Datganiad i'r wasg

Teithiau gwell o'n blaenau: Cytundeb wedi’i sicrhau er budd teithwyr Cymru o dan Great British Railways

Mae cytundeb rheilffyrdd newydd rhwng y DU a Chymru yn rhoi mwy o lais i Gymru mewn gwasanaethau, gan weithio gyda’i gilydd i ddarparu teithiau gwell a mwy dibynadwy, ac â chcommitment i ddarparu gwybodaeth i gwsmeriaid yn ddwyieithog.

  • bydd cytundeb newydd rhwng Llywodraeth Westminster a Llywodraeth Cymru yn sail i wella’r rheilffyrdd yng Nghymru a ffiniau Cymru-Lloegr, gyda Great British Railways a Thrafnidiaeth Cymru yn gweithio gyda’i gilydd i ddarparu teithiau gwell i deithwyr
  • bydd penderfyniadau rheilffyrdd yn y dyfodol yn cael eu llunio yng Nghymru ar gyfer teithwyr a chymunedau Cymru, ac yn cael eu tanategu gan ymrwymiad i wybodaeth gwsmeriaid ddwyieithog
  • mae’r gytundeb yn dilyn ymrwymiad Llywodraeth y DU i gyflawni gweledigaeth hirdymor Trafnidiaeth Cymru, sy’n amcangyfrifedig yn £14 biliwn, ar gyfer dyfodol rheilffyrdd Cymru, er mwyn darparu gwasanaethau gwell ac amlach i deithwyr ledled y wla

Bydd teithwyr rheilffordd sy’n teithio yng Nghymru ac ar draws ffiniau Cymru a Lloegr yn elwa ar broses gwneud penderfyniadau lleol gryfach, wrth i Lywodraeth y DU heddiw (dydd Mercher 25 Mawrth) gyhoeddi cydgysylltiad â Gweinidogion Cymru sy’n nodi dulliau o weithio o dan Great British Railways (GBR).

Mae cyhoeddi’r Cofnod Dealltwriaeth (MoU) rhwng yr Ysgrifennydd Trafnidiaeth, Heidi Alexander, a’r Ysgrifennydd Cabinet dros Drafnidiaeth a Gogledd Cymru, Ken Skates, yn nodi carreg filltir fawr wrth gyflawni diwygiadau rheilffordd beiddgar y Llywodraeth. Mae’r cytundeb hefyd yn tynnu sylw at ymrwymiad y ddwy ochr i gyflawni rheilffordd symlach, well ac yn fwy integredig ar gyfer ardal Cymru a ffiniau Cymru-Lloegr.

Mae’r cytundeb yn nodi sut y bydd y ddwy lywodraeth yn gweithio gyda’i gilydd o dan GBR i gyflawni rheilffordd sy’n canolbwyntio ar deithwyr, gyda chyfrifoldebau a llywodraethu clir. Bydd hyn yn golygu y bydd teithwyr yng Nghymru a’r rhai sy’n teithio ar draws ffiniau Cymru-Lloegr yn gweld penderfyniadau cyflymach a mwy cydgysylltiedig am eu rheilffordd, gan arwain at amserlenni mwy dibynadwy, cysylltiadau gwell a gwelliant yn y perfformiad dydd i ddydd.

Bydd GBR a Thrafnidiaeth Cymru (TfW) yn cynllunio gwasanaethau gyda’i gilydd, sy’n golygu y bydd teithwyr yn profi taith fwy esmwyth, gwybodaeth deithio ddwyieithog gliriach, a gwell cysylltiadau rhwng trafnidiaeth rheilffordd, bws a theithio llesol. 

Dywedodd yr Ysgrifennydd Trafnidiaeth, Heidi Alexander:  

O dan Great British Railways, bydd gan Lywodraeth Cymru rôl newydd a chryfach ac yn chwarae rhan fwy mewn sut mae’r rheilffordd yn cael ei rhedeg ar gyfer cymunedau lleol er mwyn gwella cysylltedd.

Yn ei hanfod, mae’r cytundeb hwn yn ymwneud â gwella profiad teithwyr drwy alinio sut mae’r ddwy lywodraeth yn cynllunio ac yn rheoli gwasanaethau trên, gan gynnwys teithiau trawsffiniol.

Mae’r cytundeb yn rhan allweddol o GBR a fydd, unwaith y caiff ei sefydlu yn 2027, yn rhoi teithwyr yn ôl wrth galon y rheilffyrdd er mwyn darparu rhwydwaith diogel, cynaliadwy ac o berfformiad uchel. Lle’r oedd y system flaenorol yn rhoi elw o flaen teithwyr, bydd GBR yn blaenoriaethu gwerth am arian i’r trethdalwr ac yn ysgogi buddsoddiad ynghyd â phrofiad gwell yn gyson i holl gwsmeriaid y rheilffordd.

Bydd GBR yn cynnal a rheoli’r traciau a’r trenau sy’n cael eu defnyddio bob dydd – gan ddod â blynyddoedd o raniad i ben er mwyn codi safonau i deithwyr a gwneud teithiau’n haws ac yn well gwerth am arian.

Mae’r manteision allweddol i deithwyr, cludo nwyddau a chymunedau yn ardal Cymru a’r Gororau yn cynnwys:

  • blaenoriaethau cliriach wedi’u siapio gan Weinidogion y DU a Gweinidogion Cymru, gan sicrhau bod penderfyniadau’n adlewyrchu’r hyn sy’n bwysig i deithwyr a chymunedau yn y wlad – megis perfformiad, dibynadwyedd a chysylltedd lleol
  • cynllunio mwy cydgysylltiedig o ran gwasanaethau rheilffordd a seilwaith
  • ymrwymiad i sicrhau bod gwybodaeth berthnasol i gwsmeriaid ar gael yn y ddwy iaith, Saesneg a Chymraeg
  • bydd penderfyniadau sy’n effeithio ar deithwyr yn cael eu gwneud gyda mewnbwn lleol, fel bod materion yn cael eu datrys yn gynt ac gyda gwell dealltwriaeth o anghenion y gymuned
  • Bydd Trafnidiaeth Cymru (TfW) a GBR yn cefnogi cysylltiadau haws rhwng y rheilffordd, bysiau a ffurfiau eraill o drafnidiaeth, gan wneud teithiau cyfan yn symlach ac yn ddi-dor i deithwyr

Dywedodd Ysgrifennydd y Cabinet dros Drafnidiaeth a Gogledd Cymru, Ken Skates:

Mae’r cytundeb hwn yn amlinellu’r bartneriaeth gref rhwng ein dwy lywodraeth i ddarparu ar gyfer pobl Cymru.

Rydym eisoes wedi gweld yr ymrwymiad ar y cyd i fuddsoddiad sy’n newid cenedlaethau yn ein rheilffyrdd, ac mae’r cytundeb hwn yn sicrhau gweithio hyd yn oed yn agosach wrth i ni ddarparu gwell gwasanaethau rheilffordd i deithwyr.

Dywedodd Ysgrifennydd Gwladol Cymru, Jo Stevens:

Mae’r cytundeb hwn rhwng Llywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru yn golygu y bydd penderfyniadau ynghylch trawsnewid y rheilffyrdd yng Nghymru yn rhoi anghenion cymunedau lleol wrth wraidd pob peth. 

Mae’n cael ei gefnogi gan ymrwymiad gan Lywodraeth y DU sy’n newid cenedlaethau i foderneiddio rheilffyrdd Cymru, gan ddechrau gyda chodi saith gorsaf newydd gan ddefnyddio’r £445 miliwn a gyhoeddwyd yn y Adolygiad Gwariant.

Ein nod yw cysylltu pobl yn well â’r swyddi cyflog da rydym yn eu creu ledled y wlad a chyflymu twf economaidd.

Mae’r MoU yn cynrychioli cam ymlaen sylweddol yn y daith i gyflawni diwygio rheilffyrdd ar draws Prydain Fawr, ac fe fydd yn helpu i uno trac a threnau i sicrhau profiad gwell i deithwyr ar reilffordd Cymru a ffiniau Cymru‑Lloegr.

Mae’r cytundeb yn adeiladu ar ymrwymiad Llywodraeth y DU i foderneiddio rheilffyrdd Cymru, gyda chefnogaeth o leiaf £445 miliwn ar gyfer gwelliannau rheilffyrdd yng ngogledd a de Cymru, gan gynnwys trwsio croesfannau lefel, adeiladu gorsafoedd newydd, ac uwchraddio llinellau presennol.  

Gyda’i gilydd, bydd y ddwy lywodraeth yn darparu gwasanaethau gwell ac amlach i deithwyr ledled y wlad, ac yn cefnogi 12,000 o swyddi ledled Cymru.

Rail and major projects media enquiries

Media enquiries 0300 7777878

Switchboard 0300 330 3000

Updates to this page

Cyhoeddwyd ar 25 Mawrth 2026