Wskazówki

Wady powłok brzusznych: wytrzewienie – informacje dla rodziców (Polish)

Zaktualizowano 13 lipca 2026

Applies to England

Informacje ogólne

Poniższe informacje są przydatne, jeżeli u płodu podejrzewane jest wytrzewienie na podstawie badania USG w 20. tygodniu ciąży (tzw. USG połówkowego).

Mogą one pomóc rodzicom i pracownikom służby zdrowia omówić kolejne kroki w opiece nad ciężarną i dzieckiem. Niniejsze opracowanie powinno stanowić uzupełnienie rozmów z pracownikami służby zdrowia, a nie je zastępować. Wiadomość, że płód być może nie rozwija się prawidłowo, jest oczywiście niepokojąca dla rodziców. Proszę pamiętać, że nie są Państwo sami.

Skierujemy Państwa do zespołu specjalistów, który dołoży wszelkich starań, by:

• przedstawić dokładniejsze informacje na temat stanu płodu i opcji leczenia,
• odpowiedzieć na wszelkie pytania,
• pomóc w zaplanowaniu kolejnych kroków.

Informacje o wytrzewieniu

Wytrzewienie to wada powłok brzusznych. Występuje, gdy powłoki brzuszne dziecka nie rozwijają się w pełni w okresie życia płodowego.

We wczesnym okresie każdej ciąży jelito dziecka rozwija się wewnątrz pępowiny. Zazwyczaj po kilku tygodniach przenosi się do wnętrza jamy brzusznej.

W przypadku wytrzewienia pępek dziecka nie rozwija się prawidłowo. Oznacza to, że jelita rozwijają się poza organizmem i są wystawiane na działanie czynników zewnętrznych podczas jego narodzin.

Jelita płodowe znajdujące się poza jamą brzuszną są zanurzone w płynie owodniowym. Może to powodować ich podrażnienie, obrzęk i zgrubienie.

Przyczyny

Dokładna przyczyna występowania wytrzewienia nie jest znana. Wiadomo jednak, że ta dolegliwość występuje coraz częściej, szczególnie u matek poniżej 20 roku życia.

Wytrzewienie występuje u około 5 na 10 000 dzieci (0,05%).

Ilustracja dziecka z wytrzewieniem pokazująca jelita rozwinięte poza organizmem

Jak rozpoznawane jest wytrzewienie

Profilaktyczne badanie przesiewowe w kierunku wytrzewienia odbywa się w ramach badania USG połówkowego (między 18 tc. + 0 dni a 20 tc. + 6 dni). Czasami jest ono wykrywane podczas wcześniejszego badania USG, zwykle około 12. tygodnia ciąży.

Dalsze badania i wizyty

Ponieważ wynik badania USG sugeruje, że u płodu występuje wytrzewienie, skierujemy Państwa do zespołu specjalistów, którzy zajmują się ciężarnymi i ich nienarodzonymi dziećmi. Zespół ten może znajdować się w tym samym szpitalu, który aktualnie prowadzi opiekę prenatalną, lub w innym szpitalu. Konieczne będzie drugie badanie USG, aby upewnić się, że płód ma omawianą wadę. Zespół specjalistów będzie w stanie potwierdzić obecność wytrzewienia u dziecka i dokładnie wyjaśnić, z czym może się to wiązać.

Przed wizytą warto zapisać sobie wszelkie pytania, jakie będą chcieli Państwo zadać zespołowi specjalistów.

Jeżeli dziecko ma wytrzewienie, zespół specjalistów zaoferuje dodatkowe badania USG w celu monitorowania płodu. Może też zaoferować dokładniejsze monitorowanie stanu dziecka przed porodem.

Matki dzieci z wytrzewieniem zazwyczaj odbywają poród naturalny, ale zespół specjalistów może omówić z Państwem cesarskie cięcie, jeśli wytrzewienie jest bardzo rozległe.

Opcje leczenia

W skład zespołu opiekującego się ciężarną i płodem będą wchodzić specjaliści tacy jak neonatolodzy i chirurdzy dziecięcy, którzy pomogą Państwu zadbać o dziecko. Omówią oni wadę, potencjalne komplikacje, opcje leczenia i jak przygotować się na narodziny dziecka.

Dzieci z wytrzewieniem mogą wymagać również operacji po urodzeniu się.

Większość przypadków wytrzewienia określa się jako proste. Oznacza to, że leczenie i rekonwalescencja są stosunkowo nieskomplikowane.

W niektórych przypadkach wytrzewienia określa się wadę jako złożoną. Często występuje wtedy blokada jelita dziecka. Leczenie i rekonwalescencja mogą być w takich przypadkach bardziej złożone. Zespół sprawujący opiekę nad ciężarną przeprowadzi z Państwem szczegółową rozmowę.

Dzieci z wytrzewieniem w większości przypadków:

• nie mogą być karmione w zwyczajny sposób po narodzeniu,
• początkowo będą potrzebować karmienia przez specjalną rurkę.

Jeśli ciężarna pragnie karmić piersią, może przechowywać odciągnięte mleko i podać je dziecku, gdy będzie gotowe na karmienie.

Dzieci z wytrzewieniem często rodzą się drobne. Zazwyczaj planuje się wywołanie porodu między 36. a 40. tygodniem ciąży. Czasami konieczny jest poród, zanim płód osiągnie 36 tygodni.

Ilość czasu, jaką dziecko będzie musiało spędzić w szpitalu, jest kwestią indywidualną i może wynosić od kilku tygodni do kilku miesięcy. Jest to uzależnione od rodzaju wymaganej operacji, okresu rekonwalescencji, występowania ewentualnych komplikacji i skuteczności przyjmowania pokarmu przez dziecko. Zespół specjalistów udzieli Państwu więcej informacji na temat Państwa konkretnego przypadku.

Stan zdrowia w dłuższej perspektywie

U niektórych dzieci ze złożonym wytrzewieniem wystąpią cięższe problemy zdrowotne. Rokowania dla matki i dziecka są zatem sprawą bardzo indywidualną.

Większość noworodków może zostać skierowana do domu po odbyciu rekonwalescencji pooperacyjnej i rozpoczęciu samodzielnego karmienia. W niewielkiej liczbie przypadków mogą występować trudności z karmieniem i przyjmowaniem pokarmów po okresie 4 tygodni. Zazwyczaj problem nie jest poważny i jego rozwiązanie następuje samoistnie z biegiem czasu.

Zespół specjalistów opiekujący się dzieckiem dołoży wszelkich starań, by:

• odpowiedzieć na wszelkie pytania,
• pomóc w zaplanowaniu kolejnych kroków.

Pełna rekonwalescencja noworodków z wytrzewieniem wynosi około 9 na 10 dzieci (90%). Istnieje większe prawdopodobieństwo, że noworodek urodzi się przedwcześnie i będzie drobniejszy niż większość noworodków.

Następne kroki i możliwe wybory

Zespół opiekujący się ciężarną jest przygotowany do rozmowy na temat wytrzewienia i dostępnych opcji. Należy do nich kontynuowanie ciąży bądź jej przerwanie. Być może będą chcieli Państwo zasięgnąć więcej informacji o wytrzewieniu. Pomocne może być porozmawianie z organizacją wsparcia, która ma doświadczenie w pomaganiu rodzicom w tej sytuacji.

W przypadku zdecydowania się na kontynuowanie ciąży zespół specjalistów pomoże:

• zaplanować dalszą opiekę nad ciężarną i poród,
• przygotować się na zabranie noworodka do domu.

W przypadku decyzji o przerwaniu ciąży rodzice otrzymają informacje na temat całego procesu i oferowanego wsparcia. Ciężarna powinna otrzymać możliwość wyboru, gdzie i w jaki sposób chce zakończyć ciążę, a także indywidualne wsparcie dla siebie i członków rodziny.

Tylko Państwo wiedzą, co będzie najlepsze dla siebie i swojej rodziny. Każda decyzja spotka się ze zrozumieniem i wsparciem ze strony pracowników służby zdrowia.

Kolejne ciąże

W przypadku zdecydowania się na kolejne dziecko mało prawdopodobne jest, że wystąpi u niego wytrzewienie.

Dodatkowe informacje

Antenatal Results and Choices (ARC) to ogólnokrajowa organizacja charytatywna, która pomaga podejmować decyzje w związku z badaniami przesiewowymi i diagnostycznymi oraz o kontynuowaniu bądź przerwaniu ciąży.

Gastroschisis Exomphalos Extrophies Parental Support Group (GEEPS) to grupa wsparcia prowadzona przez rodziców dla rodziców. Znajduje się ona w Wielkiej Brytanii, ale mogą do niej dołączyć rodzice z całego świata.

Informacje o tym, jak NHS England wykorzystuje i chroni dane z badań przesiewowych.

Informacje o tym, jak wystąpić z programu badań przesiewowych.