Guidance

Civil penalty accreditation scheme (Welsh)

Updated 1 January 2026

1. Cyflwyniad:

Mae’r Cynllun Achredu Cosb Sifil Ymgeiswyr Cyfrinachol yn cydnabod y cludwyr hynny sy’n cymryd mesurau i weithredu system gadarn ar gyfer diogelu cerbydau nwyddau ac ar gyfer atal cludo cystadleuwyr cudd. Mae hefyd yn cydnabod y cwmnïau bysiau hynny sy’n gweithredu system gadarn i atal cludo cystadleuwyr cudd.

Mae’r cynllun yn agored i bob cludwr a chwmni bysiau sy’n teithio i’r DU.

Mae’r cynllun yn rhad ac am ddim i ymuno.

O 1 Ionawr 2026, gall unrhyw yrwyr sy’n cael eu cyflogi gan gwmni achrededig ar adeg digwyddiad hefyd elwa o’r cynllun.

2. Buddion:

• Gellir rhoi cosbau sifil i yrwyr a chludwyr am y troseddau o fethu â sicrhau cerbyd nwyddau ac am gludo cystadleuwyr cudd. Gall aelodau o Gynllun Achredu’r Swyddfa Gartref elwa o ostyngiad yn y swm cosb y gellir ei godi am y troseddau hynny.

Y gostyngiad y gellir ei gymhwyso i aelodau’r Cynllun yw 50% o’r uchafswm man cychwyn cosb ar gyfer pob trosedd. (Lefel y god ymarfer cosb).

• Ar adeg y digwyddiad, os yw’r gyrrwr yn cael ei gyflogi gan y cwmni achrededig, gallant hefyd elwa o ostyngiad yn y swm cosb.

• Mae’r rhai sy’n gweithredu system ddiogelwch gadarn yn llai tebygol o ddod ar draws digwyddiadau sy’n ymwneud â chyfreiswyr cudd. Gall digwyddiadau ymgeiswyr cudd yn aml arwain at nwyddau wedi’u difrodi ac oedi ar y Ffin.

• Mae enwau cwmnïau achrededig yn cael eu rhoi ar wefan Gov.

3. Beth yw ‘system gadarn?’

Rydym yn asesu effeithiolrwydd y system a weithredir gan gwmni ar draws 5 maes ar wahân. Er mwyn i system gael ei hystyried yn gadarn ac yn ddigon effeithiol, rhaid i’r cwmni cyfrifol fodloni’r gofynion canlynol yn y meysydd hyn. Y rhain yw:-

3.1 Darparu a chynnal diogelwch cerbydau:

• Darparu digon o gloeon neu seliau unigryw i bob gyrrwr i sicrhau bod y cerbyd yn aros yn ddiogel trwy gydol y daith.

• Darparu cebl neu strap TIR i bob gyrrwr cerbyd ochr feddal sydd mewn cyflwr da.

3.2 Darparu dogfen i gofnodi gwiriadau:

Mae’r Swyddfa Gartref yn darparu rhestr wirio i gwmnïau ei rhoi i’w gyrwyr sy’n cwmpasu’r holl gofynion Rheoliadau Atebolrwydd Cludwyr (Diwygiad) 2023. (Diogelwch cerbydau Rhestr Wirio: Cwmnïau a Gyrwyr Trafnidiaeth Ffyrdd - GOV.UK (www.gov.uk)). Rydym yn argymell eich bod yn rhoi’r rhestr wirio hon i bob gyrwr.

• Rhowch nifer ddigonol o restrau gwirio i bob gyrrwr i gofnodi’r gwiriadau safonol gofynnol ar gyfer pob taith.

• Cadwch gfnod o nifer y rhestrau gwirio a gyhoeddwyd a’r dyddiad y cawsant eu cyhoeddi i bob gyrrwr.

• Cadwch gopïau o restrau gwirio wedi’u cwblhau am gyfnod o 6 mis.

• Sicrhau bod y rhestr wirio yn galluogi’r holl wiriadau sy’n ofynnol o dan Atebolrwydd Cludwyr (Diwygiad) Rheoliadau 2023.

• Derbynnir e-restrau gwirio, rhaid iddynt gynnwys yr un gwiriadau â’r copi papur

3.3 Cyfarwyddiadau gyrrwr:

• Rhowch set o gyfarwyddiadau i bob gyrrwr (gan gynnwys gyrwyr dros dro) yn eu hoff iaith sy’n manylu’n benodol:

  • Sut i ddiogelu’r cerbyd

  • sut i gofnodi a chwblhau gwiriadau ar y cerbyd

  • sut i gwblhau a chadw’r rhestr wirio

  • Beth i’w wneud rhag ofn bod y gyrrwr yn amau bod ymgeiswyr cudd yn bresennol ar y cerbyd.

• Dylai’r cyfarwyddiadau hyn fod yn hawdd eu cyrraedd i’r gyrrwr yn ystod eu taith a gallant fod naill ai ar ffurf papur neu ddigidol.

3.4 Hyfforddiant gyrwyr:

Dylai hyfforddiant fod yn ddigwyddiad penodol sy’n galluogi’r gyrwyr i ryngweithio â hyfforddwr ac yn rhoi cyfle i ofyn cwestiynau. Mae darparu copi o’r cyfarwyddiadau uchod i’r gyrrwr yn ddull annigonol o hyfforddiant.

• Darparu hyfforddiant cychwynnol i bob gyrrwr (gan gynnwys gyrwyr dros dro) ar sut i sicrhau cerbyd nwyddau a sut i atal dyfodiaid cudd yn unol â Rheoliadau Atebolrwydd Cludwyr (Diwygio) 2023.

• Cynnwys gwiriad gwybodaeth i sicrhau dealltwriaeth gyrwyr o’r hyfforddiant.

• Cadw cofnod o’r sesiwn hyfforddi sy’n manylu ar enwau’r mynychwyr, pryd y cawson nhw eu hyfforddi, y lleoliad, y manylion a gwmpesir, canlyniadau gwirio gwybodaeth.

• Darparu hyfforddiant gloywi bob blwyddyn. Gall fod yn sesiwn fyrrach na’r hyfforddiant gwreiddiol a ddarperir ac yn canolbwyntio ar atgoffa gyrwyr o’u cyfrifoldebau.

3.5 Adolygu perfformiad gyrrwr:

• Casglwch restrau gwirio wedi’u cwblhau gan bob gyrrwr.

• Adolygu’r rhestrau gwirio hynny o fewn 30 diwrnod ar ôl dychwelyd o’r daith i nodi a mynd i’r afael ag unrhyw wallau neu hepgoriadau.

4. Digwyddiadau blaenorol o ymgeiswyr cudd:

Nid yw cael digwyddiadau blaenorol o ddyfodiaid cudd mewn cerbyd yn atal cwmni rhag gwneud cais am y Cynllun.

Rhaid talu unrhyw gosbau sy’n ddyledus erbyn y dyddiad dyledus cyn cyflwyno cais i ymuno â’r Cynllun. Gall methu â thalu cosbau erbyn eu dyddiad dyledus gofynnol achosi oedi i’ch cais. Pan fo gwrthwynebiad neu apêl fyw, mae’r dyddiad talu wedi’i ohirio ac felly mae hyn y tu allan i’r gofyniad hwn.

Os caniateir aelodaeth o’r Cynllun, dim ond ar neu ar ôl y dyddiad derbyn i’r Cynllun y bydd unrhyw ostyngiad aelodaeth yn cael ei gymhwyso.

Lle bu digwyddiadau:

• Bydd unrhyw gosb a godir yn yr achosion hyn yn sefyll ar yr un swm. Ni fydd gostyngiad aelodaeth yn cael ei roi yn ôl-weithredol.

• Os nad yw penderfyniad wedi’i wneud eto ar unrhyw achos, bydd y swm cosb yn adlewyrchu’r statws aelodaeth ar adeg y digwyddiad.

Byddwn yn adolygu manylion achosion o fewn y 5 mlynedd diwethaf a thystiolaeth y system a weithredwyd yn yr achosion hynny i gynorthwyo gyda’n penderfyniad a ddylid caniatáu cais. Os bu gwelliannau i’r system a weithredir ers yr achosion hynny, dylid dogfennu hyn yn y Ffurflen Gais.

5. Sut i wneud cais i ymuno â’r cynllun:

Cwblhewch y ffurflen gais (Cais i ymuno â’r cynllun achredu cosb sifil -) a chyflwynwch y dystiolaeth y gofynnwyd amdano i’r e-bost neu’r cyfeiriad post a nodir ar y ffurflen honno. Mae e-bost yn cael ei ffafrio ac mae’n galluogi prosesu cais yn gyflymach, ond derbynnir ceisiadau post hefyd.

6. Canlyniad y cais:

Byddwn yn rhoi cadarnhad ysgrifenedig o ganlyniad cais.

Pan fydd cais yn cael ei ganiatáu, byddwn yn darparu tystysgrif aelodaeth yn ddigidol ac yn gosod enw’r cwmni ar wefan y llywodraeth.

Pan fydd cais yn cael ei wrthod, byddwn yn darparu rhesymau pam y gwrthodwyd y cais a’r meysydd lle gellid gwella’r system. Rhaid i gyfnod o 3 mis ddod i ben cyn y bydd cais pellach i ymuno yn cael ei ystyried.

Rydym yn derbyn ceisiadau a gyflwynir gan drydydd parti ar ran yr ymgeisydd. Fodd bynnag, mae angen caniatâd gan yr ymgeisydd i ni ohebu â’r trydydd parti hwnnw. Gellir caniatáu hyn ar y ffurflen hon (Cais i ymuno â chynllun achredu cosb sifil - GOV.UK).

7. Adolygiadau aelodaeth, atal dros dro a thynnu allan o’r cynllun:

Unwaith y rhoddir aelodaeth, mae hyn yn parhau oni bai ei fod wedi’i hysbysu fel arall.

Rydym yn cadw’r hawl i gynnal adolygiad o aelod o’r Cynllun ar unrhyw adeg. Digwyddiadau penodol lle gellir cynnal adolygiad:

• Lle mae’r cwmni wedi cael 3 neu fwy o achosion o ddyfodiaid cudd wedi’u canfod yn eu cerbydau o fewn cyfnod o 12 mis.

• Pan fo digwyddiad ymgeisydd cudd mewn cerbyd cwmni ac mae tystiolaeth i awgrymu nad yw’r cwmni yn bodloni gofynion y Cynllun.

• Pan fydd unrhyw gerbyd cwmni yn cael ei nodi fel un heb ei warantu ar 3 neu fwy o achosion o fewn cyfnod o 12 mis.

Os byddwn yn cynnal adolygiad, byddwn yn ysgrifennu at yr aelod ac yn gofyn iddyn nhw ailgyflwyno ffurflen gais, ynghyd â’r cofnodion gofynnol. Os ydym yn nodi bod yr aelod wedi methu â chynnal y safonau sy’n ofynnol, byddwn yn eu tynnu o’r Cynllun ac yn esbonio ble mae angen i’r aelod wella.

Rhaid i bob aelod o’r Cynllun dalu unrhyw gosbau y maent yn eu derbyn erbyn y dyddiad talu gofynnol.

Bydd methu â gwneud hynny yn arwain at atal aelodaeth ar unwaith am gyfnod o 28 diwrnod. Nid yw’r gostyngiad aelodaeth yn berthnasol yn ystod unrhyw gyfnod atal.

Os na dderbynnir y taliad ar ôl y cyfnod 28 diwrnod hwnnw, bydd yr aelod yn cael ei dynnu o’r Cynllun.

Ar ôl i aelod gael ei dynnu o’r Cynllun, ni fyddant bellach yn elwa o’r gostyngiad aelodaeth i unrhyw gosbau a dderbynn.

Os caiff cwmni ei dynnu o’r Cynllun, rhaid i gyfnod o 3 mis ddod i ben cyn y bydd cais i ailymuno yn cael ei ystyried.

8. Cymorth pellach:

Gallwn ddarparu cyngor a chefnogaeth i gwmnïau ynglŷn â’r Cynllun Achredu Cosb Sifil Ymgeiswyr Cudd, drwy apwyntiad dros y ffôn neu MS Teams. Nid ydym yn cynnal cyfarfodydd i drafod unrhyw faterion a allai fod gennych gyda’r Cynllun Cosb Sifil Ymgeiswyr Cyfrinachol ei hun; dylai’r rhain gael eu cyfeirio at eich awdurdod lleol, AS, neu gymdeithasau cludo priodol.

I ofyn am alwad dros y ffôn neu drwy MS Teams, anfonwch e-bost at BF.CPAS@homeoffice.gov.uk

Rhowch wybod i ni am unrhyw addasiadau rhesymol y gallai fod eu hangen arnoch.

Gellir dod o hyd i ganllawiau pellach ar ddiogelu cerbydau a gofnodi gwiriadau yma hefyd. (Atal ymgeiswyr cudd - GOV.UK (www.gov.uk))

Mae canllawiau pellach ar y gwiriadau safonol a’r gofynion diogelwch wedi’u manylu yn Y Rheoliadau Atebolrwydd Cludwyr (Diwygiedig) 2023 (legislation.gov.uk)

Gellir dod o hyd i’n hysbysiad gwybodaeth preifatrwydd ar Gov.Uk.

9. Cwestiynau Cyffredin

9.1 C: Pryd fyddaf yn cael canlyniad? A oes diweddariad ar fy nghais?

A: Cyn belled â bod y cais yn gyflawn, mewn cyflwr da ac yn cynnwys yr holl wybodaeth angenrheidiol, rydym yn anelu at brosesu ceisiadau o fewn 12 wythnos. Efallai bydd yr amserlen hon yn cael ei ymestyn os bydd angen i ni gysylltu â chi am fwy o wybodaeth, neu os oes unrhyw anghysondebau yn y dogfennau a ddarperir.

9.2 C: A allaf gael cyfarfod gydag aelod o’r tîm?

A: Gallwn ddarparu cymorth a chyngor i gwmnïau ynghylch y cynllun achredu dros y ffôn neu MS Teams. I ofyn am apwyntiad, anfonwch e-bost at BF.CPAS@homeoffice.gov.uk

9.3 C: Pa ddogfennau sydd angen i mi eu cyflwyno?

A: Rhaid i chi gyflwyno’r canlynol:

1. Ffurflen gais wedi’i chwblhau

2. Trwydded Gweithredwyr Ewropeaidd (EOL)

3. Tystiolaeth o ddyfeisiau diogelwch sy’n cael eu rhoi i yrwyr

4. Tystiolaeth o’r hyfforddiant a ddarperir i yrwyr

5. Tystiolaeth o restrau gwirio wedi’u cwblhau sy’n manylu ar y gwiriadau a wnaed gan yrwyr.

9.4 C: Gwrthodwyd fy nghais, pryd alla i ail-ymgeisio?

A: Rhaid i gyfnod o 3 mis ddod i ben cyn y bydd cais pellach i ymuno yn cael ei ystyried i sicrhau y gellir gweithredu unrhyw gyngor a roddir yn y llythyr gwrthod.

9.5 C: Sut ddylwn i anfon fy nghais?

A: Rydym yn gweithio ar system ddigidol yn bennaf; felly, mae’n well gyda ni e-bost ac mae’n galluogi ffordd gyflymach o brosesu cais, fodd bynnag, derbynnir ceisiadau post. Ein cyfeiriad e-bost yw BF.CPAS@homeoffice.gov.uk, a’n cyfeiriad post yw:

Tîm Cosb Sifil Ymgeiswyr Cyfrinachol
Border Force South East
Martello House, Second Floor
Shearway Park, Shearway Road
Folkestone
Kent CT19 4RH
Y Deyrnas Unedig

9.6 C: Mae gen i achos parhaus; a allaf wneud cais o hyd?

A: Gallwch, ond gall unrhyw gosbau heb eu talu arwain at wrthod eich cais.

9.7 C: Ydych chi’n derbyn dogfennau fideo fel tystiolaeth?

A: Am resymau technolegol, ni allwn dderbyn dogfennau fideo fel tystiolaeth.

9.8 C: Pam mae’n rhaid i’m gyrrwr wirio y tu mewn i’r cerbyd ym mhob stop?

A: O dan ddeddfwriaeth, mae’n ofynnol i yrwyr gwblhau’r ‘gwiriadau safonol’ trwy gydol eu taith, sy’n cynnwys gwiriad mewnol. Felly, rhaid darparu morloi sbâr i yrwyr wneud hyn lle bo angen.

9.9 C: Ni allaf newid y sêl ar fy ngherbyd oherwydd ei fod yn sêl cwsmeriaid, yw hyn Derbyniol?

A: O dan ddeddfwriaeth, mae’n ofynnol i yrwyr gwblhau’r ‘gwiriadau safonol’ trwy gydol eu taith, sy’n cynnwys gwiriad mewnol. Felly, efallai y bydd angen torri sêl cwsmer. Rhaid darparu seliau sbâr i yrwyr eu hail-selio ar ôl gwneud hyn.

9.10 C: Mae angen gwiriadau mewnol ar y cerbyd ym mhob stop tra ar y ffordd i’r DU, a yw defnyddio teledu cylch cyfyng y tu mewn i’r trelar yn wiriad digonol?

A: Na, gall teledu cylch cyfyng fod yn ddefnyddiol ond yn aml gall fod â mannau dall ac ni all ddisodli gwiriad corfforol.

9.11 C: Beth ddylai fy ngyrrwr ei wneud os ydynt yn amau bod ymgeisydd cudd wedi cael mynediad i’w cerbyd ar y ffordd i’r DU?

A: Ni ddylai’r gyrrwr wynebu neu ymgysylltu â’r unigolyn am resymau diogelwch. Yn lle hynny, dylent wneud y canlynol:

1. Diogelu’r cerbyd trwy gloi’r cab a chadw pellter diogel.

2. Cysylltwch â’r awdurdodau lleol ar unwaith ac adroddwch am y sefyllfa, gan ddarparu manylion lleoliad a gwybodaeth am gerbydau.

3. Hysbysu eu gweithredwr trafnidiaeth neu gwmni yn unol â phrotocolau diogelwch mewnol.

4. Peidiwch â pharhau i’r ffin ac arhoswch am gyfarwyddiadau gan yr awdurdodau, gan osgoi symud y cerbyd nes ei glirio.

5. Dogfennwch y digwyddiad (amser, lle, camau a gymerwyd) at ddibenion cydymffurfio ac yswiriant.

9.12 C: Sut gall fy ngyrrwr ymuno â’r cynllun achredu?

A: Ni all gyrwyr ymuno â’r cynllun achredu yn annibynnol eto; fodd bynnag, gall gyrrwr sydd â chontract i weithio i gwmni achrededig ac sydd wedi derbyn hyfforddiant digonol ar adeg digwyddiad elwa o ostyngiad o 50% yn eu cosb hefyd.