Wskazówki

Monitorowanie średniego tętniaka aorty brzusznej (AAA) (Polish)

Zaktualizowano 5 lutego 2026

Applies to England

Te informacje są przeznaczone dla wszystkich osób, które uzyskały pozytywny wynik badania przesiewowego na obecność średniego tętniaka aorty brzusznej (AAA).

Wyniki badania przesiewowego pod kątem AAA

Podczas badania przesiewowego, odkryliśmy, że Pana aorta ma pomiędzy4,5 a 5,4 cm szerokości. To szerzej niż normalnie, co oznacza, że ma Pan średniego AAA. Tętniaki AAA mogą mieć różne wielkości:

• Małe AAA mają od 3,0 cm do 4,4 cm
• Średnie AAA mają 4,5 cm do 5,4 cm
• Duże AAA mają 5,5 cm lub więcej.

Około 1 na 500 mężczyzn, których badamy ma średniego AAA. Będziemy zapraszać Pana na badania USG co 3 miesiące, by sprawdzić, czy się nie powiększa.

Tętniak aorty brzusznej (AAA)

Tętniak to obrzęk aorty. Aorta to tętnica, która przenosi krew z serca do jamy brzusznej (brzucha).

U niektórych osób, z upływem czasu, ściana aorty w jamie brzusznej może się osłabić. Może następnie zacząć puchnąć (jak balon) i stworzyć tętniaka.

Ta dolegliwość występuje najczęściej u mężczyzn powyżej 65 roku życia.

Jak rozumieć swoje wyniki?

Ryzyko pęknięcia średniego AAA jest niskie. Średni AAA może urosnąć na przestrzeni czasu i stać się poważnym schorzeniem, dlatego jest ważne, by monitorować jego wielkość.

Jeśli urośnie do 5,5 cm, uważa się go za dużego AAA. Jeśli tak się stanie, należy udać się do specjalisty. Oni porozmawiają z Panem o dalszych badaniach i możliwych opcjach leczenia, zwykle operacji.

Duże AAA występują rzadko, lecz mogą być poważne. Gdy ściana aorty się rozciąga, osłabia się i może pęknąć, powodując wewnętrzne krwawienie. Gdy tak się dzieje, jest to nagły wypadek medyczny. Około 85 na 100 osób z pękniętym AAA w rezultacie umiera.

Większość tętniaków AAA rośnie powoli, zatem możliwe, że nigdy nie rozwinie się u Pana duży AAA, który będzie wymagał leczenia.

Skontaktuj się z lokalnym ośrodkiem badań przesiewowych, jeśli masz jakiekolwiek pytania na temat swojego wyniku badania przesiewowego.

Co dzieje się następnie?

Zaoferujemy Panu wizytę u wyspecjalizowanej pielęgniarki. Będzie ona mogła odpowiedzieć na Pana wszelkie pytania na temat AAA oraz udzieli informacji i porad. Będzie to obejmować ogólne porady zdrowotne, co może zmniejszyć ryzyko urośnięcia AAA. Pielęgniarka może poprosić o możliwość zbadania ciśnienia krwi. Zaprosimy Pana ponownie na kolejny skan za 3 miesiące.  

Skany kontrolne

Będziemy zapraszać Pana na skan co 3 miesiące, o ile Pana AAA nie urośnie do 5.5 cm lub więcej.

Dlaczego obecnie nie wymaga Pan operacji?

Każda operacja wiąże się z ryzykiem. Podobnie jest z operacją na AAA.

Badania wykazują, że zabieg chirurgiczny na średniego AAA wiąże się z większym ryzykiem niż monitorowanie go. NHS oferuje operację tylko wtedy, gdy zagrożenie dla Pana życia z powodu tętniaka jest większe niż ryzyko związane z operacją.

Jeśli Pana AAA zacznie rosnąć, możliwe, że będzie Pan potrzebował operacji w przyszłości. Gdyby kiedykolwiek wymagał Pan operacji, może Pan zmniejszyć ryzyko wystąpienia komplikacji poprzez:

• rzucenie palenia, jeśli pali Pan papierosy – więcej informacji można znaleźć na stronie www.nhs.uk/better-health/quit-smoking
• pilnowanie, by Pana ciśnienie krwi mieściło się w bezpiecznych granicach
• zdrowe odżywianie
• utratę wagi, jeśli ma Pan nadwagę
• utrzymywanie aktywności każdego dnia, by poprawić swoją ogólną kondycję fizyczną
• ograniczenie spożycia alkoholu.

Objawy, o których trzeba wiedzieć

AAA zwykle nie dają objawów. Jest mało prawdopodobne, że będzie Pan czuł jakikolwiek ból lub dyskomfort z powodu średniego AAA.

Ryzyko pęknięcia średniego AAA jest bardzo niskie. Jednakże, należy znać objawy pęknięcia średniego AAA.

Jeśli odczuwa Pan ciężki, długotrwały ból w dolnej części pleców lub w jamie brzusznej, powinien Pan szukać pilnie pomocy lekarskiej. Proszę wezwać pogotowie lub udać się od razu na szpitalny oddział ratunkowy (A&E) i proszę poinformować ich, że ma Pan średniego AAA.

Dbanie o własne zdrowie

Pana lekarz rodzinny może udzielić porad na temat dbania o własne zdrowie. Możliwe, że będzie chciał również przepisać Panu leki lub zweryfikować leki, które już Pan otrzymuje na receptę.

Jeśli z jakiegokolwiek powodu uda się Pan do szpitala, powinien Pan poinformować personel, że wykryto u Pana AAA podczas badań przesiewowych.

Nie musi Pan wprowadzać żadnych innych zmian do swojego stylu życia. Może Pan kontynuować wszelkie sporty lub hobby, które Pan uprawia.

Informowanie bliskich krewnych

Ryzyko wystąpienia AAA zwiększa się, jeśli Pana ojciec biologiczny, brat, siostra lub rodzic mieli tętniaka aorty.

Oznacza to, że Pana bracia, siostry czy dzieci również mogą być narażeni. Mogą oni spytać swojego lekarza rodzinnego o możliwość wykonania skanu 5 lat przed osiągnięciem wieku, w którym wykryto u Pana AAA.

Prowadzenie pojazdów

Kierowcy i motocykliści z średnim tętniakiem mogą dalej prowadzić pojazdy, jak wcześniej. Musi Pan:

• poinformować DVLA, jeśli Pana AAA urośnie do 6 cm lub więcej
• przestać prowadzić pojazdy, jeśli Pana AAA urośnie do 6,5 cm lub więcej, lecz będzie mógł Pan znowu zacząć prowadzić pojazdy, jeśli tętniak zostanie pomyślnie wyleczony.

Kierowcy autobusów, autokarów i ciężarówek mają obowiązek:

• poinformować DVLA, jeśli mają AAA, niezależnie od wielkości
• przestać prowadzić pojazdy, jeśli ich AAA urośnie do 5,5 cm lub więcej, lecz mogą zacząć prowadzić ponownie po pomyślnym leczeniu.

Odwiedź stronę www.gov.uk/aneurysm-and-driving, by dowiedzieć się więcej.

Dodatkowe informacje i wsparcie

Więcej informacji możesz uzyskać:

• w swojej przychodni lekarza rodzinnego
• w lokalnym ośrodku badań przesiewowych
• NHS.UK
• Circulation Foundation
• British Heart Foundation

Aby zaprosić pacjenta na badanie w odpowiednim czasie, korzystamy z danych osobowych pochodzących z jego dokumentacji NHS. Te informacje pomagają nam usprawnić nasze programy badań przesiewowych i zapewnić wysokojakościową opiekę. Więcej informacji na temat tego, jak korzystamy z danych pacjenta i je chronimy.

Informacje o tym, jak wystąpić z programu badań przesiewowych.