Canllawiau statudol

Canllawiau asesu deunyddiau RAM 2027

Cyhoeddwyd 1 Gorffennaf 2026

Mae’r canllawiau hyn yn esbonio: 

• y camau y mae’n rhaid i chi eu dilyn i asesu ailgylchadwyedd yr eitemau o ddeunyddiau pecynnu a’r cydrannau rydych chi’n eu cyflenwi  

• y meini prawf asesu coch, oren, gwyrdd ar gyfer pob deunydd pecynnu ar gyfer blwyddyn adrodd 2027 (1 Ionawr i 31 Rhagfyr 2027) 

• y dystiolaeth y mae angen i chi ei chadw a sut i adrodd am ddata’r fethodoleg asesu ailgylchadwyedd (RAM) 

Dylech ddarllen hwn ochr yn ochr â’r trosolwg o’r RAM.  

Defnyddiwch fersiwn 1.1 o’r RAM os ydych chi’n asesu neu’n adrodd am ddata ailgylchadwyedd ar gyfer blwyddyn adrodd 2026 (1 Ionawr i 31 Rhagfyr 2026). 

Cam 1: chwilio am ddeunydd pecynnu coch awtomatig 

Rhaid ichi roi sgôr goch awtomatig i’ch deunydd pecynnu os yw unrhyw un o’r canlynol yn berthnasol:  

• ceir cydrannau trydanol integredig a fyddai’n cael eu hystyried yn offer trydanol ac electronig (EEE) neu fatris a chronaduron - er enghraifft, blychau sy’n cynnwys goleuadau deuodau allyrru golau (LED)  

• ceir sylweddau sy’n peri pryder mewn deunydd pecynnu neu gydrannau sy’n mynd y tu hwnt i derfynau o dan UK REACH, sylweddau sy’n peri pryder mawr iawn (SVHCs), llygryddion organig parhaus (POPs), rheoliadau bioladdwyr,  dosbarthiad, labeli a deunydd pecynnu cemegau (CLP) 

• defnyddir inciau nad ydynt wedi cael eu gweithgynhyrchu yn unol â siarter y Gymdeithas Inciau Argraffu Ewropeaidd ar ddethol ac eithrio deunyddiau crai ar gyfer inciau argraffu a chynhyrchion cysylltiedig

• mae eitem neu gydran yn cynnwys mwy nag 1 rhan y filiwn (ppm) o gyfanswm sylweddau perfflworoalcyl a polyfflworoalcyl (PFAS) (unigol neu gyfanswm), neu PFAS mewn deunydd pecynnu bwyd sy’n fwy na 25 rhan y biliwn (ppb) ar gyfer unrhyw PFAS unigol neu gyda’i gilydd 

• deunydd pecynnu sy’n dod i gysylltiad â bwyd nad yw’n cydymffurfio â’r [ddeddfwriaeth berthnasol y DU ar ddeunyddiau sy’n dod i gysylltiad â bwyd] (https://www.legislation.gov.uk/uksi/2012/2619/2025-04-01) (gan gynnwys cyfyngiadau ar sylweddau a allai drosglwyddo i fwyd) 

• fformatau deunydd pecynnu sy’n destun cyfyngiadau rheoliadau’r DU neu sy’n cael eu dirwyn i ben yn raddol, gan gynnwys fformatau rhai deunydd pecynnu plastig untro y cyfyngir arnynt oherwydd eu heffaith amgylcheddol, hyd yn oed os oes modd eu hailgylchu’n dechnegol   

Nid oes angen i chi gynnal unrhyw asesiad pellach ar y deunydd pecynnu hwn. 

Cam 2: asesu categori deunyddiau (dosbarthiad) 

Rhaid i chi adrodd am eich deunydd pecynnu o dan y categori deunyddiau cywir. 

Mae’r categori deunyddiau rydych chi’n adrodd oddi tano yn dibynnu ar a ydych chi’n asesu eich deunydd pecynnu fel: 

• cydrannau ar wahân 

• eitem becynnu gyflawn wedi’i ffurfio o gydrannau integredig (eitem o ddeunydd pecynnu) 

Rhaid i chi gael tystiolaeth bod y deunydd pecynnu yn bodloni’r diffiniad o’r deunydd rydych chi’n adrodd oddi tano. 

Dyma gategorïau’r deunyddiau: 

• papur neu fwrdd 

• deunyddiau cyfansawdd seiliedig ar ffeibr - cartonau ar gyfer hylifau a chartonau ar gyfer cynhyrchion nad ydynt yn hylif 

• plastig - plastig hyblyg a phlastig anhyblyg 

• dur  

• alwminiwm 

• gwydr 

• pren 

• deunyddiau eraill 

Cydrannau ar wahân 

Rhaid i chi asesu ac adrodd am ddeunydd pob cydran ar wahân fel a ganlyn:   

• os yw’n wahanol i brif gorff yr eitem o ddeunydd pecynnu - er enghraifft, mae’r gorchudd plastig mewn pecyn o fatris yn wahanol i’r cardbord 

• os oes angen ei wahanu oddi wrth eitem o ddeunydd pecynnu i ddefnyddio’r cynnyrch, ac ni ellir ei osod yn ôl - er enghraifft, stribyn rhwygo i ffwrdd neu gorcyn potel win  

Eitem becynnu gyflawn wedi’i ffurfio o gydrannau integredig (eitem o ddeunydd pecynnu) 

Rhaid i chi asesu a sgorio eitem o ddeunydd pecynnu fel y prif ddeunydd yn ôl pwysau fel a ganlyn:  

• os nad oes modd gwahanu gwahanol ddeunyddiau’r cydrannau a gydosodwyd sy’n ffurfio’r eitem o ddeunydd pecynnu - er enghraifft, can aerosol nad oes modd gwahanu’r cydrannau dim ond drwy eu didoli’n fecanyddol neu drwy ddefnyddio offer   

• os na fwriedir i’r cydrannau gael eu tynnu oddi ar eitem o ddeunydd pecynnu - er enghraifft, label a roddir ar ddeunydd pecynnu gyda gludydd sy’n aros yn ei le gydol y broses ddidoli  

• os yw un o’r cydrannau yn llai na 40mm mewn o leiaf 2 ddimensiwn, ond gellir ei gosod yn ôl ar yr eitem o ddeunydd pecynnu - er enghraifft, caead neu gap potel y gellir ei osod yn ôl ar y botel 

Mae asesu eitemau gan ddefnyddio’r prif ddeunydd yn ôl pwysau yn golygu y gellir sgorio deunyddiau pecynnu gradd coch neu oren fel arfer yn wyrdd mewn rhai achosion.  

Er enghraifft, gellir asesu label - a fyddai’n cael ei asesu’n goch fel cydran ar wahân (plastig hyblyg) - yn wyrdd fel cydran integredig os defnyddiwyd gludydd i’w gosod yn sownd wrth yr eitem o ddeunydd pecynnu (jar wydr). 

Cam 3: asesu ailgylchadwyedd  

Rhaid i chi asesu i ba raddau y gellir ailgylchu eitemau o ddeunydd pecynnu a’r cydrannau o dan bob deunydd perthnasol, ym mhob cam ailgylchadwyedd: 

• casglu 

• didoli 

• ailbrosesu 

• defnyddio 

Rhaid i eitemau o ddeunydd pecynnu a’r cydrannau: 

• fod wedi cael eu hasesu’n wyrdd ym mhob cam er mwyn cael sgôr werdd derfynol 

• bod wedi cael eu hasesu’n wyrdd neu’n oren ym mhob cam er mwyn cael sgôr oren derfynol 

• bod wedi’u cofnodi’n goch os ydynt yn cael eu hasesu’n goch mewn unrhyw gam - nid oes angen i chi wneud dim asesiad pellach 

• bod wedi’u cofnodi’n goch os nad oes gennych dystiolaeth bod y deunydd pecynnu yn cyrraedd sgôr oren neu wyrdd - cysylltwch â’ch cyflenwr os yw’r manylion technegol neu’r dystiolaeth sydd eu hangen arnoch i gwblhau eich asesiad ar goll  

Dangosir sgoriau RAM dangosol ar gyfer pob categori deunydd yn seiliedig ar y canlyniadau tebygol presennol ym mhob cam ailgylchadwyedd. Fodd bynnag, gall y sgoriau hyn newid yn dibynnu ar a ydych chi’n asesu eich deunydd pecynnu fel: 

• cydrannau ar wahân 

• eitem o ddeunydd pecynnu (gan ddefnyddio’r prif ddeunydd yn ôl pwysau) 

Cynlluniau rhoi’n ôl 

Gellir defnyddio cynlluniau rhoi’n ôl ar gyfer deunyddiau nad ydynt yn cael eu casglu ar garreg y drws (casgliad cyffredin neu gasgliad cyfyngedig). Os ydych chi’n defnyddio cynllun rhoi’n ôl i gasglu eich deunydd pecynnu, rhaid ichi gael tystiolaeth bod y cynllun yn gallu prosesu’r deunydd pecynnu ym mhob cam ailgylchu. 

Ni ellir ond sgorio deunydd pecynnu a ailgylchir gan ddefnyddio cynllun rhoi’n ôl yn oren os oes gennych dystiolaeth o brosesu ym mhob cam, neu fel arall bydd yn goch. 

Os ydych chi’n defnyddio cynllun rhoi’n ôl, nid oes angen ichi ddilyn y canllawiau asesu deunyddiau ar y dudalen hon. Dylech ddarllen gwybodaeth am roi’n ôl i ddeall meini prawf y cynllun a pha dystiolaeth sy’n ofynnol.

Papur neu fwrdd 

Sgoriau posibl ar gyfer papur neu fwrdd: gwyrdd, oren, coch. 

Dyma enghreifftiau o bapur neu fwrdd: 

• bocsys a llewys cardbord 

• cardbord rhychiog - er enghraifft, deunydd pecynnu ar gyfer cludo 

• bwrdd papur - er enghraifft, bocsys grawnfwyd a bocsys hancesi papur 

• deunydd pecynnu papur hyblyg - er enghraifft, papur lapio a bagiau bach 

• ffibr wedi’i fowldio - er enghraifft, bocsys wyau 

Rhaid ichi asesu deunydd pecynnu papur neu fwrdd sydd â chynnwys plastig sy’n fwy na 5% yn ôl mas fel deunyddiau cyfansawdd seiliedig ar ffeibr. 

Asesu faint o bapur a gynhwysir 

Rhaid i chi gyfrifo cyfanswm y papur a gynhwysir yn eich deunydd pecynnu i’w asesu’n gywir ym mhob cam ailgylchadwyedd.  

Gallwch ganfod faint o bapur a gynhwysir (w%) drwy rannu cyfanswm mas yr elfennau anwahanadwy y’u diffinnir yn gynnwys papur (gsm) â chyfanswm mas yr eitem neu’r gydran (gsm). 

Dyma’r elfennau anwahanadwy a ddiffinnir fel cynnwys papur: 

• ffibr - ffibrau seliwlos pren 

• llenwad - mwyn a ddefnyddir fel arfer yn y diwydiant, fel CaCO3 (calsiwm carbonad) neu caolin 

• ychwanegyn - cemegau a ddefnyddir ar gyfer y broses gwneud papur, fel cyfryngau seisio, cyfryngau cryfder sych neu wlyb, cymhorthion cadw, cyfryngau atal ewyn, llifynnau a phigmentau 

• côt liw - haen gotio fwyneiddiedig a ddefnyddir i oleuo’r papur a’i wneud yn fwy addas ar gyfer argraffu 

• dŵr 

Os yw’r eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn defnyddio dewisiadau eraill yn hytrach na ffeibrau pren seliwlosig, rhaid ichi ddangos tystiolaeth: 

• eu bod yn briodol i’w defnyddio i wneud papur  

• y gellir eu hailbrosesu heb achosi heriau yn y prosesau nac effeithio ar ddeunyddiau gwastraff deunyddiau pecynnu eraill 

Cam 1: casglu 

Gwyrdd  

Mae deunyddiau pecynnu papur neu fwrdd yn cael eu casglu ar garreg y drws gan o leiaf 75% o awdurdodau lleol yn y DU (cesglir yn eang) a gellir eu sgorio’n wyrdd oni bai eu bod yn cael eu rhestru’n goch yn y cam hwn. 

Edrychwch i weld pa ddeunydd pecynnu a gesglir yn eang ar gyfer 2027 a blynyddoedd adrodd blaenorol. 

Oren  

Aseswch fod deunyddiau pecynnu papur neu fwrdd nas cesglir yn eang yn oren os gallwch fodloni gofynion tystiolaeth y cynllun rhoi’n ôl. 

Coch  

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn goch os yw’n cynnwys y canlynol: 

• papur neu’n fwrdd sydd â gliter yn sownd wrtho 

• amlenni wedi’u padio a’u leinio â pholyethylen (PE)   

• papur neu fwrdd gwrthsaim, silicon neu gwyredig - deunydd pecynnu sy’n defnyddio dwysedd ffibr fel papur gwrthsaim, neu driniaeth arwyneb barhaus fel haen côt silicon neu gwyr wedi’i rhoi ar y papur neu’r bwrdd (mae cotiau gwasgaru cwyr a silicôn mewn labeli heb leinin wedi’u heithrio)  

Cam 2: didoli 

Gwyrdd 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn wyrdd os yw’n 40mm o leiaf mewn o leiaf 2 ddimensiwn. 

Coch 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn goch os nad yw’n cyrraedd y trothwy 40mm ac os nad oes modd ei rhoi’n ôl yn sownd wrth brif gorff yr eitem o ddeunydd pecynnu. 

Cam 3: Ailbrosesu 

Gwyrdd 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn wyrdd yn y cam hwn os nad yw’n cynnwys dim halogion sydd wedi’u rhestru fel oren neu goch. 

Oren 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn oren os yw’n cynnwys deunydd nad yw’n bapur sy’n fwy na 10% yn ôl pwysau.

Rhaid ichi asesu fod labeli papur sy’n cynnwys silicon a ddefnyddir fel côt ryddhau (er enghraifft, mewn labeli heb leinin), yn oren os yw cyfanswm cynnwys silicon y label yn fwy na 0.3% yn ôl pwysau. 

Coch 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn goch os yw’n:  

• cynnwys nad yw’n bapur sy’n fwy na 15% yn ôl pwysau   

* cynnwys wrea-fformaldehyd   

* cynnwys wrea-melamin   

* cynnwys ffibrau gwydr neu garbon   

* wedi’i gynllunio i gynhesu bwyd ynddo - y rheswm am hyn yw ei fod yn debygol o fod wedi’i halogi pan gaiff ei waredu

Cam 4: defnyddio 

Gwyrdd 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn wyrdd yn y cam hwn os nad yw’n cynnwys halogion sydd wedi’u rhestru’n oren neu’n goch. 

Oren 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn oren os yw’n cynnwys unrhyw rai o’r canlynol: 

• ffibrau heb fod yn bren fel siwrwd siwgwr, palmwydd, gwellt reis, gwellt gwenith, gwellt barlys, gwellt ceirch, gwellt gwair, llin, cywarch a bambŵ  

• laminiad adlynol (y tu mewn i becyn) o bolyethylen tereffthalad (PET), PET wedi’i feteleiddio, neu PET-PE 

• gwasgariad cwyr, gan gynnwys cwyr microgrisialog (nid yw hyn yn berthnasol i gwyr a ddefnyddir mewn inciau argraffu)  

Coch 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn goch os yw’n cynnwys unrhyw rai o’r canlynol: 

• Cotiau gwasgaru polymer polyfinyliden clorid (PVDC) neu bolyfinyl clorid (PVC) 

• lamineiddiad â ffoil alwminiwm lle mae trwch y gôt yn fwy na neu’n hafal i 6 micron (µm)  

Deunyddiau cyfansawdd seiliedig ar ffeibr (cartonau hylifau) 

Sgoriau RAM posibl: oren, coch.  

Mae cartonau hylifau FBC wedi’u gwneud o ffibr gyda haenau tenau o blastig, alwminiwm neu’r ddau, ac fe’u bwriedir i ddal hylifau’n ddiogel. 

Dyma enghreifftiau o gartonau hylif FBC: 

• cartonau llaeth, sudd neu gawl 

• cartonau diod o blanhigion - er enghraifft, cartonau llaeth ceirch neu almwn 

• sebon neu hylif glanhau 

Os oes ar y carton hylifau gaead sydd wedi’i wneud o ddeunydd gwahanol e.e. plastig, dylid asesu hwn fel rhan o’r carton hylifau FBC. 

Cam 1: casglu 

Oren 

Mae cartonau hylifau FBC yn cael eu casglu ar garreg y drws gan 50 i 75% o awdurdodau lleol ledled y DU (casgliad cyfyngedig) ac felly maent yn cael eu sgorio’n oren yn y cam hwn. 

Cam 2: didoli 

Gwyrdd 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn wyrdd os yw’n o leiaf 40mm mewn o leiaf 2 ddimensiwn. 

Coch 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn goch os nad yw’n cyrraedd y trothwy maint 40mm, gan gynnwys cydrannau sy’n llai na hyn na ellir eu rhoi’n ôl yn sownd wrth brif gorff yr eitem o ddeunydd pecynnu. 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn goch os oes iddi haen allanol a wnaed o unrhyw beth heblaw am PE neu bapur. 

Cam 3: ailbrosesu 

Oren 

Mae cartonau FBC nad ydynt yn hylifau yn dechnegol ailgylchadwy ond maent yn achosi halogiad wrth eu hailbrosesu yn y seilwaith presennol ar gyfer ailgylchu deunydd pecynnu o gartrefi.

Felly, dylid sgorio holl ddeunyddiau pecynnu cartonau hylifau FBC yn oren yn y cam hwn oni bai eu bod yn cynnwys halogion sydd wedi’u rhestru’n goch yn y cam hwn. 

Coch 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu gydran FBC yn goch os yw’r polymer yn cynnwys: 

• llai nag 80% o PE 

• mwy nag 20% o polypropylen (PP)  

• mwy na 5% o PET  

• unrhyw gyfran o bolymerau bioddiraddadwy  

Cam 4: defnyddio 

Oren 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn oren os yw’n cynnwys:  

• alwminiwm 

• PE rhwng 80% a 90% yn ôl pwysau o gynnwys polymer  

• PP rhwng 10% ac 20% ôl pwysau o gynnwys polymer  

• PET gyda llai na 5% neu’n hafal i 5% yn ôl pwysau o gynnwys polymer  

• côt o gwyr, gan gynnwys gwasgariadau ac emylsiynau cwyr - nid yw hyn yn berthnasol i gwyr a ddefnyddir mewn inciau argraffu  

Coch 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn goch os yw’n cynnwys: 

• wrea-fformaldehyd  

• wrea-melamin  

• ffibrau gwydr neu garbon 

• silicon 

Deunyddiau cyfansawdd seiliedig ar ffeibr (cartonau ar gyfer cynhyrchion heblaw am hylifau) 

Sgoriau RAM posibl: gwyrdd, oren, coch.  

Dyma enghreifftiau o FBC (cartonau ar gyfer cynhyrchion heblaw am hylifau): 

• deunydd pecynnu ar gyfer bwydydd sych - er enghraifft, reis, siwgr, cymysgedd blawd 

• deunydd pecynnu ar gyfer byrbrydau neu rawnfwydydd gyda haen warchodol fewnol 

• bocsys ar gyfer cynhyrchion fel cynhyrchion golchi sydd angen eu diogelu rhag lleithder 

• pecynnau/hambyrddau seiliedig ar ffibr wedi’u mowldio ar gyfer prydau parod gyda haen blastig 

• cynwysyddion diodydd untro fel cwpanau coffi 

Cam 1: casglu 

Gwyrdd 

Mae deunydd pecynnu FBC (cartonau ar gyfer cynhyrchion heblaw am hylifau) yn cael ei gasglu ar garreg y drws (cesglir yn eang) gan o leiaf 75% o awdurdodau lleol yn y DU a gellir ei sgorio’n wyrdd oni bai ei fod yn cael ei restru’n goch yn y cam hwn. 

Edrychwch i weld pa ddeunydd pecynnu a gesglir yn eang ar gyfer 2027 a blynyddoedd adrodd blaenorol. 

Oren  

Aseswch fod deunydd pecynnu FBC (cartonau ar gyfer cynhyrchion heblaw am hylifau) nas cesglir yn eang yn oren os gallwch fodloni gofynion tystiolaeth y cynllun rhoi’n ôl

Coch  

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn goch os yw: 

• yn ddeunydd pecynnu FBC sy’n cynnwys mwy na 15% o gynnwys nad yw’n bapur yn ôl pwysau  

• yn amlenni wedi’u padio a’u leinio â PE   

• yn gynwysyddion diodydd untro fel cwpanau coffi 

Cam 2: didoli 

Gwyrdd 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn wyrdd os yw’n o leiaf 40mm mewn o leiaf 2 ddimensiwn. 

Coch 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r cydrannau yn goch os nad ydynt yn cyrraedd y trothwy maint 40mm, gan gynnwys cydrannau sy’n llai na hyn ac os nad oes modd eu rhoi’n ôl yn sownd wrth brif gorff yr eitem o ddeunydd pecynnu. 

Cam 3: ailbrosesu 

Coch 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn goch os yw’n:  

- cynnwys wrea-fformaldehyd   

- cynnwys wrea-melamin   

- cynnwys ffibrau gwydr neu garbon   

- cynnwys silicon   

-  cynnwys lamineiddiad 2 ochr, fel PE-papur-PE, PP-papur-PP, PET-papur-PET - oni cheir canllawiau clir i ddefnyddwyr ar wahanu’r gydran lamineiddiad a’i gwaredu yn y ffrwd wastraff briodol ar garreg y drws   

- cynnwys côt gwyr 2 ochr, fel côt drochi cwyr tawdd - nid yw hyn yn berthnasol i gwyr a ddefnyddir mewn inciau argraffu   

• wedi’i gynllunio i gynhesu bwyd ynddo - y rheswm am hyn yw ei fod yn debygol o fod wedi’i halogi pan gaiff ei waredu

Cam 4: defnyddio  

Oren 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn oren os oes ynddi:  

• gynnwys nad yw’n bapur sy’n fwy na 10% yn ôl pwysau  

• alwminiwm 

• ffibrau nad ydynt yn seiliedig ar bren fel siwrwd siwgwr, palmwydd, gwellt reis, gwellt gwenith, gwellt barlys, gwellt ceirch, gwellt gwair, llin, cywarch a bambŵ  

• laminiad adlynol (tu mewn y pecyn) o PET, PET wedi’i feteleiddio, neu PET-PE 

• gwasgariad cwyr, gan gynnwys cwyrau microgrisialog, ond nid yw hyn yn berthnasol i gwyrau a ddefnyddir mewn inciau argraffu)  

Coch 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn goch os yw’n cynnwys:  

• Côt gwasgaru polymer PVDC neu PVC 

• lamineiddiad gyda ffoil alwminiwm os yw trwch y gôt yn fwy na neu’n hafal i 6 micron (µm)  

Plastig (hyblyg) 

Sgoriau RAM posibl: oren, coch 

Ni allwch roi sgôr gwyrdd i eitemau o ddeunydd pecynnu hyblyg ar hyn o bryd.  

Ffurfiadau pecynnu sy’n plygu’n hawdd, ac y mae eu siâp yn debygol o newid yn sylweddol ar ôl i’r defnyddiwr ychwanegu neu dynnu’r cynnwys, ydy plastigion (hyblyg). Gallai’r deunydd pecynnu hwn fod wedi’i wneud o haenau unigol neu luosog o ddeunyddiau wedi’u lamineiddio.  

Dyma enghreifftiau o blastigau (hyblyg): 

• bagiau 

• bagiau bach 

• amlenni 

• pecynnau 

• llewys 

• papur lapio 

• ffilm caeadau neu leininau 

• pacedi creision 

• rhwydi ffrwythau 

• cylchoedd neu ieuau aml-becyn 

• rhwymynnau troi 

Gellir gwneud plastig (hyblyg) o wahanol fathau o bolymerau plastig, gan gynnwys polyolefinau (PO), PE, PP a PVC, sydd hefyd yn cynnwys caenau wedi’u meteleiddio.  

Gellir asesu plastigau biomas^{[troednodyn 1]} (gollwng mewn) yn yr un ffordd â’r deunydd ffosil-blastig traddodiadol cyfatebol: 

• os ydynt yn union yr un fath yn gemegol  

• os nad ydynt yn achosi problemau ansawdd o’u cymysgu â’r deunydd ffosil-blastig cyfatebol 

Gallai’r enghreifftiau gynnwys bio-PE yn lle PE, neu bio-PP yn lle PP. 

Plastigau biomas yw’r rhai a wneir gan ddefnyddio polymerau sy’n deillio o ffynonellau planhigion fel startsh, seliwlos neu lignin. Gallant gael eu saernïo i fod yn fioddiraddadwy mewn rhai achosion. 

Nid yw deunydd pecynnu plastig (hyblyg) yn cael ei gasglu ar garreg y drws i’w ailgylchu ac nid yw’n cael ei ddidoli na’i ailbrosesu ar raddfa fawr yn y seilwaith ar gyfer deunydd pecynnu o gartrefi.  

Dylai deunydd pecynnu plastig (hyblyg) gael ei sgorio’n goch, oni bai eich bod yn gallu bodloni gofynion tystiolaeth y cynllun rhoi’n ôl. Os gallwch fodloni’r gofynion tystiolaeth hyn gallwch sgorio plastig (hyblyg) yn oren. 

Nid oes angen i chi wneud dim asesiad pellach ar ailgylchadwyedd. 

Gall deunydd pecynnu plastig (hyblyg) gael ei gasglu ar garreg y drws. Yn yr achos hwn, byddwch yn dal i allu defnyddio cynlluniau rhoi’n ôl ochr yn ochr â chasglu ar garreg y drws ar gyfer blwyddyn adrodd 2027. 

Plastig (anhyblyg) 

Sgoriau RAM posibl: gwyrdd, oren, coch. 

Mae plastigau (anhyblyg)) yn ffurfiadau pecynnu nad ydynt: 

• yn plygu’n hawdd 

• yn newid siâp yn sylweddol pan fydd y defnyddiwr yn ychwanegu neu’n tynnu’r cynnwys 

 Mae’r deunyddiau hyn fel arfer yn galed ac yn para, gan gynnig amddiffyniad a chynhaliaeth i amrywiaeth eang o gynhyrchion.  

Mae enghreifftiau cyffredin o ddeunydd pecynnu plastig anhyblyg yn cynnwys: 

• poteli 

• potiau 

• tybiau 

• hambyrddau 

• blychau ffrwythau a llysiau 

• caeadau anhyblyg 

• tiwbiau sy’n cynnwys laminiadau mono-ddeunydd (e.e. rhai mathau o diwbiau past dannedd, y gallent ymddangos fel plastig anhyblyg-caled neu anhyblyg-meddalach) 

• capiau a chaeadau 

• rhwymynnau cebl 

• strapiau plastig 

Dylech asesu deunydd pecynnu plastig anhyblyg yn ôl y fformat pecynnu y mae’n ei gynrychioli agosaf. Er enghraifft, dylid asesu caead neu botyn PET anhyblyg wedi’i thermoffurfio yn yr un modd â hambwrdd PET anhyblyg wedi’i thermoffurfio. 

Gallwch asesu plastigau (gollwng mewn) biomas yn yr un ffordd â’r deunydd ffosil-blastig traddodiadol cyfatebol: 

• os ydynt yn union yr un fath yn gemegol  

• os nad ydynt yn achosi problemau ansawdd o’u cymysgu â’r deunydd ffosil-blastig cyfatebol 

 Gallai’r enghreifftiau gynnwys bio-PE yn lle PE, neu bio-PP yn lle PP. 

Cam 1: casglu 

Gwyrdd 

Mae eitemau o ddeunydd pecynnu a chydrannau sydd wedi’u gwneud yn bennaf o PET, PE a PP yn cael eu casglu ar garreg y drws gan o leiaf 75% o awdurdodau lleol yn y DU (cesglir yn eang) a gellir eu sgorio’n wyrdd oni bai eu bod wedi’u rhestru’n goch (neu’n oren os ydynt yn defnyddio cynllun rhoi’n ôl) yn y cam hwn. 

Oren 

Aseswch fod deunydd pecynnu plastig (anhyblyg) nas cesglir yn eang yn oren os gallwch fodloni gofynion tystiolaeth y cynllun rhoi’n ôl. 

Edrychwch i weld pa ddeunydd pecynnu a gesglir yn eang ar gyfer 2027 a blynyddoedd adrodd blaenorol. 

Cam 2: didoli 

Gwyrdd 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn wyrdd os yw’n o leiaf 40mm mewn o leiaf 2 ddimensiwn. 

Oren 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn oren os oes ganddi label neu lawes o fath gwahanol o ddeunydd neu bolymer sy’n gorchuddio mwy na 60% o’i arwynebedd.  

Mae llewys bwrdd neu bapur amlapio sy’n cynnwys gwybodaeth waredu glir i’r defnyddiwr am sut i’w tynnu wedi’u heithrio o’r sgôr oren hon. 

Coch 

Aseswch fod eich cydran yn goch os nad yw’n cyrraedd y trothwy 40mm ac os nad oes modd ei rhoi’n ôl yn sownd wrth brif gorff yr eitem o ddeunydd pecynnu. 

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn goch os yw’n defnyddio du carbon sy’n atal y dechnoleg isgoch agos (NIR) rhag ei hadnabod yn effeithiol. 

Cam 3: ailbrosesu 

Gwyrdd 

Aseswch fod eitemau o ddeunyddiau pecynnu a’r cydrannau yn wyrdd yn y cam hwn os nad ydynt yn cynnwys dim halogion sydd wedi’u rhestru’n goch.  

Coch 

Aseswch fod eitemau o ddeunyddiau pecynnu neu’r cydrannau yn goch os ydynt yn cynnwys:  

• PVC (gan gynnwys deunydd nad yw’n PVC gyda chydrannau PVC)  

• polystyren (gan gynnwys, ond nid yn unig HIPS, wedi’i ehangu a’i allwthio)  

• PE estynedig  

• plastigau ocso-ddiraddadwy^{[troednodyn 2]}, bioddiraddadwy neu gompostadwy^{[troednodyn 3]}  

• plastigau di-bolyolefin wedi’u hewynnu, fel plastigau nad ydynt yn PP nac yn PE  

• chwistrellau saethu neu fecanweithiau tebyg sy’n cynnwys gwydr, metel, plastigau nad ydynt yn PE nac yn PP, neu gydrannau di-blastig eraill  

Aseswch fod eich eitem o ddeunydd pecynnu neu’r gydran yn goch os yw’n defnyddio gludydd labeli nad yw’n rhyddhau’r label mewn golch poeth safonol ar wres o rhwng 70 a 90°C.  

Aseswch fod eitemau o ddeunyddiau pecynnu neu gydrannau poteli PET yn goch os ydynt yn cynnwys:  

• unrhyw ddefnydd o alcohol ethylen finyl (EVOH) 

• capiau, seliau neu falfiau a wnaed o unrhyw beth heblaw am PET gyda dwysedd sy’n fwy nag 1g y cm3  

• llewys neu labeli sydd ynghlwm a wnaed o unrhyw bolymer heblaw am PET gyda dwysedd sy’n fwy nag 1g y cm3 

• silicon  

Aseswch fod eitemau o ddeunyddiau pecynnu neu gydrannau poteli PET yn goch os ydynt yn cynnwys:  

• unrhyw ddefnydd o EVOH 

• unrhyw ddefnydd o haenau lluosog neu laminiadau nad ydynt yn PET, er enghraifft haenau sêl PE 

• llewys neu labeli atodedig a wnaed o unrhyw bolymer heblaw am PET gyda dwysedd sy’n fwy nag 1g y cm3  

Aseswch fod polyethylen dwysedd uchel (HDPE) ac eitemau o ddeunydd pecynnu a’r cydrannau yn goch os ydynt yn cynnwys:  

• EVOH sy’n fwy na 5% yn ôl pwysau  

• ychwanegion sy’n cynyddu dwysedd y deunydd pecynnu mwy na neu’n hafal i 1g y cm3   

• rhwystrau neu gotiau PVDC  

• capiau sy’n cynnwys dur, alwminiwm, polystyren (PS), PVC, neu blastigau thermoset   

• llewys neu labeli atodedig sy’n cynnwys PVC, alwminiwm, PET wedi’i feteleiddio, neu PS wedi’i feteleiddio  

• mewnosodiadau, leininau neu seliau sy’n cynnwys PS, PVC, polywrethan (PU), neilon (neu bolyamid, PA), PET trwm, polycarbonad (PC), acrylig (PMMA), plastigau thermoset, neu silicon  

Cam 4: defnyddio 

Gwyrdd 

Aseswch fod eitemau o ddeunyddiau pecynnu a’r cydrannau yn wyrdd os nad ydynt yn cynnwys dim halogion neu ychwanegion a restrir yn oren neu’n goch.  

Oren 

Aseswch fod eitemau deunyddiau pecynnu a chydrannau potel PET yn oren os ydynt yn cynnwys:  

• haenau PA-3 neu gotiau allanol  

• sefydlogyddion UV (i atal diraddio, ddim hidlyddion nac atalyddion uwchfioled (UV)), rhwystrwyr Acetaldehyd (AA)  

Aseswch fod eitemau deunyddiau pecynnu a chydrannau thermoffurf PET yn oren os ydynt yn cynnwys:  

• sborionwyr O2, sefydlogyddion UV (i atal diraddio, ddim hidlyddion nac atalyddion UV), a rhwystrwyr AA  

• mewnosodiadau sy’n cynnwys HDPE, LDPE, PP, PET, neu bapur  

• unrhyw liw ar wahân i liw tryloyw clir y gellir ei ganfod drwy dechnoleg NIR. Nid yw hyn yn cynnwys PET crisialog

Aseswch fod eitemau deunyddiau pecynnu a chydrannau HDPE yn oren os ydynt yn cynnwys:  

• PA gan gynnwys MXD6 fel rhwystrau neu gotiau  

Aseswch fod eitemau deunyddiau pecynnu neu gydrannau PP yn oren os ydynt yn cynnwys:  

• PA gan gynnwys MXD6 fel rhwystrau neu gotiau  

• mewnosodiadau sy’n cynnwys HDPE, LDPE, papur neu PET  

Coch 

Aseswch fod eitemau o ddeunyddiau pecynnu a’r cydrannau yn goch os ydynt yn cynnwys ffoil na fwriedir iddo gael ei dynnu ymaith yn barhaol cyn ei waredu. Nid yw hyn yn cynnwys caeadau neu seliau ffoil sy’n cael eu rhwygo i ffwrdd, fel y rheini sy’n cael eu defnyddio ar botel laeth HDPE neu dwb iogwrt PP. 

Aseswch fod eitemau o ddeunydd pecynnu neu gydrannau poteli PET yn goch os ydynt yn cynnwys:  

• lliw ar wahân i las golau tryloyw neu glir - mae hyn yn berthnasol i’r plastig ei hun ac nid yw’n berthnasol i unrhyw inciau printiedig a ddefnyddir  

• argraffu uniongyrchol oni bai fod hynny ar gyfer y cod swp neu’r dyddiad dod i ben  

Aseswch fod eitemau o ddeunydd pecynnu neu gydrannau thermoffurf PET yn goch os ydynt yn cynnwys:  

• lliw na all technoleg NIR ei ganfod 

• argraffu uniongyrchol oni bai fod hynny ar gyfer y cod swp neu’r dyddiad dod i ben  

Aseswch fod eitemau o ddeunyddiau pecynnu a chydrannau HDPE neu PP clir neu wyn yn goch os ydynt yn cynnwys unrhyw argraffu uniongyrchol, oni bai fod hynny ar gyfer y cod swp neu’r dyddiad dod i ben. Nid yw hyn yn cynnwys labeli mewn mowld os ydynt wedi cael eu gwneud o’r un math o bolymer â’r brif eitem o ddeunydd pecynnu.

Dur 

Sgoriau RAM posibl: gwyrdd, oren, coch 

Dyma rai enghreifftiau o ddur mewn deunydd pecynnu: 

• cynwysyddion neu duniau bwyd 

• aerosolau 

• caniau 

• caeadau poteli gwydr neu jariau 

• cynwysyddion dur anhyblyg 

• caeadau 

Cam 1: casglu 

Mae eitemau o ddeunyddiau pecynnu a chydrannau dur yn cael eu casglu ar garreg y drws gan o leiaf 75% o awdurdodau lleol yn y DU (cesglir yn eang) a gellir eu sgorio’n wyrdd yn y cam hwn.  

Edrychwch i weld pa ddeunydd pecynnu a gesglir yn eang ar gyfer 2027 a blynyddoedd adrodd blaenorol. 

Cam 2: didoli 

Gwyrdd 

Aseswch fod eitemau o ddeunyddiau pecynnu neu gydrannau sy’n llai na, neu’n hafal i, 300mm o uchder, lled neu hyd yn wyrdd. 

Oren 

Aseswch fod eitemau o ddeunyddiau pecynnu a’r cydrannau yn oren os ydynt yn fwy na 300mm o uchder, lled neu hyd, oni bai fod modd i’r defnyddiwr blygu’r gydran sy’n rhy fawr i gyrraedd y trothwy maint. 

Cam 3: ailbrosesu 

Dylech asesu fod eitemau o ddeunyddiau pecynnu a’r cydrannau yn wyrdd yn y cam hwn os cawsant eu hasesu’n wyrdd neu’n oren yn y cam casglu a’r cam didoli. 

Cam 4: defnyddio 

Gwyrdd 

Aseswch fod eitemau o ddeunyddiau pecynnu neu’r cydrannau yn wyrdd os yw’r cynnwys nad yw’n ddur yn llai, neu’n hafal i 30% yn ôl pwysau.  

Oren 

Aseswch fod eitemau o ddeunyddiau pecynnu a’r cydrannau yn oren os oes ynddynt fwy na 30% yn ôl pwysau o gynnwys nad yw’n ddur. 

Alwminiwm 

Sgoriau RAM posibl: gwyrdd, oren, coch

Dyma rai enghreifftiau o ddeunyddiau pecynnu alwminiwm: 

• cynwysyddion neu duniau bwyd 

• caeadau poteli gwydr neu jariau 

• tiwbiau alwminiwm 

• poteli 

• caniau 

• cynwysyddion anhyblyg 

• caeadau 

• aerosolau 

• hambyrddau ffoil 

• ffoil wedi’i lamineiddio 

Cam 1: casglu 

Gwyrdd 

Mae eitemau o ddeunyddiau pecynnu a chydrannau alwminiwm yn cael eu casglu ar garreg y drws gan o leiaf 75% o awdurdodau lleol yn y DU (cesglir yn eang) a gellir eu sgorio’n wyrdd yn y cam hwn.  

Edrychwch i weld pa ddeunydd pecynnu a gesglir yn eang ar gyfer 2027 a blynyddoedd adrodd blaenorol. 

Cam 2: didoli 

Gwyrdd 

Aseswch fod eitemau o ddeunyddiau pecynnu neu gydrannau sy’n llai na, neu’n hafal i, 300mm o uchder, lled neu hyd yn wyrdd. 

Oren 

Aseswch fod eitemau o ddeunyddiau pecynnu a’r cydrannau yn oren os ydynt yn fwy na 300mm o uchder, lled neu hyd, oni bai fod modd i’r defnyddiwr blygu’r gydran sy’n rhy fawr er mwyn i’r cydrannau sydd wedi’u torri i lawr neu’u plygu fodloni’r trothwy maint. 

Cam 3: ailbrosesu 

Aseswch fod eitemau o ddeunyddiau pecynnu a’r cydrannau yn wyrdd yn y cam hwn os cawsant eu hasesu’n wyrdd neu’n oren yn ystod y cam casglu a’r cam didoli. 

Cam 4: defnyddio 

Gwyrdd 

Aseswch fod eitemau o ddeunyddiau pecynnu neu’r cydrannau yn wyrdd os yw’r cynnwys nad yw’n alwminiwm yn llai, neu’n hafal i 30% yn ôl pwysau.  

Oren 

Aseswch fod eitemau o ddeunyddiau pecynnu a’r cydrannau yn oren os oes ynddynt fwy na 30% o gynnwys nad yw’n alwminiwm yn ôl pwysau. 

Gwydr 

Sgoriau RAM posibl: gwyrdd, oren, coch 

Gallai enghreifftiau cyffredin o ddeunydd pecynnu gwydr gynnwys: 

• poteli 

• jariau 

• poteli persawr a chynwysyddion diaroglyddion 

• potiau, dysglau a chynwysyddion colur 

Cam 1: casglu 

Gwyrdd 

Mae eitemau o ddeunyddiau pecynnu a chydrannau gwydr silica calch soda yn cael eu casglu ar garreg y drws gan o leiaf 75% o awdurdodau lleol yn y DU (cesglir yn eang) a gellir eu sgorio’n wyrdd yn y cam hwn oni chawsant eu rhestru’n goch. 

Edrychwch i weld pa ddeunydd pecynnu a gesglir yn eang ar gyfer 2027 a blynyddoedd adrodd blaenorol. 

Oren 

Aseswch fod deunydd pecynnu gwydr nas cesglir yn eang yn oren os gallwch fodloni gofynion tystiolaeth y cynllun rhoi’n ôl. 

Coch 

Aseswch fod yr eitemau canlynol o ddeunyddiau pecynnu a’r cydrannau yn goch yn y cam casglu: 

• drychau neu wydr fflat nad yw’n ddrych  

• gwydr crisial plwm  

• gwydr gwrth-wres e.e. gwydr borosilicad ac alwminosilicad  

• gwydr pyro-seramig neu seramig  

• unrhyw wydr arall nad yw’n wydr silica-calch-soda   

Cam 2: didoli 

Gall eitemau o ddeunydd pecynnu a’r cydrannau yr aseswyd eu bod yn wyrdd yn y cam casglu gael eu hasesu’n wyrdd yn y cam didoli. 

Cam 3: ailbrosesu 

Gall eitemau o ddeunydd pecynnu a’r cydrannau yr aseswyd eu bod yn wyrdd yn y cam casglu a’r cam didoli gael eu hasesu’n wyrdd yn y cam ailbrosesu. 

Cam 4: defnyddio 

Gall eitemau o ddeunydd pecynnu a’r cydrannau yr aseswyd eu bod yn wyrdd ym mhob cam gael eu hasesu’n wyrdd yn y cam defnyddio.   

Pren 

Sgoriau RAM posibl: oren, coch 

Dyma ambell enghraifft: 

• cydrannau newydd ac addurniadol  

• hambyrddau bwyd 

• batonau pren 

• paledau pren 

Nid yw deunydd pecynnu pren yn cael ei gasglu ar garreg y drws i’w ailgylchu ac nid yw’n cael ei ddidoli na’i ailbrosesu ar raddfa fawr yn y seilwaith ar gyfer deunydd pecynnu o gartrefi.  

Dylai deunyddiau pecynnu pren gael eu sgorio’n goch, oni bai eich bod yn gallu bodloni gofynion tystiolaeth y cynllun rhoi’n ôl. Os gallwch fodloni’r gofynion tystiolaeth hyn gallwch sgorio pren yn oren. 

Nid oes angen i chi wneud dim asesiad pellach ar ailgylchadwyedd. 

Deunyddiau eraill  

Sgoriau RAM posibl: oren, coch 

Dyma ambell enghraifft o ddeunyddiau eraill:  

• tecstilau di-blastig, llinyn, rhuban 

• corc 

• bambŵ 

• seramig/porslen 

• copr 

• cywarch 

• rwber 

• silicon 

• siwrwd siwgr (deunydd pecynnu ffibr siwgr cansen wedi’i fowldio) 

• ffibrau naturiol - er enghraifft, jiwt, rhisgl coconyt, sisal 

• lledr neu ddeunyddiau lledr wedi’u bondio 

• carreg neu lechen 

Nid yw deunyddiau pecynnu eraill yn cael eu casglu ar garreg y drws i’w hailgylchu ac ni chânt eu didoli na’u hailbrosesu ar raddfa fawr yn y seilwaith ar gyfer deunydd pecynnu o gartrefi.  

Dylai deunyddiau pecynnu eraill gael eu sgorio’n goch, oni bai eich bod yn gallu bodloni gofynion tystiolaeth y cynllun rhoi’n ôl. Os gallwch fodloni’r gofynion tystiolaeth hyn gallwch sgorio deunyddiau eraill yn oren. 

Nid oes angen i chi wneud dim asesiad pellach o ailgylchadwyedd. 

Deunyddiau pecynnu meddygol    

Os ydych chi’n cyflenwi deunyddiau pecynnu o gartrefi a allai fod yn ddeunydd meddygol, rhaid i chi sicrhau ei fod yn bodloni’r diffiniad o ddeunydd pecynnu meddygol a nodir yn rheoliad 2(2) o Reoliadau Rhwymedigaethau Cyfrifoldeb Cynhyrchwyr (Deunydd Pecynnu a Gwastraff Deunydd Pecynnu) 2024. 

Mae deunydd pecynnu meddygol yn ddeunydd pecynnu uniongyrchol neu allanol ar y canlynol:    

• cynhyrchion meddyginiaethol    

• cynhyrchion meddyginiaethol milfeddygol    

• dyfeisiau meddygol    

Mae deunydd pecynnu uniongyrchol yn golygu’r cynhwysydd neu’r math arall o ddeunydd pecynnu sy’n dod i gysylltiad uniongyrchol â’r cynnyrch meddyginiaethol.    

Mae deunydd pecynnu allanol yn golygu unrhyw ddeunydd pecynnu y rhoddir deunydd pecynnu uniongyrchol y cynnyrch meddyginiaethol ynddo.    

Gallwch ddefnyddio canllawiau’r Asiantaeth Rheoleiddio Meddyginiaethau a Chynhyrchion Gofal Iechyd (MHRA) i weld a yw eich cynnyrch yn feddyginiaeth.   

Adrodd am ddeunydd pecynnu meddygol 

Gall deunyddiau pecynnu meddygol sy’n cael eu sgorio’n goch gael eu hadrodd yn oren os oes gennych dystiolaeth bod rheoliad arall yn eich atal rhag defnyddio deunydd mwy ailgylchadwy (gelwir hyn yn Goch yn Rhinwedd Gofyniad Rheoleiddio (RBVORR)). 

Os ydych yn adrodd ei fod yn oren gan ddefnyddio RBVORR, rhaid ichi gadw tystiolaeth glir a phenodol. Rhaid i’r dystiolaeth hon:    

• enwi’r rheoliad sy’n ei gwneud yn ofynnol i’r deunydd pecynnu gael ei ddylunio yn y ffordd honno (gan gynnwys enw’r rheoliad a’r cyfeirnod neu’r paragraff penodol)    

• dangos sut mae’r rheoliad hwnnw’n eich atal rhag defnyddio deunyddiau mwy ailgylchadwy    

• cael ei darparu ar gyfer pob cydran o’r deunydd pecynnu ac ar gyfer pob cynnyrch    

Sut i adrodd am eich asesiadau RAM    

Rhaid ichi adrodd am eich asesiadau RAM ochr yn ochr â data arall dan y cyfrifoldeb estynedig i gynhyrchwyr (EPR) am ddeunyddiau pecynnu gan ddefnyddio’r gwasanaeth i adrodd am ddata deunyddiau pecynnu (RPD). 

Y dyddiadau cau ar gyfer adrodd yw: 

• 1 Hydref (i adrodd am ddata Ionawr i Mehefin yr un flwyddyn) 

• 1 Ebrill (i adrodd am ddata Gorffennaf i Ragfyr y flwyddyn flaenorol) 

Darllenwch ragor o ganllawiau am sut i adrodd am ailgylchadwyedd a data arall am ddeunyddiau pecynnu. 

Enghreifftiau o sut i adrodd  

Deunyddiau sy’n cael eu hasesu ar wahân    

Gydag eitemau o ddeunyddiau pecynnu a chydrannau aml-ddeunydd sy’n cael eu hasesu ar wahân:   

• rhaid adrodd am y rhain fel deunyddiau ar wahân   

• rhaid rhoi’r sgôr Coch Oren Gwyrdd perthnasol ar gyfer pob deunydd   

Enghraifft: jar jam i’r cartref 

Jar o jam sy’n cynnwys jar wydr, label papur, caead dur, gorchudd caead hesian, a llinyn clymu. 

	Jar	Label	Caead	Llinyn Clymu	Gorchudd Caead Hesian
Y categori deunyddiau a asesir yn y RAM	Gwydr	Gwydr (yn seiliedig ar y prif ddeunydd)	Dur	Arall (tecstil nad yw’n blastig)	Arall
Sgôr RAM (dangosol yn unig)	gwyrdd	gwyrdd	gwyrdd	coch	coch
Adroddir fel ar yr RPD	Gwydr - gwyrdd	Papur neu fwrdd - gwyrdd	Dur - gwyrdd	Arall - coch	Arall - coch

Os na fwriedir i’r label a’r jar gael eu gwahanu, maent yn cael eu hasesu fel eitem o ddeunydd pecynnu gan ddefnyddio’r prif ddeunydd yn ôl pwysau i bennu categori’r deunydd - yn yr achos hwn, sgôr werdd y jar wydr. Fodd bynnag, rhaid adrodd am bob deunydd yn unol â’r rheoliadau, ynghyd â’r sgôr RAM a bennwyd (coch, oren neu wyrdd). Mae hyn yn golygu bod y label a’r jar yn cael eu cofnodi fel deunyddiau ar wahân yn yr RPD, ond gyda sgôr RAM gwyrdd cyffredin. 

Enghraifft: pecyn o fatris i’r cartref 

Pecyn o fatris i’r cartref mewn deunydd pecynnu wedi’i wneud o blastig clir wedi’i fowldio sy’n sownd wrth gefndir cardbord, lle gellir gwahanu’r gydran blastig oddi wrth y gydran gerdyn. 

Yn yr enghraifft hon, mae’r plastig yn bodloni’r meini prawf i gael sgôr oren yn y cam defnyddio plastig (anhyblyg). Mae’r deunydd cefndir cardbord yn cael ei wahanu er mwyn defnyddio’r cynnyrch ac nid oes modd eu rhoi’n ôl at ei gilydd, felly mae’n cael ei asesu fel cydran ar wahân gyda sgôr werdd. 

	Plastig	Cefndir
Categori deunyddiau a asesir yn y RAM	Plastig - anhyblyg	Papur neu fwrdd
Sgôr RAM (dangosol yn unig)	oren	gwyrdd
Adroddir fel ar RPD	Plastig - oren	Papur neu fwrdd - gwyrdd	-

Enghraifft: potel o lanedydd i’r cartref 

Dylid asesu potel o lanedydd i’r cartref a wnaed o botel PET blastig glir, cap PP a label PE fel eitem gyfan o ddeunydd pecynnu gan ddefnyddio’r prif ddeunydd yn ôl pwysau. 

Mae’r cap yn eitem rhy fach nad yw’n cyrraedd y trothwy dimensiwn ar gyfer didoli ond gall y defnyddiwr ei atodi wrth yr eitem o ddeunydd pecynnu (y botel) fel cydran integredig. Mae’r label anwahanadwy hefyd yn gydran integredig. 

Ystyrir bod y botel yn eitem o ddeunydd pecynnu sydd wedi’i ffurfio o’r cydrannau integredig hyn a dylid dal i’w hasesu fel eitem gyfan.  

	Potel glanedydd	Cap	Label
Categori deunyddiau a asesir yn y RAM	Plastig - anhyblyg (y prif ddeunydd)	Plastig - anhyblyg (yn rhy fach i’w ddidoli a’i asesu ar wahân)	Plastig - anhyblyg
Sgôr RAM (dangosol yn unig)	gwyrdd	Gwyrdd	gwyrdd
Adroddir fel ar RPD	Plastig - anhyblyg - gwyrdd	Plastig - anhyblyg – gwyrdd	Plastig - hyblyg - gwyrdd

Rhaid adrodd am bob deunydd yn unol â’r rheoliadau, ynghyd â’r sgôr RAM a bennwyd (coch, oren neu wyrdd). Mae hyn yn golygu y dylid adrodd am y botel, y label a’r caead ar wahân yn yr RPD, ond bydd ganddi sgôr RAM plastig gwyrdd cyffredin. 

Enghraifft: carton hylifau FBC i’r cartref 

Carton hylifau i’r cartref (nad yw’n bodloni’r diffiniad o gynhwysydd diod) gyda’r carton wedi’i wneud o ddeunydd FBC gyda chap plastig.

	Carton Hylifau	Cap
Categori deunyddiau a asesir yn y RAM	Deunydd cyfansawdd sy’n seiliedig ar ffeibr (y prif ddeunydd)	Deunydd cyfansawdd sy’n seiliedig ar ffibr (yn rhy fach i’w ddidoli a’i asesu ar wahân)
Sgôr RAM (dangosol yn unig)	oren	oren
Adroddir fel ar RPD	Deunydd cyfansawdd seiliedig ar ffibr - oren	Plastig - anhyblyg - oren

Mae’r cap yn eitem rhy fach nad yw’n cyrraedd trothwy’r dimensiwn ar gyfer didoli ond gellir ei gosod yn ôl ar y deunydd pecynnu (y carton hylifau) a dylid ei ystyried yn gydran integredig o’r eitem o ddeunydd pecynnu i barhau â’r asesiad. 

Rhaid adrodd am bob deunydd yn unol â’r rheoliadau, ynghyd â’r sgôr RAM a bennwyd (coch, oren neu wyrdd). Yn yr achos hwn, byddai hyn yn golygu bod y tunelli sy’n gysylltiedig â’r carton a’r cap yn cael eu hadrodd ar wahân, gyda sgôr RAM oren gyffredin (yn seiliedig ar y carton, fel y prif ddeunydd). 

Enghraifft: can aerosol i’r cartref 

Can aerosol i’r cartref a wnaed o gan alwminiwm, caead neu gap PP rhy fach, a theclyn falf blastig anhyblyg yn bennaf y dylid ei asesu fel un sy’n defnyddio prif ddeunydd yr eitem o ddeunydd pecynnu. 

	Can	Cap	teclyn y Falf, y Chwistrell, a’r Tiwb
Categori deunyddiau a asesir yn y RAM	Alwminiwm (y prif ddeunydd)	Alwminiwm (yn rhy fach i’w ddidoli a’i asesu ar wahân)	Alwminiwm (y prif ddeunydd)
Sgôr RAM (dangosol yn unig)	gwyrdd	gwyrdd	gwyrdd
Adroddir fel ar RPD	Alwminiwm - gwyrdd	Plastig - anhyblyg – gwyrdd	Plastig - anhyblyg - gwyrdd

Pe bai’r cap yn yr enghraifft hon yn fwy na 40mm mewn unrhyw 2 ddimensiwn, byddai’n cael ei asesu fel cydran ar wahân, fel plastig anhyblyg. Gan ei fod yn rhy fach, dylid ei asesu fel cydran integredig gyda sgôr y prif ddeunydd yn ôl pwysau (alwminiwm) - sgôr werdd. Mae teclyn y falf, y chwistrell a’r tiwb hefyd yn cael eu hasesu fel y prif ddeunydd yn ôl pwysau (alwminiwm) gan nad oes modd eu tynnu oddi ar yr eitem o ddeunydd pecynnu. 

Tystiolaeth y mae’n rhaid i chi ei chadw   

Nid oes angen i chi gyflwyno tystiolaeth o’ch asesiadau o ailgylchadwyedd, ond mae’n rhaid i chi gadw’r cofnodion canlynol am 7 mlynedd a’u rhoi i’r corff rheoleiddio os gofynnant amdanynt:   

• tystiolaeth i brofi eich bod wedi rhoi’r sgôr RAM gywir ar eich deunydd pecynnu   

• tystiolaeth i brofi eich bod wedi defnyddio RBVORR yn gywir ar gyfer deunyddiau pecynnu meddygol, os yw hyn yn berthnasol  

Ailgyflwyno eich asesiad RAM 

Rhaid i chi ddiweddaru eich asesiadau ailgylchadwyedd:    

• os yw dyluniad, gwneuthuriad neu gyfansoddiad y deunydd pecynnu yn newid    

• os yw’r RAM yn newid mewn ffordd sy’n debygol o effeithio ar ganlyniad yr asesiad ar gyfer blwyddyn adrodd 2027 (dylid parhau i ddefnyddio [RAM v 1.1(https://www.gov.uk/government/publications/methodoleg-asesu-ailgylchadwyedd-cyhoeddwyd-rhagfyr-2024) i asesu ailgylchadwyedd ar gyfer blwyddyn adrodd 2026)  

• os yw’n debygol y bydd canlyniad yr asesiad yn newid am unrhyw reswm arall  

Cyn ailgyflwyno eich asesiad, dylech ystyried unrhyw ddatganiadau perthnasol eraill gan PackUK ynghylch ailgyfrifo hysbysiadau atebolrwydd. 

Profi ailgylchadwyedd  

Dylai cyflenwyr ddilyn safonau rhyngwladol cydnabyddedig ar gyfer profi ailgylchadwyedd. Rhaid cwblhau’r profion ar gyfer pob cydran sy’n cael ei hasesu o dan y RAM a dylent fod yn berthnasol i bob cam ailgylchadwyedd a nodir yn y RAM. 

Os bydd canlyniadau’r profion yn dangos bod modd i ddeunyddiau pecynnu penodol sydd wedi’u sgorio’n goch gael eu casglu, eu didoli a’u hailgylchu o fewn y seilwaith ailgylchu presennol ar raddfa fawr, gallwch gyflwyno’r canlyniadau hyn i PackUK fel tystiolaeth i’w hystyried ar gyfer fersiynau o’r RAM i’r dyfodol.    

Cymorth gyda’ch asesiad 

Os ydych chi’n aelod o gynllun cydymffurfio, dylech gysylltu â nhw gydag ymholiadau am y RAM ac am asesu eich deunydd pecynnu.    

Cysylltwch â gwneuthurwr y deunydd pecynnu: 

• os na wyddoch o beth mae’r deunydd pecynnu rydych chi’n ei gyflenwi wedi’i wneud  

• os oes tystiolaeth neu fanylion technegol eraill sydd eu hangen arnoch i gwblhau eich asesiad ar goll 

Cysylltwch â PackUK (contact details) os oes gennych unrhyw ymholiadau pellach. 

E-bost: eprcustomerservice@defra.gov.uk

1. Fel y’i diffinnir yn y Crynodeb o’r ymatebion i’r cais am dystiolaeth ar gyfer plastigau biomas, bioddiraddadwy a chompostadwy ac Ymateb y Llywodraeth ↩

2. Fel y’i diffinnir yn adolygiad yr HSAC yn 2024 o bolymerau ocso-ddiraddadwy ↩

3. Fel y’i diffinnir yn y Crynodeb o’r ymatebion i’r cais am dystiolaeth ar gyfer plastigau biomas, bioddiraddadwy a chompostadwy ac Ymateb y Llywodraeth ↩