Gorfodi technolegau diogelwch cerbydau mewn cymeradwyaeth math Prydain Fawr
Diweddarwyd 4 Awst 2026
Rhagair
Fel Gweinidog dros Ffyrdd a Bysiau, rwy’n ymwybodol iawn o’r cyfrifoldeb dwys sydd gennym i amddiffyn pawb sy’n defnyddio ein ffyrdd. Mae pob bywyd a gollir neu a newidir gan wrthdrawiad ffordd yn drasiedi i deuluoedd, cymunedau a’n cenedl. Er bod y Deyrnas Unedig wedi ei chydnabod ers tro am ei record diogelwch ffyrdd gref, mae cynnydd o ran lleihau marwolaethau ac anafiadau difrifol wedi arafu yn ystod y blynyddoedd diwethaf. Gyda dros 1,600 o fywydau wedi’u colli a 28,000 o bobl wedi’u hanafu’n ddifrifol ar ein ffyrdd yn 2024 yn unig, mae angen gweithredu ymhellach.
Mae’r llywodraeth hon wedi ymrwymo i wneud ein ffyrdd yn fwy diogel i bawb: gyrwyr, teithwyr, cerddwyr, beicwyr modur, beicwyr a phawb sy’n rhannu ein strydoedd. Mae datblygiadau mewn technoleg diogelwch cerbydau yn cynnig cyfle sylweddol inni atal gwrthdrawiadau, lleihau anafusion ac amddiffyn y defnyddwyr ffyrdd mwyaf agored i niwed. Drwy orfodi’r nodweddion diogelwch profedig diweddaraf mewn cerbydau newydd, gallwn helpu sicrhau bod manteision technoleg arloesol yn cael eu gwireddu ym Mhrydain Fawr, gan gefnogi nid yn unig diogelwch y cyhoedd ond hefyd twf a chystadleurwydd parhaus ein sector modurol.
Mae’r ymgynghoriad hwn yn nodi ein cynnig i’w gwneud yn ofynnol i wneuthurwyr sy’n ceisio cymeradwyaeth math Prydain Fawr ar gyfer cerbydau a gynhyrchir yn dorfol eu cyfarparu â chyfres o nodweddion diogelwch. Mae’r mesurau hyn wedi’u cynllunio i alinio safonau diogelwch ledled y Deyrnas Unedig, lleihau beichiau masnach a chysoni ein rheoliadau â rheoliadau’r UE a’r farchnad ryngwladol ehangach. Wrth wneud hynny, ein nod yw darparu eglurder i wneuthurwyr a defnyddwyr fel ei gilydd, osgoi costau diangen a sicrhau nad yw gyrwyr Prydain Fawr y tu ôl i arferion wrth i safonau diogelwch cerbydau esblygu’n fyd-eang.
Rwy’n cydnabod pwysigrwydd cael hyn yn iawn. Dyna pham rwy’n ceisio barn gan bob rhanddeiliad: y diwydiant, sefydliadau diogelwch ffyrdd a’r cyhoedd, ar effeithiau a gweithrediad y cynigion hyn. Bydd eich adborth yn hanfodol wrth lunio’r dull terfynol, gan sicrhau bod ein rheoliadau’n effeithiol, yn gymesur ac yn darparu’r budd mwyaf posibl i ddefnyddwyr ffyrdd.
Gyda’n gilydd, gallwn gymryd cam pendant tuag at gerbydau mwy diogel a ffyrdd mwy diogel i bawb, gan achub bywydau a chefnogi diwydiant modurol modern ac arloesol yn y Deyrnas Unedig.
Simon Lightwood AS
Gweinidog dros Ffyrdd a Bysiau
Cyflwyniad
Mae’r ymgynghoriad hwn yn ceisio barn ar ein cynnig i’w gwneud yn ofynnol i wneuthurwyr sy’n ceisio cymeradwyaeth math Prydain Fawr ar gyfer cerbydau a gynhyrchir mewn niferoedd anghyfyngedig eu cyfarparu â chyfres o dechnolegau diogelwch.
Mae’r newidiadau hyn yn angenrheidiol er mwyn:
- gwella diogelwch cerbydau, lleihau nifer y gwrthdrawiadau cerbydau a gwella canlyniadau anafusion ar ffyrdd Prydain Fawr
- dod â safonau diogelwch yn agosach at ei gilydd ledled y Deyrnas Unedig (rhwng Prydain Fawr a Gogledd Iwerddon), gan osgoi gwahanol fanylebau cerbydau a’u goblygiadau cost cysylltiedig i ddefnyddwyr y Deyrnas Unedig
- lleihau beichiau masnach drwy gysoni gofynion technegol ar gyfer mesurau diogelwch â rhai’r Undeb Ewropeaidd (UE) a’r farchnad ryngwladol ehangach
- cyfrannu at dwf economaidd y Deyrnas Unedig drwy gefnogi’r sector modurol, lleihau costau economaidd gwrthdrawiadau ffordd ac annog busnesau modurol y Deyrnas Unedig i barhau i fod yn arloesol
O dan y cynnig hwn, rydym yn bwriadu:
- cyflwyno gosod gorfodol 18 o dechnolegau diogelwch ar gyfer categorïau penodol o gerbydau a gynhyrchir mewn cyfresi anghyfyngedig o dan gynllun cymeradwyo math Prydain Fawr
- amlinellu’r trefniadau trosiannol ar gyfer mathau newydd o gerbydau a’u cofrestriadau
- casglu barn ar ofynion a allai fod yn angenrheidiol i sicrhau bod y technolegau diogelwch yn cael eu cadw a’u cynnal yn dilyn cymeradwyaeth math a chofrestru
Nid ydym yn bwriadu gorfodi’r technolegau hyn ar gyfer cerbydau sydd wedi’u cymeradwyo i’r cynlluniau cymeradwyo canolig, bach nac unigol ar hyn o bryd, nac ar gyfer cerbydau at ddiben arbennig (SPVs). Bydd busnesau sydd wedi’u dosbarthu fel micro-fentrau a mentrau bach, yn ogystal â chwmnïau canolig eu maint sy’n cynhyrchu llai o gerbydau, wedi’u heithrio o’r cynnig hwn. Mae’r cwmnïau hyn fel arfer yn defnyddio cynlluniau cymeradwyo math cerbydau canolig, bach neu unigol Prydain Fawr, sy’n darparu llwybr cymeradwyo sy’n fwy priodol ar gyfer cerbydau a gynhyrchir mewn niferoedd llai.
Rydym hefyd yn cynnig amrywio’r dyddiadau cychwyn ar gyfer gosod gorfodol y technolegau diogelwch ar gyfer mathau newydd a chofrestriadau newydd er mwyn rhoi amser i wneuthurwyr addasu eu prosesau ar gyfer cydymffurfio.
Cefndir
Mae’r llywodraeth wedi ymrwymo i wella diogelwch ffyrdd a lleihau nifer y rhai sy’n cael eu lladd neu eu hanafu’n ddifrifol ar ffyrdd y Deyrnas Unedig. Gyda swm traffig cynyddol a dros 1,600 o farwolaethau ochr yn ochr â 28,000 o anafiadau difrifol a gofnodwyd yn 2024, mae’n bwysig ystyried mesurau newydd ar gyfer gwella diogelwch ar y ffyrdd. Mae amddiffyn teithwyr cerbydau a defnyddwyr ffyrdd sy’n agored i niwed fel cerddwyr, beicwyr, beicwyr modur, marchogion ceffylau, a defnyddwyr sgwteri symudedd a chadeiriau olwyn yn hanfodol. Gellir cyflawni hyn drwy wella nodweddion diogelwch cerbydau drwy gyflwyno technolegau diogelwch o fewn rheoliadau Prydain Fawr.
Er bod gan Brydain Fawr un o’r cofnodion diogelwch ffyrdd gorau yn fyd-eang, a briodolir i ddeddfwriaeth, gorfodi ac addysg effeithiol, mae cynnydd o ran lleihau nifer yr unigolion sy’n cael eu lladd neu eu hanafu’n ddifrifol wedi arafu ers 2010. Yn 2024, gostyngodd cyfanswm yr anafusion ffyrdd o bob difrifoldeb 4% o 2023, ond arhosodd nifer y rhai a laddwyd neu a anafwyd yn ddifrifol yn gymharol ddigyfnewid. Roedd teithwyr ceir yn cyfrif am 43% o farwolaethau ffyrdd a 55% o’r holl anafusion, gyda’r rhan fwyaf o wrthdrawiadau’n cynnwys o leiaf un car.
Bob blwyddyn, mae nifer o deuluoedd yn cael eu heffeithio gan wrthdrawiadau ffordd, ac mae cost economaidd y marwolaethau a’r anafiadau hyn yn parhau i godi, gan amcangyfrif ei bod dros £40 biliwn y flwyddyn. Mae dadansoddiad o ystadegau gwrthdrawiadau yn dangos mai cyflymder ac ymddygiad amhriodol, a diffyg canolbwyntio yw’r prif ffactorau sy’n cyfrannu at anafusion a adroddir amdanynt ar ffyrdd Prydain Fawr. Nod ymyrraeth y llywodraeth yw mynd i’r afael â’r problemau hyn a lleihau anafusion ffyrdd trwy weithredu technolegau diogelwch gwell.
Diben yr ymgynghoriad
Yn 2019, cytunodd yr UE ar welliannau i’w Rheoliad Diogelwch Cyffredinol presennol (a adnabyddir fel GSR2), gan orfodi nodweddion diogelwch ychwanegol ar gyfer cerbydau newydd (gan gynnwys ceir, faniau, bysiau a lorïau) a werthir o fewn yr UE.
Amcan y rheoliad GSR2 hwn yw gwella diogelwch ffyrdd i deithwyr cerbydau a defnyddwyr ffyrdd sy’n agored i niwed. Er bod y Deyrnas Unedig wedi cymryd rhan yn natblygiad y rheoliad hwn, nid yw gosod y nodweddion diogelwch hyn yn orfodol ym Mhrydain Fawr, gan i’r rheoliad gael ei weithredu ar ôl i’r Deyrnas Unedig ymadael â’r UE. Fodd bynnag, mae’r nodweddion diogelwch hyn yn orfodol yng Ngogledd Iwerddon o dan Fframwaith Windsor.
Mae gorfodi gosod y nodweddion diogelwch hyn ar gerbydau a werthir yn yr UE a Gogledd Iwerddon o fis Gorffennaf 2022 wedi arwain at ofynion diogelwch gwahanol rhwng Prydain Fawr a Gogledd Iwerddon. Er nad yw’n glir i ba raddau y bydd gwneuthurwyr yn cynnig cerbydau gwahanol ym Mhrydain Fawr o’i gymharu â’r UE/GI, mae risg y gallai camaliniad hirfaith o ofynion diogelwch a manylebau cerbydau amrywiol ar draws y Deyrnas Unedig greu ansicrwydd i wneuthurwyr a delwriaethau cerbydau, a allai arwain at gostau uwch. Efallai y bydd defnyddwyr ym Mhrydain Fawr yn talu mwy am dechnolegau a ddarperir heb unrhyw gost ychwanegol yn yr UE a Gogledd Iwerddon. Felly mae’r llywodraeth yn cynnig diweddaru rheoliadau Prydain Fawr i wella aliniad gofynion technegol ar gyfer diogelwch cerbydau ledled y Deyrnas Unedig.
Bydd gwell aliniad o safonau diogelwch rhwng Prydain Fawr a Gogledd Iwerddon yn cefnogi gwneuthurwyr i ‘nodi cerbydau’ fel rhai sydd wedi’u cymeradwyo i gynlluniau Prydain Fawr a’r UE, gan ganiatáu i gerbydau gael eu gwerthu ledled y Deyrnas Unedig heb unrhyw gyfyngiadau ychwanegol.
Mae’r llywodraeth yn credu mai gorfodi gwneuthurwyr i ymgorffori technoleg ddiogelwch brofedig yn eu cerbydau yw’r ffordd fwyaf effeithiol o sicrhau bod prynwyr cerbydau newydd yn cael y dechnoleg ddiogelwch ddiweddaraf. Mae astudiaeth a gomisiynwyd gan yr Adran Drafnidiaeth, sy’n gwerthuso costau a manteision gofyn am hyd at 19 o dechnolegau diogelwch newydd, yn canfod y gallai technolegau diogelwch cerbydau GSR2 gynnig amddiffyniad gwell i deithwyr, cerddwyr a beicwyr ledled y Deyrnas Unedig. Dros gyfnod o 15 mlynedd, mae gan y technolegau hyn y potensial i atal mwy na 758,000 o wrthdrawiadau a 65,000 o anafusion. Er mwyn gwneud y mwyaf o’r manteision posibl hyn a sicrhau cysondeb mewn safonau diogelwch ledled y Deyrnas Unedig, rydym yn cynnig diwygio cynllun cymeradwyo math Prydain Fawr a rheoliadau cerbydau eraill i orfodi bod cerbydau a gynhyrchir mewn niferoedd anghyfyngedig yn cael eu cyfarparu â’r technolegau diogelwch cerbydau a bennir yn y cynnig hwn.
Mae cynllun cymeradwyo math Prydain Fawr yn berthnasol i wneuthurwyr sy’n bwriadu marchnata neu gofrestru cerbydau a chydrannau cyfan ym Mhrydain Fawr. Mae’r cynllun yn seiliedig ar ddeddfwriaeth yr UE gan iddi gael ei chymathu yn gyfraith y Deyrnas Unedig yn dilyn ymadael â’r UE. Ar hyn o bryd, dim ond ar gyfer cerbydau modur a threlars yng nghategorïau cerbydau M, N ac O, a systemau a chydrannau cerbydau sy’n ymwneud â’r categorïau hyn, y mae cynllun cymeradwyo math Prydain Fawr yn berthnasol.
Mae’r llywodraeth yn cynnig gorfodi 18 o’r 19 technoleg diogelwch GSR2 ar gyfer gwneuthurwyr sy’n ceisio cymeradwyaeth math Prydain Fawr ar gyfer cerbydau a gynhyrchir yn dorfol. Mae un dechnoleg ychwanegol, sef hwyluso gosod dyfais atal oherwydd alcohol (AIIF), lle mae angen gwneud mwy o waith cyn gwneud penderfyniad ynghylch a ddylid bwrw ymlaen. Mae’r gofynion cymeradwyo math perthnasol ar gyfer Prydain Fawr wedi’u nodi yn:
- Rheoliad a gymathwyd (EU) 2018/858 - y Rheoliad a gymathwyd (EU) 2018/858 yw’r fersiwn o Reoliad yr UE a gafodd ei ymgorffori yng nghyfraith Prydain Fawr (GB) ar ôl Brexit, gan ffurfio’r sail ar gyfer cynllun cymeradwyo math Prydain Fawr ar gyfer cerbydau
- Rheoliad Gweithredu’r Comisiwn (EU) 2020/683
- Rheoliad a gymathwyd (EC) Rhif 661/2009 sy’n ymdrin â diogelwch cyffredinol
Byddai gwelliannau’n cael eu gwneud i’r rheoliadau hyn drwy offeryn statudol i ymgorffori’r technolegau diogelwch.
Mae’r ymgynghoriad hwn yn ceisio mewnbwn ar effeithiau posibl y mesurau hyn. Mae adborth yn hanfodol i sicrhau effeithiolrwydd yr ymyriadau a’u haliniad ag amcanion diogelwch. Mae’r adran yn gwahodd barn a gwybodaeth ynghylch effaith y mesurau arfaethedig.
Technolegau diogelwch cerbydau
Mae lleihau nifer a difrifoldeb anafiadau sy’n deillio o wrthdrawiadau ffordd yn golygu gweithredu amrywiol fesurau, gan gynnwys datblygiadau mewn technolegau diogelwch cerbydau. Mae gwelliannau mewn diogelwch cerbydau yn chwarae rhan hanfodol wrth leihau marwolaethau ac anafiadau ar ffyrdd y Deyrnas Unedig.
Mae gwallau dynol, fel gyrru heb ganolbwyntio a chyflymder gormodol, yn parhau i gyfrannu at wrthdrawiadau traffig ffyrdd. Mae technolegau diogelwch cerbydau mewn sefyllfa dda i wella diogelwch ffyrdd a lleihau nifer y gwrthdrawiadau traffig drwy gynnig cymorth i yrwyr a mynd i’r afael ag achosion cyffredin gwallau dynol. Mae’r technolegau hyn yn cynnwys:
- mesurau diogelwch gweithredol sydd wedi’u hanelu at atal gwrthdrawiadau, megis systemau brecio brys uwch sy’n gallu canfod cerbydau, cerddwyr a beicwyr, cadw mewn lôn mewn argyfwng, cymorth cyflymder deallus sy’n canfod terfynau cyflymder a systemau ar gyfer monitro cysgadrwydd gyrwyr a diffyg canolbwyntio
- mesurau diogelwch goddefol gyda’r bwriad o leihau difrifoldeb anafiadau mewn gwrthdrawiadau, gan gynnwys strwythurau corff atgyfnerthol ar gyfer gwrthdrawiadau blaen lled llawn a pholyn i’r ochr, ynghyd â gweithdrefnau profi effaith gwell ar gyfer gwrthdrawiadau blaen ar ongl a diogelu cerddwyr
- systemau gwybodaeth i yrwyr megis canfod defnyddwyr ffyrdd agored i niwed o amgylch cerbydau a golwg well i yrwyr cerbydau mwy
Mae integreiddio systemau diogelwch gweithredol a goddefol yn helpu mynd i’r afael â ffactorau cyffredin mewn gwrthdrawiadau traffig ffyrdd, fel diffyg canolbwyntio, blinder a chamgymeriadau gyrwyr ac yn anelu at wneud ffyrdd yn fwy diogel i bob defnyddiwr.
Technolegau dan ystyriaeth
I gydnabod y datblygiadau hyn a’r rôl hanfodol mae technoleg yn ei chwarae wrth drawsnewid diogelwch ffyrdd, mae’r llywodraeth yn ystyried cyflwyno cyfres o nodweddion diogelwch uwch yn orfodol ar draws ystod o gategorïau cerbydau. Nod y mentrau hyn yw sicrhau bod manteision arloesedd yn cael eu gwireddu’n eang, gan amddiffyn modurwyr a defnyddwyr ffyrdd sy’n agored i niwed fel ei gilydd.
Mae ystod o dechnolegau penodol yn cael eu hystyried i’w cynnwys mewn dyluniadau cerbydau yn y dyfodol. Mae’r rhain yn cwmpasu gwelliannau i systemau diogelwch presennol fel amddiffyn cerddwyr, mabwysiadu atebion cwbl newydd fel signal stopio brys a phrofion newydd sy’n cwmpasu gwrthdrawiadau blaen lled llawn, gyda’r bwriad o godi’r safon diogelwch sylfaenol ar gyfer pob cerbyd ar ffyrdd y Deyrnas Unedig. Mae Tabl 1 yn crynhoi’r 18 technoleg diogelwch sy’n cael eu hystyried ar gyfer eu gweithredu’n orfodol yng nghynllun cymeradwyo math cerbydau Prydain Fawr.
Disgwylir i weithredu’r technolegau hyn wella’r amddiffyniad i deithwyr cerbydau a defnyddwyr ffyrdd sy’n agored i niwed yn sylweddol yn ystod gwrthdrawiadau. Gall technolegau fel cymorth cyflymder deallus (ISA), systemau cadw mewn lôn mewn argyfwng, monitro cysgadrwydd a lefel canolbwyntio gyrwyr, a systemau canfod diffyg canolbwyntio a bacio leihau nifer yr anafusion a thagfeydd ffyrdd yn sylweddol trwy atal gwrthdrawiadau. Yn ogystal, mae lleihau cyflymder cerbydau nid yn unig yn lleihau tebygolrwydd a difrifoldeb gwrthdrawiadau ond hefyd yn gwella effeithiolrwydd technolegau eraill, gan gynnwys systemau brecio brys uwch.
Rhagwelir hefyd y bydd mabwysiadu’r technolegau diogelwch hyn yn arwain at effeithiau cadarnhaol ar yr amgylchedd. Gall technolegau fel monitro pwysedd teiars gyfrannu at leihau allyriadau CO2. Gall ISA arwain at arbedion tanwydd, llai o allyriadau a gwell ansawdd aer ac mae gan atal gwrthdrawiadau’r potensial i leihau gwastraff o sgrapio cerbydau sydd wedi’u difrodi.
Tabl 1: Y 18 technoleg diogelwch sy’n cael eu hystyried i’w gweithredu’n orfodol yng nghynllun cymeradwyo math cerbydau Prydain Fawr ar gyfer categorïau cerbydau M1 (ceir teithwyr), M2 ac M3 (bysiau a choetsys), N1 (faniau), N2 ac N3 (tryciau) ac O2 ac O3 (trelars)
| Technoleg | Disgrifiad | Gofyniad technegol a chategorïau cerbydau perthnasol |
|---|---|---|
| Rhybudd diffyg canolbwyntio uwch (ADW) | Technoleg cymorth gyrwyr sy’n rhybuddio’r gyrrwr pan ganfyddir diffyg canolbwyntio gweledol naill ai oherwydd blinder neu oherwydd rhyw weithgaredd sy’n cystadlu am sylw gweledol gyrrwr gan gynnwys defnydd amhriodol o ddyfeisiau ffôn clyfar. Ar ôl canfod diffyg canolbwyntio gan yrrwr, mae’r gyrrwr yn derbyn rhybudd i ailddechrau gyrru sylwgar arferol, a allai arwain at ostyngiad yn y risg o wrthdrawiad blaen. | Gofynion technegol Rheoliad Dirprwyedig y Comisiwn (EU) 2023/2590. Yn berthnasol i M1, N1, M2, N2, M3, N3 |
| System wybodaeth man dall (BSIS) | Technoleg diogelwch sylfaenol sy’n hysbysu’r gyrrwr pan fydd beiciwr yn agos at ochr agos y cerbyd ac yn rhybuddio’r gyrrwr pan fydd gwrthdrawiad wrth droi ar yr ochr agos yn dod yn fwy tebygol. | Rheoliad y Cenhedloedd Unedig 151.00. Yn berthnasol i M2, N2, M3, N3. |
| Rhybudd cysgadrwydd a chanolbwyntio (DAW) | Technoleg cymorth i yrwyr sy’n rhybuddio’r gyrrwr pan ganfyddir cysgadrwydd y gyrrwr. Mae’n canfod diffyg canolbwyntio gan yrwyr trwy ddadansoddi system dros gyfnod penodol o yrru anwadal a mewnbwn llywio, naill ai oherwydd blinder neu oherwydd rhyw weithgaredd sy’n cystadlu am sylw gweledol gyrrwr. Ar ôl canfod diffyg canolbwyntio gan y gyrrwr, mae’r gyrrwr yn derbyn rhybudd i ailddechrau gyrru sylwgar arferol, neu i gymryd seibiant, gan arwain at leihau’r risg o wrthdrawiad. | Rheoliad Dirprwyedig y Comisiwn (UE) 2021/1341. Yn berthnasol i M1, N1, M2, N2, M3, N3 |
| Golwg uniongyrchol (DIV) | Gofyniad dylunio cerbyd sy’n sicrhau y gall y gyrrwr weld cyfaint gofynnol ger blaen, ochr agos ac ochr allanol y cerbyd mewn golwg uniongyrchol (h.y. heb gymorth drychau na chamerâu) er mwyn caniatáu canfod cerddwyr a beicwyr. Mae wedi’i anelu at ehangu maes golwg gyrwyr mewn cabiau bysiau a lorïau. Mae hyn yn gwella diogelwch trwy gadarnhad gweledol uniongyrchol o bresenoldeb defnyddiwr ffordd agored i niwed, gan ganiatáu i’r gyrrwr gymryd y mesurau priodol i osgoi gwrthdrawiad. | Rheoliad y Cenhedloedd Unedig 167.00. Yn berthnasol i M2, N3, M3, N3 |
| Brecio brys i feicwyr (EBC) | Technoleg diogelwch sylfaenol sy’n rhybuddio’r gyrrwr ac yn brecio’n awtomatig pan fydd gwrthdrawiad blaen gyda beiciwr sy’n croesi’r ffordd ar fin digwydd. Mae’n cyfuno synhwyro’r amgylchedd o flaen y cerbyd ag actifadu’r breciau’n awtomatig (heb fewnbwn gan y gyrrwr) i leihau cyflymder yr effaith neu i atal y cerbyd yn llwyr cyn i’r gwrthdrawiad ddigwydd, gan gynnig gostyngiad sylweddol yn y risg o anaf. | Rheoliad y Cenhedloedd Unedig 152.02. Yn berthnasol i M1, N1. |
| Brecio brys i gerddwyr (EBP) | Technoleg diogelwch sylfaenol sy’n rhybuddio’r gyrrwr ac yn brecio’n awtomatig pan fydd gwrthdrawiad blaen â cherddwr ar fin digwydd. Mae’n cyfuno synhwyro’r amgylchedd o flaen y cerbyd ag actifadu’r breciau’n awtomatig (heb fewnbwn gan y gyrrwr) i leihau cyflymder yr effaith neu i atal y cerbyd yn llwyr cyn i’r gwrthdrawiad ddigwydd, gan gynnig gostyngiad sylweddol yn y risg o anaf. | Rheoliad y Cenhedloedd Unedig 152.02. Yn berthnasol i M1, N1. |
| Brecio brys i gerbydau (EBV) | Technoleg diogelwch sylfaenol sy’n rhybuddio’r gyrrwr ac yn brecio’n awtomatig pan fydd gwrthdrawiad blaen â char o’i flaen ar fin digwydd. Mae’n cyfuno synhwyro’r amgylchedd o flaen y cerbyd ag actifadu’r breciau’n awtomatig (heb fewnbwn gan y gyrrwr) i leihau cyflymder yr effaith neu i atal y cerbyd yn llwyr cyn i’r gwrthdrawiad ddigwydd, gan gynnig gostyngiad sylweddol yn y risg o anaf. Ar hyn o bryd dim ond ar gyfer cerbydau gwaith trwm y mae brecio brys uwch yn orfodol. Gallai ymestyn y dechnoleg i geir a faniau fod yn ffordd gost-effeithiol o wella diogelwch ar y ffyrdd. | Rheoliad y Cenhedloedd Unedig 152.02. Yn berthnasol i M1, N1. |
| Cofnodwr data digwyddiadau (EDR) | Technoleg sy’n cofnodi paramedrau critigol sy’n gysylltiedig â damweiniau cyn ac yn ystod gwrthdrawiad i gefnogi ail-greu ac ymchwil i ddamweiniau. Byddai’r ddyfais hon yn darparu data perthnasol at ddiben dadansoddi gwrthdrawiadau manwl, gan helpu gwneud effeithiolrwydd y rhan fwyaf o systemau diogelwch cerbydau eraill yn fesuradwy. | Rheoliad y Cenhedloedd Unedig 160.01 – Yn berthnasol i M1, N1. Rheoliad y Cenhedloedd Unedig 169.00 – Yn berthnasol i M2, N2, M3, N3 |
| System cadw mewn lôn mewn argyfwng (ELKS) | Technoleg diogelwch sylfaenol sy’n rhybuddio’r gyrrwr am adael lôn yn anfwriadol ac yn cywiro cwrs y cerbyd i osgoi croesi marciau lôn solet. Mae’r system yn cydnabod bod y cerbyd ar fin gadael neu ddim yn dilyn y lôn briodol mwyach. Dim ond lle mae risg uniongyrchol o adael y lôn y mae’n ymyrryd yn weithredol i gadw o fewn y lôn. Felly mae’r mesur diogelwch cerbydau hwn yn lleihau’r risg o wrthdrawiadau. Gall y gyrrwr gynnal rheolaeth a diystyru’r system ar unrhyw adeg drwy gymryd camau bwriadol, fel llywio neu fewnbwn rheoli arall. | Rheoliad Dirprwyedig y Comisiwn (UE) 2021/646. Yn berthnasol i M1, N1 |
| Signal stopio brys (ESS) | Technoleg diogelwch sylfaenol sydd wedi’i chynllunio i fynd i’r afael â gwrthdrawiadau o’r blaen i’r cefn. Swyddogaeth signalau golau sydd, os yw’r cerbyd yn teithio uwchlaw 50 km/awr (31 mya), yn dangos arafiad brecio uchel i ddefnyddwyr ffyrdd eraill y tu ôl i’r cerbyd trwy fflachio cyflym o’r holl lampau stop neu’r holl ddangosyddion cyfeiriad. Felly mae gyrwyr sy’n dilyn cerbyd sy’n brecio’n galed yn cael gwybod bod y cerbyd o’u blaenau yn brecio gydag arafiad uchel fel y gallant gymryd camau priodol. Mae’n helpu gyrwyr i adnabod sefyllfaoedd brecio caled yn gynharach, gan helpu atal gwrthdrawiadau neu leihau cyflymder yr effaith sy’n deillio o hynny. | Rheoliad y Cenhedloedd Unedig 48.07. Yn berthnasol i M1, N1, M2, N2, M3, N3. |
| Gwrthdrawiad blaen lled llawn (FFI) | Prawf damwain i helpu i sicrhau bod pob teithiwr mewn cerbyd yn elwa o lefelau cymharol o amddiffyniad mewn gwrthdrawiad blaen waeth beth fo’u rhyw, oedran neu daldra trwy ymgysylltu â lled cyfan y cerbyd a defnyddio dymis prawf damwain o wahanol feintiau a meini prawf anaf sy’n briodol ar gyfer teithwyr hŷn. | Rheoliad y Cenhedloedd Unedig 137.02. Yn berthnasol i M1, N1. |
| Gwrthdrawiad blaen ar ongl (FOI) | Prawf damwain i wella diogelwch teithwyr cerbydau mewn gwrthdrawiad blaen lle mae rhan yn unig o flaen cerbyd yn taro gwrthrych arall (fel car arall neu rwystr), yn hytrach na’r lled llawn. | Rheoliad y Cenhedloedd Unedig 94.04. Yn berthnasol i M1, N1 (ond dim ond N1 y mae’r newid yn effeithio arno) |
| Cymorth cyflymder deallus (ISA) | Technoleg cymorth i yrwyr sy’n rhybuddio’r gyrrwr neu’n arafu’r cerbyd pan ragorir ar y terfyn cyflymder. Mae ISA wedi’i gynllunio i gefnogi’r gyrrwr i gydymffurfio â therfynau cyflymder a gellir ei weithredu fel system rhybuddio neu reoli cyflymder. Darperir gwybodaeth am derfynau cyflymder drwy gyfuniad o gydnabyddiaeth optegol o arwyddion cyflymder uchaf yn ogystal â data map manwl cyfredol neu ddata math dros yr awyr mewn amser real. Bydd yn bosibl i’r gyrrwr ddadactifadu’r system am hyd y daith, a gall y gyrrwr bob amser ddiystyru system rheoli cyflymder (er enghraifft, trwy wasgu’r sbardun), ac ni fydd yn effeithio ar allu’r gyrrwr i ragori ar y terfyn cyflymder a nodwyd os bydd yn dewis gwneud hynny. Bydd yn parhau i fod yn gyfrifoldeb y gyrrwr i gynnal cydymffurfiaeth â therfynau cyflymder statudol. Disgwylir i’r mesur hwn leihau’r risg o wrthdrawiadau, ond hefyd y cyflymder effaith sy’n deillio o hynny yn y gwrthdrawiadau hynny na fyddant yn cael eu hatal. |
Rheoliad Dirprwyedig y Comisiwn (UE) 2021/1958. Yn berthnasol i M1, N1, M2, N2, M3, N3. |
| System wybodaeth symud i ffwrdd (MOIS) | Technoleg diogelwch sylfaenol sy’n hysbysu’r gyrrwr pan fydd cerddwr neu feiciwr yn yr ardal man dall o flaen y cerbyd ac yn rhybuddio’r gyrrwr pan fydd symud i ffwrdd neu wrthdaro ar gyflymder isel â blaen y cerbyd yn debygol. | Rheoliad y Cenhedloedd Unedig 159.00. Yn berthnasol i M2, N2, M3, N3. |
| Gwrthdrawiad polyn i’r ochr (PSI) | Prawf damwain i asesu perfformiad cerbydau mewn gwrthdrawiad â gwrthrych cul anhyblyg. | Rheoliad y Cenhedloedd Unedig 135.01. Yn berthnasol i M1, N1. |
| Gwrthdrawiad cerddwr â ffenestr flaen (PWI) | Prawf trawiad pen i wella diogelwch eilaidd cerddwyr mewn gwrthdrawiadau â ffenestr flaen y cerbyd. | Rheoliad y Cenhedloedd Unedig 127.04. Yn berthnasol i M1, N1. |
| Ymwybyddiaeth symudiad bacio (RMA) | Technoleg diogelwch sylfaenol sy’n cynorthwyo’r gyrrwr i arsylwi neu ganfod cerddwyr neu feicwyr y tu ôl i’r cerbyd wrth facio. | Rheoliad y Cenhedloedd Unedig 158.00. Yn berthnasol i M1, N1, M2, N2, M3, N3. |
| System monitro pwysedd teiars (TPMS) | Technoleg cymorth gyrwyr sy’n rhybuddio’r gyrrwr am bwysedd teiars anghywir oherwydd tyllu neu golled pwysau graddol dros amser. Gall teiars sydd heb ddigon o aer arwain at arddull gyrru cerbydau gwael a phellteroedd stopio hirach a gallant arwain at fethiant trychinebus y teiar a cholli rheolaeth ar y cerbyd wedi hynny oherwydd mwy o straen a gwres yn y teiar. Mae TPM yn lleihau’r risg o wrthdrawiadau trwy ei botensial i osgoi. | Rheoliadau’r Cenhedloedd Unedig 141.01. Yn berthnasol i N1, M2, N2, M3, N3, O3 ac O4. |
Mae manylion rheoliadau’r Cenhedloedd Unedig ar gael.
Cwestiynau technolegau dan ystyriaeth
Cwestiwn 1: A ydych chi’n cefnogi neu’n gwrthwynebu gorfodi technolegau diogelwch cerbydau a amlinellir yn Nhabl 1 o’r ymgynghoriad hwn? Rhowch ragor o wybodaeth i gefnogi eich ateb.
Cwestiwn 2: A ydych chi’n cefnogi neu’n gwrthwynebu’r gofynion technegol arfaethedig a amlinellir yn Nhabl 1? Os byddwch yn gwrthwynebu, pa addasiadau fyddwch chi’n eu cynnig i’r gofynion technegol?
Hwyluso gosod dyfais atal oherwydd alcohol (AIIF)
Mae technoleg AIIF yn darparu ar gyfer gosod system dyfais atal oherwydd alcohol ôl-farchnad yn haws - system debyg i anadliedydd sydd wedi’i gosod mewn cerbyd sy’n ei atal rhag cychwyn os yw crynodiad alcohol anadl y gyrrwr yn fwy na therfyn penodol. Fodd bynnag, nid yw’n gorchymyn gosod dyfeisiau atal o’r fath mewn cerbydau, ac nid yw absenoldeb AIIF yn atal gosod dyfais atal oherwydd alcohol yn ddiweddarach. Mae’n bwysig nodi, er mwyn cyflawni unrhyw fuddion lleihau anafusion o ganlyniad i AIIF, y byddai angen rhaglen ar gyfer gosod dyfeisiau atal oherwydd alcohol (fel rhan o raglenni adsefydlu neu ddilyn gorchmynion llys) ym Mhrydain Fawr.
Nid ydym yn cynnig gweithredu’r dechnoleg AIIF ar hyn o bryd. Dim ond yn ddiweddar y mae pwerau sylfaenol newydd posibl i weithredu’r dechnoleg AIIF wedi’u nodi ac felly mae angen gwneud mwy o waith cyn dod i benderfyniad ynghylch a ddylid gorfodi’r dechnoleg hon. O ystyried y manteision diogelwch disgwyliedig cymharol fach o dechnoleg AIIF o’i gymharu â’r pecyn GSR2 cyffredinol ac er mwyn osgoi oedi’r mabwysiadu a gwneud y mwyaf o fanteision y technolegau diogelwch eraill, rydym yn cynnig diwygio rheoliadau i orfodi pob technoleg GSR2 ac eithrio’r AIIF.
Anogir gwneuthurwyr i barhau i osod technoleg AIIF yn wirfoddol. Rydym yn croesawu barn ar weithredu technoleg AIIF a’r rhaglen gosod dyfeisiau atal oherwydd alcohol yn y dyfodol.
Anfonwch unrhyw adborth ynghyd â’ch ymateb i: ivs.consult@dft.gov.uk.
Cwestiynau hwyluso gosod dyfais atal oherwydd alcohol
Cwestiwn 3: Ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â’n cynnig i beidio â gorfodi technoleg AIIF ar hyn o bryd? Rhowch ragor o wybodaeth i gefnogi eich ateb.
Gosod technolegau diogelwch cerbydau yn wirfoddol
Mae rhai o’r technolegau sy’n cael eu hystyried eisoes yn bresennol mewn llawer o fodelau cerbydau sydd ar gael ym marchnad y Deyrnas Unedig. Mae hyn yn bennaf oherwydd dylanwad Rhaglen Asesu Ceir Newydd Ewrop (Euro NCAP), sydd wedi ysgogi gwneuthurwyr i ragori ar ofynion deddfwriaethol drwy gyfarparu cerbydau â nodweddion diogelwch arloesol, yn ogystal â rheoliadau’r UE sy’n gorfodi technolegau o’r fath o dan ei fframwaith cymeradwyo math. Gan fod cwmnïau sy’n cyflenwi cerbydau ar gyfer marchnadoedd yr UE (gan gynnwys Gogledd Iwerddon) a Phrydain Fawr fel arfer yn defnyddio dyluniadau cerbydau cyson i symleiddio cynhyrchu, rhagwelir y bydd y rhan fwyaf o wneuthurwyr yn cynnwys y technolegau hyn mewn cerbydau newydd.
Er y gall gwneuthurwyr geisio cymeradwyaeth ar gyfer technolegau GSR2 neu eu gosod i gyflawni sgoriau uchel Euro NCAP, mae’n parhau i fod yn bosibl na fydd rhai cerbydau newydd wedi’u cyfarparu â’r nodweddion hyn. Hyd yn hyn, mae systemau diogelwch uwch wedi bod ar gael yn amlach mewn modelau pen ucha’r farchnad, felly mae unigolion ag incwm uwch wedi cael mynediad at y technolegau hyn yn amlach.
Mae manylebau rhai o’r technolegau arfaethedig yn cael eu llywodraethu gan reoliadau Comisiwn Economaidd y Cenhedloedd Unedig ar gyfer Ewrop (UNECE). Fel parti contractio i Gytundeb 1958, mae’r Deyrnas Unedig yn caniatáu cerbydau sy’n bodloni gofynion rheoleiddio UNECE ar ei marchnad, ond nid yw cydymffurfio â holl reoliadau UNECE yn orfodol.
Byddai caniatáu parhau i fabwysiadu’r technolegau diogelwch hyn yn wirfoddol yn arwain at y gofynion rheoleiddiol a gweinyddol lleiaf posibl ond ni fyddai’n sicrhau bod gwelliannau diogelwch ffyrdd yn cael eu gweithredu’n eang. Gallai amrywiadau mewn safonau diogelwch barhau rhwng Prydain Fawr a Gogledd Iwerddon, gan gyflwyno ansicrwydd i wneuthurwyr a delwriaethau, a allai arwain at fanylebau amrywiol a chostau uwch. Efallai y bydd defnyddwyr ym Mhrydain Fawr yn talu mwy am dechnolegau a ddarperir heb unrhyw gost ychwanegol yn yr UE a Gogledd Iwerddon.
Gallai mynnu’r nodweddion diogelwch uwch hyn ym mhob cerbyd helpu gwneud eu manteision yn fwy hygyrch i ddefnyddwyr y Deyrnas Unedig, waeth beth fo’u rhanbarth neu incwm.
Cwestiynau ynghylch gosod technolegau diogelwch cerbydau yn wirfoddol
Cwestiwn 4: Pe bai’r technolegau diogelwch yn cael eu gweithredu’n orfodol ar gymeradwyaeth math Prydain Fawr, i ba effaith, os o gwbl, ydych chi’n credu y byddai pob technoleg yn effeithio ar leihau anafusion ar ffyrdd Prydain Fawr?
Cynllun cymeradwyo math Prydain Fawr
Mae cynllun cymeradwyo math Prydain Fawr yn berthnasol i wneuthurwyr sy’n bwriadu marchnata neu gofrestru cerbydau a chydrannau cyfan ym Mhrydain Fawr. Mae’r cynllun yn seiliedig ar ddeddfwriaeth yr UE gan iddi gael ei chymathu yn gyfraith y Deyrnas Unedig yn dilyn ymadael â’r UE. Ar hyn o bryd, dim ond ar gyfer cerbydau modur a threlars yng nghategorïau cerbydau M, N ac O, a systemau a chydrannau cerbydau sy’n ymwneud â’r categorïau hyn, y mae cynllun cymeradwyo math Prydain Fawr yn berthnasol.
Yr Asiantaeth Ardystio Cerbydau (VCA) yw’r unig awdurdod sydd â chaniatâd i roi cymeradwyaethau math cerbyd cyfan newydd ar gyfer Prydain Fawr. Rhaid i wneuthurwyr ddangos cydymffurfiaeth â phob cymeradwyaeth system a chydrannau sy’n berthnasol i’r math o gerbyd i gael y gymeradwyaeth hon.
Mae amrywiol lwybrau o fewn fframwaith cymeradwyo math Prydain Fawr ar gyfer cymeradwyo math cerbydau cyfan, yn dibynnu ar nifer yr unedau cerbydau a gynhyrchir yn flynyddol.
Cerbydau a gynhyrchir mewn niferoedd anghyfyngedig
Mae cyfres anghyfyngedig Prydain Fawr yn berthnasol i fathau o gerbydau a gynhyrchir mewn niferoedd anghyfyngedig. O dan yr ymyrraeth polisi hon, rydym yn bwriadu gorfodi’r technolegau diogelwch ar gyfer rhai categorïau cerbydau o dan y gyfres hon yn unig.
Cerbydau a gynhyrchir mewn niferoedd cyfyngedig
Mae 2 lwybr o fewn cynllun cymeradwyo math Prydain Fawr ar gyfer mathau newydd o gerbydau a gynhyrchir mewn niferoedd cyfyngedig i ddangos cydymffurfiaeth â’r gofynion angenrheidiol i gael cymeradwyaeth math cerbyd cyfan i’w rhoi ar y farchnad.
Nod cynlluniau cymeradwyo cyfres ganolig Prydain Fawr a chyfres fach Prydain Fawr yw lleihau’r beichiau ar wneuthurwyr llai trwy ddefnyddio gweithdrefnau neu ofynion symlach i ddangos cydymffurfiaeth ar gyfer cerbydau a gynhyrchir mewn niferoedd cyfyngedig.
Mae cyfres ganolig GB yn berthnasol i gerbydau teithwyr categori M1 a cherbydau nwyddau categori N1 lle cynhyrchir llai na 1,500 o unedau bob blwyddyn. Cerbyd categori M1 yw cerbyd teithwyr sydd â dim mwy na 9 sedd, gan gynnwys sedd y gyrrwr. Mae categori N1 yn cyfeirio at gerbydau nwyddau gyda màs uchaf nad yw’n fwy na 3.5 tunnell.
Mae cyfres fach GB yn berthnasol i bob categori cerbydau gyda therfynau cynhyrchu o naill ai 250 neu 500 uned, yn dibynnu ar gategori’r cerbyd.
Nid oes gennym unrhyw gynlluniau i wneud gosod y technolegau diogelwch cerbydau hyn yn orfodol o dan gynllun cyfresi canolig a bach Prydain Fawr ar hyn o bryd. Bydd busnesau a ddosberthir fel micro-fentrau a busnesau bach a chanolig sy’n cynhyrchu meintiau llai i ganolig o gerbydau ac felly’n defnyddio cynlluniau cymeradwyo math Cyfres Fach Prydain Fawr a Chyfres Ganolig Prydain Fawr (sy’n darparu llwybr cymeradwyo symlach ar gyfer cerbydau a gynhyrchir mewn niferoedd bach), wedi’u heithrio o’r cynnig hwn i leihau’r baich gweinyddol ar wneuthurwyr.
Cymeradwyaeth cerbyd unigol
O dan gymeradwyaeth math unigol, mae cerbydau sy’n cael eu gwneud, eu haddasu neu eu mewnforio mewn meintiau sengl neu fach iawn yn cael eu harchwilio a’u gwerthuso i set llai llym o ofynion nad ydynt yn ddinistriol er mwyn cael cymeradwyaeth. Mae’r dull hwn oherwydd y risg is sy’n gysylltiedig â’r niferoedd bach dan sylw, gan fod y cymeradwyaethau hyn fel arfer yn cael eu ceisio gan aelodau unigol o’r cyhoedd.
Nid ydym yn cynnig gorfodi gosod y technolegau diogelwch hyn ar gerbydau a gynhyrchir o dan gymeradwyaeth math unigol ar hyn o bryd.
Cwestiynau cynllun cymeradwyo math Prydain Fawr
Cwestiwn 5: A ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â gorfodi’r technolegau hyn ar hyn o bryd ar gyfer cerbydau a gynhyrchir yn dorfol o dan gymeradwyaeth math Prydain Fawr yn unig?
Cwestiwn 6: Os ydych chi’n anghytuno, sut hoffech chi ei newid?
Cerbydau wedi’u hadeiladu mewn sawl cam
Mae’r broses adeiladu aml-gam yn cyfeirio at gerbydau a adeiladwyd mewn gwahanol gamau gan 2 neu fwy o wneuthurwyr. Fel arfer, mae hyn yn golygu y byddai pob gwneuthurwr yn cymeradwyo agweddau eu cam eu hunain cyn ei drosglwyddo i’r gwneuthurwr nesaf. Gall hyn gynnwys sefyllfaoedd lle mae siasi a gwaith corff y cerbyd yn cael eu cwblhau ar wahân, neu lle mae addasiad yn cael ei wneud i gerbyd yn ystod y broses gynhyrchu i ddarparu nodweddion ychwanegol, fel lifft cadair olwyn.
Mae’r cynnig hwn yn dal i ddisgwyl i gerbydau adeiladwaith aml-gam gydymffurfio â’r gofynion technegol priodol yn ôl yr angen.
Rydym yn croesawu barn gan bob gwneuthurwr cam cyntaf a cham dilynol ar y pwnc hwn. Os oes gennych adborth ychwanegol ar weithredu’r technolegau diogelwch hyn ar gyfer y broses adeiladu aml-gam, cyflwynwch hwn ynghyd â’ch ymateb i: ivs.consult@dft.gov.uk.
Cwestiynau am gerbydau a adeiladwyd mewn sawl cam
Cwestiwn 7: A ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chadw’r darpariaethau presennol ar gyfer cerbydau a adeiladwyd mewn sawl cam? Rhowch resymau os ydych chi’n anghytuno.
Cerbydau at ddiben arbennig
Mae cerbyd at ddiben arbennig yn is-gategori o gerbydau sydd â nodweddion technegol penodol sy’n eu galluogi i gyflawni swyddogaeth sy’n gofyn am drefniadau neu offer arbennig. Mewn rhai achosion, rhoddir eithriadau neu ofynion amgen iddynt oherwydd heriau gyda chydymffurfiaeth oherwydd eu nodweddion.
Nid ydym yn cynnig newid unrhyw ofynion sy’n berthnasol ar hyn o bryd i gerbydau at ddiben arbennig a restrir yn Nhabl 2 isod.
Tabl 2: rhestr o gerbydau at ddiben arbennig
| Enw | Diffiniad |
|---|---|
| Carafán modur | Cerbyd o gategori M gyda lle byw sy’n cynnwys yr offer canlynol fel isafswm: (a) seddi a bwrdd, (b) lle cysgu y gellir ei drawsnewid o’r seddi, (c) cyfleusterau coginio, (d) cyfleusterau storio. Rhaid i’r offer hwn gael ei osod yn gadarn yn yr adran byw. Fodd bynnag, gellir dylunio’r bwrdd i fod yn hawdd ei symud. |
| Cerbyd arfog | Cerbyd a fwriadwyd ar gyfer amddiffyn pobl neu nwyddau a gludir gyda phlât dur gwrth-fwled. |
| Ambiwlans | Cerbyd o gategori M a fwriadwyd ar gyfer cludo pobl sâl neu anafedig ac sydd â chyfarpar arbennig at y diben hwnnw. |
| Hers | Cerbyd o gategori M a fwriadwyd ar gyfer cludo pobl farw ac sydd â chyfarpar arbennig at y diben hwnnw. |
| Cerbydau hygyrch i gadeiriau olwyn | Cerbyd o gategori M1 sydd wedi’i adeiladu neu ei drawsnewid yn benodol fel ei fod yn darparu lle i un neu fwy o bobl sy’n eistedd yn eu cadeiriau olwyn wrth deithio ar y ffordd. |
| Carafán trelar | Cerbyd o gategori O fel y’i diffinnir yn nherm 3.2.1.3 o safon ryngwladol ISO 3833:1977. |
| Craen symudol | Cerbyd o gategori N3, heb ei osod ar gyfer cludo nwyddau, sydd â chraen y mae ei foment codi yn hafal i neu’n uwch na 400 kNm. |
| Grŵp arbennig | Cerbyd at ddiben arbennig nad yw’n dod o dan unrhyw un o’r diffiniadau a grybwyllir yn y Tabl hwn. |
| Doli trawsnewidydd | Cerbyd o gategori O sydd â chyplydd pumed olwyn i gynnal lled-ôl-gerbyd gyda’r bwriad o’i drosi’n ôl-gerbyd. |
| Trelar cludo llwyth eithriadol | Cerbyd o gategori O4 a fwriadwyd ar gyfer cludo llwythi anwahanadwy sy’n destun cyfyngiadau cyflymder a thraffig oherwydd ei ddimensiynau. O dan y term hwn hefyd cynhwysir trelars modiwlaidd hydrolig waeth beth fo nifer y modiwlau. |
| Cerbyd modur cludo llwyth eithriadol | Tractor ffordd neu uned tractor ar gyfer lled-ôl-gerbyd o gategori N3 sy’n bodloni’r holl amodau canlynol: (a) sydd â mwy na 2 echel ac o leiaf hanner yr echelau (2 echel allan o 3 yn achos cerbyd 3 echel a 3 echel allan o 5 yn achos cerbyd 5 echel) wedi’u cynllunio i gael eu gyrru ar yr un pryd, waeth a ellir datgysylltu un echel â phŵer ai peidio, (b) sydd wedi’i gynllunio ar gyfer tynnu a gwthio trelar cludo llwyth eithriadol o gategori O4, (c) sydd â phŵer injan o leiaf 350 kW, a (d) y gellir ei gyfarparu â dyfais gyplu blaen ychwanegol ar gyfer masau trwm y gellir eu tynnu. |
| Cludwr aml-offer | Cerbyd oddi ar y ffordd o gategori N wedi’i gynllunio a’i adeiladu ar gyfer tynnu, gwthio, cario a gweithredu offer cyfnewidiol penodol: (a) gyda dim llai na 2 ardal mowntio ar gyfer yr offer hwn, (b) gyda rhyngwynebau safonol, mecanyddol, hydrolig a/neu drydanol (er enghraifft, Cymeriant pŵer) ar gyfer pweru a gweithredu’r offer cyfnewidiol, ac sy’n bodloni diffiniad safon ryngwladol ISO 3833-1977, paragraff 3.1.4 (cerbyd arbennig). Os yw’r cerbyd wedi’i gyfarparu â llwyfan llwytho ategol, ni ddylai ei hyd mwyaf fod yn fwy na: (a) 1,4 gwaith lled trac blaen neu gefn y cerbyd, pa un bynnag sydd fwyaf yn achos cerbydau 2 echel neu (b) 2,0 gwaith lled trac blaen neu gefn y cerbyd, pa un bynnag sydd fwyaf yn achos cerbydau sydd â mwy na 2 echel. |
Cwestiynau cerbydau pwrpas arbennig
Cwestiwn 8: A ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chadw’r gofynion technegol presennol ar gyfer cerbydau at ddiben arbennig? Os ydych chi’n anghytuno, pam?
Diwygiadau rheoleiddiol canlyniadol
Yn ogystal â gwelliannau i reoliadau cymeradwyo math Prydain Fawr, bydd angen y gwelliannau canlyniadol canlynol i reoliadau cerbydau domestig Prydain Fawr gan alinio darpariaethau cymeradwyo math â’n gofynion defnydd domestig.
Rheoliadau Goleuo Cerbydau Ffordd 1989 (RVLR)
Mae Rheoliad 48 UNECE yn caniatáu i’r Signal Stopio Brys (ESS) fflachio naill ai’r holl lampau stop neu’r holl lampau dangos cyfeiriad mewn sefyllfa brecio brys cyflymder uwch. Lle mae gwneuthurwr yn dewis defnyddio’r lampau brêc i ddarparu’r signal ESS, ni fyddai system o’r fath yn cydymffurfio â darpariaethau mewn defnydd presennol Rheoliad 13 o RVLR. Rydym yn bwriadu diwygio’r RVLR i ddiffinio ESS a’i ychwanegu at y rhestr o lampau y caniateir iddynt allyrru golau sy’n fflachio’n awtomatig.
Rheoliadau Cerbydau Ffordd (Adeiladu a Defnyddio) 1986 (C&U)
Mae llawer o dechnolegau diogelwch cerbydau yn defnyddio synwyryddion a chymhorthion canfod, fel lidar, radar, a systemau camera, i ganfod gwrthdrawiadau posibl. Er enghraifft, mae ELKS yn defnyddio camerâu ac o bosibl lidar i ganfod ffiniau lonydd a rhwystrau, gan helpu cerbydau i gynnal eu safle mewn lôn. Mae ISA yn defnyddio camerâu a data map i ganfod terfynau cyflymder a rhybuddio gyrwyr. Mae systemau DDAW ac ADDW yn defnyddio camerâu a synwyryddion mewnol i arsylwi ymddygiad gyrwyr. Mae systemau brecio brys hefyd yn dibynnu ar radar, lidar a chamerâu i ganfod gwrthdrawiadau posibl ac actifadu’r breciau’n awtomatig.
Ar hyn o bryd, o dan amodau penodol, mae rheoliadau C&U yn caniatáu i rai eitemau (megis drychau, lampau, adlewyrchyddion a rhai dyfeisiau diogelwch a gweithredol) beidio â chael eu cynnwys wrth bennu lled a hyd cyffredinol cerbyd. Nid yw cymhorthion gwylio a chanfod wedi’u rhestru fel eitemau eithriedig.
Rydym yn cynnig diwygio’r rheoliadau C&U i ddiffinio ‘cymhorthion gwylio a chanfod’. Yn dibynnu ar eu swyddogaeth a lefel eu hintegreiddio, rydym yn bwriadu eithrio’r cymhorthion hyn o’r diffiniad o led a hyd cyffredinol y cerbyd.
Cwestiynau ynghylch gwelliannau rheoleiddiol canlyniadol
Cwestiwn 9: Pa reoliadau domestig eraill, os o gwbl, y tu hwnt i’r rhai a nodwyd eisoes, ydych chi’n credu y bydd angen eu diwygio i gyd-fynd â’r cynigion hyn?
Amseriadau ar gyfer cychwyn y gofynion
Er mwyn cefnogi gwneuthurwyr i addasu i’r gofynion hyn, rydym yn cynnig y dylai gosod y technolegau diogelwch ar gyfer cerbydau a ddynodwyd yn fathau newydd o dan gymeradwyaeth math Prydain Fawr ddod yn orfodol 6 mis ar ôl i’r gwelliannau ddod i rym yn swyddogol. Ar gyfer cofrestru mathau newydd o gerbydau, byddai gan wneuthurwyr 24 mis o’r un dyddiad i sicrhau cydymffurfiaeth â phob un o’r 18 technoleg, ac eithrio DIV ac EDR, a fyddai’n gofyn am gydymffurfiaeth o fewn 36 mis ond nid cyn Ionawr 2029, i gyd-fynd â threfniadau pontio’r UE/Gogledd Iwerddon.
Crynhoir y trefniant pontio graddol hwn yn Nhabl 3 isod:
Tabl 3: y cyfnod gweithredu arfaethedig ar ôl i’r gwelliannau ddod i rym
| Technoleg | Mathau newydd o gerbydau | Cofrestriadau cerbydau newydd |
|---|---|---|
| ADW, BSIS, DAW, EBC, EBP | 6 mis | 24 mis |
| EBV, ELK, ESS, FFI, FOI | 6 mis | 24 mis |
| ISA, MOIS, PSI, PWI, RMA | 6 mis | 24 mis |
| TPMS, EDR (M1, N1) | 6 mis | 24 mis |
| DIV, EDR (M2, N2, M3, N3) | 6 mis | 36 mis (ond dim cyn Ionawr 2029) |
Cwestiynau amseriadau ar gyfer dechrau gofynion
Cwestiwn 10: A ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â’r amseriadau arfaethedig ar gyfer gweithredu’r technolegau diogelwch hyn?
Cwestiwn 11: Os ydych chi’n anghytuno, pa amseriad amgen hoffech chi ei gynnig ar gyfer mathau newydd o gerbydau a chofrestru cerbydau newydd ar ôl i’r gwelliannau ddod i rym?
Dirymiad diwedd cyfres
Mewn amgylchiadau penodol, mae fframwaith cymeradwyo math Prydain Fawr yn cynnwys darpariaethau sy’n caniatáu i wneuthurwyr wneud cais i’r VCA am randdirymiad diwedd cyfres. Mae’r ddarpariaeth hon yn caniatáu i wneuthurwyr werthu a chofrestru cerbydau penodol nad ydynt yn cydymffurfio â safonau newydd sy’n gymwys, a thrwy hynny gefnogi’r rhai a allai wynebu heriau economaidd neu dechnegol wrth fodloni rheoliadau newydd drwy ddarparu amser ychwanegol i werthu stociau a wnaed yn ôl safonau blaenorol.
Er bod Prydain Fawr a’r UE bellach yn gweithredu o dan fframweithiau cymeradwyo math ar wahân, mae’r rhan fwyaf o’r gofynion yn parhau i fod yn debyg oherwydd eu hanes cyffredin a’u sail gyffredin mewn Rheoliadau’r Cenhedloedd Unedig, gan ganiatáu i’r rhan fwyaf o wneuthurwyr ddefnyddio’r un model ar gyfer y ddwy farchnad wrth werthu ym Mhrydain Fawr a’r UE. Felly, o ystyried bod y technolegau hyn eisoes yn orfodol o fewn yr UE a Gogledd Iwerddon, rhagwelir y bydd:
- y rhan fwyaf o gerbydau eisoes yn cydymffurfio oherwydd bydd gan y rhan fwyaf o wneuthurwyr gerbydau â’r technolegau diogelwch eisoes wedi’u gosod ac felly ni ddylent fod â stociau sylweddol o gerbydau nad ydynt yn cydymffurfio ar hyn o bryd
- costau anwybyddadwy i’r busnesau hynny oherwydd y cynnig hwn i’r rhai sy’n gweithredu ym Mhrydain Fawr a’r UE/Gogledd Iwerddon
O ganlyniad, ni chynigir rhanddirymiad diwedd cyfres. Fodd bynnag, hoffem gasglu barn ynghylch a allai rhanddirymiad o’r fath fod yn angenrheidiol ar gyfer achosion cyfyngedig penodol.
Cwestiynau dirymiad diwedd cyfres
Cwestiwn 12: Yn eich barn chi, a ddylid caniatáu i wneuthurwyr werthu stociau sy’n weddill o gerbydau nad ydynt yn cydymffurfio am gyfnod penodol ar ôl cyflwyno’r cynigion hyn? Rhowch ragor o wybodaeth i gefnogi eich ateb.
Galwad am dystiolaeth
Mae’r adran hon yn ceisio gwybodaeth am y pwnc canlynol a allai lywio camau deddfwriaethol yn y dyfodol.
Cadw a chynnal
Mae’r ymgynghoriad hwn yn amlinellu cynnig i’w gwneud yn ofynnol i ystod eang o dechnolegau gael eu hymgorffori mewn cerbydau a gynhyrchir yn dorfol gan wneuthurwyr ar adeg cymeradwyo math a’u gosod fel offer safonol ar gerbydau sy’n cael eu cofrestru i’w defnyddio ym Mhrydain Fawr. Mae cymeradwyaeth math yn ardystio bod cerbyd yn bodloni safonau rheoleiddio cyn mynd i mewn i’r farchnad, ac mae cofrestru yn caniatáu defnydd cyfreithlon ar ffyrdd cyhoeddus.
Unwaith y bydd cerbyd yn cael ei ddefnyddio, gall y technolegau diogelwch hyn brofi methiannau a bod angen cynnal a chadw arnynt, neu gallant gael eu newid, eu hanalluogi neu eu tynnu, gan leihau’r manteision diogelwch ffyrdd. O ganlyniad, mae’n bwysig ystyried a oes angen gofynion i sicrhau bod y nodweddion diogelwch hyn yn cael eu cadw a’u cynnal yn dilyn cymeradwyaeth math a chofrestru, gan sicrhau bod cerbydau’n parhau i fodloni safonau diogelwch a pherfformiad drwy gydol eu hoes weithredol.
Byddai cyfrifoldeb am gydymffurfio ag unrhyw ofynion i gadw nodweddion ac offer diogelwch cerbydau a sicrhau eu bod yn cael eu cynnal a’u cadw ac yn gweithio’n effeithiol yn gorwedd gyda pherchnogion a gweithredwyr cerbydau.
Byddem yn croesawu barn gan bob rhanddeiliad ar y pwnc hwn. Os oes gennych fewnbwn ychwanegol ynghylch deddfwriaeth bosibl i sicrhau cadw a chynnal technolegau diogelwch cerbydau ar ôl cymeradwyo math a chofrestru, cyflwynwch eich ymateb i: ivs.consult@dft.gov.uk.
Cwestiynau galwad am dystiolaeth
Cwestiwn 13: Os, ar ôl ei weithredu, bydd tystiolaeth yn y dyfodol yn dangos nad yw nodweddion diogelwch cerbydau yn cael eu cadw a’u cynnal yn gyson, a ddylai fod yn orfodol i weithredwyr wneud hynny? Rhowch ragor o wybodaeth i gefnogi eich ateb.
Ystyriaethau eraill
Ymgysylltiad
Bydd yr Adran Drafnidiaeth yn annog ymatebion i’r ymgynghoriad hwn drwy nodi sefydliadau rhanddeiliaid perthnasol a chyrff cynrychioliadol a chysylltu â nhw’n rhagweithiol i dynnu eu sylw at yr ymgynghoriad hwn a gofyn am eu hymatebion ysgrifenedig. Bydd yn targedu amrywiol sefydliadau gan gynnwys y rhai sy’n cynrychioli gwneuthurwyr cerbydau, cyrff masnachwyr a sefydliadau diogelwch ffyrdd.
Bydd yr arbenigedd a ddarperir gan randdeiliaid drwy eu hymatebion i’r ymgynghoriad yn llywio gwell dealltwriaeth o fanteision ac effaith y newidiadau arfaethedig, a’r ffordd orau o liniaru unrhyw risgiau.
Cwestiynau ystyriaethau eraill
Cwestiwn 14: Pa fesurau pellach eraill, os o gwbl, sy’n bodoli yr hoffech chi eu hamlygu ynghylch y cynigion hyn?
Cwestiwn 15: A oes gennych unrhyw sylwadau eraill?
Rhestr o gyrff cynrychioliadol i ymgynghori â nhw
- Cymdeithas Gwneuthurwyr a Masnachwyr Moduron (SMMT)]
- Cymdeithas Masnach Moduron Prydain (BMTA)
- Sefydliad y Diwydiant Moduron (IMI)
- Cymdeithas Rhentu a Phrydlesu Cerbydau Prydain (BVRLA)
- Y Cyngor Ymgynghorol Seneddol dros Ddiogelwch Trafnidiaeth (PACTS)
- Road Safety GB
- Y Gymdeithas Frenhinol er Atal Damweiniau (RoSPA)
- RoadSafe
- RoadPeace
- The Road Safety Foundation
- Yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch (HSE)
- Cymdeithas Cludo Ffyrdd (RHA)
- Cymdeithas Cludiant Trwm (HTA)
- Cydffederasiwn Cludiant Teithwyr y Deyrnas Unedig (CPT)
- Cymdeithas Trawsnewidwyr Cerbydau Hygyrch i Gadair Olwyn (WAVCA)
- RAC
- Yr AA
- Priffyrdd Cenedlaethol (NH)
Sut i ymateb
Y ffordd symlaf o ymateb i’r ymgynghoriad hwn yw drwy’r ffurflen ymateb ar-lein.
Gweler yr adran ffyrdd i ymateb ar dudalen yr ymgynghoriad ar GOV.UK i ddarganfod sut allwch chi ymateb i’r ymgynghoriad hwn.
Dechreuodd y cyfnod ymgynghori ar 7 Ionawr 2026 a bydd yn rhedeg tan 11 Mai 2026. Sicrhewch fod eich ymateb yn ein cyrraedd cyn y dyddiad cau.
Wrth ymateb, dylech nodi os ydych yn ymateb fel unigolyn neu’n cynrychioli barnau sefydliad. Os ydych yn ymateb ar ran sefydliad mwy, yn nodwch pwy mae’r sefydliad yn ei gynrychioli a, lle mae’n gymwys, sut y casglwyd barn yr aelodau.
Camau nesaf
Yn dilyn y cyfnod ymgynghori, byddwn yn adolygu’r ymatebion i’r cynnig ac yn cynnal unrhyw ddadansoddiad pellach yn ôl yr angen. Byddwn yn cynhyrchu crynodeb o ganlyniad yr ymgynghoriad ac yn cyhoeddi hwn ar wefan yr Adran Drafnidiaeth. Bydd copïau papur ar gael ar gais.
Os oes gennych gwestiynau am yr ymgynghoriad hwn, cysylltwch â:
Department for Transport
International Vehicle Standards
3rd Floor, Zone 4, Great Minster House
33 Horseferry Road
Llundain, SW1P 4DR
Neu, gallwch anfon e-bost at: ivs.consult@dft.gov.uk.
Rhestr lawn o gwestiynau
Mae’r cwestiynau hyn wedi’u rhestru yma i roi trosolwg i chi o’r hyn rydym yn ei ofyn.
Gall y ffurflen ymateb i’r ymgynghoriad gynnwys cwestiynau nad ydynt wedi’u rhestru yma, er enghraifft, cwestiynau amdanoch chi a’ch sefydliad.
Gweler yr adran ffyrdd o ymateb ar dudalen gartref GOV.UK ar gyfer yr ymgynghoriad hwn i ddarllen rhestr lawn o gwestiynau a darganfod sut allwch chi ymateb iddynt.
Cwestiwn 1: A ydych chi’n cefnogi neu’n gwrthwynebu gorfodi technolegau diogelwch cerbydau a amlinellir yn Nhabl 1 o’r ymgynghoriad hwn? Rhowch ragor o wybodaeth i gefnogi eich ateb.
Cwestiwn 2: A ydych chi’n cefnogi neu’n gwrthwynebu’r gofynion technegol arfaethedig a amlinellir yn Nhabl 1? Os byddwch yn gwrthwynebu, pa addasiadau fyddwch chi’n eu cynnig i’r gofynion technegol?
Cwestiwn 3: Ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â’n cynnig i beidio â gorfodi technoleg AIIF ar hyn o bryd? Rhowch ragor o wybodaeth i gefnogi eich ateb.
Cwestiwn 4: Pe bai’r technolegau diogelwch yn cael eu gweithredu’n orfodol ar gymeradwyaeth math Prydain Fawr, i ba effaith, os o gwbl, ydych chi’n credu y byddai pob technoleg yn effeithio ar leihau anafusion ar ffyrdd Prydain Fawr?
Cwestiwn 5: A ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â gorfodi’r technolegau hyn ar hyn o bryd ar gyfer cerbydau a gynhyrchir yn dorfol o dan gymeradwyaeth math Prydain Fawr yn unig?
Cwestiwn 6: Os ydych chi’n anghytuno, sut hoffech chi ei newid?
Cwestiwn 7: A ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chadw’r darpariaethau presennol ar gyfer cerbydau a adeiladwyd mewn sawl cam? Rhowch resymau os ydych chi’n anghytuno.
Cwestiwn 8: A ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chadw’r gofynion technegol presennol ar gyfer cerbydau at ddiben arbennig? Os ydych chi’n anghytuno, pam?
Cwestiwn 9: Pa reoliadau domestig eraill, os o gwbl, y tu hwnt i’r rhai a nodwyd eisoes, ydych chi’n credu y bydd angen eu diwygio i gyd-fynd â’r cynigion hyn?
Cwestiwn 10: A ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â’r amseriadau arfaethedig ar gyfer gweithredu’r technolegau diogelwch hyn?
Cwestiwn 11: Os ydych chi’n anghytuno, pa amseriad amgen hoffech chi ei gynnig ar gyfer mathau newydd o gerbydau a chofrestru cerbydau newydd ar ôl i’r gwelliannau ddod i rym?
Cwestiwn 12: Yn eich barn chi, a ddylid caniatáu i wneuthurwyr werthu stociau sy’n weddill o gerbydau nad ydynt yn cydymffurfio am gyfnod penodol ar ôl cyflwyno’r cynigion hyn? Rhowch ragor o wybodaeth i gefnogi eich ateb.
Cwestiwn 13: Os, ar ôl ei weithredu, bydd tystiolaeth yn y dyfodol yn dangos nad yw nodweddion diogelwch cerbydau yn cael eu cadw a’u cynnal yn gyson, a ddylai fod yn orfodol i weithredwyr wneud hynny? Rhowch ragor o wybodaeth i gefnogi eich ateb.
Cwestiwn 14: Pa fesurau pellach eraill, os o gwbl, sy’n bodoli yr hoffech chi eu hamlygu ynghylch y cynigion hyn?
Cwestiwn 15: A oes gennych unrhyw sylwadau eraill?
Rhyddid gwybodaeth
Gellir cyhoeddi neu ddatgelu gwybodaeth a ddarperir mewn ymateb i’r ymgynghoriad hwn, yn cynnwys gwybodaeth bersonol, yn unol â’r Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth 2000 neu’r Rheoliadau Gwybodaeth Amgylcheddol 2004.
Os ydych am i wybodaeth a ddarparwch aros yn gyfrinachol, dylech fod yn ymwybodol fod yna god ymarfer dan y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth y mae’n rhaid i awdurdodau cyhoeddus gydymffurfio ag o ac sy’n delio â rhwymedigaethau cyfrinachedd, ymysg pethau eraill.
O ganlyniad, byddai’n ddefnyddiol pe gallech esbonio i ni pam yr ydych yn ystyried fod y wybodaeth yr ydych wedi ei darparu i ni yn gyfrinachol. Os byddwn yn derbyn cais i ddatgelu’r wybodaeth, byddwn yn rhoi ystyriaeth lawn i’ch esboniad, ond ni allwn roi sicrwydd y gellir cynnal cyfrinachedd dan bob amgylchiad. Ni ystyrir ymwadiad cyfrinachedd awtomatig a gynhyrchir gan eich system TG, ynddo’i hun, i fod yn rhwymol i’r adran.
Diogelu data
Mae’r Adran Drafnidiaeth yn cynnal yr ymgynghoriad hwn ar ein cynnig i orfodi technolegau diogelwch cerbydau newydd o dan gynllun cymeradwyo math Prydain Fawr. Mae’r ymgynghoriad hwn, a phrosesu data personol yn rhan o hynny yn angenrheidiol i arfer ein swyddogaethau fel adran o’r llywodraeth. Os yw’ch atebion yn cynnwys unrhyw wybodaeth a allai ddatgelu pwy ydych chi, dan gyfraith diogelu data, y DfT fydd y rheolydd ar gyfer yr wybodaeth yma.
Yn rhan o’r ymgynghoriad hwn, rydym yn gofyn am eich enw a chyfeiriad e-bost. Mae hyn rhag ofn y byddwn angen gofyn cwestiynau i chi am unrhyw rai o’ch ymatebion. Does dim rhaid i chi roi’r wybodaeth bersonol yma i ni. Os byddwch yn ei darparu, dim ond i ddibenion holi cwestiynau dilynol fyddwn ni’n ei defnyddio.
Caiff eich data personol a gesglir drwy’r ymgynghoriad hwn ei brosesu yn unol â’n hysbysiad preifatrwydd ar gyfer ffurflenni, arolygon ac ymgynghoriadau ar-lein.
Mae eich data personol yn cael ei brosesu ar ran yr Adran Drafnidiaeth gan SmartSurvey, gan eu bod nhw’n rhedeg y feddalwedd casglu arolygon. Gallwch weld polisi preifatrwydd SmartSurvey.
Bydd eich data personol yn cael ei ddileu’n ddiogel 12 mis ar ôl cyhoeddi’r adroddiad dadansoddi ymgynghoriad.
Mae polisi preifatrwydd yr Adran Drafnidiaeth yn cynnwys rhagor o wybodaeth am eich hawliau mewn perthynas â’ch data personol, sut i gwyno a sut i gysylltu â’r Swyddog Diogelu Data.
Yn ogystal â’r data hwn, ar gyfer sefydliadau, rydym yn gofyn a ydynt yn cynrychioli busnesau eraill ac, os felly, nifer y busnesau y maent yn eu cynrychioli.
Fe gedwir eich gwybodaeth yn ddiogel a’i dinistrio o fewn 12 mis wedi cwblhau’r ymgynghoriad.