Wskazówki

Wady powłok brzusznych: przepuklina pępowinowa – informacje dla rodziców (Polish)

Zaktualizowano 13 lipca 2026

Applies to England

Informacje ogólne

Poniższe informacje są przydatne, jeżeli u płodu podejrzewana jest przepuklina pępowinowa na podstawie badania USG w 20. tygodniu ciąży (tzw. USG połówkowego).

W języku angielskim przepuklinę pępowinową określa się jako „omphalocele” lub „exomphalos”. Mamy nadzieję, że zawarte tutaj informacje pomogą Państwu i pracownikom służby zdrowia omówić kolejne kroki w opiece nad ciężarną i dzieckiem.

Niniejsze opracowanie powinno stanowić uzupełnienie rozmów z pracownikami służby zdrowia, a nie je zastępować. Wiadomość, że płód być może nie rozwija się prawidłowo, jest oczywiście niepokojąca dla rodziców. Proszę pamiętać, że nie są Państwo sami.

Skierujemy Państwa do zespołu specjalistów, który dołoży wszelkich starań, by:

• przedstawić dokładniejsze informacje na temat stanu płodu i opcji leczenia,
• odpowiedzieć na wszelkie pytania,
• pomóc w zaplanowaniu kolejnych kroków.

Informacje o przepuklinie pępowinowej

Przepuklina pępowinowa to wada powłok brzusznych. Występuje, gdy powłoki brzuszne dziecka nie rozwijają się w pełni w okresie życia płodowego.

We wczesnym okresie każdej ciąży jelito dziecka rozwija się wewnątrz pępowiny. Zazwyczaj po kilku tygodniach przenosi się do wnętrza jamy brzusznej.

U dzieci z przepukliną pępowinową jelita (a czasem także inne narządy, takie jak wątroba) pozostają wewnątrz pępowiny i nie przemieszczają się do jamy brzusznej tak, jak powinny.

Przyczyny

Nie wiemy, co dokładnie jest przyczyną występowania przepukliny pępowinowej. Jednak powodem nie jest żadne działanie czy zaniechanie ze strony rodziców. Jej występowanie często jest powiązane z innymi nieprawidłowościami dotyczącymi chromosomów (genów) lub serca płodu. Zespół specjalistów omówi Państwa konkretny przypadek.

Przepuklina pępowinowa występuje u około 4 na 10 000 dzieci (0,04%).

Ilustracja dziecka z przepukliną pępowinową, pokazująca jelita, wątrobę i inne narządy rozwijające się poza jamą brzuszną

Jak rozpoznawana jest przepuklina pępowinowa

Profilaktyczne badanie przesiewowe w kierunku przepukliny pępowinowej odbywa się w ramach badania USG połówkowego (między 18 tc. + 0 dni a 20 tc. + 6 dni). Czasami jest ona wykrywana podczas wcześniejszego badania USG, zwykle około 12. tygodnia ciąży.

Dalsze badania i wizyty

Ponieważ wynik badania USG sugeruje, że u płodu występuje przepuklina pępowinowa, skierujemy Państwa do zespołu specjalistów, którzy zajmują się ciężarnymi i ich nienarodzonymi dziećmi. Zespół ten może znajdować się w tym samym szpitalu, który aktualnie prowadzi opiekę prenatalną, lub w innym szpitalu. Konieczne będzie drugie badanie USG, aby upewnić się, że płód ma omawianą wadę. Zespół specjalistów będzie w stanie potwierdzić obecność przepukliny pępowinowej u dziecka i dokładnie wyjaśnić, z czym może się to wiązać.

Przed wizytą warto zapisać sobie wszelkie pytania, jakie będą chcieli Państwo zadać zespołowi specjalistów.

Zespół specjalistów może zaproponować dodatkowe badania, takie jak biopsja kosmówki (CVS) czy amniopunkcja.

Jeżeli dziecko ma przepuklinę pępowinową, zespół specjalistów zaoferuje dodatkowe badania USG w celu monitorowania płodu. Może też zaoferować dokładniejsze monitorowanie stanu dziecka przed porodem. Matki dzieci z przepukliną pępowinową zazwyczaj odbywają poród naturalny, ale zespół specjalistów może omówić z Państwem cesarskie cięcie, jeśli przepuklina pępowinowa jest bardzo rozległa.

Opcje leczenia

W skład zespołu opiekującego się ciężarną i płodem będą wchodzić specjaliści tacy jak neonatolodzy i chirurdzy dziecięcy, którzy pomogą Państwu zadbać o dziecko.

Dzieci z przepukliną pępowinową mogą wymagać również operacji po urodzeniu się. Zależy to od rozmiaru i przepukliny pępowinowej.

Jeśli ubytek w powłokach brzusznych będzie niewielki (czasem określany jako przepuklina pępowinowa mała), zwykle będzie zawierał jedynie fragment jelita i może zostać łatwo naprawiony podczas jednego zabiegu operacyjnego. Jelito zostanie włożone do jamy brzusznej, a ubytek skóry zostanie zaszyty.

Jeśli ubytek będzie bardzo duży (czasem określany jako przepuklina pępowinowa wielka), pępowina może również zawierać część albo całość wątroby. Czasami nazywa się to workiem pępowinowym. U około 75 na 100 dzieci (75%) wadę można naprawić za pomocą jednego zabiegu operacyjnego prawie natychmiast po narodzinach. Jeśli worek pępowinowy będzie duży, a jego treści nie uda się zmieścić w jamie brzusznej dziecka, chirurdzy omówią z Państwem inne metody leczenia. Możliwe jest przeprowadzenie operacji na wczesnym etapie, która polega na umieszczeniu worka pępowinowego w plastikowej pokrywie (zwanej silosem) lub założenie specjalnych opatrunków i pozwolenie, aby skóra powoli obrosła worek pępowinowy. Dzieci leczone tą metodą będą w przyszłości potrzebowały operacji w celu zamknięcia ubytku mięśni brzucha.

Niektóre dzieci z przepukliną pępowinową nie mogą być karmione w zwyczajny sposób po narodzeniu. Początkowo będą potrzebować karmienia przez specjalną rurkę. Matki, które pragną karmić piersią, mogą przechowywać odciągnięte mleko i podać je dziecku, gdy będzie gotowe na karmienie.

Ilość czasu, jaką dziecko będzie musiało spędzić w szpitalu, jest kwestią indywidualną i może wynosić od kilku dni do kilku miesięcy. Jest to uzależnione od rodzaju wymaganej operacji, okresu rekonwalescencji, występowania ewentualnych komplikacji lub innych nieprawidłowości, skuteczności przyjmowania pokarmu przez dziecko czy konieczności wspomagania jego oddychania. Zespół specjalistów udzieli Państwu więcej informacji na temat Państwa konkretnego przypadku.

Stan zdrowia w dłuższej perspektywie

Przepuklina pępowinowa ma wiele różnych postaci. Jej leczenie może być stosunkowo proste lub skomplikowane (i poważniejsze), jeżeli jednocześnie występują też inne problemy zdrowotne. Rokowania dla matki i dziecka są zatem sprawą bardzo indywidualną. Zespół specjalistów udzieli Państwu niezbędnego wsparcia niezależnie od sytuacji.

W przypadku dzieci, które cierpią jedynie na przepuklinę pępowinową, pełna rekonwalescencja zachodzi w 9 na 10 przypadków (ponad 95%).

U większości dzieci rekonwalescencja przebiega dobrze, ale szanse na pełną rekonwalescencję są niższe, jeśli:

• przepuklina pępowinowa jest bardzo rozległa,
• dziecko posiada inne dolegliwości fizyczne lub genetyczne,
• dziecko urodzi się znacząco przed terminem porodu.

Trwałe problemy związane z przepukliną pępowinową mogą obejmować problemy z karmieniem i oddychaniem. Większość z nich ustąpi wraz z rozwojem dziecka.

Zespół specjalistów opiekujący się dzieckiem dołoży wszelkich starań, by:

• odpowiedzieć na wszelkie pytania,
• pomóc w zaplanowaniu kolejnych kroków.

Następne kroki i możliwe wybory

Mogą Państwo porozmawiać z zespołem opiekującym się ciężarną i dzieckiem na temat przepukliny pępowinowej i dostępnych opcji. Należy do nich kontynuowanie ciąży bądź jej przerwanie. Być może będą chcieli Państwo zasięgnąć więcej informacji o przepuklinie pępowinowej. Pomocne może być porozmawianie z organizacją wsparcia, która ma doświadczenie w pomaganiu rodzicom w tej sytuacji.

W przypadku zdecydowania się na kontynuowanie ciąży zespół specjalistów pomoże:

• zaplanować dalszą opiekę nad ciężarną i poród,
• przygotować się na zabranie noworodka do domu.

W przypadku decyzji o przerwaniu ciąży rodzice otrzymają informacje na temat całego procesu i oferowanego wsparcia. Ciężarna powinna otrzymać możliwość wyboru, gdzie i w jaki sposób chce zakończyć ciążę, a także indywidualne wsparcie dla siebie i członków rodziny.

Tylko Państwo wiedzą, co będzie najlepsze dla siebie i swojej rodziny. Każda decyzja spotka się ze zrozumieniem i wsparciem ze strony pracowników służby zdrowia.

Kolejne ciąże

W przypadku zdecydowania się na kolejne dziecko mało prawdopodobne jest, że wystąpi u niego przepuklina pępowinowa.

Dodatkowe informacje

Antenatal Results and Choices (ARC) to ogólnokrajowa organizacja charytatywna, która pomaga podejmować decyzje w związku z badaniami przesiewowymi i diagnostycznymi oraz o kontynuowaniu bądź przerwaniu ciąży.

Gastroschisis Exomphalos Extrophies Parental Support Group (GEEPS) to grupa wsparcia prowadzona przez rodziców dla rodziców. Znajduje się ona w Wielkiej Brytanii, ale mogą do niej dołączyć rodzice z całego świata.

Informacje dla rodziców, którym zaoferowano biopsję kosmówki (CVS) lub amniopunkcję.

Informacje o tym, jak NHS England wykorzystuje i chroni dane z badań przesiewowych.

Informacje o tym, jak wystąpić z programu badań przesiewowych.