Codi arian drwy ewyllysiau a chymynroddion elusennol
Sut i godi arian yn gyfreithiol ar gyfer eich elusen trwy gymynroddion ac ewyllysiau.
Yn berthnasol i Loegr a Chymru
Sut y gall eich elusen elwa o gymynroddion
Gall unrhyw un adael arian i elusen yn eu hewyllys – gelwir hyn yn gymynrodd. Gallwch ei gwneud hi’n haws i bobl adael cymynrodd i’ch elusen fel rhan o’ch gweithgareddau codi arian.
Mae codi arian ar gyfer cymynrodd yn bwnc sensitif. Efallai y bydd yn rhaid i chi ddelio â sefyllfaoedd anodd fel siarad â phobl am yr hyn sy’n digwydd ar ôl iddyn nhw farw, neu siarad ag aelodau o’r teulu ar ôl i rywun farw. Dylech chi, eich ymddiriedolwyr a’ch staff fod yn sensitif i bawb sy’n gysylltiedig.
Mae gan y Sefydliad Siartredig Codi Arian ganllawiau ar yr egwyddorion i fod yn ymwybodol ohonynt, sut i gyfathrebu â’r cyhoedd am gymynroddion, a grwpiau arbennig ar gyfer rhannu syniadau.
Elusennau sy’n talu am ewyllysiau
Efallai y bydd eich elusen eisiau helpu gyda chost ewyllys:
- i gefnogi dibenion eich elusen – er enghraifft os yw eich elusen yn cefnogi pobl sy’n dioddef o salwch terfynol
- fel cynllun codi arian i annog pobl i roi yn eu hewyllysiau
Meddyliwch am y risgiau. Er enghraifft, efallai y bydd perthynas i berson oedrannus yn teimlo bod eich elusen wedi perswadio’r unigolyn hwnnw ar gam i roi arian i chi yn ei ewyllys.
Dylech hefyd:
- feddwl am sut y bydd eich elusen yn elwa – ydych chi’n siŵr y bydd cost talu am yr ewyllys yn llai na’r rhodd a dderbynnir?
- fod yn ymwybodol bod gan bawb hawl i ddarparu ar gyfer eu teulu a’u ffrindiau eu hunain – ydych chi’n siŵr nad yw’r unigolyn yn teimlo dan bwysau i gyfrannu at eich elusen?
Rhaid i ewyllys ddilyn gofynion cyfreithiol penodol er mwyn bod yn ddilys. Er enghraifft, rhaid ei llofnodi o flaen dau dyst. Os na chaiff ei wneud yn iawn, gallai eich elusen golli allan ar y rhodd. Ni ddylai unrhyw un sy’n gysylltiedig â’r elusen weithredu fel tyst i lofnodi ewyllys.
Dysgwch ragor am sut i ysgrifennu ewyllys a gadael cymynroddion:
Sut i adael rhodd i elusen yn eich ewyllys – Cofiwch Elusen
Gwneud ewyllys – Cymdeithas y Gyfraith
Materion moesegol ar gyfer codi arian gyda chymynroddion
Mae codi arian drwy gymynroddion yn fater sensitif. Mae’n bwysig dilyn safonau arfer gorau a rhoi polisïau ar waith i osgoi risgiau posibl, fel:
- rhoddwr posibl yn dod yn rhy agos at godwr arian sy’n gweithio i’ch elusen – gall hyn arwain at eich gweithiwr yn derbyn rhodd yn yr ewyllys yn hytrach na’ch elusen
- rhoddwr sy’n dewis rhoi i’ch elusen yn hytrach na’i deulu ei hun – efallai y bydd y teulu’n cysylltu â chi ac yn gofyn i chi esbonio pam y gwnaed y penderfyniad hwn
Mae gan y Sefydliad Siartredig Codi Arian ganllawiau ar sut i ddelio â materion moesegol:
Materion moesegol ar gyfer codi arian ar gyfer cymynroddion
Materion cyfreithiol ar gyfer codi arian gyda chymynroddion
Gall eich elusen leihau’r risg o her gyfreithiol yn erbyn ewyllys rydych chi wedi talu amdani drwy roi mesurau diogelwch syml ar waith. Mae’r Comisiwn Elusennau yn argymell eich bod chi’n cymryd eich cyngor cyfreithiol eich hun ynghylch pa ragofalon a allai fod yn ofynnol ar gyfer eich elusen:
Dod o hyd i gynghorydd cyfreithiol
Clinigau cyngor cyfreithiol – LawWorks
Rhaid i’r cyfreithiwr sy’n ymwneud â gwneud ewyllys rhywun fod yn fodlon bod yr ewyllys yn adlewyrchu dymuniadau’r rhoddwr, a bod y rhoddwr yn deall effaith ei ewyllys. Dylid cofnodi hyn yn ysgrifenedig.
Dylai eich elusen hefyd sicrhau:
- y rhoddir eglurhad ysgrifenedig i’r rhoddwr a’r cyfreithiwr yn egluro pam eich bod yn cynnig talu am yr ewyllys a pha weithdrefnau a ddilynir
- bod y cyfreithiwr sy’n paratoi’r ewyllys yn ei gwneud hi’n glir eu bod nhw’n gweithredu er budd y rhoddwr yn unig, er eu bod nhw’n cael eu talu gan eich elusen
- bod y cyfreithiwr yn cymryd cyfarwyddiadau gan y rhoddwr yn unig, nid gan eich elusen, a bod hyn yn cael ei gadarnhau yn ysgrifenedig
Dysgwch am ddeddfau a chodau ymarfer sy’n ymwneud â chodi arian er budd cymynroddion: