Transparency data

Understanding SAIL Data Linkage: Children Affected by Household Imprisonment (Technical Guide) - Welsh version

Updated 20 October 2026

Applies to Wales

1.1          Cysylltedd Data o fewn Cronfa Ddata Cyswllt Diogel Gwybodaeth Ddienw (SAIL)

Rhestrir pob cyfeiriad yn adran 9 y prif adroddiad dadansoddol.

Roedd yr holl ddata a ddefnyddiwyd ar gyfer yr astudiaeth hon ar gael drwy Gronfa Ddata SAIL, Amgylchedd Ymchwil Cymeradwy sydd wedi’i ardystio gan ISO 27001 ac sydd wedi’i achredu gan Awdurdod Ystadegau’r DU. Mae Banc Data SAIL yn cynnwys data cysylltiol iechyd, demograffig, cymdeithasol a gweinyddol yn ddienw sy’n ymwneud yn bennaf â phoblogaeth Cymru (Jones et al., 2019).

Mae data’n cael ei wneud yn ddienw cyn ei ddarparu i ymchwilwyr drwy broses hollti ffeiliau (Ford et al., 2009; Jones et al., 2014).
Mae darparwyr data yn rhannu setiau data yn:

• ffeil sy’n cynnwys dynodwyr personol sydd eu hangen i gysylltu cofnodion (er enghraifft enw, cyfeiriad, cod post, rhyw a dyddiad geni)
• ffeil sy’n cynnwys gwybodaeth ar lefel digwyddiad neu wybodaeth ddisgrifiadol sy’n berthnasol i ddadansoddi

Mae’r wybodaeth adnabod yn cael ei throsglwyddo i Iechyd a Gofal Digidol Cymru (DHCW), sy’n cynnal gwaith anonymeiddio a chysylltu. Neilltuir Maes Cysylltu Dienw (ALF) unigryw i unigolion, sy’n deillio o ddynodwyr y GIG ac sydd wedyn wedi’i amgryptio. Mae’r ALF yn caniatáu i gofnodion sy’n ymwneud â’r un unigolyn gael eu cysylltu ar draws setiau data tra’n aros yn ddienw (Ford et al., 2009; Lyons et al., 2009).

Yn yr un modd, neilltuir Maes Cysylltu Dienw Preswyl (RALF) i gyfeiriadau preswyl, sy’n caniatáu i unigolion sy’n byw yn yr un cyfeiriad gael eu hadnabod. Mae’r fersiwn wedi’i hamgryptio o’r dynodwr hwn (RALF-E) yn galluogi cysylltedd ar lefel aelwydydd yn amgylchedd SAIL heb ddatgelu gwybodaeth am gyfeiriadau (Rodgers et al., 2009).

Cysylltwyd cofnodion gan ddefnyddio dulliau anonymeiddio a datblygu dulliau diogelu preifatrwydd a ddatblygwyd o fewn seilwaith SAIL (Rodgers et al., 2009; Rodgers et al., 2011). Mae dulliau cysylltu SAIL yn cyfuno dulliau cyfatebu penderfynedig a thebygoliaethol (Jones et al., 2014). Mae cyfatebu penderfynedig yn cael ei wneud yn bennaf gan ddefnyddio rhifau GIG, ac mae cyfatebu tebygoliaethol yn defnyddio cyfuniadau o ddynodwyr personol gan gynnwys enw, dyddiad geni a rhyw. Ar ôl cwblhau’r broses o wneud data’n ddienw, cyflawnir cysylltiad ar lefel unigol rhwng setiau data gan ddefnyddio ALFs a chysylltiadau ar lefel aelwydydd gan ddefnyddio RALFs.

Ar gyfer yr astudiaeth hon, defnyddiwyd ALFs i nodi cofnodion sy’n ymwneud â’r un unigolyn ar draws nifer o ffynonellau data, a defnyddiwyd RALFs i nodi unigolion a oedd yn byw yn yr un cyfeiriad cyn mynd i’r carchar os oedd unigolyn yn y carchar ar Ddiwrnod y Cyfrifiad. Roedd y rhan fwyaf o aelwydydd yn cael eu cysylltu gan ddefnyddio’r dynodydd aelwydydd a oedd ar gael yn set ddata Cyfrifiad Cymru 2011. 

1.2              Poblogaeth yr Astudiaeth

Roedd yr astudiaeth yn ceisio canfod plant a oedd yn byw ar aelwydydd yr oedd carchariad yn effeithio arnynt rhwng 1 Ionawr 2011 a 31 Rhagfyr 2014.

Defnyddiwyd Cyfrifiad 2011 ar gyfer Cymru (CENW) fel y prif fframwaith poblogaeth. Dewiswyd data’r cyfrifiad oherwydd ei fod yn darparu’r ffynhonnell gyfoethocaf o wybodaeth ar lefel aelwydydd a demograffig sydd ar gael yn ystod cyfnod yr astudiaeth, gan gynnwys oedran, rhyw, ethnigrwydd, mesurau amddifadedd, cyfansoddiad aelwydydd a strwythur aelwydydd.

Gan fod y dadansoddiad wedi mabwysiadu dull sy’n canolbwyntio ar y plentyn, roedd poblogaeth yr astudiaeth wedi’i hangori i’r Cyfrifiad yn hytrach na chofnodion carchardai. Roedd hyn yn sicrhau bod nodweddion aelwydydd a phlant yn cael eu nodi’n gyson o bwynt cyfeirio cyffredin.

Roedd y boblogaeth gymwys yn cynnwys unigolion a oedd:

• wedi’u cofnodi fel trigolion Cymru ar Ddiwrnod y Cyfrifiad (27 Mawrth 2011)
• yn fyw ar Ddiwrnod y Cyfrifiad
• yn meddu ar ddynodwr cysylltu dienw dilys (ALF)
• rhwng 10 a 14 oed yn gynhwysol

Dewiswyd plant 10 i 14 oed i greu carfan wedi’i diffinio’n glir ac y gellir ei hatgynhyrchu. Roedd cyfyngu ar yr ystod oedran yn lleihau heterogenedd sy’n gysylltiedig â gwahanol gamau datblygu ar yr un pryd â chynnal darpariaeth ddigonol o’r boblogaeth i’w dadansoddi.

Mae oedran yn newidyn deilliedig; wedi’i gyfrifo gan y darparwr data, y Swyddfa Ystadegau Gwladol (SYG), gan ddefnyddio newidyn dyddiad geni Cyfrifiad 2011. Canfu archwiliadau ansawdd data mewnol nifer fach o anghysondebau mewn gwybodaeth am oedran. Eithriwyd cofnodion ag anghysonderau o’r fath o’r dadansoddiad.

1.3          Adnabod Carcharorion sy’n Oedolion

Cafodd unigolion a gafodd eu carcharu rhwng 1 Ionawr 2011 a 31 Rhagfyr 2014 eu nodi gan ddefnyddio Set Ddata Taith Carcharor drwy’r Ddalfa (PRIS) Data First.

Mae PRIS yn cynnwys cofnodion ar gyfer unigolion yn y ddalfa ar unrhyw adeg o 1 Ionawr 2011 ymlaen ac ystyrir ei fod yn gyflawn o’r dyddiad hwn ymlaen. Roedd cyfnodau o garchar a ddechreuodd cyn 2011 ond a barhaodd i’r cyfnod astudio wedi’u cynnwys hefyd.

Er mwyn lleihau faint o ddata y mae angen ei brosesu, defnyddiwyd is-set gychwynnol o gofnodion ar gyfer troseddwyr a aeth i’r carchar rhwng 2000 a 2014 wrth adeiladu carfan. Dewiswyd terfyn isaf o 2000, sy’n cyfateb i flwyddyn geni gynharaf posibl y plant ieuengaf yng ngharfan yr astudiaeth, fel penderfyniad methodolegol i leihau’r risg o gysylltu plant ag achosion o garcharu a ddigwyddodd cyn iddynt gael eu geni. Roedd hyn yn cyfyngu’r set ddata i gofnodion troseddwyr a oedd yn ymwneud ag unigolion a aeth i’r carchar tra bod plant yng ngharfan yr astudiaeth yn fyw. Cafodd achosion o garcharu ar ôl 31 Rhagfyr 2014 eu heithrio gan eu bod y tu allan i gyfnod yr astudiaeth.

Ar gyfer y dadansoddiad hwn, roedd carcharor sy’n oedolyn yn cael ei ddiffinio fel unigolyn 18 oed neu hŷn adeg ei garcharu, a oedd wedi bod yn y ddalfa ar unrhyw adeg rhwng 1 Ionawr 2011 a 31 Rhagfyr 2014 ac a oedd wedi’i gofnodi yng Nghyfrifiad 2011 yng Nghymru. Nodwyd y cyfnod o garchar yn ystod cyfnod yr astudiaeth gan ddefnyddio dyddiadau’r cyfnodau o garchar a ddisgrifir yn Adran 1.4. Roedd oedran yn y carchar yn deillio o’r oedran a gofnodwyd ar Ddiwrnod y Cyfrifiad a dyddiad dechrau’r cyfnod yn y ddalfa.

Ni chafodd data llysoedd ei gynnwys yn y set ddata gymeradwy, felly ni ddylid dehongli’r canfyddiadau fel rhai sy’n cynrychioli pob achos o ryngweithio â’r System Cyfiawnder Troseddol.

Cafodd plant 10 i 14 oed ar Ddiwrnod y Cyfrifiad a nodwyd wedyn fel carcharorion sy’n oedolion yn ystod cyfnod yr astudiaeth eu heithrio o’r garfan plant i atal unigolion rhag ymddangos yn y garfan plant a throseddwyr.

Roedd y garfan troseddwyr yn cynnwys oedolion a brofodd unrhyw fath o garchar yn ystod cyfnod yr astudiaeth, gan gynnwys:

• dedfryd o garchar
• remánd
• galw’n ôl i’r ddalfa
• sawl cyfnod yn y carchar

Gwyddys bod gan ddynodwyr unigolion yn y Set Ddata PRIS wreiddiol gyfyngiadau o ran cysylltu sawl cyfnod yn y carchar a brofir gan yr un unigolyn yn gyson. Felly, defnyddiwyd newidyn sy’n deillio o Data First, “estimated_offender_id” i nodi sawl cyfnod yn y carchar a oedd wedi’i briodoli i’r un unigolyn. Neilltuwyd “estimated_offender_id” gan ddefnyddio’r un cyswllt cofnod tebygoliaethol a grewyd drwy feddalwedd ffynhonnell agored Splink.

Mewn rhai amgylchiadau, defnyddiwyd y newidyn ‘Dyddiad Symud Cyntaf’ fel y brasamcan gorau sydd ar gael o fynd i’r carchar, ond efallai na fydd yn gywir ym mhob sefyllfa. Efallai y bydd teithiau rhai unigolion i’r carchar yn fwy cymhleth, gan gynnwys rhyddhau a dychwelyd i’r ddalfa, sy’n golygu na fydd yr holl amser rhwng symud i’r ddalfa am y tro cyntaf a rhyddhau o reidrwydd wedi cael ei dreulio yn y carchar. 

1.3.1    Adnabod y Garfan Troseddwyr

Mae Ffigur 1 yn crynhoi’r broses a ddefnyddiwyd i nodi troseddwyr cymwys a chysylltu cofnodion PRIS â CENW a Set Ddata Gwasanaeth Demograffig Cymru (WDSD). Roedd y boblogaeth gychwynnol yn cynnwys 18,880 o gofnodion troseddwyr o is-set Gymreig PRIS, a nodwyd gan ddefnyddio cofnodion cofrestru meddygon teulu.

Defnyddiwyd dau lwybr cysylltu, yn dibynnu ar a oedd troseddwyr eisoes yn y carchar ar Ddiwrnod y Cyfrifiad. Mae rhagor o fanylion am y ddau lwybr adnabod aelwydydd ar gael yn Adrannau 1.5.1 ac 1.5.2 o’r Canllaw Technegol hwn.

Roedd y llwybr cyntaf wedi nodi 7,980 o droseddwyr a oedd eisoes yn y carchar ar ôl Diwrnod y Cyfrifiad. Gan nad oedd yr unigolion hyn yn debygol o gael eu cofnodi ar eu haelwyd cyn iddynt fynd i’r ddalfa yn CENW, defnyddiwyd cofnodion preswyl WDSD i nodi eu haelwyd yn union cyn iddynt gael eu carcharu. Yna cysylltwyd y cofnodion hyn â chofnodion CENW i gael gwybodaeth am aelwydydd a demograffeg. O blith y troseddwyr hyn, llwyddwyd i gysylltu 1,085 â chofnodion CENW.

Roedd yr ail lwybr wedi nodi 14,150 o droseddwyr a oedd eisoes yn y carchar ar Ddiwrnod y Cyfrifiad. Ar gyfer y grŵp hwn, cafwyd gwybodaeth am aelwydydd yn uniongyrchol gan CENW gan ddefnyddio Dynodydd Aelwydydd y Cyfrifiad. Roedd y llwybr hwn wedi nodi 5,070 o droseddwyr y gellid eu cysylltu’n uniongyrchol â chofnodion CENW gan ddefnyddio Dynodydd Aelwydydd y Cyfrifiad.

Cafodd cyfanswm o 395 o droseddwyr eu nodi drwy’r ddau lwybr. Mae’r gorgyffwrdd hwn yn adlewyrchu unigolion sydd wedi cael sawl cyfnod o garchar cyn ac ar ôl Diwrnod y Cyfrifiad. Pan ddigwyddodd hyn, cafodd y cofnod a oedd yn gysylltiedig yn uniongyrchol â Dynodwr Aelwydydd y Cyfrifiad ei gadw. Ar ôl cyfrif am y gorgyffwrdd hwn, cafodd 5,760 o droseddwyr eu cynnwys yn y garfan derfynol o droseddwyr.

Ffigur 1: Cyfleu’r garfan troseddwyr

1.3.2    Bylchau o ran Cysylltu Data’r Garfan Troseddwyr

Mae Ffigur 2 yn ategu Ffigur 1 drwy ddangos faint o gofnodion troseddwyr na chawsant eu cynnwys yn y garfan derfynol o droseddwyr. O’r 18,880 o gofnodion troseddwyr a oedd ar gael i’w cysylltu, nid oedd 13,120 (69%) yn rhan o’r garfan derfynol o droseddwyr.

Mae Ffigur 2 hefyd yn rhoi cyd-destun ar gyfer y cysylltiad rhwng y setiau data demograffig a ddefnyddiwyd yn y dadansoddiad, a ddefnyddiwyd i nodi gwybodaeth am aelwydydd a demograffeg ar gyfer troseddwyr a phlant ym mhoblogaeth yr astudiaeth. Yn y setiau data hyn, nodwyd 528,525 o unigolion (20%) yn CENW ond nid yn WDSD, a nodwyd 486,020 o unigolion (18%) yn WDSD ond nid yn CENW. Nid oedd modd cysylltu cyfanswm o 1,014,550 o gofnodion rhwng y ddwy set ddata ddemograffig.

Mae’r rhesymau posibl pam nad oedd rhai cofnodion troseddwyr yn rhan o’r garfan derfynol o droseddwyr yn cael eu harchwilio ymhellach yn Ffigur 3.

Ffigur 2: Bylchau o ran Cysylltu Data’r Garfan Troseddwyr

1.3.3    Archwilio Bylchau o ran Cysylltu Carfannau Troseddwyr

Mae Ffigur 3 yn archwilio nodweddion cofnodion troseddwyr PRIS er mwyn deall yn well y patrymau cysylltu a ddangosir yn Ffigurau 1 a 2. Cafodd cofnodion troseddwyr eu grwpio’n chwe phanel (A i F) ar sail a oeddent wedi’u cysylltu’n llwyddiannus â CENW, lle cawsant eu carcharu yn ystod cyfnod yr astudiaeth, ac a oeddent yn rhan o’r garfan derfynol o droseddwyr. Pan brofodd unigolion fwy nag un cyfnod o garchar yn ystod cyfnod yr astudiaeth, dim ond y cyfnod cynharaf o garchar a gadwyd i’w ddadansoddi. Roedd hyn yn sicrhau bod pob plentyn yn gysylltiedig ag un cyfnod o garchar ac yn atal cyfrif aelwydydd y mae carcharu yn effeithio arnynt dro ar ôl tro fwy nag unwaith.

Mae Paneli A a B yn dangos y 5,760 o droseddwyr a oedd wedi’u cysylltu’n llwyddiannus â CENW. O’r rhain, roedd 3,865 wedi treulio amser mewn carchar yng Nghymru yn ystod cyfnod yr astudiaeth (Panel A), ac roedd 1,895 wedi treulio amser mewn carchardai yn Lloegr yn unig (Panel B).

Mae Paneli C a D yn dangos troseddwyr y cofnodwyd eu bod yn y carchar yn ystod cyfnod yr astudiaeth ond nad oeddent wedi’u cysylltu’n llwyddiannus â CENW. Mae Panel C yn dangos 5,135 o droseddwyr a oedd wedi treulio amser mewn carchar yng Nghymru, ac mae Panel D yn dangos 5,395 o droseddwyr a oedd wedi treulio amser mewn carchardai yn Lloegr yn unig yn ystod y cyfnod hwn.

Ymysg unigolion a gofnodwyd yng ngharchardai Cymru, roedd y cysylltiad â CENW yn 43%, a oedd yn is na’r disgwyl. Byddai disgwyl i unigolion mewn carchar ar Ddiwrnod y Cyfrifiad lenwi ffurflen Cyfrifiad, sy’n golygu y gellid disgwyl i’w presenoldeb mewn carchar yng Nghymru gael ei adlewyrchu yn CENW hefyd. Mae’r rhesymau dros y cyfraddau cysylltu is yn aneglur o hyd ac nid oedd modd eu pennu gan ddefnyddio’r data sydd ar gael.

Mae Panel E yn cynrychioli’r 1,265 o droseddwyr a gafodd eu rhyddhau cyn cyfnod yr astudiaeth ac felly nad oeddent yn rhan o’r garfan gymwys. Mae Panel F yn cynrychioli’r 1,320 o droseddwyr nad oeddent yn rhan o’r garfan derfynol o droseddwyr oherwydd bod meysydd allweddol ar goll. Mae’r meysydd hyn yn cynnwys Dyddiad Dedfryd, Dyddiad Rhyddhau Gwirioneddol a Rheswm dros y Symud am y tro Cyntaf. Gall data coll yn y meysydd hyn adlewyrchu unigolion a ryddhawyd heb gwblhau dedfryd o garchar.

Mae’n bwysig nodi y gallai’r cyfraddau cysylltu a ddangosir yn Ffigur 3 adlewyrchu amrywiaeth o ffactorau, gan gynnwys dulliau adnabod carfannau, ansawdd data a’r fethodoleg gyfatebu. Gellid cynnal dadansoddiad pellach o’r tebygrwydd a’r gwahaniaethau rhwng y paneli mewn gwaith yn y dyfodol i asesu a allai rhagfarn o ran dethol fodoli yn y garfan gysylltiedig o droseddwyr.

Ffigur 3: Dadansoddi Bylchau o ran Cysylltu Data’r Garfan Troseddwyr

1.4          Penderfynu ar Ddyddiadau Cyfnodau o Garchar

Roedd yr astudiaeth yn gofyn am nodi dyddiadau cyrraedd a gadael y carchar.

Roedd mynediad i’r carchar yn cael ei bennu’n bennaf gan ddefnyddio’r newidyn Dyddiad y Ddedfryd Gyntaf, sy’n cynrychioli’r dyddiad y cafodd unigolyn ei ddedfrydu am y tro cyntaf am y cyfnod o garchar.

Fodd bynnag, gall carcharu ddechrau cyn dedfrydu os yw unigolyn yn cael ei gadw ar remánd. I roi cyfrif am hyn, defnyddiwyd y Dyddiad Symud Cyntaf mewn amgylchiadau lle:

• roedd Dyddiad y Ddedfryd Gyntaf ar goll
• roedd y Dyddiad Symud Cyntaf wedi digwydd cyn Dyddiad y Ddedfryd Gyntaf

Roedd y dull hwn yn sicrhau bod cyfnodau a dreuliwyd yn y ddalfa ar remánd cyn dedfrydu yn cael eu cynnwys yn y diffiniad. Mewn achosion lle defnyddiwyd y Dyddiad Symud Cyntaf i ddiffinio dechrau’r cyfnod yn y carchar, mae’n cynrychioli’r brasamcan gorau sydd ar gael o fynediad i’r ddalfa. Fodd bynnag, efallai y bydd teithiau rhai unigolion i’r carchar yn fwy cymhleth, gan gynnwys rhyddhau a dychwelyd i’r ddalfa, sy’n golygu na fydd yr holl amser rhwng symud am y tro cyntaf a’r dyddiad rhyddhau a gofnodwyd o reidrwydd wedi cael ei dreulio yn y carchar.

Penderfynwyd ar ddyddiad gadael y carchar gan ddefnyddio’r newidyn Dyddiad Rhyddhau Gwirioneddol. Mae hyn yn cynrychioli’r dyddiad rhyddhau cynharaf yn seiliedig ar reolau dedfrydu a rhyddhau.

Roedd unigolion â dyddiadau rhyddhau coll yn cael eu cadw lle’r oedd eu dyddiad dechrau yn y carchar wedi digwydd yn ystod cyfnod yr astudiaeth, gan sicrhau nad oedd cyfnodau parhaus o garchar yn cael eu heithrio.

1.5          Nodi Aelwydydd y mae Carchariad yn Effeithio Arnynt

Roedd angen dau ddull gweithredu ar wahân i ganfod aelwydydd yr oedd carchariad yn effeithio arnynt. Roedd y gwahaniaeth hwn yn angenrheidiol oherwydd bod rhai troseddwyr wedi mynd i’r carchar ar ôl Diwrnod y Cyfrifiad, tra bod eraill eisoes yn y ddalfa ar Ddiwrnod y Cyfrifiad ac felly nid oedd modd eu cysylltu’n ddibynadwy ag aelwyd o’r Cyfrifiad gan ddefnyddio eu cyfeiriad ar y pryd.

1.5.1    Troseddwyr yn mynd i’r carchar ar ôl Diwrnod y Cyfrifiad

Nodwyd aelwyd troseddwyr y dechreuodd eu cyfnod dan glo ar ôl 27 Mawrth 2011, yn uniongyrchol o’r Cyfrifiad.

Cysylltwyd unigolion a nodwyd yn PRIS â chofnodion CENW gan ddefnyddio eu ALF. Yna tynnwyd Dynodydd Aelwyd y Cyfrifiad a oedd yn gysylltiedig â’r troseddwr a’i ddefnyddio i nodi pawb arall a oedd yn byw ar yr un aelwyd ar Ddiwrnod y Cyfrifiad.

Roedd plant 10-14 oed a oedd yn rhannu’r un Dynodydd Aelwyd y Cyfrifiad wedi cael eu dosbarthu fel rhai a oedd yn byw ar aelwyd yr oedd carchariad yn effeithio arni.

Mae’r dull hwn yn tybio bod cyfansoddiad aelwydydd a gofnodwyd yn y Cyfrifiad yn gynrychioliadol yn fras o aelodaeth aelwydydd yn union cyn carchariad. Fodd bynnag, oherwydd y gallai carcharu fod wedi digwydd naill ai ychydig cyn neu sawl blwyddyn ar ôl Diwrnod y Cyfrifiad, efallai na fydd cyfansoddiad aelwyd y Cyfrifiad yn adlewyrchu trefniadau byw plentyn yn llawn bryd hynny.

1.5.2    Troseddwyr sydd eisoes yn y carchar ar Ddiwrnod y Cyfrifiad

Roedd angen dull gwahanol ar gyfer troseddwyr a oedd eisoes yn y ddalfa ar 27 Mawrth 2011. Mae’n annhebygol bod unigolion a oedd yn y carchar ar Ddiwrnod y Cyfrifiad wedi cael eu cofnodi ar yr aelwyd lle’r oeddent wedi bod yn byw cyn cael eu carcharu. O ganlyniad, ni fyddai’n ddibynadwy defnyddio dulliau adnabod aelwydydd y Cyfrifiad i bennu eu cartref cyn mynd i’r carchar.

Ar gyfer y grŵp hwn, defnyddiwyd gwybodaeth breswyl yn WDSD.

Mae’r WDSD yn cynnwys cofnodion cofrestru meddygon teulu hanesyddol gan gynnwys dynodwyr preswyl (RALFs) a’r dyddiadau pan gofrestrwyd unigolion mewn cyfeiriad penodol.

Gan ddefnyddio ALF y troseddwr, tynnwyd cofnodion cofrestru preswyl o WDSD. Daethpwyd o hyd i’r RALF a oedd yn cyfateb i gyfeiriad y troseddwr pan aeth i’r ddalfa gan ddefnyddio dyddiadau dechrau a gorffen cofrestru. Yna, nodwyd bod pob unigolyn a oedd yn rhannu’r un RALF yn ystod yr un cyfnod yn aelodau o’r aelwyd.

Cafodd yr unigolion hyn wedyn eu cysylltu’n ôl â chofnodion y Cyfrifiad gan ddefnyddio ALFs, a oedd yn golygu bod modd cael gafael ar nodweddion aelwydydd a demograffig y plant hyn o’r aelwyd lle’r oeddent yn byw adeg Cyfrifiad 2011.

Un o gyfyngiadau’r dull hwn yw efallai na fydd cofnodion cofrestru meddygon teulu yn adlewyrchu symudiadau preswyl ar unwaith, a allai arwain at gamddosbarthu aelodaeth aelwydydd. Ar ben hynny, efallai na fydd unigolion nad ydynt wedi’u cofrestru gyda meddyg teulu, neu nad yw eu hanes cofrestru’n gyflawn, yn cael eu cofnodi’n llawn yn WDSD.

1.6         Adnabod Plant sy’n Byw ar Aelwydydd y mae Carchariad yn Effeithio Arnynt

Roedd plant yn cael eu dosbarthu fel rhai a oedd yn byw ar aelwydydd yr oedd carchariad yn effeithio arnynt os oeddent rhwng 10 ac 14 oed ar Ddiwrnod y Cyfrifiad ac yn rhannu aelwyd ag oedolyn a oedd wedi cael ei garcharu rhwng 1 Ionawr 2011 a 31 Rhagfyr 2014. Nodwyd aelodaeth aelwydydd gan ddefnyddio naill ai Dynodydd Aelwydydd y Cyfrifiad neu lwybr cysylltu RALF WDSD, yn dibynnu ar statws carchar y troseddwr ar Ddiwrnod y Cyfrifiad.

Cafodd unigolion a nodwyd wedyn fel troseddwyr sy’n oedolion yn ystod cyfnod yr astudiaeth eu heithrio o’r garfan plant i atal gorgyffwrdd rhwng y garfan plant a throseddwyr.

1.7         Cysylltu â Setiau Data Ychwanegol

Ar ôl nodi’r garfan o blant yr oedd carcharu aelod o’r aelwyd wedi effeithio arnynt, cysylltwyd â setiau data gweinyddol ychwanegol gan ddefnyddio ALFs.

Roedd y setiau data hyn yn cynnwys:

1. Plant sy’n Derbyn Gofal a Chymorth (CRCS)
2. Plant mewn Angen Cymru (CINW)
3. Plant sy’n Derbyn Gofal Cymru (LACW)
4. Gwasanaeth Cynghori a Chynorthwyo Llys i Blant a Theuluoedd (CAFW)
5. Setiau data addysg sydd ym Manc Data Addysg Cymru (EDUW)

Darparodd yr ALF allwedd gyswllt gyson ar draws yr holl ffynonellau data, gan ganiatáu i gofnodion addysgol a gofal cymdeithasol ar lefel unigol gael eu cysylltu ag aelodau o garfan yr astudiaeth a’r grŵp cymharu.

1.8         Adran Newidynnau a Tharddiad

Dewiswyd newidynnau drwy broses strwythuredig a oedd yn cynnwys asesu cwmpas setiau data, perthnasedd polisi, defnyddioldeb dadansoddol, ansawdd data ac ystyriaethau datgelu.

Adolygwyd newidynnau posibl gan randdeiliaid dadansoddol a pholisi ac fe’u haseswyd yn erbyn amcanion yr astudiaeth. Cafodd newidynnau eu heithrio, eu cyfuno neu eu hailddosbarthu lle’r oedd risgiau datgelu, data coll, neu feintiau sampl bach yn cyfyngu ar eu haddasrwydd i adrodd.

Cyflwynir y set derfynol o newidynnau dadansoddol sydd wedi’u cynnwys yn y cyhoeddiad hwn yn Nhabl 8 isod. Ni chynhwysir newidynnau a ddefnyddir ar gyfer cysylltu, cyfleu carfannau na phrosesu data yn unig, ond gellir eu darparu ar gais.

Tabl 8: Newidynnau dadansoddol sydd wedi’u cynnwys yn y dadansoddiad

Newidyn	Disgrifiad	Set ddata
SIZHUK11	Maint yr aelwyd	SYG 2011 Cyfrifiad Cymru (CENW)
FAMSIZE	Maint y teulu	SYG 2011 Cyfrifiad Cymru (CENW)
HHCHUK11	Cyfansoddiad yr aelwyd	SYG 2011 Cyfrifiad Cymru (CENW)
DPCHUK11	Plant dibynnol ar yr aelwyd	SYG 2011 Cyfrifiad Cymru (CENW)
DEPRIVED	Dosbarthiad amddifadedd aelwydydd	SYG 2011 Cyfrifiad Cymru (CENW)
AGE	Oedran	SYG 2011 Cyfrifiad Cymru (CENW)
SEX	Rhyw	SYG 2011 Cyfrifiad Cymru (CENW)
ETHNICID	Grŵp ethnig (Fflat)	SYG 2011 Cyfrifiad Cymru (CENW)
DISABILITY	Anabledd neu broblem iechyd hirdymor	SYG 2011 Cyfrifiad Cymru (CENW)
CARER	Darparu gofal di-dâl	SYG 2011 Cyfrifiad Cymru (CENW)
CPR_EMOTIONAL_ABUSE	Mae hwn yn faes gwir/anwir sy’n dangos mai’r prif bryder a oedd yn codi adeg cofnodi enw’r plentyn ar y Gofrestr Amddiffyn Plant oedd cam-drin emosiynol/seicolegol. Sylwch yr ystyrir bod cam-drin emosiynol/seicolegol yn digwydd bob amser os bydd un o’r mathau eraill o gam-drin yn digwydd. Felly, dim ond os yw’n digwydd ar ei ben ei hun heb fathau eraill o gam-drin y caiff ei gofnodi yma. Os nodir 1 ar gyfer cam-drin emosiynol/seicolegol (yn unig), ni ddylid gwneud unrhyw gofnodion eraill yn yr adran hon. 1 = Gwir; 0 = Anwir; NWL = plentyn ddim ar y Gofrestr Amddiffyn Plant.	Cyfrifiad Plant sy’n Derbyn Gofal a Chymorth (CRCS)
CPR_NEGLECT	Maes gwir/anwir yn dangos mai esgeulustod oedd y prif bryder a oedd yn codi adeg cofnodi enw’r plentyn ar y Gofrestr Amddiffyn Plant. 1 = Gwir; 0 = Anwir; NWL = plentyn ddim ar y Gofrestr Amddiffyn Plant.	Cyfrifiad Plant sy’n Derbyn Gofal a Chymorth (CRCS)
CPR_PHYSICAL_ABUSE	Maes gwir/anwir yn dangos mai cam-drin corfforol oedd y prif bryder a oedd yn codi adeg cofnodi enw’r plentyn ar y Gofrestr Amddiffyn Plant. 1 = Gwir; 0 = Anwir; NWL = plentyn ddim ar y Gofrestr Amddiffyn Plant.	Cyfrifiad Plant sy’n Derbyn Gofal a Chymorth (CRCS)
CPR_SEXUAL_ABUSE	Maes gwir/anwir sy’n dangos mai cam-drin rhywiol oedd y prif bryder a oedd yn codi adeg cofnodi enw’r plentyn ar y Gofrestr Amddiffyn Plant. 1 = Gwir; 0 = Anwir; NWL = plentyn ddim ar y Gofrestr Amddiffyn Plant.	Cyfrifiad Plant sy’n Derbyn Gofal a Chymorth (CRCS)
CPR_FINANCIAL_ABUSE	Maes gwir/anwir sy’n dangos mai cam-drin ariannol oedd y prif bryder a oedd yn codi adeg cofnodi enw’r plentyn ar y Gofrestr Amddiffyn Plant. 1 = Gwir; 0 = Anwir; NWL = plentyn ddim ar y Gofrestr Amddiffyn Plant.	Cyfrifiad Plant sy’n Derbyn Gofal a Chymorth (CRCS)
RECENT_REFERRAL_
CHILD_PREVIOUSLY_LAC	Maes gwir/anwir gyda: 1 os oedd y ffactor yn bresennol yn yr atgyfeiriad diweddaraf, sef yr atgyfeiriad sy’n cyfateb i’r cyfnod o fod mewn angen sy’n gyfredol ar 31 Mawrth 20XX, a 0 os nad oedd y ffactor yn bresennol yn yr atgyfeiriad diweddaraf.	Plant mewn Angen Cymru (CINW)
RECENT_REFERRAL_PARENTAL_LEARNING_DISABILITIES	Maes gwir/anwir gyda: 1 os oedd y ffactor yn bresennol yn yr atgyfeiriad diweddaraf, sef yr atgyfeiriad sy’n cyfateb i’r cyfnod o fod mewn angen sy’n gyfredol ar 31 Mawrth 20XX, a 0 os nad oedd y ffactor yn bresennol yn yr atgyfeiriad diweddaraf.	Plant mewn Angen Cymru (CINW)
RECENT_REFERRAL_PARENTAL_SUBSTANCE_ALCOHOL_MISUSE	Maes gwir/anwir gyda: 1 os oedd y ffactor yn bresennol yn yr atgyfeiriad diweddaraf, sef yr atgyfeiriad sy’n cyfateb i’r cyfnod o fod mewn angen sy’n gyfredol ar 31 Mawrth 20XX, a 0 os nad oedd y ffactor yn bresennol yn yr atgyfeiriad diweddaraf.	Plant mewn Angen Cymru (CINW)
RECENT_REFERRAL_PARENTAL_MENTAL_ILL_HEALTH	Maes gwir/anwir gyda: 1 os oedd y ffactor yn bresennol yn yr atgyfeiriad diweddaraf, sef yr atgyfeiriad sy’n cyfateb i’r cyfnod o fod mewn angen sy’n gyfredol ar 31 Mawrth 20XX, a 0 os nad oedd y ffactor yn bresennol yn yr atgyfeiriad diweddaraf.	Plant mewn Angen Cymru (CINW)
RECENT_REFERRAL_PARENTAL_DOMESTIC_ABUSE	Maes gwir/anwir gyda: 1 os oedd y ffactor yn bresennol yn yr atgyfeiriad diweddaraf, sef yr atgyfeiriad sy’n cyfateb i’r cyfnod o fod mewn angen sy’n gyfredol ar 31 Mawrth 20XX, a 0 os nad oedd y ffactor yn bresennol yn yr atgyfeiriad diweddaraf.	Plant mewn Angen Cymru (CINW)
RECENT_REFERRAL_PARENTAL_PHYSICAL_ILL_HEALTH	Maes gwir/anwir gyda: 1 os oedd y ffactor yn bresennol yn yr atgyfeiriad diweddaraf, sef yr atgyfeiriad sy’n cyfateb i’r cyfnod o fod mewn angen sy’n gyfredol ar 31 Mawrth 20XX, a 0 os nad oedd y ffactor yn bresennol yn yr atgyfeiriad diweddaraf.	Plant mewn Angen Cymru (CINW)
FIRST_SENTENCED	Dyddiad dedfrydu’r troseddwr am y tro cyntaf am y cyfnod hwn o garchar.	Set Ddata Taith Carcharorion drwy’r Ddalfa (PRIS), Data First
FIRST_MOVEMENT_DATE	Y symudiad cyntaf a gofnodwyd ar gyfer y troseddwr yn ei daith o garchar NOMIS	Set Ddata Taith Carcharorion drwy’r Ddalfa (PRIS), Data First
EFFECTIVE_RELEASE_DATE	Y dyddiad rhyddhau cynharaf sy’n berthnasol i droseddwr yn unol â’i reolau dedfrydu a rhyddhau.	Set Ddata Taith Carcharorion drwy’r Ddalfa (PRIS), Data First
FSMELIGIBLE	Yn gymwys i gael prydau ysgol am ddim os yw eu rhiant neu warcheidwad yn derbyn budd-daliadau mewn gwaith neu allan o waith.	Addysg Cymru (EDUW)
SENSPROVISION	Darpariaeth anghenion addysgol arbennig wedi’i threfnu ar gyfer y disgybl.	Addysg Cymru (EDUW)

 1.9        Confensiynau Adrodd a Rheoli Datgelu Ystadegol

Mae’r cyfrifiadau wedi cael eu talgrynnu i’r lluosrif agosaf o 5 yn unol â gofynion rheoli datgelu SAIL. Mae’r canrannau’n seiliedig ar niferoedd wedi’u talgrynnu ac yn cael eu cyflwyno i’r rhif cyfan agosaf. O ganlyniad, gall y cyfansymiau fod yn llai na neu’n fwy na 100%. Mae categorïau data coll â gwerth o 0% wedi cael eu hepgor lle bo hynny’n berthnasol.