Ymgynghoriad agored

Rheoleiddio effaith amgylcheddol allyriadau cerbydau ffordd wrth eu defnyddio

Cyhoeddwyd 22 Gorffennaf 2026

Mae’r ymgynghoriad hwn yn ceisio barn ar gynigion i gryfhau’r gyfraith ynghylch allyriadau o gerbydau ffordd wrth eu defnyddio ym Mhrydain Fawr.

Nod y cynigion yw sicrhau bod cerbydau ffordd yn parhau i fodloni’r un gofynion allyriadau cyfreithiol a oedd yn berthnasol pan gawsant eu hadeiladu a’u cofrestru gyntaf i’w defnyddio ar y ffyrdd.

Bydd hyn yn:

• hyrwyddo cynnal a chadw cerbydau a galluogi gorfodi cryfach i wella ansawdd aer

• diogelu iechyd pobl

Cyflwyniad

Mae’r Llywodraeth wedi ymrwymo i lanhau ein haer a diogelu’r cyhoedd rhag niwed llygredd. Mae ansawdd aer gwael yn effeithio’n anghymesur ar gymunedau incwm isel, gan ddwysáu anghydraddoldebau iechyd a chymdeithasol presennol.

Mae wedi’i gysylltu â rhai o’r heriau mwyaf difrifol a chostus sy’n wynebu’r GIG, gan gynnwys clefyd y galon a strôc. Mae grwpiau agored i niwed fel oedolion hŷn, plant ifanc, y rhai â chyflyrau anadlol a menywod beichiog mewn perygl arbennig.

Mae allyriadau cerbydau ffordd yn peri bygythiad difrifol i’r amgylchedd ac iechyd y cyhoedd. Cerbydau ffordd yw’r ffynhonnell unigol fwyaf o ocsidau nitrogen, sydd ag effaith negyddol sylweddol ar ansawdd aer ac, o ganlyniad, iechyd pobl.

Yn ogystal ag effeithiau ocsidau nitrogen, cerbydau ffordd yw’r ail ffynhonnell fwyaf o ronynnau mân ac uwch-fân atmosfferig, y mae eu hanadlu hefyd wedi’i gysylltu â chyflyrau iechyd difrifol ac wedi cael ei gydnabod fwyfwy fel cyfrannwr sylweddol at ansawdd aer gwael^{[troednodyn 1]}.

Yn y DU, er mwyn diogelu’r amgylchedd ac iechyd y cyhoedd, mae allyriadau o gerbydau ffordd yn cael eu rheoleiddio cyn i gerbydau gael eu gwerthu neu eu cofrestru. Cyflawnir hyn trwy weithgynhyrchwyr yn dangos eu bod yn cydymffurfio â safonau technegol sy’n gyfreithiol rwymol.

Fodd bynnag, unwaith y bydd cerbydau ar y ffordd, mae offer cyfreithiol cyfyngedig i sicrhau bod systemau rheoli allyriadau cerbydau (ECS) yn parhau i weithredu fel y bwriadwyd ar yr adeg y cawsant eu hadeiladu a’u cofrestru, sy’n golygu y gallai allyriadau llygryddion o gerbyd sydd mewn defnydd fod yn uwch nag yr oeddent pan oedd y cerbyd yn newydd. Mae tystiolaeth yn dangos bod angen mesurau cyfreithiol cryfach i sicrhau bod allyriadau’n parhau i gael eu rheoli’n iawn drwy gydol oes cerbydau ffordd.

Nod ein cynigion yw cyflwyno mesurau cryfach i sicrhau bod allyriadau’n cael eu rheoli’n iawn drwy gydol oes cerbyd, oherwydd gall methiant i gynnal a chadw ECSs neu addasiadau iddo arwain at gynnydd mewn ocsidau nitrogen ac allyriadau gronynnol, gan effeithio’n negyddol ar ansawdd aer ac iechyd y cyhoedd.

Trosolwg o’r rheoleiddio allyriadau presennol

Mae gan Brydain Fawr ystod o safonau amgylcheddol a diogelwch llym a chyfreithiol rwymol ar gyfer cerbydau, sy’n amddiffyn y cyhoedd rhag niwed.

Yn fras, mae’r fframwaith rheoleiddio yn gweithredu fel a ganlyn: 

• Rhaid i weithgynhyrchwyr arddangos bod cerbydau newydd eu hadeiladu a’u cydrannau yn bodloni’r safonau cyfreithiol. Rhaid i’r cerbydau gael eu cymeradwyo gan awdurdod dynodedig cyn eu rhoi ar y farchnad.
• Unwaith y bydd cerbydau’n cael eu defnyddio, mae’r rheolau yn Rheoliadau Cerbydau Ffyrdd (Adeiladwaith a Defnydd) 1986 (rheoliadau 1986) yn berthnasol. Mae’r rheolau hyn yn cynnwys gofynion i gerbydau gael eu cynnal i’r un safonau â’r rhai adeg eu cymeradwyo. Mae deddfwriaeth a pholisi tebyg ond ar wahân yn berthnasol yng Ngogledd Iwerddon i reoleiddio cerbydau wrth eu defnyddio.

Mae safonau allyriadau yn cael eu rheoleiddio yn unol â’r fframwaith eang hwn a rhaid i weithgynhyrchwyr hefyd ddangos bod eu technoleg allyriadau yn perfformio fel y disgwylir am 100,000 km neu 5 mlynedd, pa un bynnag sy’n digwydd gyntaf. Mae hyn yn berthnasol i gerbydau sy’n cael eu cynnal a’u defnyddio’n briodol. Mae gofyniad gwydnwch hefyd yn berthnasol i ddyfeisiau rheoli llygredd ar wahân, fel trawsnewidyddion catalytig, y mae’n rhaid iddynt barhau am 160,000 km.

Gelwir y safonau allyriadau sy’n berthnasol pan fydd y cerbyd yn cael ei adeiladu a’i gofrestru yn ‘safonau Ewro’. Mae’r rhain yn gosod y terfynau allyriadau pibell wastraff uchaf ac unrhyw ofynion eraill yr ECS, fel goleuadau rhybuddio ar y dangosfwrdd.

Mae safonau Ewro wedi’u cynllunio i amddiffyn yr amgylchedd (ansawdd aer) ac felly iechyd y cyhoedd: fe’u cyflwynwyd gyntaf ym 1992 ac maent wedi esblygu ers hynny, gan fynd yn fwy llym.

Mae pob fersiwn o’r safonau Ewro wedi’i rhifo fel a ganlyn:

• ar gyfer cerbydau gwaith ysgafn, Ewro 1, Ewro 2, hyd at Ewro 6 cyfredol
• ar gyfer cerbydau gwaith trwm, Ewro I, Ewro II, hyd at Ewro VI cyfredol

Arhosodd y safonau Ewro yn rhan o gyfraith ddomestig ar ôl i’r DU adael yr Undeb Ewropeaidd, felly mae’n rhaid i bob cerbyd sy’n cael ei gynhyrchu i’w ddefnyddio ar ffyrdd Prydain Fawr barhau i fodloni’r safonau allyriadau mwyaf cyfredol.

Ychwanegwyd y rheolau ynghylch allyriadau o gerbydau wrth eu defnyddio ym Mhrydain Fawr (rheoliad 61A) at reoliadau 1986 yn 2000 ac maent yn rheoleiddio allyriadau wrth eu defnyddio ar gyfer rhai mathau o gerbydau a ddefnyddiwyd gyntaf ar neu ar ôl 1 Ionawr 2001.

Mae Rheoliad 61A yn berthnasol i bob cerbyd teithwyr a nwyddau ysgafn a thrwm, fel ceir, faniau, lorïau a thryciau, bysiau a choetsys (pob cerbyd categori M ac N).

Ar yr adeg y cafodd ei gyflwyno, roedd rheoliad 61A yn ei gwneud yn ofynnol bod yn rhaid i gerbydau wrth eu defnyddio barhau i fodloni’r terfynau a’r gofynion a nodir yn y safon Ewro ar adeg adeiladu a chofrestru. Sicrhaodd hyn nad oedd cyfanrwydd a phwrpas y safonau allyriadau adeiladu newydd yn cael eu tanseilio gan waith cynnal a chadw gwael neu addasiadau i’r system allyriadau unwaith y byddai’r cerbyd ar y ffordd.

Yn wreiddiol, roedd y gyfraith yn nodi na allai unrhyw berson ddefnyddio, achosi na chaniatáu i gerbyd modur gael ei ddefnyddio ar y ffordd os nad oedd yn cydymffurfio â’i safon adeiladu gyfreithiol trwy groesgyfeiriadau at y ddeddfwriaeth honno. Gallai unrhyw dramgwyddo ar hyn olygu bod trosedd wedi’i chyflawni.

Ar yr adeg y daeth y gyfraith hon i rym, y safonau perthnasol oedd:

• Ewro 3 ar gyfer ceir
• Ewro 2 ar gyfer faniau
• Ewro II ar gyfer lorïau a bysiau/coetsys

Diwygiwyd y gyfraith sawl gwaith i ystyried gwelliannau a diwygiadau i safonau Ewro, a oedd yn cwmpasu hyd at Ewro 4 ac Ewro V.

Fodd bynnag, ni wnaed unrhyw welliannau pellach i reoliadau 1986 i adlewyrchu safonau Ewro newydd, mwy llym. Mae hyn yn gadael y sefyllfa lle nad yw’r rhan fwyaf o gerbydau ar y ffordd yn cael eu rheoleiddio mewn modd sy’n sicrhau cydymffurfiaeth barhaus â safon adeiladu allyriadau.

Pam rydym yn adolygu’r gyfraith

Mae bwlch bellach yn y deddfau allyriadau rhwng yr hyn sy’n ofynnol pan fydd cerbyd yn cael ei adeiladu a’i gofrestru o’r newydd a phan fydd yn cael ei ddefnyddio ar y ffyrdd. Nid oes gofyniad i gynnal gweithrediad ECS cerbydau gwaith ysgafn Ewro 5 neu 6 neu gerbydau gwaith trwm Ewro VI.

Yn ein barn ni, mae’r bwlch hwn wedi cyfrannu at gerbydau’n cael eu cynnal a’u cadw’n wael, neu eu haddasu mewn ffyrdd sy’n cynyddu allyriadau, sydd wedi arwain at ansawdd aer gwaeth ac effeithiau negyddol ar iechyd y cyhoedd. Mae hefyd wedi gadael deddf lle mae baich cynnal a chadw yn disgyn ar y rhai sydd â cherbydau hŷn.

Rydym wedi adolygu ffynonellau data sydd ar gael ar allyriadau o gerbydau sydd mewn defnydd ar hyn o bryd. Mae’r rhain yn cefnogi’r farn bod effaith amgylcheddol negyddol ar ansawdd aer a achosir gan allyriadau cerbydau sy’n uwch na’r terfynau cyfreithiol a osodwyd ar adeg adeiladu’r cerbydau.

Mae adborth a gawsom yn dangos bod llawer o gerbydau yn y DU yn allyrru llygryddion uwchlaw’r terfynau adeiladu. Edrychodd astudiaeth ddiweddar gan ddefnyddio technoleg synhwyro o bell ar ochr y ffordd ar dros 94,000 o gerbydau ar draws sawl dinas yn y DU a chanfu fod llai nag 1 o bob 10 o geir teithwyr yn bodloni’r terfynau swyddogol ar gyfer ocsidau nitrogen.

Roedd tua dwy ran o dair o geir diesel Ewro 5 ac Ewro 6 yn allyrru mwy na 3 gwaith y lefel a ganiateir. Mae data hefyd yn dangos y gall cyfran gymharol fach o gerbydau allyriadau uchel gyfrif am gyfran anghymesur o gyfanswm yr allyriadau ^{[troednodyn 2]}. Mae’r allyriadau uchel hyn yn aml yn gysylltiedig ag ECS diffygiol, wedi’i ddiraddio neu wedi’i addasu.

Trafnidiaeth yw ffynhonnell fwyaf y DU o ocsidau nitrogen ac mae’n gyfrannwr mawr at ddeunydd gronynnol (PM). Er bod allyriadau ocsidau nitrogen wedi gostwng 44% rhwng 2010 a 2020 oherwydd safonau llymach ac adnewyddu fflyd ^{[troednodyn 3]}, mae allyriadau gormodol sy’n gysylltiedig ag ECS sydd wedi methu, wedi’i addasu, neu wedi’i ddiraddio yn parhau i erydu’r enillion hyn, yn enwedig mewn ardaloedd trefol lle mae amlygiad ar ei uchaf ^{[troednodyn 4]}.

Mae’r allyriadau hyn hefyd yn cyflwyno costau iechyd ac economaidd sylweddol. Mae Asiantaeth Diogelwch Iechyd y DU yn amcangyfrif y gellir priodoli tua £9.4 biliwn mewn costau’r GIG a gofal cymdeithasol i PM ^{[troednodyn 1][troednodyn 4]} a £9.2 biliwn o nitrogen deuocsid (NO2) rhwng 2017 a 2035. Gallai cyflawni canllaw PM Sefydliad Iechyd y Byd ^{[troednodyn 1][troednodyn 4]} (10 µg/m³) ddarparu tua 40,000 o flynyddoedd bywyd cynhyrchiol ychwanegol, gwerth tua £1 biliwn ^{[troednodyn 2][troednodyn 5]}.

Felly, er bod rheolau presennol yn sicrhau bod cerbydau newydd yn bodloni safonau allyriadau llym, mae’r dystiolaeth hon yn dangos bod angen mesurau cryfach i sicrhau bod allyriadau’n parhau i gael eu rheoli’n iawn drwy gydol oes cerbyd.

Ni fydd dileu pob car a fan newydd nad ydynt yn ddi-allyriadau yn 2035 yn dileu problem allyriadau gormodol o gerbydau sydd eisoes ar y ffordd. Hyd yn oed gyda’r defnydd cyflym o gerbydau di allyriadau (ZEVs), bydd nifer fawr o gerbydau injan tanio mewnol (ICE) yn parhau i gael eu defnyddio am flynyddoedd lawer. Mae hyn yn tynnu sylw at yr angen am weithredu parhaus gan y llywodraeth, gan na fydd dileu graddol 2030 a 2035 yn unig yn datrys allyriadau wrth ddefnyddio o’r fflyd bresennol.

Mae ymchwil y llywodraeth o 2025 yn dangos y bydd ceir petrol a diesel yn parhau i fod yn gyffredin ar ffyrdd y DU am flynyddoedd lawer, gyda 37% o bobl yn disgwyl i’w car nesaf fod yn betrol a 13% yn disgwyl prynu diesel, tra bod 13% o bobl yn bwriadu prynu cerbyd trydan llawn.

Yn ogystal, mae’r arolwg hefyd yn dangos bod y rhan fwyaf o bobl (72%) yn disgwyl i’w car nesaf fod yn ail-law, yn enwedig y rhai ar incwm is neu’r rhai nad ydynt yn berchen ar gerbyd ar hyn o bryd. Gan fod y farchnad ail-law yn dal i gynnwys cerbydau petrol a diesel hŷn yn bennaf, mae hyn yn awgrymu y bydd ceir ag allyriadau pibell wastraff yn aros ar y ffordd am amser hir.

Wrth edrych yn fwy anecdotaidd ar addasiadau sy’n cael eu gwneud i ECS cerbydau, mae hanes peiriannau chwilio yn awgrymu bod llawer o fusnesau yn cynnig addasiadau i gerbydau gydag enwau fel ‘dileu DPF’ neu ‘dileu AdBlue’. Mae’r mathau hyn o newidiadau yn golygu y bydd cerbydau’n allyrru llygryddion ymhell uwchlaw’r terfynau a osodir ar gyfer cerbydau newydd.

Mae’r uned gwyliadwriaeth marchnad (MSU), sydd wedi’i lleoli o fewn yr Asiantaeth Safonau Gyrwyr a Cherbydau (DVSA), yn derbyn gwybodaeth ac adroddiadau sy’n gysylltiedig â gweithgarwch a fyddai’n cael ei ystyried yn addasu systemau allyriadau. Yn 2024, derbyniodd MSU 331 o adroddiadau gwybodaeth sy’n gysylltiedig ag addasiadau allyriadau. Rydym yn amau mai dim ond cyfran fach o’r gweithgarwch fydd adroddiadau o’r fath.

Ein cynnig

Er mwyn rheoli allyriadau gormodol o gerbydau wrth eu defnyddio, rydym yn cynnig ei gwneud yn ofyniad cyfreithiol bod rhaid i bob cerbyd ffordd sy’n cael ei ddefnyddio ym Mhrydain gael eu ECS wedi’i chynnal yn y fath fodd fel bod y lefel uchaf o allyriadau a gofynion eraill y system reoli yn parhau i weithredu fel y’i nodir gan y gyfraith ar adeg y gweithgynhyrchu.

Rydym yn bwriadu diweddaru rheoliad 61A i wneud defnydd o adrannau presennol Deddf Traffig Ffyrdd 1988: 

• adran 42: defnyddio cerbyd nad yw’n cydymffurfio â gofynion adeiladu a defnyddio
• adran 75: newidiadau i gerbydau
• adran 76: gosod neu gyflenwi cydrannau cerbydau anaddas

Yn dibynnu ar yr amgylchiadau, gall tramgwyddo ar yr adrannau hyn arwain at ddirwyon o rhwng £1,000 a swm diderfyn yn dilyn erlyniad llwyddiannus yn llys yr ynadon.

Yn dibynnu ar yr amgylchiadau, gall tramgwyddo ar yr adrannau hyn arwain at ddirwyon o rhwng £1,000 a swm diderfyn yn dilyn erlyniad llwyddiannus yn llys yr ynadon.

Mae hyn yn golygu y bydd y canlynol yn cael ei wahardd:

• defnyddio cerbyd ar y ffordd sydd wedi cael ei gynnal neu ei addasu mewn ffordd sy’n golygu nad yw bellach yn bodloni’r safonau allyriadau y cafodd ei gymeradwyo ar eu cyfer
• caniatáu i gerbyd gael ei ddefnyddio ar y ffordd sydd wedi cael ei gynnal neu ei addasu mewn ffordd sy’n golygu nad yw bellach yn bodloni’r safonau allyriadau y cafodd ei gymeradwyo ar eu cyfer
• addasu cerbyd eich hun, neu ganiatáu i gerbyd gael ei addasu, mewn ffordd sy’n golygu nad yw bellach yn bodloni’r safonau allyriadau y cafodd ei gymeradwyo ar eu cyfer

Rydym wedi dewis peidio â gwahaniaethu rhwng allyriadau gormodol a achosir gan fethiannau cynnal a chadw cerbyd a’r rhai a achosir gan addasiadau a wneir i gerbydau.

Yn yr un modd, nid ydym yn bwriadu gwahaniaethu rhwng addasiadau anfwriadol a bwriadol a wneir i’r ECS, nac os yw’r rhain drwy newidiadau caledwedd neu feddalwedd. Mae effeithiau amgylcheddol ac iechyd allyriadau gormodol yr un peth, waeth beth fo’r rheswm. Gall gwahaniaethau o’r fath hefyd fod yn anodd eu profi a byddent yn gwneud gorfodi’n afresymol o anodd.

Rydym hefyd eisiau annog cynnal a chadw cerbydau da, a allai osgoi atgyweiriadau drutach yn dilyn methiant trychinebus.

Sefyllfaoedd esempt

Fodd bynnag, rydym hefyd yn cydnabod, hyd yn oed lle mae allyriadau’n fwy na’r terfynau perthnasol, y bydd sefyllfaoedd lle mae esemptiadau yn codi ac na chyflawnir unrhyw drosedd. Mae sefyllfaoedd esempt o’r fath yn bodoli yn rheoliad 61A presennol. Rydym eisiau sicrhau, mewn unrhyw ddeddf wedi’i diweddaru, ein bod wedi ystyried yn iawn pryd na fyddai person ar fai.

Ar hyn o bryd, mae rheoliad 61A yn esemptio y cerbydau rhag cydymffurfiad â’r terfynau allyriadau yn y sefyllfaoedd canlynol: 

• lle defnyddir y cerbyd oddi ar y ffordd
• mae’r rheswm dros allyriadau gormodol y cerbyd yn rhywbeth y tu hwnt i reolaeth y perchennog/defnyddiwr, lle: nid addasiad a wnaed ar ôl i’r cerbyd unwaith y bydd mewn ddefnydd yw’r achos, ni fyddai gwasanaethu arferol yn datrys y broblem ac mae pob dyfais rheoli allyriadau (fel DPF) yn bresennol ac yn gweithio’n gywir
• mae’r cerbyd yn cael ei yrru i gael dyfais rheoli allyriadau wedi’i thrwsio/ei hatgyweirio, nid addasiad yw achos yr allyriadau gormodol ac ni fyddai gwasanaethu arferol yn datrys y broblem
• mae’r cerbyd yn cael ei yrru i borthladd i’w allforio
• mae defnyddiwr cerbyd yn archwiliwr cerbydau, fel profwr MOT, yn ystod/ar ôl prawf y cerbyd
• mae’r cerbyd wedi cael ei ddwyn i Brydain Fawr am ddim mwy na 6 mis gan berson sy’n byw dramor ac sy’n cydymffurfio â rheolau diogelwch ac offer sylfaenol penodol

Cwestiynau rheoliad 61A

Cwestiwn: A ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â diwygio’r gyfraith bresennol fel y dylai pob cerbyd ffordd gynnal yr un safonau allyriadau drwy gydol ei oes, fel y’u cymhwyswyd pan gawsant eu hadeiladu a’u cofrestru gyntaf?

Cwestiwn: Os ydych chi’n anghytuno, pam ydych chi’n meddwl hyn?

Cwestiwn: A ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylid rheoleiddio cynnal a chadw gwael? Eglurwch pam eich bod chi’n meddwl hyn.

Cwestiwn: A ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylid rheoleiddio addasu cerbydau? Eglurwch pam eich bod chi’n meddwl hyn.

Cwestiwn: Pa rai o’r sefyllfaoedd esempt canlynol ydych chi’n meddwl y dylem eu cynnwys mewn deddfwriaeth wedi’i diweddaru?

• namau sydd y tu hwnt i reolaeth y perchennog a’r defnyddiwr mewn amgylchiadau diffiniedig
• cerbydau a ddygwyd i Brydain Fawr dros dro gan berson sy’n byw dramor (hyd at gyfanswm o 6 mis mewn 12 mis)
• cerbydau sy’n cael eu gyrru i gael dyfais rheoli allyriadau wedi’i gosod
• cerbydau sy’n cael eu gyrru i borthladd i’w hallforio
• cerbyd a ddefnyddir oddi ar y ffordd
• amgylchiadau eraill

Nodyn: rhowch wybod i ni pa amgylchiadau eraill a allai fod lle dylem ystyried nad oes unrhyw drosedd wedi’i chyflawni.

Addasiadau i gerbydau

Nid ydym yn ceisio gwahardd pob addasiad i gerbydau. Ein barn ni yw bod addasu cerbydau yn arfer cyfreithlon sydd wedi’i gofleidio gan diwnwyr, atgyweiriwyr a selogion ceir ledled y byd.

Yn ogystal, nid ydym yn ceisio atal perchnogion na busnesau rhag gosod cydrannau sy’n generig yn hytrach na chydrannau gwneuthurwr offer gwreiddiol (OEM) penodol i’r gwneuthurwr, er y byddem yn cynghori unrhyw un sy’n gosod cydrannau i gerbydau i wirio eu bod wedi’u cymeradwyo’n gyfreithiol i’w defnyddio. Mae eisoes yn anghyfreithlon gosod neu gyflenwi cydrannau anaddas neu anghyfreithlon i gerbydau a gellir ei gosbi yn y llysoedd gyda dirwy ddiderfyn.

Mae cyfreithlondeb addasiad cerbyd, boed i galedwedd neu drwy newid i feddalwedd, yn dibynnu’n bennaf ar sut mae’r addasiad hwnnw’n effeithio ar y safon y cafodd ei adeiladu’n gyfreithiol iddi.

Gall rhai addasiadau a wneir i ECS cerbyd waethygu’r allyriadau i’r pwynt lle nad yw bellach yn bodloni’r terfynau cyfreithiol ar gyfer adeiladu o’r newydd. Nid oes rhaid i’r effaith hon ar allyriadau fod yn fwriadol a gallai fod oherwydd newid sy’n cael ei wneud am resymau eraill.

Gall rhai addasiadau i systemau allyriadau fod yn gysylltiedig ag addasiadau eraill a ystyrir yn anghyfreithlon, fel y rhai a wneir i gyflawni sŵn gwacáu uwchlaw’r terfynau cyfreithiol, a elwir yn aml yn ‘pop a bang’.

Byddai addasiadau y byddem bob amser yn eu hystyried yn anghyfreithlon, oherwydd eu heffaith hysbys a phrofedig ar derfynau cyfreithiol allyriadau, yn cynnwys: 

• tynnu neu ‘ddileu’ hidlwyr gronynnau diesel (DPF) mewn cerbydau diesel neu hidlwyr gronynnau gasolîn (GPF) mewn cerbydau petrol
• tynnu catalyddion 3-ffordd (TWC), a elwir yn gyffredin yn drawsnewidyddion catalytig, yn aml ynghyd â newid neu dynnu synwyryddion, ac weithiau ail-fapio uned rheoli injan (ECU)
• trin y systemau lleihau catalydd dethol (SCR) a hylif gwacáu diesel (DEF) mewn cerbydau diesel trwy broses a elwir yn aml yn ‘Dileu AdBlue’
• trin y system ailgylchredeg nwyon gwacáu (EGR) mewn cerbydau diesel, boed yn ffisegol (megis rhwystro’r tiwbiau nwy neu ddatgysylltu’r falfiau ac ailweirio i ddyfais sy’n dynwared eu gweithrediad) neu ail-fapio’r ECU

Cwestiwn addasu cerbydau

Cwestiwn: A ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno, lle mae’n ffaith hysbys a phrofedig y bydd addasiad penodol bob amser yn arwain at lefelau anghyfreithlon o allyriadau, y dylid ystyried yr addasiad hwn yn anghyfreithlon? Eglurwch pam eich bod chi’n credu hyn.

Categorïau eraill o gerbydau

Nid yw Rheoliad 61A erioed wedi bod yn berthnasol i unrhyw gerbyd categori L (mopeds, sgwteri, beiciau modur, beiciau tair olwyn a beiciau pedair olwyn). Fodd bynnag, mae gan y rhain eu safonau Ewro eu hunain sy’n berthnasol ar adeg eu hadeiladu a’u cofrestru i’w defnyddio ar y ffordd, ac mae rheolau adeiladu a defnyddio eraill sy’n berthnasol i gynnal a chadw ac addasu systemau gwacáu beiciau modur.

Mae gennym dystiolaeth ddadansoddol gyfyngedig sy’n benodol i allyriadau mewn defnydd o feiciau modur. Fodd bynnag, o ystyried bod ganddynt y potensial i gyfrannu at allyriadau gormodol pan fyddant yn cael eu defnyddio, nid ydym wedi nodi unrhyw resymau polisi neu dechnegol clir i’w heithrio o gwmpas y rheoliad wedi’i ddiweddaru. Felly, rydym yn cynnig y dylai rheoliad 61A wedi’i ddiweddaru fod yn berthnasol i’r categorïau cerbydau hyn.

Cwestiwn categorïau eraill o gerbydau

Cwestiwn: Pa rai o’r mathau canlynol o gerbydau ydych chi’n credu y dylai deddf wedi’i diweddaru sy’n rheoli allyriadau mewn defnydd fod yn berthnasol iddynt? Eglurwch pam eich bod chi’n meddwl hyn.

• cerbydau teithwyr mawr a thrwm (categori M3) – bysiau a choetsys
• cerbydau nwyddau mawr a thrwm (categori N3) – lorïau
• cerbydau nwyddau canolig (categori N2) – faniau
• cerbydau teithwyr canolig (categori M2) –minibysiau
• cerbydau teithwyr bach (categori M1) – ceir a faniau bach
• cerbydau nwyddau bach (categori N1) – faniau
• cerbydau 2 neu 3 olwyn a beiciau pedair olwyn (categori L) – mopeds, sgwteri, beiciau modur, beiciau tair olwyn, a beiciau pedair olwyn

Amserlenni arfaethedig ar gyfer gweithredu

Rydym yn rhagweld y bydd deddfwriaeth newydd yn cael ei phasio yn haf 2027.

Rydym yn bwriadu caniatáu amser paratoi cyn i’r ddeddf ddod i rym fel y gall perchnogion gael unrhyw waith cynnal a chadw perthnasol wedi’i wneud a gall busnesau wneud unrhyw addasiadau angenrheidiol i’w gweithgareddau a’u hysbysebu.

Rydym yn cynnig amser paratoi o 6 mis.

Cwestiynau amserlenni arfaethedig ar gyfer gweithredu

Cwestiwn: A ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylai fod cyfnod addasu o 6 mis?

• cytuno â 6 mis
• anghytuno â 6 mis, dylai’r ddeddf ddod i rym cyn gynted ag y caiff ei phasio
• anghytuno â 6 mis, dylai’r amser paratoi fod yn llai na hynny
• anghytuno â 6 mis, dylai’r amser paratoi fod yn fwy na hynny

Cwestiwn: Beth yw eich cyfnod dewisol a pham?

Unwaith y bydd y ddeddf yn weithredol, gallwn orfodi’n briodol, gan gymryd camau priodol a chymesur yn erbyn y rhai nad ydynt yn cydymffurfio. Disgwylir i’r holl orfodi gael ei wneud gan DVSA.

Gellir asesu rhai agweddau ar allyriadau yn ystod gwiriadau addasrwydd i’r ffordd flynyddol, ond mae cwmpas yr hyn y gellir ei asesu yn gyfyngedig.

Felly, mae’n debygol y bydd ein ffocws yn uwch na’r disgwyl ac yn canolbwyntio ar fynd i’r afael ag arferion sy’n cynnwys addasiadau anghyfreithlon i ECS cerbydau.

Sut i ymateb

Dim ond ymatebion a ddaw i law cyn y dyddiad cau y byddwn yn eu derbyn: 11:59pm ar 6 Medi 2026.

Y ffordd hawsaf o ymateb yw defnyddio’r ffurflen ymateb ar-lein. Mae’n cynnwys yr opsiwn i gadw a pharhau â’ch ymateb os na allwch ei gwblhau mewn un tro.

Os na allwch ddefnyddio’r ffurflen ar-lein, e-bostiwch neu postiwch eich ymateb atom:

E-bostio i:

ivs.consult@dft.gov.uk

Ysgrifenwch at:

Tîm safonau cerbydau rhyngwladol
Yr Adran Drafnidiaeth
Great Minster House
33 Horseferry Road
Llundain, SW1P 4DR

Os anfonwch eich ymateb drwy e-bost neu’r post:

• atebwch y cwestiynau a ofynnir yn yr ymgynghoriad ac, os oes angen, darparu sylwadau a thystiolaeth bellach
• dywedwch wrthym a ydych chi’n ymateb fel unigolyn neu ar ran sefydliad

Os ydych chi’n ymateb ar ran sefydliad, mae angen i chi:

• egluro pwy mae’r sefydliad yn eu cynrychioli
• amlinellu sut y casglwyd barn yr aelodau (lle bo’n berthnasol)

Byddwch yn derbyn cydnabyddiaeth o dderbyniad os byddwch yn cyflwyno eich ymateb drwy e-bost. Gwiriwch eich ffolder sothach/sbam os na fyddwch yn derbyn hwn o fewn 15 munud i anfon eich e-bost. Os na chewch neges o dderbyniad, anfonwch e-bost at ivs.consult@dft.gov.uk gyda ‘neges o dderbyniad ar goll’ yn y llinell bwnc.

Beth sy’n digwydd nesaf

Byddwn yn cyhoeddi crynodeb o’r ymatebion ac ymateb y llywodraeth ar yr hafan ar gyfer yr ymgynghoriad hwn. Bydd copïau papur ar gael ar gais.

Rhestr lawn o gwestiynau

Mae’r rhestr hon o gwestiynau yn rhoi trosolwg o’r hyn yr ydym yn ei ofyn.

Amdanoch chi

Cwestiwn: Beth yw eich enw?

Cwestiwn: Beth yw eich cyfeiriad e-bost?

Cwestiwn: Ydych chi’n ymateb ar ran sefydliad?

Cwestiwn: Beth yw enw eich sefydliad?

Cwestiwn: Beth sy’n disgrifio eich sefydliad orau?

• academaidd
• busnes – gwneuthurwr cydrannau ôl-farchnad
• busnes – cyflenwr cydrannau ôl-farchnad
• busnes – atgyweirio a chynnal a chadw cerbydau sydd hefyd yn cynnal profion MOT
• busnes – atgyweirio a chynnal a chadw cerbydau nad yw’n cynnal profion MOT
• busnes – ail-fapio, tiwnio ac addasu cerbydau
• sefydliad sy’n canolbwyntio ar ddefnyddwyr
• grwpiau buddiant amgylcheddol
• llywodraeth
• grwpiau buddiant iechyd
• cyfreithiol
• cymdeithas fasnach
• perchennog neu weithredwr fflyd cerbydau
• gwneuthurwr cerbydau
• sefydliad arall

Cwestiwn: Faint o bobl mae eich ymateb yn eu cynrychioli?

Cwestiwn: Ydych chi’n berchen ar o leiaf un cerbyd modur ar hyn o bryd?

Cwestiwn: Os ydych, pa fath o gerbyd modur ydych chi’n berchen arno?

• bws
• car
• lori
• beic modur
• moped
• fan
• math arall o gerbyd modur

Cwestiwn: Ydych chi’n defnyddio o leiaf un cerbyd modur sy’n eiddo i rywun arall yn rheolaidd?

Cwestiwn: Os ydych, pa fath o gerbyd modur ydych chi’n ei ddefnyddio’n rheolaidd?

• bws
• car
• lori
• beic modur
• moped
• fan
• math arall o gerbyd modur

Cynnig

Cwestiwn: A ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â diwygio’r gyfraith bresennol fel y dylai pob cerbyd ffordd gynnal yr un safonau allyriadau drwy gydol ei oes, fel y’u cymhwyswyd pan gawsant eu hadeiladu a’u cofrestru gyntaf?

Cwestiwn: Os ydych chi’n anghytuno, pam ydych chi’n meddwl hyn?

Cwestiwn: A ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylid rheoleiddio cynnal a chadw gwael? Eglurwch pam eich bod chi’n meddwl hyn.

Cwestiwn: A ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylid rheoleiddio addasu cerbydau? Eglurwch pam eich bod chi’n meddwl hyn.

Cwestiwn: Pa rai o’r sefyllfaoedd esempt canlynol ydych chi’n meddwl y dylem eu cynnwys mewn deddfwriaeth wedi’i diweddaru?

• namau sydd y tu hwnt i reolaeth y perchennog a’r defnyddiwr mewn amgylchiadau diffiniedig
• cerbydau a ddygir i Brydain Fawr dros dro gan berson sy’n byw dramor (hyd at gyfanswm o 6 mis mewn 12 mis)
• cerbydau sy’n cael eu gyrru i gael dyfais rheoli allyriadau wedi’i gosod
• cerbydau sy’n cael eu gyrru i borthladd i’w hallforio
• cerbyd a ddefnyddir oddi ar y ffordd
• amgylchiadau eraill

Addasu cerbydau

Cwestiwn: A ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno, lle mae’n ffaith hysbys a phrofedig y bydd addasiad penodol bob amser yn arwain at lefelau anghyfreithlon o allyriadau, y dylid ystyried yr addasiad hwn yn anghyfreithlon? Eglurwch pam eich bod chi’n credu hyn.

Categorïau eraill o gerbydau

Cwestiwn: Pa rai o’r mathau canlynol o gerbydau ydych chi’n credu y dylai deddf wedi’i diweddaru sy’n rheoli allyriadau wrth eu defnyddio fod yn berthnasol iddynt? Eglurwch pam eich bod chi’n credu hyn.

• cerbydau teithwyr mawr a thrwm (categori M3) – bysiau a choetsys
• cerbydau nwyddau mawr a thrwm (categori N3) – lorïau
• cerbydau nwyddau canolig (categori N2) – faniau
• cerbydau teithwyr canolig (categori M2) – minibysiau
• cerbydau teithwyr bach (categori M1) – ceir a faniau bach
• cerbydau nwyddau bach (categori N1) – faniau
• cerbydau 2 neu 3 olwyn a beiciau pedair olwyn (categori L) – mopeds, sgwteri, beiciau modur, beiciau tair olwyn, a beiciau pedair olwyn

Amserlenni arfaethedig ar gyfer gweithredu

Cwestiwn: A ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylai fod cyfnod addasu o 6 mis?

• cytuno â 6 mis
• anghytuno â 6 mis, dylai’r ddeddf ddod i rym cyn gynted ag y caiff ei phasio
• anghytuno â 6 mis, dylai’r amser paratoi fod yn llai na hynny
• anghytuno â 6 mis, dylai’r amser paratoi fod yn fwy na hynny

Cwestiwn: Beth yw eich cyfnod dewisol a pham?

Sylwadau terfynol

Cwestiwn: Oes gennych unrhyw sylwadau eraill?

Y ffordd hawsaf o gyflwyno eich atebion yw defnyddio’r ffurflen ymateb ar-lein. Am ffyrdd eraill o gyflwyno eich atebion, gweler sut i ymateb.

Gwybodaeth bellach

Rhyddid gwybodaeth

Gall gwybodaeth a ddarperir mewn ymateb i’r ymgynghoriad hwn, gan gynnwys gwybodaeth bersonol, fod yn destun cyhoeddi neu ddatgelu yn unol â Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000 (FOIA) neu Reoliadau Gwybodaeth Amgylcheddol 2004.

Os ydych chi eisiau i wybodaeth a ddarparwch gael ei thrin yn gyfrinachol, byddwch yn ymwybodol, o dan y FOIA, fod cod ymarfer statudol y mae’n rhaid i awdurdodau cyhoeddus gydymffurfio ag ef ac sy’n ymdrin, ymhlith pethau eraill, â rhwymedigaethau cyfrinachedd.

Yn wyneb hyn, byddai’n ddefnyddiol pe gallech esbonio i ni pam eich bod chi’n ystyried bod y wybodaeth a ddarparwyd gennych yn gyfrinachol. Os byddwn yn derbyn cais i ddatgelu’r wybodaeth, byddwn yn ystyried eich esboniad yn llawn, ond ni allwn roi sicrwydd y gellir cynnal cyfrinachedd ym mhob amgylchiad. Ni fydd ymwadiad cyfrinachedd awtomatig a gynhyrchir gan eich system TG, ynddo’i hun, yn cael ei ystyried yn rhwymol ar yr adran.

Diogelu data

Mae eich ymateb i’r ymgynghoriad a’r prosesu data personol sy’n gysylltiedig ag ef yn angenrheidiol ar gyfer arfer ein swyddogaethau fel adran o’r llywodraeth. Yr Adran Drafnidiaeth, o dan gyfraith diogelu data, fydd y rheolwr ar gyfer y wybodaeth hon.

Caiff data personol a gesglir drwy’r ymgynghoriad hwn ei brosesu yn unol â’n hysbysiad preifatrwydd ar gyfer ffurflenni, arolygon ac ymgynghoriadau ar-lein.

Mae polisi preifatrwydd DfT yn cynnwys rhagor o wybodaeth am eich hawliau mewn perthynas â’ch data personol, sut i gwyno a sut i gysylltu â’r swyddog diogelu data.

Deallusrwydd artiffisial

Gellir defnyddio deallusrwydd artiffisial (AI) i ddadansoddi ymatebion i’r ymgynghoriad hwn. Lle mae’r ymgynghoriad yn gofyn am wybodaeth y gellir ei hadnabod yn uniongyrchol, fel eich enw neu fanylion cyswllt, bydd y rhain yn cael eu tynnu cyn eu prosesu ag offer AI.

1. Ohlwein S, Kappeler R, Kutlar Joss M, Kunzli N, Hoffmann B. ‘Effeithiau iechyd gronynnau uwch-fân: diweddariad o adolygiad llenyddiaeth systematig o dystiolaeth epidemiolegol.’ Cyfnodolyn Rhyngwladol Iechyd y Cyhoedd 2019: cyfrol 64, rhifyn 4, tudalennau 547 i 559 ↩ ↩² ↩³

2. Omid Ghaffarpasand, Karl Ropkins, David C.S. Beddows, Francis D. Pope, Canfod is-grwpiau o gerbydau sy’n allyrru lefelau uchel gan ddefnyddio systemau synhwyro allyriadau o bell, Science of the Total Environment, cyfrol 858, rhan 2, 2023, erthygl 159814, ISSN 0048-9697. ↩ ↩²

3. Briff tystiolaeth fewnol ansawdd aer a thrafnidiaeth DfT, 2024. ↩

4. Awdurdod Llundain Fwyaf (GLA) Llygredd aer ac anghydraddoldebau yn Llundain: diweddariad 2019 (PDF). ↩ ↩² ↩³

5. Asiantaeth Diogelwch Iechyd y DU (UKHSA) Adroddiad ar beryglon cemegol a gwenwynau: rhifyn 28. ↩