Canllawiau

Cyd-gadeirydd Cyfnod Vanguard Cadwch Brydain yn Weithio: Cylch Gorchwyl

Cyhoeddwyd 3 Gorffennaf 2026

Cylch Gorchwyl (ToR)

Nododd yr Adolygiad Cadw Prydain i Weithio gynnig ar gyfer ‘Cyfnod Vanguard’ lle byddai’r Llywodraeth yn gweithio gyda chyflogwyr a rhanbarthau Vanguard mewn partneriaeth i ddylunio a chyflawni newidiadau a all helpu pobl anabl a phobl â chyflyrau iechyd i aros mewn gwaith a gwella cefnogaeth iechyd yn y gweithle, gan sicrhau cynhyrchiant uwch a thwf economaidd.

Mae Cyfnod y Vanguard yn ymwneud â gweithredu a dysgu. Byddwn yn ymgysylltu ag ystod amrywiol o gyflogwyr ledled y DU, a fydd yn cymryd rhan yn wirfoddol mewn rhannu gwybodaeth a phrofi mabwysiadu ymarferol mentrau. Byddwn yn gweithio gyda’r sefydliadau Vanguard dros 3 blynedd, i ddatblygu’r ymyriadau hyn, adeiladu’r dystiolaeth ar gyfer yr hyn sy’n gweithio a chreu fframwaith cadarn i gefnogi mabwysiadu ehangach. Er mwyn creu momentwm, mae’n bwysig bod y newidiadau hyn yn cael eu datblygu gyda chyflogwyr a’u gweithwyr a’u darparwyr, nid eu gorfodi arnynt.

Mae’r Llywodraeth wedi ymrwymo i benodi Syr Charlie Mayfield i gyd-gadeirio Cyfnod Vanguard Cadw Prydain i Weithio ochr yn ochr ag Ysgrifenyddion Gwladol dros Waith a Phensiynau, Busnes a Masnach, ac Iechyd a Gofal Cymdeithasol. Bydd y penodiad cychwynnol hwn am y cyfnod mwyaf ar gyfer Penodiad Gweinidogol Uniongyrchol o 18 mis gyda’r opsiwn o estyniad.

Arweinyddiaeth Cadw Prydain i Weithio

Bydd arweinyddiaeth Cyfnod Vanguard Cadw Prydain i Weithio yn bartneriaeth rhwng Syr Charlie Mayfield ac Ysgrifenyddion Gwladol Gwaith a Phensiynau, Busnes a Masnach, ac Iechyd a Gofal Cymdeithasol.

Bydd yr arweinyddiaeth hefyd yn gweithio gyda grŵp amrywiol o randdeiliaid i ddod ag arbenigedd perthnasol ynghyd, gan gynnwys o Undebau, cyflogwyr bach a chanolig, pobl anabl, arweinyddiaeth fusnes, a chlinigwyr. Dylai ffyrdd effeithiol o gyflwyno’r safbwyntiau ehangach hyn i lywio cyflawni Cyfnod y Vanguard gael eu cynllunio a’u cytuno gan bob cyd-gadeirydd yn y cyfnod sbrint a nodir isod.

Bydd Cyfnod Vanguard Cadw Prydain i Weithio yn cael ei noddi a’i berchen ar y cyd gan y .DWP, yr Adran Busnes a Masnach (DBT), a’r Adran Iechyd a Gofal Cymdeithasol (DHSC), gyda’r Adran Gwaith a Phensiynau (DWP) yn gweithredu fel yr adran arweiniol oherwydd perchnogaeth polisi ar anweithgarwch economaidd. Mae Cyd-noddi yn golygu goruchwyliaeth Weinidogol ar lefel yr Ysgrifennydd Gwladol yn ogystal â sicrhau bod iechyd yn y gweithle wedi’i ymgorffori fel blaenoriaeth adrannol. Bydd y tîm o swyddogion sy’n cefnogi’r arweinyddiaeth hefyd yn gweithio’n agos gydag uwch swyddogion ar draws llywodraeth y DU a’r llywodraethau datganoledig i sicrhau aliniad strategol â blaenoriaethau ehangach y llywodraeth.

Dros gyfnod penodiad Syr Charlie, bydd arweinyddiaeth Cadw Prydain i Weithio yn darparu cyfeiriad strategol ar 2 gam o waith

1. Sbrint ‘Sefydlu Vanguard’ cyflym dros 3 mis

Y cam cyntaf fydd sefydlu cyflym o Gam Vanguard dros gyfnod o 3 mis (o fis Ionawr 2026 i fis Mawrth 2026). Rydym yn disgwyl i’r sbrint hwn gyflawni 3 elfen ganolog i sicrhau bod gan y Cam Vanguard sylfeini yn eu lle i drawsnewid i gyflawni:

• Dylunio a sefydlu sut y bydd Gam Vanguard yn cael ei gyflawni, gan gynnwys prosesau Llywodraethu a gwneud penderfyniadau, ffyrdd o weithio rhwng y Cyd-gadeiryddion, trefniadau adrodd ac atebolrwydd, a gofynion adnoddau a gallu.

• Sefydlu egwyddorion cyd-ddylunio gyda chyflogwyr a rhanddeiliaid eraill. Bydd y Cam Vanguard yn bartneriaeth rhwng y Llywodraeth a chyflogwyr i adeiladu’r dystiolaeth ar gyfer yr hyn sy’n gweithio a chreu fframwaith cadarn i gefnogi mabwysiadu ehangach. Dylai’r cyfnod sbrint nodi sut i gyflawni’r bartneriaeth hon. Dylai hyn gynnwys cynigion cychwynnol ar feysydd ar gyfer ymchwilio a dadansoddi manwl. Dylai hefyd sicrhau bod y bartneriaeth yn cynnwys llais undebau llafur a safbwyntiau a phrofiadau pobl anabl a phobl â chyflyrau iechyd.

• Gweithio gyda’r Llywodraeth i sefydlu Uned Deallusrwydd Iechyd yn y Gweithle (WHIU) a fydd yn darparu’r data a’r peiriant dadansoddol i yrru’r Cyfnod Vanguard. Bydd angen i’r sbrint ddiffinio ei swyddogaeth, creu protocolau rhannu a chasglu data a datblygu’r seilwaith TG cychwynnol sydd ei angen i sicrhau y gall yr WHIU weithredu’n effeithiol.

2. Goruchwylio’r Cyfnod Vanguard Cynnar

Bydd Syr Charlie Mayfield yn parhau i osod cyfeiriad strategol mewn partneriaeth â Gweinidogion am weddill y penodiad 18 mis.

Erbyn diwedd y penodiad, dylai gwaith y WHIU fod wedi gwneud cynnydd sylweddol tuag at y nodau hyn ar gyfer Cyfnod Vanguard 3 blynedd:

• cynyddu nifer y cyflogwyr Vanguard gwirfoddol sy’n dod â safbwyntiau gan gyflogwyr o bob maint o wahanol sectorau a rhanbarthau’r DU

• datblygu drafft cynnar o safon Cylch Bywyd Gwaith Iach a safon ar gyfer Darpariaeth Iechyd yn y Gweithle

• goruchwylio ymchwiliadau manwl gan sefydliadau Vanguard i nodi arfer da ar draws cylch bywyd gwaith iach, a phrofi ffyrdd o raddio’r dulliau hyn

• profi dulliau amgen i’r nodyn ffitrwydd, gan weithio gyda meddygon teulu a gwasanaethau iechyd i archwilio gwelliannau ac amnewidiadau

• profi’r dystiolaeth ar gyfer yr enillion ar fuddsoddiad ar gyfer busnesau o wahanol feintiau a mathau o fabwysiadu safon Cylch Bywyd Gwaith Iach a Darpariaeth Iechyd yn y Gweithle

• datblygu tystiolaeth i nodi camau gweithredu cyflogwyr sy’n helpu pobl anabl a phobl â chyflyrau iechyd hirdymor i aros mewn gwaith wrth reoli eu hiechyd, i gefnogi cyngor i’r Llywodraeth ar ba gymhellion Llywodraeth, os oes rhai o gwbl, sydd eu hangen i annog mwy o bobl i’w mabwysiadu

• datblygu fframwaith arfaethedig ar gyfer ehangu mabwysiadu safon Cylch Bywyd Gwaith Iach a Darpariaeth Iechyd yn y Gweithle y tu hwnt i’r Vanguard

Cyfrifoldebau’r cyd-gadeirydd a benodir yn allanol

Nod y dull Vanguard a nodir yn Cadw Prydain i Weithio yw newid y ffordd y mae’r Llywodraeth yn gweithio gyda chyflogwyr, gan greu partneriaeth i gyd-ddatblygu datrysiadau i heriau a rennir. Rydym am greu naws ddeinameg a momentwm wrth gyflawni newid. Felly, elfen allweddol o’r rôl y bydd Syr Charlie Mayfield yn ei chwarae fel Cyd-gadeirydd fydd helpu a herio’r Llywodraeth i gofleidio dull newydd ac edrych ar sut i wneud pethau’n wahanol, gan ddysgu o fyd busnes.

Prif gyfrifoldebau’r Cyd-gadeirydd a benodir yn allanol yw:

1. Cadeirio’r Cyfnod Vanguard ochr yn ochr â’r Ysgrifenyddion Gwladol, gan sicrhau bod y WHIU yn gweithredu fel “Pencadlys mudiad” i alluogi’r Vanguard i gyflawni ar gyflymder. Dylai arweinyddiaeth Cadw Prydain i Weithio ddod ynghyd yn rheolaidd, gyda’r amseriad a’r fformat y cytunwyd arnynt gan y Cyd-gadeiryddion.

2. Gosod y cyfeiriad strategol ar gyfer y Cyfnod Vanguard, gan weithio’n ddeinamig gyda Chyflogwyr a Sefydliadau Vanguard, i sicrhau bod gwaith y Cyfnod Vanguard yn darparu tystiolaeth a mewnwelediad defnyddiadwy i lywio ehangu a mabwysiadu cyffredinol arferion gwell o amgylch iechyd ac anabledd mewn gweithleoedd yn y DU.

3. Arwain ymgysylltiad ag ystod eang o gyflogwyr ar draws 4 gwlad y DU i hyrwyddo’r dull gwirfoddol, dan arweiniad cyflogwyr, gan y Vanguard a sicrhau ein bod yn gweithio law yn llaw â chyflogwyr i ddylunio datrysiadau sy’n gweithio iddyn nhw.

4. Cynghori’r Llywodraeth (trwy’r 3 Ysgrifennydd Gwladol) ar sut i graddio ac ehangu’r mentrau a ddatblygwyd trwy’r Cyfnod Vanguard, gan gynnwys cyngor ar ymgorffori safonau a chymhellion posibl sydd eu hangen i yrru mabwysiadu. Bydd y penderfyniad ynghylch pa bolisïau i’w bwrw ymlaen yn parhau gyda Gweinidogion y Llywodraeth.

5. Hyrwyddo Cyfnod Vanguard Cadw Prydain i Weithio fel ei brif gynrychiolydd cyhoeddus, gan weithio ochr yn ochr â’r Cyd-gadeiryddion Gweinidogol i yrru gwelededd trwy’r cyfryngau, ymgysylltu â’r cyhoedd, a gweithgaredd Seneddol.

6. Sicrhau bod y Tasglu a’r WHIU yn dwyn ynghyd safbwyntiau a mewnwelediadau gan arweinyddiaeth fusnes, Undebau, cyflogwyr bach a chanolig, arbenigwyr iechyd, pobl anabl, a phobl â chyflyrau iechyd, bod mewnbwn yr holl randdeiliaid perthnasol yn cael ei ystyried trwy gydol y Cyfnod Vanguard, a bod cynigion yn cael eu cynllunio gan ystyried Dyletswydd Cydraddoldeb y Sector Cyhoeddus.

Cefnogaeth i’r Cyd-gadeirydd

Bydd adnoddau ar gyfer y sbrint cychwynnol yn cael eu darparu gan yr adrannau sy’n noddi. Dylid defnyddio’r cyfnod sbrint i ddiffinio cynllun adnoddau ar gyfer y Cyfnod Vanguard gan nodi’r sgiliau a’r galluoedd sydd eu hangen.

Amserlen a Thelerau

Disgwylir i’r Cyfnod Vanguard gasglu data dros y 3 blynedd nesaf o ddechrau 2026. Bydd y penodiad yn cyd-fynd â hyn, gan redeg am y cyfnod Penodiad Gweinidogol Uniongyrchol mwyaf o 18 mis, a bydd fel arfer yn gofyn am ymrwymiad o 1 diwrnod yr wythnos. Ni fydd tâl am y penodiad. Mae’n bosibl y bydd estyniad i oruchwylio cyfnodau pellach yn amodol ar gytundeb yr Ysgrifenyddion Gwladol perthnasol.