Policy paper

Terrorism (Protection of Premises) Act 2025: Responsible person factsheet (Welsh)

Updated 24 July 2026

Mae’r daflen ffeithiau hon yn esbonio pwy sy’n gyfrifol am rai safleoedd a digwyddiadau o dan Ddeddf Terfysgaeth (Diogelu Mangreoedd) 2025 ^{[footnote 1]}, y cyfeirir atynt o hyn ymlaen fel y “person cyfrifol”, a’u rôl. Ni all y person cyfrifol fod yn unigolyn a enwir nac yn un person. Mae’n fwyaf tebygol o fod yn gwmni neu’n sefydliad.

Y person cyfrifol ar gyfer safleoedd cymwys

Ar gyfer safleoedd cymwys, y person cyfrifol yw’r unigolyn, y cwmni neu’r sefydliad sydd â rheolaeth dros y safle at ddiben eu defnydd perthnasol Atodlen 1 (e.e. defnyddio lleoliad fel maes chwaraeon neu westy). Fel arfer, gweithredwr y safle fydd y person cyfrifol (e.e. os yw person yn prydlesu adeilad ar gyfer defnydd manwerthu fel siop, ac yn rheoli’r adeilad ar gyfer y defnydd hwnnw, nhw fydd y person cyfrifol).

Lle bo gan safleoedd ddau neu fwy o ddefnyddiau Atodlen 1, y person cyfrifol fydd yr unigolyn, y sefydliad neu’r cwmni sydd â rheolaeth dros y safle mewn cysylltiad â phrif ddefnydd y safle.

Mae rhagor o wybodaeth am ba safleoedd sydd o fewn cwmpas y Ddeddf yn y daflen ffeithiau cwmpas (safleoedd) a phennod 6 y canllawiau statudol.

Y person cyfrifol ar gyfer digwyddiadau cymwys

Ar gyfer digwyddiadau cymwys, y person cyfrifol yw’r unigolyn, y sefydliad neu’r cwmni sydd â rheolaeth dros y safle mewn cysylltiad â’r defnydd ar gyfer y digwyddiad. Gall y person cyfrifol fod yn wahanol i’r unigolyn, y sefydliad neu’r cwmni sydd â rheolaeth dros y safle y tu allan i’r defnydd ar gyfer y digwyddiad.

Er enghraifft, cynhelir cyngerdd, sy’n bodloni’r meini prawf i fod yn ddigwyddiad cymwys o dan y Ddeddf, mewn parc. Mae’r parc yn eiddo i awdurdod lleol. Mae’r cwmni sy’n cynnal y digwyddiad yn cymryd rheolaeth dros ardal o’r parc at ddibenion cynnal y cyngerdd. Mae gan y cwmni gytundeb contractiol gyda’r awdurdod lleol (er enghraifft, contract i rentu neu logi’r safle) sy’n rhoi rheolaeth dros yr ardal honno at ddibenion cyflwyno’r cyngerdd. Mae hyn yn golygu mai’r cwmni sy’n cynnal y digwyddiad, nid yr awdurdod lleol, yw’r person cyfrifol ar gyfer y digwyddiad.

Pe bai’r awdurdod lleol yn parhau i reoli ardal y parc lle mae’r cyngerdd yn digwydd, fodd bynnag, yr awdurdod lleol fyddai’r person cyfrifol. Byddai hyn yn wir hyd yn oed pe bai’r awdurdod lleol yn contractio sefydliadau i gyflawni agweddau ar y digwyddiad, er enghraifft, i ddarparu stiwardiaeth a diogelwch neu i werthu a gwirio tocynnau.

Ni all y person cyfrifol ddirprwyo eu cyfrifoldeb cyfreithiol i ddarparwr gwasanaeth wedi’i gontractio, ond gallant ddirprwyo tasgau. Er enghraifft, dirprwyo trefnu’r digwyddiad i ddarparwr.

Mae rhagor o wybodaeth am ba ddigwyddiadau sydd o fewn cwmpas y Ddeddf yn y daflen ffeithiau cwmpas (digwyddiadau) a phennod 5 y canllawiau statudol.

Gofynion

Rhaid i’r person cyfrifol sicrhau bod gofynion y Ddeddf yn cael eu bodloni. Ni allant ddirprwyo eu cyfrifoldeb cyfreithiol hyd yn oed os ydynt yn dirprwyo rhai tasgau neu’n llogi eu lleoliad (ond yn cadw rheolaeth berthnasol).

Mae rhagor o wybodaeth am y gofynion ar gyfer safleoedd haen safonol yn y daflen ffeithiau gofynion haen safonol a phennod 7 y canllawiau statudol. Mae gwybodaeth am ofynion ar gyfer safleoedd haen uwch a digwyddiadau cymwys yn y daflen ffeithiau gofynion haen uwch a phennod 8 y canllawiau statudol. Caiff digwyddiadau cymwys eu trin yn unol â’r haen uwch; nid oes haen safonol ar gyfer digwyddiadau cymwys.

Lle mae’r person cyfrifol am safleoedd haen uwch neu ddigwyddiadau cymwys yn sefydliad neu’n gwmni, yn hytrach nag unigolyn neu berson sengl a enwir, mae’r Ddeddf yn ei gwneud yn ofynnol i’r person cyfrifol ddynodi unigolyn uwch i sicrhau bod y person cyfrifol yn cydymffurfio â gofynion y Ddeddf.

Cydlynu

Rhaid i’r rhai sy’n gyfrifol am safleoedd haen safonol neu uwch neu ddigwyddiadau cymwys gydlynu â’i gilydd, cyn belled ag y bo’n rhesymol ymarferol, o dan amgylchiadau penodol:

• lle mae mwy nag un unigolyn, sefydliad neu gwmni yn gyfrifol am safleoedd cymwys neu ddigwyddiad; a

• lle mae safleoedd cymwys yn rhan o safleoedd cymwys eraill.

Er enghraifft, mae person cyfrifol siop adrannol yn disgwyl yn rhesymol i 800 neu fwy o unigolion fod ar y safle o bryd i’w gilydd, ar yr un pryd (gan gynnwys staff). Felly, mae’r siop adrannol yn yr haen uwch. Mae’r siop adrannol wedi’i lleoli o fewn canolfan siopa, sydd hefyd yn safle haen uwch. Rhaid i’r bobl gyfrifol yn y ddau safle gydlynu â’i gilydd wrth gydymffurfio â gofynion y Ddeddf, cyn belled ag y bo’n rhesymol ymarferol. Mae’r bobl gyfrifol yn cydlynu i ddatrys gwrthdaro rhwng eu cynlluniau ymgilio ac i ategu cynlluniau cloi a chyfathrebu ei gilydd.

Dim ond i safleoedd a digwyddiadau sy’n dod o fewn cwmpas y Ddeddf y mae’r gofynion cydlynu yn berthnasol. Mae manylion pellach ym mhennod 6 y canllawiau statudol.

Cydweithredu

Efallai y bydd achosion lle, er mwyn cydymffurfio â gofynion y Ddeddf, bo’r person cyfrifol am safle haen uwch neu ddigwyddiad cymwys angen caniatâd, cefnogaeth neu gamau cydweithredol eraill gan unigolyn, sefydliad neu gwmni arall sydd â rheolaeth dros y safle neu’r digwyddiad, i unrhyw raddau arall, ond nad yw’n berson cyfrifol.

Er enghraifft, perchennog adeilad sydd wedi prydlesu’r safle i weithredwr ar wahân, safle o fewn safle arall, neu dirfeddiannwr sydd wedi rhoi caniatâd i ddigwyddiad cymwys ddigwydd ar eu tir. Rhaid i berchennog yr adeilad neu’r tirfeddiannwr yn yr enghreifftiau hyn, cyn belled ag y bo’n rhesymol ymarferol, gydweithredu â’r person sy’n gyfrifol am y safle neu’r digwyddiad at ddibenion sicrhau bod y person cyfrifol yn cydymffurfio â gofynion y Ddeddf.

Bydd y gofyniad cydweithredu yn helpu i gael gwared ar rwystrau posib i’r person cyfrifol roi mesurau priodol ar waith. Er enghraifft:

1. Lle mae’r person cyfrifol wedi nodi y byddai rhoi mesurau amddiffyn y cyhoedd priodol ar waith yn gofyn am newidiadau strwythurol i’r adeilad (e.e. i roi drws i mewn neu symud drws) ond bod eu prydles yn atal newid o’r fath, bydd y gofyniad cydweithredu yn ei gwneud yn ofynnol i’r rhydd-ddeiliad ystyried y cais hwn a chydweithredu cyn belled ag y bo’n rhesymol ymarferol. (Nid yw hyn yn golygu bod rhaid i rydd-ddeiliad gydsynio’n awtomatig i bob cais o’r fath. Yn hytrach, rhaid iddynt gydweithredu cyn belled ag y bo’n rhesymol ymarferol).

2. Lle mae’r person cyfrifol wedi nodi’r angen i roi mesurau penodol ar waith er mwyn cyflawni eu rhwymedigaethau cyfreithiol o dan y Ddeddf, ac mae un o’r mesurau yn gofyn am ganiatâd rhydd-ddeiliad. Mae prydles y person cyfrifol hefyd yn nodi y dylai’r rhydd-ddeiliad gyfrannu canran benodol o gostau i sicrhau bod yr adeilad yn parhau i fod yn addas at y diben. Mae’n ofynnol i’r rhydd-ddeiliad ystyried ceisiadau o’r fath i lefel resymol ymarferol.

Mae’r gofyniad cydweithredu yn ei gwneud yn ofynnol i gydweithredu cyn belled ag y bo’n rhesymol ymarferol. Bydd angen asesiad o’r holl ffactorau perthnasol, gan gynnwys contractau a phrydlesi. Os oes anghydfod, gellir gofyn i’r tribiwnlys benderfynu a yw person yn berson cyfrifol neu a oes gofyn i berson gydweithredu â pherson cyfrifol.

1. Rhoddwyd Cydsyniad Brenhinol i’r Ddeddf ar 3 Ebrill 2025, ond nid yw’r gofynion hyn wedi cychwyn eto. Mae hyn yn golygu nad ydynt mewn grym eto, felly nid oes angen cydymffurfio â nhw tan eu bod yn cael eu dwyn i rym gan reoliadau. ↩