Wskazówki

Status obywateli Unii Europejskiej w Wielkiej Brytanii: co należy wiedzieć

Informacje dla obywateli Unii Europejskiej zamieszkałych w Wielkiej Brytanii.

Znajdujące się na tej stronie informacje dotyczące statusu obywateli Unii Europejskiej (UE) (patrz przypis 1) oraz ich rodzin w Wielkiej Brytanii będą aktualizowane.

Podczas negocjacji dotyczących opuszczenia Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię rząd brytyjski zawarł porozumienie dotyczące praw obywateli UE. Porozumienie zagwarantuje pewną przyszłość milionom obywateli UE oraz ich rodzinom w Wielkiej Brytanii. Co najważniejsze, pozwoli im na pozostanie w Wielkiej Brytanii po opuszczeniu przez nią Unii Europejskiej 29 marca 2019 r. z zachowaniem dostępu do funduszy i usług publicznych.

Rząd brytyjski wyraził zgodę na to, aby obywatele Unii Europejskiej wraz z rodzinami przybyłym do Wielkiej Brytanii w okresie implementacji, czyli od 30 marca 2019 r. do 31 grudnia 2020 r., mogli pozostać w niej na tych samych warunkach. Pobyt dłuższy niż 3 miesiące będzie wymagać rejestracji

W chwili obecnej obywatele Unii Europejskiej nie muszą podejmować żadnych działań. Do czasu opuszczenia Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię status obywateli UE zamieszkałych na jej terenie nie ulegnie zmianie. Elektroniczną aktualizację informacji (w języku angielskim) można uzyskać po zarejestrowaniu się na stronie internetowej

Przypis 1: Prowadzimy rozmowy z Norwegią, Islandią, Liechtensteinem i Szwajcarią na temat zabezpieczenia praw obywateli tych państw mieszkających w Wielkiej Brytanii oraz Brytyjczyków mieszkających w tych państwach. Ponieważ prawa obywateli brytyjskich i irlandzkich do zamieszkania w obydwu państwach zagwarantowane są Ustawą z 1949 r. o Irlandii (Ireland Act 1949), obywatele Irlandii nie będą musieli ubiegać się o status osoby osiedlonej ani rejestrować się. Szczegółowe informacje dla obywateli Wielkiej Brytanii podróżujących i zamieszkałych na terenie Europy dostępne są na stronie internetowej

Umowa dotycząca praw obywateli Unii Europejskiej oraz ich rodzin

Umowa dotycząca praw obywateli Unii Europejskiej oraz ich rodzin stanowi:

  • Osoby, które do 31 grudnia 2020 r. będą nieprzerwanie i legalnie przebywać na terenie Wielkiej Brytanii przez okres 5 lat będą mogły ubiegać się o pobyt stały, uzyskując „status osoby osiedlonej”. Oznacza to, że będą mieć prawo do zamieszkania z dostępem do funduszy i świadczeń publicznych oraz ubiegania się o obywatelstwo brytyjskie.
  • Osoby, które przybędą do Wielkiej Brytanii przed 31 grudnia 2020 r., ale które do tego czasu nie będą nieprzerwanie i legalnie zamieszkiwać na jej terenie przez okres 5 lat, po opuszczeniu Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię będą mogły złożyć wniosek o prawo do pozostania do upływu 5-letniego okresu progowego. Będą wtedy mogły ubiegać się o status osoby osiedlonej.
  • Członkowie rodzin obywateli Unii Europejskiej zamieszkali na terenie Wielkiej Brytanii oraz ci, którzy dołączą do nich przed 31 grudnia 2020 r. również będą mogli ubiegać się o status osoby osiedlonej, zwykle po 5 latach pobytu.
  • Członkowie najbliższej rodziny (małżonkowie, partnerzy bez związku małżeńskiego lub pozostający w związkach cywilnych oraz dzieci, wnuki, rodzice i dziadkowie pozostający na utrzymaniu) będą mogli dołączyć do obywateli Unii Europejskiej po jej opuszczeniu przez Wielką Brytanię, jeśli będą pozostawać w takim związku 31 grudnia 2020 r.

Obywatele Unii Europejskiej posiadający status osoby osiedlonej lub zezwolenie na pobyt tymczasowy będą mieć niezmieniony dostęp do opieki zdrowotnej, emerytur oraz pozostałych świadczeń w Wielkiej Brytanii.

Szczegółowe informacje na temat porozumienia zawartego pomiędzy Wielką Brytanią i Unią Europejską odnośnie praw obywateli są dostępne w łącznym raporcie

Patrz analiza przypadków, która demonstruje w jaki sposób opuszczenie przez Wielką Brytanię Unii Europejskiej wpłynie na status indywidualnych obywateli UE zamieszkałych na terenie Wielkiej Brytanii.

EU citizens' rights flowchart (Polish)

Ocena wniosków o status osoby osiedlonej

O status osoby osiedlonej będą mogli ubiegać się obywatele państw Unii Europejskieji członkowie ich rodzin. Uzgodniono, że warunki uzyskania statusu osoby osiedlonej w Wielkiej Brytanii przez obywateli UE oraz członków ich rodzin będą takie same lub korzystniejsze niż istniejące obecnie w ramach Dyrektywy w sprawie prawa do swobodnego przemieszczania się W większości przypadków wymagany będzie 5-letni nieprzerwany pobyt w Wielkiej Brytanii.

Osoby, które spełnią kryteria i złożą ważny wniosek, uzyskają status z wyjątkiem następujących przypadków:

  • nie mieszkały w Wielkiej Brytanii przed 31 grudnia 2020 r. (patrz przypis 2)
  • uzyskały odpowiedź odmowną ze względu na wcześniejsze wyroki skazujące za poważne przestępstwa lub ze względów bezpieczeństwa.

Umowa wystąpienia stanie się częścią prawa brytyjskiego, w związku z czym brytyjskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (Home Office) nie będzie mogło odrzucić wniosku z powodu nieuwzględnionego w umowie.

Szczegółowe informacje dotyczące proponowanych procedur ubiegania się o status osoby osiedlonej są dostępne (w języku angielskim) na stronie internetowej

Przypis 2: Osoby będące członkami najbliższej rodziny obywatela UE zamieszkałego na terenie Wielkiej Brytanii, które mieszkały poza jej terenem, kiedy Wielka Brytania opuściła Unię Europejską.

Składanie wniosków o status osoby osiedlonej

Obywatele UE oraz członkowie ich rodzin zamieszkali na terenie Wielkiej Brytanii będą musieli uzyskać dokument potwierdzający ich status. Uzyskanie statusu będzie stanowić potwierdzenie (na przykład dla pracodawców lub usługodawców publicznych), że posiadają oni pozwolenie na dalszy pobyt i pracę na terenie Wielkiej Brytanii.

Opłata za złożenie wniosku nie będzie przekraczać wysokości opłat pobieranych od obywateli brytyjskich za brytyjski paszport. Osoby posiadające ważny dokument potwierdzający prawo stałego pobytu będą mogły złożyć wniosek bezpłatnie.

Proces składania wniosków będzie na tyle uproszczony, szybki i przyjazny użytkownikowi, na ile to możliwe. Aby zredukować ilość wymaganych dokumentów, zostaną w nim wykorzystane dane posiadane obecnie przez administrację państwową. Na przykład dokumentacja Brytyjskiego Urzędu Celno-Skarbowego (HMRC) wykaże historię zatrudnienia danej osoby na terenie Wielkiej Brytanii.

Obywatele UE ubiegający się o ten status będą musieli:

  • przedstawić dokument tożsamości wraz z aktualnym zdjęciem w celu potwierdzenia tożsamości i narodowości
  • zgłosić wszelkie wyroki za popełnione przestępstwa

Nie będą musieli:

  • rozliczać się z każdej podróży poza teren Wielkiej Brytanii
  • przedstawiać dowodów na posiadanie rozszerzonego ubezpieczenia na wypadek choroby (patrz przypis 3 poniżej)
  • mieć pobieranych odcisków palców.

Elektroniczny formularz wniosku zostanie najprawdopodobniej udostępniony pod koniec 2018 r. Elektroniczną aktualizację informacji (w języku angielskim) można uzyskać po zarejestrowaniu się na stronie internetowej

Brytyjskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych będzie służyć pomocą, aby zapobiegać odrzuceniu wniosku z powodu prostych błędów lub przeoczeń. W razie drobnych przeoczeń będzie kontaktować się z daną osobą, udzielając pomocy w ich skorygowaniu. W razie konieczności dostarczenia dodatkowych dowodów informacje na ten temat będą przekazywane przed podjęciem decyzji.

Aby zapewnić odpowiednią ilość czasu na złożenie wniosków, okres, w którym możliwe będzie ich składanie będzie trwać do 30 czerwca 2021 r. W tym okresie prawa obywateli UE będą chronione na terenie Wielkiej Brytanii. Osoby, które złożą wniosek w ramach obowiązującego programu, ale nie uzyskają odpowiedzi przed upływem tego okresu, będą mogły pozostać na terenie Wielkiej Brytanii do podjęcia decyzji w ich sprawie.

Przypis 3: W niektórych sytuacjach rozszerzone ubezpieczenie zdrowotne jest nadal wymagane dla potrzeb korzystania z systemu opieki zdrowotnej w Wielkiej Brytanii, nie będzie już jednak traktowane jako wymóg uzyskania statusu osoby osiedlonej.

Prawo do stałej rezydentury zgodnie z prawem Unii Europejskiej

Do końca członkostwa Wielkiej Brytanii w Unii Europejskiej nie będzie potrzeby ubiegania się o dokument potwierdzający prawo do zamieszkania na jej terenie, chyba że dana osoba:

Dokument dotyczący rezydentury stałej stanowi potwierdzenie uprawnień posiadanych na mocy prawa europejskiego. W przyszłości prawo Unii Europejskiej nie będzie mieć zastosowania, a migracja i status obywateli UE będą podlegać prawodawstwu Wielkiej Brytanii.

Zamiana na dokument potwierdzający status osoby osiedlonej będzie prostym procesem niepodlegającym opłatom, a prawo do stałego pobytu nie będzie poddawane ponownej ocenie.

Konieczne będzie:

  • przedstawienie dokumentu tożsamości wraz z aktualnym zdjęciem w celu potwierdzenia tożsamości i narodowości
  • potwierdzenie zamieszkania na terenie Wielkiej Brytanii
  • zgłoszenie wszelkich wyroków za popełnione przestępstwa

W celu uzyskania elektronicznej aktualizacji informacji (w języku angielskim), od kiedy będzie można ubiegać się o pozostanie na terenie Wielkiej Brytanii na mocy nowego statusu osoby osiedlonej oraz jakie działania trzeba będzie podjąć w tym zakresie, należy zarejestrować się na stronie internetowej

Prawo stałego pobytu

Opuszczenie Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię nie będzie mieć wpływu naposiadane prawo stałego pobytu.

Po uruchomieniu programu ubiegania się o status osoby osiedlonej zamiana posiadanego pozwolenia na dokument potwierdzający status osoby osiedlonej będzie prostym procesem niepodlegającym opłatom dla osób, które zechcą skorzystać z umowy wystąpienia. Prawo do stałego pobytu nie będzie poddawane ponownej ocenie.

Wymagane będzie:

  • przedstawienie dokumentu tożsamości wraz z aktualnym zdjęciem w celu potwierdzenia tożsamości i narodowości
  • potwierdzenie zamieszkania na terenie Wielkiej Brytanii
  • zgłoszenie wszelkich wyroków za popełnione przestępstwa

Osoby pragnące uzyskać aktualny dokument potwierdzający prawo stałego pobytu mogą ubiegać się o biometryczne zezwolenie na pobyt stały

Pracodawcy brytyjscy oraz pracownicy będący obywatelami Unii Europejskiej

Obywatele UE pracujący na terenie Wielkiej Brytanii oraz firmy brytyjskie zatrudniające obywateli UE nie muszą podejmować obecnie żadnych działań.

Ścisła współpraca z firmami oraz różnymi organizacjami ma na celu ustalenie, jaki wpływ wywrą na nie wspomniane zmiany.

W lipcu 2017 r. rząd zlecił niezależnej Komisji Doradczej ds. Migracji (ang. Migration Advisory Committee - MAC) zebranie dowodów na rodzaje migracji UE oraz jej rolę w szerszej gospodarce przed opuszczeniem Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię. Komisję poproszono o przedstawienie raportu do września 2018 r. Zawarte w nim materiały pozwolą na opracowanie przyszłego systemu imigracyjnego. 27 marca 2018 r. komisja MAC opublikowała sprawozdanie okresowe.

Published 7 kwiecień 2017
Last updated 14 maj 2018 + show all updates
  1. French, German, Italian, Lithuanian, Polish, Portuguese, Romanian and Spanish translations updated.
  2. Guidance updated following agreement on implementation period.
  3. French, German, Italian, Lithuanian, Polish, Portuguese, Romanian and Spanish translations updated.
  4. Guidance updated following agreement on implementation period.
  5. Added link to news story "plans outlined to extend 'settled status' deal to citizens from Iceland, Liechtenstein and Norway".
  6. French, German, Italian, Lithuanian, Polish, Portuguese, Romanian and Spanish translations added.
  7. Guidance updated following agreement with the EU on citizens' rights.
  8. Guidance updated: agreement reached on EU on citizens’ rights in the UK.
  9. New information about application processes added.
  10. French, German, Italian, Lithuanian, Polish, Portuguese, Romanian and Spanish translations added.
  11. Information added about the UK government’s offer for EU citizens and their families.
  12. First published.