Mae'r Llywodraeth yn nodi'r camau nesaf ar Batentau Hanfodol Safonol
Cyhoeddwyd mesurau wedi'u targedu i wneud trwyddedu Batentau Hanfodol Safonol (SEP) yn fwy clir, yn fwy hygyrch ac yn fwy effeithlon.
Heddiw, mae’r llywodraeth wedi cyhoeddi ei hymateb i’w hymgynghoriad ar Batentau Hanfodol Safonol (SEPs)](https://www.gov.uk/government/consultations/consultation-on-standard-essential-patents-seps).
Mae hyn yn nodi pecyn o fesurau ymarferol a thargedig y bydd y llywodraeth yn gweithredu i wella tryloywder, gwneud datrys anghydfodau yn fwy effeithlon a chefnogi trafodaethau trwyddedu mwy gwybodus ar gyfer SEP.
Mae SEP yn batentau sy’n diogelu arloesiadau sy’n hanfodol i safonau technegol, gan alluogi cynhyrchion a gwasanaethau i gysylltu, cyfathrebu a gweithredu ar draws ffiniau. Maent yn sail i dechnolegau sy’n bwysig yn economaidd, gan gynnwys y rhai mewn ffonau clyfar, Wi-Fi, cerbydau cysylltiedig, technoleg feddygol a gweithgynhyrchu uwch. Mae eu pwysigrwydd yn mynd i dyfu wrth i SEP datganedig gynyddu ledled y byd, a safonau technegol newydd ddatblygu ar gyfer technolegau sy’n dod i’r amlwg fel 6G a deallusrwydd artiffisial.
Mae’r mesurau a nodir yn yr ymateb i’r ymgynghoriad yn canolbwyntio ar wneud yr ecosystem hon, sy’n dod yn fwy pwysig fyth, yn fwy clir ac yn fwy effeithlon i bob busnes llywio.
Bydd y llywodraeth yn bwrw ymlaen â mesurau wedi’u targedu i:
- wella’r broses o ddatrys anghydfodau SEP drwy gefnogi datrysiad mwy effeithlon ac ar gost is
- weithio gyda’r farnwriaeth i archwilio’r posibilrwydd o gyflwyno proses benderfynu gynnar FRAND (teg, rhesymol ac anwahaniaethol) sy’n gysylltiedig â’r llys, o fewn achosion llys presennol yn a Lloegr a Chymru
- bydd y llywodraeth yn datblygu canllawiau trwyddedu FRAND sy’n nodi sut y dylai partïon ymgysylltu â’r llwybr hwnnw, ac unrhyw wasanaeth barn FRAND dan arweiniad IPO; a
- bydd y llywodraeth yn cynnal galwad am dystiolaeth ynghylch dichonoldeb a dyluniad gwasanaeth barn FRAND gwirfoddol dan arweiniad yr IPO, er mwyn rhoi syniad cynnar i bartïon ynghylch os yw cynnig trwydded SEP arfaethedig o fewn yr ystod FRAND
- gwella mynediad at wybodaeth SEP
- bydd y llywodraeth yn datblygu llwybr gwirfoddol i ddeiliaid hawliau ddarparu gwybodaeth patentau sy’n ymwneud â safonau i’r IPO
- bydd hyn yn cynnwys gweithio gyda’r diwydiant i ddatblygu dull ymarferol sy’n ei wneud hi’n haws i fusnesau nodi SEP perthnasol
- gwella ymddygiad cyn cychwyn achos cyfreithiol
- bydd y llywodraeth yn cefnogi mwy o ymgysylltu adeiladol cyn i anghydfodau gyrraedd y llys, gan helpu partïon i ddeall ymddygiadau disgwyliedig, gan gynnwys cyfnewid gwybodaeth cyn-achosion mwy effeithiol, a chyfeirio fwy clir at wasanaethau datrys anghydfodau amgen presennol
- gwneud canllawiau trwyddedu ymarferol ar gael
- bydd y llywodraeth yn datblygu canllawiau ymarferol ar y cyd â’r diwydiant ar gyfer trafodaethau trwyddedu SEP a gynhelir mewn ewyllys da, yn enwedig i gefnogi busnesau sydd ag ychydig o brofiad o drwyddedu SEP
- cefnogi gwell asesiad o hanfodoldeb
- bydd y llywodraeth yn gweithio gyda’r diwydiant i wella tryloywder, gan annog gwybodaeth o ansawdd gwell am wasanaethau presennol, ac yn archwilio egwyddorion arfer gorau anorfodol ar gyfer asesiadau hanfodolrwydd ac adrodd
- ni wnaeth y dystiolaeth o’r ymgynghoriad sefydlu achos clir dros wasanaeth gwirio hanfodoldeb a redir gan yr IPO ar y cam hwn
- gwella cefnogaeth ehangach ac ymgysylltiad rhyngwladol
- bydd y llywodraeth yn gwella ymwybyddiaeth o opsiynau presennol ar gyfer datrys anghydfodau yn anffurfiol, yn ehangu Canolfan Adnoddau SEP yr IPO ac yn parhau â’i chyd-weithrediad rhyngwladol i helpu busnesau i lywio trwyddedu SEP ar draws marchnadoedd byd-eang
Mae amgylchedd trwyddedu SEP cytbwys ac effeithlon yn helpu busnesau i gael mynediad at y technolegau safonol sydd eu hangen arnynt, gan sicrhau ar yr un pryd bod arloeswyr yn cael elw teg ar ymchwil a datblygu. Mae hyn yn bwysig i sectorau mawr yn y DU sy’n dibynnu ar dechnolegau sy’n dibynnu ar SEP, gan gynnwys telathrebu, sy’n cyfrannu mwy na £40 biliwn y flwyddyn at y CMC. Bydd yr amgylchedd hwn yn dod yn fwy pwysig fyth wrth i safonau technegol newydd ddatblygu mewn meysydd fel deallusrwydd artiffisial, technoleg cwantwm, cysylltedd uwch a lled-ddargludyddion.
Drwy wneud trwyddedu SEP yn fwy clir, yn fwy tryloyw ac yn haws ei lywio, bydd y mesurau a nodir yn yr ymateb i’r ymgynghoriad yn helpu mwy o fusnesau i ddefnyddio technolegau safonol yn hyderus, ac yn cefnogi datrys anghydfodau SEP yn gynt ac yn fwy effeithlon. Maent hefyd yn cefnogi gwaith ehangach y llywodraeth i fanteisio ar botensial economaidd safonau digidol, ac yn cryfhau dylanwad y DU yn natblygiad safonau rhyngwladol sy’n helpu i lunio technolegau a marchnadoedd y dyfodol.
Mae ecosystem SEP tryloyw a rhagweladwy hefyd yn cefnogi mynediad parhaus i ystod eang o gynhyrchion a gwasanaethau cysylltiedig i ddefnyddwyr yn y DU, gan gefnogi busnesau i ddod â thechnolegau safonol i’r farchnad.
Ystyriodd y llywodraeth bryderon rhanddeiliaid yn ofalus o ran effaith, neu’r bygythiad o ddefnyddio, gorchmynion llys yn ystod trafodaethau trwyddedu SEP. Fodd bynnag, ni ddarparodd yr ymgynghoriad dystiolaeth ddigonol bod y fframwaith presennol yn atal mynediad i’r farchnad yn systematig, atal arloesedd, neu’n achosi i fusnesau dynnu cynhyrchion yn ôl o farchnad y DU. Ar y sail honno, nid yw’r llywodraeth yn ystyried bod camau pellach i gyfyngu ar argaeledd gorchmynion llys mewn anghydfodau SEP yn briodol ar hyn o bryd.
Gyda’i gilydd, roedd y dystiolaeth yn awgrymu mai pecyn o gamau gweithredu wedi’u targedu a’u cymesuro oedd y cam nesaf priodol. Felly, mae’r llywodraeth wedi penderfynu peidio â chyflwyno Llwybr Pennu Cyfraddau ar wahân na gwasanaeth gwirio hanfodoldeb ar y cam hwn. Yn hytrach, bydd yn canolbwyntio ar fesurau i wella tryloywder, cefnogi datrys anghydfodau yn gynharach a helpu pob busnes i lywio trwyddedu SEP yn fwy effeithiol.
Yn y tymor byr, bydd y Swyddfa Eiddo Deallusol yn dechrau asesiadau technegol pellach o ddichonoldeb a dyluniad gwasanaeth barn FRAND posibl. Fel rhan o’r gwaith hwn, bydd yn gwahodd tystiolaeth a barn gan fusnesau, cynghorwyr proffesiynol, academyddion a buddgyfranogwr.
Dywedodd Adam Williams, Prif Swyddog Gweithredol y Swyddfa Eiddo Deallusol:
Mae Patentau Hanfodol i Safonau yn sail i nifer cynyddol o’r technolegau y mae busnesau a defnyddwyr yn dibynnu arnynt bob dydd, o genedlaethau nesaf o gysylltedd symudol i dechnolegau gweithgynhyrchu ac meddygol uwch.
Mae’r mesurau hyn sydd wedi’u targedu yn ymwneud â chefnogi swyddogaeth ecosystem y SEP yn fwy effeithiol - gan waredu ar ffrithiant diangen, annog trafodaethau trwyddedu gwell a helpu busnesau i gael mynediad at dechnolegau safonol wrth sicrhau bod arloesedd yn cael ei wobrwyo.
Bydd gwella tryloywder a chefnogi datrys anghydfodau’n gynharach yn helpu i sicrhau bod ecosystem SEP y DU yn gweithio i fusnesau o bob maint, gan ddarparu amgylchedd mwy tryloyw a rhagweladwy sy’n cefnogi arloesedd a buddsoddiad yn y DU.
Bydd y llywodraeth yn parhau i ymgysylltu â rhanddeiliaid wrth i fesurau gael eu datblygu a’u gweithredu.
Nodiadau i olygyddion:
-
cynhaliwyd ymgynghoriad y llywodraeth ar SEP rhwng 15 Gorffennaf a 7 Hydref 2025. Derbyniwyd 93 o ymatebion gan fusnesau, sefydliadau cynrychioliadol, arbenigwyr cyfreithiol ac academaidd, ac eraill sydd â phrofiad uniongyrchol o drwyddedu SEP
-
roedd yr ymgynghoriad yn ceisio barn a thystiolaeth ynghylch os yw ecosystem trwyddedu SEP yn gweithio’n effeithlon i fusnesau yn y DU, yn enwedig mentrau bach a chanolig (SME). Gofynnodd os gallai diwygiadau sydd wedi’u targedu wella tryloywder o ran prisio a hanfodoldeb, annog cwblhau trafodaethau trwyddedu yn gynt, a chefnogi datrys anghydfodau yn gynt ac yn fwy effeithlon
-
roedd yr ymatebion yn cefnogi’r nodau hyn yn fras, er bod rhanddeiliaid wedi mynegi barnau gwahanol ynghylch graddfa’r materion a nodwyd, y datrysiadau mwyaf priodol, ac os oedd achos dros i ymyrraeth gan y llywodraeth
-
mae ymateb y llywodraeth i’r ymgynghoriad yn cadarnhau na fydd yn cyflwyno Trac Pennu Cyfraddau IPEC ar wahân, na chwaith gwasanaeth gwirio hanfodoldeb ar y cam hwn
-
mae FRAND yn sefyll am ‘teg, rhesymol ac anwahaniaethol’; yng nghyd-destun SEP (patentau hanfodol i safonau), mae’n cyfeirio at delerau trwyddedu y gall deiliaid SEP ymrwymo i’w cynnig pan gaiff eu technoleg â phatent ei hymgorffori mewn safon dechnegol
-
bydd galwad am dystiolaeth, gwaith dichonoldeb a gwaith dylunio yn dechrau nawr ar Wasanaeth Barn FRAND. Nid oes penderfyniad terfynol wedi’i wneud ynghylch os dylid sefydlu’r mesur hwn. Bydd yr IPO yn arwain y gwaith hwn a bydd yn dechrau cyn hir. Cyhoeddir yr alwad am dystiolaeth ar GOV.UK pan gaiff ei lansio
-
mae’r gwaith ar SEP yn cefnogi dull ehangach y llywodraeth o ymdrin â safonau digidol drwy helpu busnesau i gael mynediad at dechnolegau safonol a thrwyddedu’r rhain gyda mwy o eglurder a hyder. Mae hyn yn cyd-fynd â phapur polisi’r llywodraeth, Shaping Tomorrow: The UK’s Digital Standards Strategy 2026 to 2030. Mae’r papur hwn yn amlinellu sut y gall y DU fanteisio ar botensial economaidd safonau digidol a llywio’r heriau yn y blynyddoedd i ddod, gan helpu i atgyfnerthu ei safle fel arweinydd ers tro mewn byd modern sydd wedi’i gysylltu’n ddigidol
-
ym mis Gorffennaf 2024, lansiodd yr IPO [hwb adnoddau SEP] cyntaf y byd (https://www.gov.uk/government/collections/seps-resource-hub). Mae’r hwb yn gasgliad o ganllawiau a chyfeiriadau i helpu busnesau yn y DU i lywio ecosystem y SEP yn fwy hyderus. Mae’r mesurau a gyhoeddwyd yn yr ymateb i’r ymgynghoriad yn cynnwys ehangu’r hwb fel bod pob busnes yn gallu cael gafael ar wybodaeth ymarferol fwy clir a chymorth o ran trwyddedu SEP