئەوەی لە دەستپ ێ ڕێاگەیش ی یی بە ئەم خزمەتگوزارییانەدا یارمەتیت بدات. تکایە بۆ وەرگرت یت زانیاری زیاتر لە گەڵ ئەم ڕێکخراوانە پەیوەندی بکە.

ئەنجومە ی ی پەنابەران

ئەنجومە ی ی پەنابەران هاوکار یی خەڵکی پەناخواز لە UK دا دەکات. ئەنجومە ی ی پەنابەران ڕاوێژ، Home - Refugee Council / پشتگ ێیی چارەسەر کردن و پراکتیکی پێشکەش دەکات بۆ یارمەتیدا ی ی جێگ ێ بوو ی ی کەسەکان.

ئەوان هەروەها نەی کە بە تەنیا دەگەیەنە ا لە بواری ئیش لەگەڵ ئەو منداڵ UK شارەزان. ئەگەر تەمەنت لە خوار 18 ساڵە، تکایە ا تەلەفۆن بکە بۆ هێڵ منداڵانی جیاکراوە بکە بە ژمارەی 0808 175 3499 (دووشەممە - هەی ی ت 8.30 بەیا ی ی - 5.30 دوای نیوەڕۆ). تەلەفۆن بۆ ژمارەی بەخۆڕا یی Infoline بکە بە ژمارەی 0808 196 7272 (دووشەممە و پێنجشەممە 9.30 بەیا ی ی - 12.30 دوای نیوەڕۆ.)

My View – خزمەتگوزار یی مندا یڵن

خزمەتگوزارییەکا یی چارەسەری مندا اڵن View My شوێنێکی سەلامەت و

نهێنییە بۆ م ێێمندا اڵن کە تێیدا دەتوانن لە ڕێگەی قسەکردن، ئەنجامدا یی

کاری داهێنەرانەی تاکەکەسی، یان پشتگ ێ یی چارەسەر یی گروپییەوە دەستیان بە پشتگ ێ یی تە اندروس یت بگات.

ئەم خزمەتگوزارییە لە بەشە جیاجیاکا یی وڵت پێشکەش دەکرێت. تکایە بۆ

زانیار یی زیاتر سەردا یی ماڵپەڕی ئێمە

بکە: My View Children’s Therapy - Refugee Council

یناردۆز ر ب (Barnado’s)

ب ێێناردۆز پاڵپش یت مندا اڵن، گەنجان، و خانەوادەکان دەکات، لەناویاندا ئەوان داوای پەنابەری دەکەن لە شانشی یت یەکگرتوودا. خزمەتگوزارییەکانیان ئەمانە

لەخۆ دەگرێت:

• پڕۆژەی Ubuntu (ه ێێتفۆردش ێ، سکۆتلەندا، ئ ێلەندای باکوور): توانس یت کۆم اەڵگا بنیات دەنێت بە پەیوەندیکردن بەو ڕێکخراوانەی کە پاڵپش یت منداڵن، گەنجان، و خانەوادە تازە هاتووەکان یدەکەن.

• خزمەتگوزار یی بەخێوکەری سەربەخۆی قاچا یخ منداڵن (ICTG) ناوچە دیاریکراوەکان لە ئینگلتەڕا و سەرانسەری وێڵز:) پاڵپش یت تایبەتمەند بۆ ئەو مندا اڵنە داب یی دەکات کە قوربان ت کۆیلایە یی هاوچەرخ یان قاچاخچێت یی، لەناویاندا مندا اڵ یی پەناخواز.

• خزمەتگوزار یی پێشوازی (Welcome) (سکۆتلەندا:) پاڵپش یت خ ێ یێا یی بۆ خ ێ یێانە پەناخوازەکان پێشکەش دەکات

• خزمەتگوزار یای سەرپەرش ین سەربەخۆ (IGS) (ئ ێلەندای باکوور:) پاڵپش یت منداڵ یی پەناخوازی بێهاوەڵ دەکات.

• خزمەتگوزار یی حەوانەوەی پاڵپشتیکراو (Supported Accommodation)(ئ ێلەندای باکوور): حەوانەوە و پاڵپش ی ت ی ی بێهاوەڵ و کەسا ی ی لاوی ا گونجاو بۆ منداڵ 16 - 21 ساڵ داب ی ی دەکات.

Get help if you’re worried about a child: Barnardo’s

خاچی سووری بەریتانیا

خاچی سووری بەریتانیا یارمەتیی فریاکەوتن، پشتگیری و ئاریکاریی تاکەکەسیی پێشکەش دەکات و یارمەتی پێکگەیشتنەوەی دووبارەی بنەماڵەکان دەدات. خاچی سووری بەریتانیا ڕاوێژی کۆچبەریی پێشکەش ناکات. خاچی سووری بەریتانیا خزمەتگوزارییەکە بۆ هەموو .UK

بۆ وەرگرتنی زانیاریی زیاتر پەیوەندیی بە نووسینگەی ناوچەی خۆتانەوە بکە:

Get help as a refugee or asylum seeker: British Red Cross

هەموو زەینێک تەنیایی گرنگە

NHS بۆ کەم کردنەوەی تەنیایی، ڕاوێژ و پێشنیاری پراکتیکیی و زانیارییەکانی ڕێکخراوە پشتگیرەکان پێشکەش دەکات. ماڵپەڕ:

Loneliness - Every Mind Matters - NHS

خزمەتگوزارییەکا یی تر

هێڵەکا یی یارمەترن ئازاری نێو ماڵ

ئینگلیس

– بێبەرانبەری ئازاری نێو ماڵ ا هێڵ 24 (لە شەو و ڕۆژدا) تایبەت بە پەنابەران؛ کاتژم ێ ێ 0808 2000 247 .

خزمەتگوزاری چا ی ی ڕاستەوخۆ، دووشەممە- هەی ی ت، کاتژم ێ ێ 3 ی پاشنیوەڕۆ- 10 ی پاشنیوەڕۆ.

Use our chatbot - National Domestic Abuse Helpline

وێڵز

یارمەت ت بێبەرانبەر ا هێڵ Live Fear (مەترس ت لە سەر گیان)؛ 0808 80 10 800

سکۆتڵەند

هێڵی یارمەتیی سکۆتڵەند بۆ ئازاری نێو ماڵ و هاوسەرگیری زۆرەملی؛ 0800 027 1234.

ئیرڵەندی باکوور

هێڵی یارمەتیی تایبەت بە ژنان لە ئیرڵەندی باکوور؛ 0808 802 1414.

پیاوان

هێڵی ڕاوێژکاریی تایبەت بۆ پیاوان؛ 0808 8010327.

Galop (LGBTQI)

پەیوەندی بکە بە 0800 999 5428. https://galop.org.uk/

خزمەتگوزاریی وڵامدانەوەی فریاکەوتن

ئەگەر کەسێک بە توندی نەخۆشە یان بریندار بوە، و گیانی لە مەترسیدایە پەیوەندی بە 999 یا 112ەوە بکە.

بۆ وەرگرتنی یارمەتیی پزیشکیی بۆ ئەو حاڵەتانەی مەترسیی گیانی نییە پەیوەندیی بە 111ەوە بکە.

هێڵەکانی یارمەتیی بەرگریی لە خۆکوژی

#### Papyrus

بەرگری لە خۆکوژیی مێرمنداڵان  https://www.papyrus-uk.org/; پەیوەندی بکە بە 0800 068 41 41.

ڕزگاربوون لە ئەشکەنجە (Freedom from Torture)

دەکەوێتە لەندەن، بێرمینگهام، نیوکاسڵ، مانچستەر، و گلاسکۆ بە پاڵپشتی شانشینی یەکگرتوو‑ئەمانە پێشکەشی ڕزگاربووانی ئەشکەنجە دەکات:

• چارەسەر: پاڵپشتی‑ ‑تاکەکەسی و بەکۆمەڵ بۆ فشاری پاش زەبر (PTSD)، خەمۆکی، و دڵەڕاوکێ.
• چالاکییەکانی خۆشگوزەرانی: هونەر، مۆسیقا، باخەوانی، تۆپی پێ، و چێشتلێنان.
• پاڵپشتیی تەندروستی: هەڵسەنگاندن و مامەڵەکردن لەگەڵ ئازار، لەوانەش چارەسەری سروشتی.
• ڕاپۆرتی پزیشکیی یاسایی بۆ داواکانی پەنابەرێتی: https://www.freedomfromtorture.org/help-for survivors/medico-legal-reports
• پاڵپشتیی یاسایی و کرداری: یارمەتیدان بۆ پارێزەر پڕۆسەکانی پەنابەرێتی، کێشەکانی ناوەندی مانەوە، نیشتەجێبوون، خوێندن، ئابووری، و چاودێریی کۆمەڵایەتی.

پەیوەندی بکە: 020 7697 7777

ماڵپەڕ: www.freedomfromtorture.org/contact-us

امەزراوەی Helen Bamber

دامەزراوەی Helen Bamber خێرخوازییەکی کلینیکیی پسپۆڕانە و مافەکانی مرۆڤە کە لە گەڵ بەرکەوتووانی قاچاخی مرۆڤ، ئەشکەنجە، و شێوەکانی تری توندوتیژی چڕیی مرۆیی ئیش دەکات.

تیمی فرە بواری و کلینیکی ئەوان چاودێری یەکخراو بۆ ڕزگاربووان دابین دەکەن، لەوانە:

• بەڵگە پزیشکی یاساییەکانی زیانە جەستەیی و دەروونییەکان
• چاودێری چارەسەری پسپۆڕی لەسەر بنەمای بەڵگە
• خزمەتگوزارییەکی ڕاوێژکاریی پزیشکی
• پرۆگرامی بەرامبەر بوونەوە لە گەڵ قاچاخی مرۆڤ
• ڕاوێژکاری نیشتەجێبوون و ئاسوودەژیانی
• ڕاوێژی پاراستنی یاسایی
• چالاکییەکانی تێکەڵبونەوەی کۆمەڵایەتی.

ماڵپەڕ: www.helenbamber.org/refer

Micro Rainbow

Micro Rainbow پشتگیری لە پەنابەران و پەناخوازانی LGBTQI دەکات لە بەریتانیا. ڕێبازی گشتگیری Micro Rainbow بۆ تێکرڵکردنەوە لەسەر سێ پایە دامەزراوە: شوێنی نیشتەچێبونی سەلامەت، گشتگیری کۆمەڵایەتی و پشتگیری دامەزراندن. ئەم بەرنامانە دڵنیایی دەدەن لەوەی کە  سوودبەرانمان نەک هەر بە سەلامەتی دەهێڵرێنەوە، بەڵکو توانای ژیانێکی تەواو و سەربەخۆیان هەیە. ئەو خزمەتگوزارییانەی پێشکەشی دەکەن: ئەمانە پێشکەش دەکەن:

• نیشتەجێبوونی سەلامەت و ڕاوێژی نیشتەجێبوون.
• چالاکییەکانی تێکەڵبوونی کۆمەڵایەتی و بۆنەکانی کۆمەڵگا.
• پاڵپشتیی ڕاهاتن و شیاندن بۆ کارکردن یارمەتی پەنابەرانی LGBTQI دەدات کە بەرەو سەربەخۆیی بڕۆن.

ماڵپەڕ: www.microrainbow.org  هێڵی یارمەتی: 0800 358 5851

خزمەتگوزارییەکان لە ئایرڵەندی باکووردا

ڕاوێژکاری و پشتیوانی لەوانەش چاودێری تەندروستی، نیشتەجێبوون، دامەزراندن و دەستڕاگەیشتن بە خوێندن بۆ پەنابەران و پەناخوازان بەردەستە.

ماڵپەڕ: https://www.nidirect.gov.uk/articles/asylum-seekers-and-refugees-help-and-advice.

پزیشکانی جیهان (Doctors of the World)

Doctors of the World زانیاری و پاڵپشتیی کرداری پێشکەش بە پەناخوازان دەکات تا خۆیان لای پزیشکی گشتی تۆمار بکەن و بۆ ئەوانەش کە خزمەتگوزارییەکانیان لای NHS بەپێی ڕێساکانی پارەوەرگرتنی NHS ڕاگیراوە. ئەوان هێڵێکی ڕاوێژکارییان هەیە، خزمەتگوزارییەکان و پڕۆگرامە هاریکارییەکان دەگەیەنن.

تەلەفۆن: 0808 164 7686

ئەنجومەنی پەنابەرانی سکۆتڵەند (SRC) (خزمەتگوزارییەکان تەنیا لە سکۆتڵەنددا)

• خزمەتگوازارییەکانی مافەکانی بنەماڵە: بۆ ئەو بنەماڵانەی منداڵیان هەیە، وەکوو ژنانی سکپڕ و دایک و باوکی سینگڵ. ئیمەیڵ: families@scottishrefugeecouncil.org.uk

• خزمەتگوزارییەکانی هەژاران: یارمەتی ئەو پەناخوازە وەرنەگیراوانە دەدات کە بە ARE (دۆڕاو لە مافی پێداچوونەوە) دەناسرێن. ئیمەیڵ:  destitution@scottishrefugeecouncil.org.uk 

• خزمەتگوزاری تێکەڵکردنەوەی پەنابەران: پاڵپشتی ئەو پەنابەرە نوێیانە دەکات کە هەر جۆرە مۆڵەتی مانەوەیان پێدراوە. https://www.scottishrefugeecouncil.org.uk/direct-support/support-for-new-refugees/

هێڵی یارمەتیی بێبەرانبەر: 080 8196 7274 زانیاری و ڕاوێژ لە بواری گرفتەکانی پەناخوازان و پەنابەریەتیدا. (دووشەممە بۆ هەینی، 9ی بەیانی بۆ 5ی ئێوارە).

ئەنجومەنی پەنابەرانی وێڵزی (WRC) (خزمەتگوزارییەکان تەنها لە وێڵزن)

هەریەک لە ئامۆژگاری، پاڵپشتی، هاریکاریی یاسایی و ڕێبەریکردن پێشکەشی پەنابەران و پەناخوازان لە وێڵز دەکات.
هێڵی یارمەتی: 0808 196 7273 ماڵپەڕ: www.wrc.wales 

خزمەتگوارییەکان ئەمانە دەگرێتەوە:

• خزمەتگوزاریی پەنادانی وێڵز: پاڵپشتی بۆ گەڕان بەناو سیستەمی پەنابەرێتیدا.
• پاڵپشتیی ئۆکڕانیا: یارمەتی بۆ دەستگەیشتن بە نیشتەجێبوون، خزمەتگوزارییەکان، و پەروەردە دەدات.
• پاڵپشتیی ڕاهاتن: یارمەتیدەرە بۆ ئەوانەی تازە بە پەنابەر وەرگیراون بۆ نیشتەجێبوون، مافەکان، کارکردن، و بانک.
• پاڵپشتیی eVisa: یارمەتی گۆڕینی بەڵگەنامەکانی مۆڵەتی نیشتەجێبوونی بایۆمەتری/ڤیزا بۆ eVisaـی ئەلیکتڕۆنی دەدات.
• خوێندن و دامەزراندن: ڕێنمایی لەسەر خوێندن لە شانشینی یەکگرتوو و ڕێڕەوەکانی کارکردن.
• سندووقی ئامۆژگاریی سەڵتەکان: پاڵپشتی دابین دەکات بۆ نیشتەجێبوون، قەرز، جیاکاری، دامەزراندن، و یارمەتییەکانی خۆشگوزەرانی.
• نیشتەجێکردن و ئاوارەیی: ئامۆژگاری، ڕێبەری، و وۆرکشۆپی زانیاریی نیشتەجێکردن.
• پڕۆژەی یاریکردن: شوێنی یاریکردنی سەلامەت بۆ ئەو خێزانانەی لە کاردیف داوای پارێزگاری دەکەن.
• هاوپەیمانیی پەنادانی کیمری (Cymru): تۆڕی ڕێکخراوەکان و ئەو پسپۆڕانەی کە بە ئەزموونەکاندا تێپەڕیون و پاڵپشتی داواکارانی پەنادان لە وێڵز دەکەن.

گفتوگۆ لە سەرانسەری سنوورەکان

فێرکاری ئینگلیزیی بەخۆڕایی و سەرهێڵ و پاڵپشتی ئەلیکتڕۆنی بۆ پەناخوازان و پەنابەران لە شانشینی یەکگرتوو دابین دەکات. خزمەتگوزارییەکان ئەمانە دەگرێتەوە، فێرکاریی ئینگلیزیی تاکەکەسی، پۆلی بەکۆمەڵی سەرهێڵ و دەستگەیشتن بە ئامێر و سیمکارت بۆ کەمکردنەوەی دوورەپەرێزیی ئەلیکتڕۆنی. ئەوان هەروەها گرووپی پاڵپشتیی هاوەڵی سەرهێڵی بەردەوام بەڕێوە دەبەن، لەوانەش:

• گرووپی هەفتانەی پاڵپشتیی هاوەڵی قسەکەرانی فارسی
• گرووپی هەفتانەی پاڵپشتیی هاوەڵی LGBTQ+
• گرووپی هەفتانەی پاڵپشتیی هاوەڵ بۆ گەنجان (تەمەن 16-21 ساڵ)
• • https://www.conversationoverborders.org/

پشتگیری تەندروستی دەروونی قەیرانی NHS 111

NHS دەستڕاگەیشتن بە پشتگیری قەیرانی تەندروستی دەروونی 24کاتژمێر/7 رۆژی حەوتوولە ڕێگەی هێڵی یارمەتییەوە دابین دەکات.

https://www.nhs.uk/nhs-services/mental-health-services/where-to-get-urgent-help-for-mental-health/

Refugee Action

Refugee Action پاڵپشتی پەنابەران و کەسانی پەناخواز دەکات لە چەندین شوێن لە سەرانسەری ئینگلتەڕا.

ماڵپەڕ: https://www.refugee-action.org.uk/our-services/help-and-advice/

• قەیرانی دارایی (لەندەن، مانچستەر، وێست میدلاندز، بڕادفۆرد - تەنها بۆ خێزانەکان): یارمەتی ئەو پەناخوازانە دەدات کە پێویستییان بە حەوانەوە یان پاڵپشتیی دارایی هەیە، یان ئەوانەی کە پاڵپشتییەکەیان ڕەتکراوەتەوە یان ڕاگیراوە.
• پڕۆژەی BRAVE (بڕادفۆڕد): تێکەڵبوونەوەیەکە لەسەر بنەمای ئەزموونی شارەزایان و پڕۆگرامی خۆشگوزەرانی بۆ پەناخوازان، لەگەڵ تەرکیزی تایبەت لەسەر خێزانەکان.
• پڕۆگرامی خۆشگوزەرانی: لەگەڵ Solace پێشکەش دەکرێت، چارەسەی تاکەکەسی بۆ ئەو پەنابەر و پەناخوازانە پێشکەش دەکات کە تووشی زەبری دەروونی بوون، لەگەڵ دانیشتنی بەکۆمەڵی خۆشگوزەرانیی هەفتانە بۆ ئەو کەسانەی کە پێداویستیی ئاست نزم یان پاڵپشتیی زیاتریان دەوێت.
• خزمەتگوزاریی ئامۆژگاری کۆچی نیشتمانی (NIAS): ئامۆژگاری کۆچی نووسینگەی کۆمسیاری خزمەتگوزارییەکانی کۆچ ئاستی 3 و دیراسەی دۆسیەی تاکەکەسی بۆ پەناخوازانی لاواز و کۆچبەران پێشکەش دەکات بە بەکارهێنانی خزمەتگوزارییەکانی قەیرانی پەنابەرێتی لە لەندەن، بێرمینگهام، مانچستەر، و بڕادفۆرد، هەروەها ڕەوانەکردنی ڕاستەوخۆ لە بڕادفۆردەوە وەردەگیرێت.