Cerbydau awtomeiddiedig: datganiad o egwyddorion diogelwch
Published 11 August 2026
Mae’r ymgynghoriad hwn yn gofyn am farn ar y datganiad drafft o egwyddorion diogelwch ar gyfer cerbydau hunan-yrru ym Mhrydain Fawr (GB).
Bydd yr egwyddorion hyn yn cael eu defnyddio i benderfynu a ellir awdurdodi cerbyd hunan-yrru i’w ddefnyddio ar ffyrdd cyhoeddus.
Gallwch ymateb os ydych chi yn:
- aelod o’r cyhoedd
- awdurdod lleol
- sefydliad neu fusnes
- rhywun sydd â diddordeb mewn diogelwch ffyrdd neu gerbydau hunan-yrru
Nid oes angen arbenigedd technegol arnoch chi.
Cyflwyniad
Mae Deddf Cerbydau Awtomeiddiedig 2024 yn nodi cam allweddol wrth lunio’r fframwaith rheoleiddio ar gyfer technoleg cerbydau hunan-yrru ym Mhrydain Fawr. Mae’r ddeddfwriaeth hon:
- yn sefydlu’r sylfaen gyfreithiol ar gyfer lleoli a defnyddio cerbydau hunan-yrru, a elwir hefyd yn gerbydau awtomeiddiedig (AVs), yn ddiogel ar ffyrdd cyhoeddus
- yn cefnogi arloesedd wrth flaenoriaethu diogelwch y cyhoedd, tryloywder ac atebolrwydd
- yn adeiladu ar adolygiad cerbydau awtomeiddiedig 4 blynedd gan Gomisiwn y Gyfraith Cymru a Lloegr a Chomisiwn y Gyfraith yr Alban (Comisiynau’r Gyfraith)
Mae’r ddeddf yn cyflwyno fframwaith diogelwch cynhwysfawr, sy’n creu system sicrwydd ‘mewn defnydd’ oes gyfan ar gyfer cerbydau awtomeiddiedig sy’n cynnwys:
- cymeradwyaeth math sy’n gwerthuso a yw’r cerbyd yn bodloni’r holl safonau diogelwch technegol, amgylcheddol a pherfformiad eraill
- proses awdurdodi a fydd yn sicrhau y gall y cerbyd yrru’n ddiogel ac yn gyfreithlon ar ein ffyrdd heb yrrwr
- rheoleiddio parhaus gyda phwerau i fonitro data diogelwch a gorfodi cydymffurfiaeth, yn ogystal â swyddogaeth ymchwilio annibynnol
Wrth wraidd y fframwaith hwn mae’r datganiad o egwyddorion diogelwch (SoSP). Bydd hyn yn nodi’r safon diogelwch y disgwylir i gerbydau awtomeiddiedig gydymffurfio â hi.
Galwad am dystiolaeth
Fe wnaethon ni gynnal galwad am dystiolaeth rhwng 10 Mehefin 2025 a 1 Medi 2025 ar y datganiad o egwyddorion diogelwch. Fe wnaethon ni geisio gwybodaeth am sut:
- gellir defnyddio’r egwyddorion diogelwch
- gellir disgrifio’r safon diogelwch
- gellid mesur perfformiad diogelwch
Mae ymatebion i’r galw am dystiolaeth wedi llywio datblygiad y datganiad drafft o egwyddorion diogelwch.
Diben y datganiad o egwyddorion diogelwch
O dan y Ddeddf Cerbydau Awtomeiddiedig 2024 mae gan y datganiad o egwyddorion diogelwch ddwy ddiben statudol:
- o dan Adran 1 rhaid i’r Ysgrifennydd Gwladol dros Drafnidiaeth roi sylw penodol i’r datganiad o egwyddorion diogelwch wrth ystyried, wrth awdurdodi, a all cerbydau deithio’n ddiogel ac yn awtonomaidd
- o dan Adran 38 rhaid i’r Ysgrifennydd Gwladol hefyd asesu perfformiad blynyddol y fflyd hunan-yrru, gan gynnwys y graddau y mae’r perfformiad hwnnw’n gyson â’r datganiad o egwyddorion diogelwch
Prif ffocws y datganiad o egwyddorion diogelwch yw cyflawni ei ddiben statudol o ddarparu canllawiau i’r Ysgrifennydd Gwladol wrth ystyried y prawf hunan-yrru wrth awdurdodi.
Mae Adran 1 y Ddeddf Cerbydau Awtomeiddiedig yn nodi bod cerbyd yn ‘bodloni’r prawf hunan-yrru’ os:
- mae wedi’i gynllunio neu ei addasu gyda’r bwriad y bydd nodwedd o’r cerbyd yn caniatáu iddo deithio’n awtonomaidd
- yw’n gallu gwneud hynny, trwy gyfrwng y nodwedd honno, yn ddiogel ac yn gyfreithlon
Felly mae’r egwyddorion wedi’u drafftio i ganolbwyntio ar y cerbyd a’i nodweddion yng nghyd-destun bodloni’r prawf hunan-yrru.
Bydd manylion y broses awdurdodi yn destun ymgynghoriad maes o law.
Nid yw hyn yn atal yr egwyddorion rhag cael defnyddiau ehangach o fewn y fframwaith diogelwch cerbydau awtomeiddiedig. Gallai defnyddiau ehangach o’r fath gynnwys y rheoleiddiwr mewn defnydd yn ystyried y datganiad o egwyddorion diogelwch wrth benderfynu a ddylid ymchwilio i ddigwyddiad neu roi sancsiwn.
Mae ffocws y datganiad o egwyddorion diogelwch ar a yw cerbyd yn bodloni’r prawf hunan-yrru yn golygu nad yw’n mynd i’r afael â diogelwch trwy drosglwyddo rheolaeth y cerbyd yn ôl i ddefnyddiwr â chyfrifoldeb, a fydd yn cael sylw trwy’r fframwaith rheoleiddio cerbydau awtomeiddiedig ehangach.
Roedd yr alwad am dystiolaeth yn ceisio barn ar y defnyddiau posibl o’r datganiad o egwyddorion diogelwch a daeth i’r amlwg amrywiaeth o ddibenion amgen yn ogystal â’r rhai statudol hyn. Roedd yr awgrymiadau’n cynnwys:
- darparu offeryn ar gyfer addysg a chyfathrebu cyhoeddus i roi sicrwydd ynghylch diogelwch
- cefnogi fframweithiau yswiriant drwy ddarparu diffiniadau clir o lefelau risg derbyniol ar gyfer cerbydau awtomeiddiedig
- ymestyn cwmpas yr egwyddorion diogelwch i gwmpasu’r gadwyn gyflenwi, darparwyr trydydd parti neu ddiogelwch parhaus fel gofyn am ddiweddariadau meddalwedd
Ers cyhoeddi’r alwad am dystiolaeth, mae’r Adran Drafnidiaeth (DfT) wedi cyhoeddi galwad am dystiolaeth ar Ddatblygu’r fframwaith rheoleiddio cerbydau awtomeiddiedig. Mae hyn yn nodi rhywfaint o syniadaeth sy’n dod i’r amlwg ynghylch sut y gallai’r fframwaith diogelwch ehangach weithredu ac yn darparu rhai o’r manylion y mae ymatebwyr i’r alwad am dystiolaeth ar y datganiad o egwyddorion diogelwch ei eisiau ar faterion fel seiberddiogelwch neu weithrediad y rheoleiddiwr mewn defnydd.
Rydym o’r farn y gellid mynd i’r afael â llawer o’r materion a nodwyd yn well drwy agweddau eraill ar y fframwaith diogelwch cynhwysfawr, yn hytrach na’r datganiad o egwyddorion diogelwch.
Cwestiwn: a ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â diben y datganiad o egwyddorion diogelwch, sef rhoi canllawiau i’r Ysgrifennydd Gwladol wrth ystyried y prawf hunan-yrru?
Cwestiwn: pam ydych chi’n meddwl hyn, ac, os yw’n berthnasol, pa ddewisiadau eraill fyddech chi’n eu ffafrio?
Gosod y safon diogelwch
Diogelwch ffyrdd a cherbydau cerbydau awtomeiddiedig
Ym mis Ionawr 2026, cyhoeddodd y llywodraeth strategaeth diogelwch ffyrdd sy’n nodi llwybr clir ac uchelgeisiol i wella diogelwch ffyrdd ym Mhrydain Fawr. Mae’n cyflwyno targedau i leihau nifer y bobl sy’n cael eu lladd neu eu hanafu’n ddifrifol ar ffyrdd ym Mhrydain Fawr o 65% erbyn 2035, gan ddefnyddio llinell sylfaen 2022 i 2024.
Wrth wraidd y strategaeth diogelwch ffyrdd hon mae’r system ddiogel. Mae’r system ddiogel yn ddull diogelwch ffyrdd sy’n seiliedig ar dystiolaeth ac sy’n cael ei gydnabod yn rhyngwladol. Mae’n cydnabod, er bod gwallau dynol yn anochel, nad yw marwolaethau ac anafiadau difrifol; dylid dylunio’r ffordd ac amgylchedd y cerbyd i amddiffyn pobl gymaint â phosibl.
Un o’r themâu o fewn y strategaeth diogelwch ffyrdd yw manteisio ar dechnoleg, gan gynnwys cydnabod potensial cerbydau awtomeiddiedig diogel i fod â manteision diogelwch ffyrdd.
Yn ôl Cerbydau hunan-yrru: uchelgais diogelwch newydd, yn 2020 roedd 88% o’r holl wrthdrawiadau a gofnodwyd ar ffyrdd ym Mhrydain Fawr yn cynnwys gwall dynol fel ffactor cyfrannol. Mae gan gerbydau awtomeiddiedig y potensial i leihau nifer y bobl sy’n cael eu lladd neu eu hanafu’n ddifrifol trwy eu hyfforddiant ar ddata gyrru helaeth ynghyd â galluoedd synhwyrydd a all eu galluogi i nodi peryglon posibl yn gynharach ac ymateb yn gyflymach i berygl na bodau dynol. Yn wahanol i yrwyr dynol, nid yw cerbydau awtomeiddiedig yn blino, yn colli sylw nac yn gyrru dan ddylanwad alcohol.
Fodd bynnag, mae cerbydau awtomeiddiedig yn wahanol i fodau dynol. Dylem ddisgwyl rhai achosion lle gall y galluoedd a ddangosir gan gerbyd awtomeiddiedig wrth gyflawni elfennau o’r dasg yrru edrych a theimlo’n wahanol i alluoedd bod dynol. Gall hyn gyflwyno gwahanol risgiau, yn enwedig wrth weithredu mewn amgylchedd traffig cymysg. Felly byddai’n afrealistig disgwyl na fydd gan gerbydau awtomeiddiedig unrhyw wrthdrawiadau.
Mae diogelwch yn hollbwysig i’r fframwaith rheoleiddio cerbydau awtomeiddiedig, ac mae’r datganiad o egwyddorion diogelwch yn un rhan ohono.
Rheoliad systemau gyrru awtomeiddiedig (ADS) UNECE
Yn ogystal â’r fframwaith rheoleiddio domestig, mae rheoliad systemau gyrru awtomeiddiedig (ADS) Comisiwn Economaidd Ewrop y Cenhedloedd Unedig (UNECE) wedi’i ddatblygu’n rhyngwladol sydd:
yn sefydlu darpariaethau diogelwch unffurf a methodoleg gyson ar gyfer dilysu diogelwch systemau gyrru awtomeiddiedig er mwyn galluogi cyflwyno’r dechnoleg hon yn ddiogel yn y farchnad.
Bydd cerbydau awtomeiddiedig yn cael eu craffu yn erbyn y gofynion o fewn y rheoliad fel rhan o’r broses gymeradwyo math. Mae hyn yn cynnwys nid yn unig nodweddion cerbydau ond hefyd ffocws llawer ehangach ar brosesau a diwylliant diogelwch gwneuthurwyr, sy’n cyfuno gofynion perfformiad ADS a rhyngweithiadau defnyddwyr diogel â rhwymedigaethau lefel sefydliad ar gyfer:
- system rheoli diogelwch, gan gynnwys monitro mewn-gwasanaeth ac adrodd ar berfformiad yr ADS
- gwerthusiad o’r dulliau profi a ddefnyddiwyd (efelychu/trac/profi yn y byd go iawn)
- achos diogelwch strwythuredig gyda honiadau, dadleuon a thystiolaeth
Nod yr holl fesurau hyn yw dangos bod yr ADS yn rhydd o risg afresymol.
Os caiff ei fabwysiadu, disgwylir i’r rheoliad ADS ddod i rym ddechrau 2027.
Mae rheoliad ADS yn cynnwys ‘gofalus a chymwys’ fel safon diogelwch, gan ddatgan:
Fel cysyniad cyffredinol, mae’r Rheoliad hwn yn ei gwneud yn ofynnol i’r ADS ddarparu lefel o ddiogelwch sydd o leiaf yn cyfateb i lefel gyrrwr dynol cymwys a gofalus.
Rydym o blaid cyd-fynd â safonau rhyngwladol fel y rheoliad ADS. Mae cysoni rhyngwladol yn sefydlu llinell sylfaen diogelwch gyffredin a dulliau asesu a rennir, sy’n:
- lleihau costau mynediad i’r farchnad
- galluogi cyflwyno ar draws ffiniau
- hwyluso lledaeniad cyflymach o dechnolegau diogelwch
Ystyried y safon diogelwch
Mae’r Ddeddf Cerbydau Awtomeiddiedig yn ei gwneud yn ofynnol i’r datganiad o egwyddorion diogelwch gael ei lunio gyda’r bwriad o sicrhau bod:
- cerbydau awtomeiddiedig awdurdodedig yn cyflawni lefel o ddiogelwch sy’n cyfateb i, neu’n uwch na, lefel gyrwyr dynol gofalus a chymwys
- diogelwch ffyrdd ym Mhrydain Fawr yn well o ganlyniad i ddefnyddio cerbydau awtomeiddiedig awdurdodedig ar ffyrdd nag y byddai fel arall
Mae ystyriaeth sylweddol wedi bod i’r safon ddiogelwch yn ystod y blynyddoedd diwethaf. Cyhoeddodd Comisiwn y Gyfraith a Chomisiwn y Gyfraith yr Alban Cerbydau awtomeiddiedig: adroddiad ar y cyd ym mis Ionawr 2022 yn amlinellu argymhellion ar gyfer diwygio cyfreithiol ynghylch cerbydau awtomeiddiedig a sut y gellid eu cyflwyno’n ddiogel ac yn gyfrifol ar ffyrdd a mannau cyhoeddus Prydain Fawr.
Argymhellodd eu hadroddiad y dylai llywodraeth y DU gyhoeddi safon ddiogelwch y gellir mesur diogelwch cerbydau awtomeiddiedig yn ei herbyn ac a fyddai’n llywio’r cyfundrefnau rheoleiddio awdurdodi, rheoleiddio mewn defnydd a thrwyddedu dim-defnyddiwr-â-chyfrifoldeb. Byddai’r safon diogelwch yn helpu i sicrhau’r cyhoedd bod cerbydau awtomeiddiedig yn fwy diogel na gyrwyr dynol ac yn darparu sail i gymryd camau rheoleiddio lle mae perfformiad cerbyd awtomeiddiedig yn disgyn islaw trothwy derbyniol.
Wrth feddwl am y safon diogelwch, cynigiodd Comisiwn y Gyfraith 3 safon:
- Mor ddiogel â gyrrwr dynol cymwys a gofalus
- Mor ddiogel â gyrrwr dynol nad yw’n achosi damwain ar fai
- Ar y cyfan, yn fwy diogel na’r gyrrwr dynol cyffredin
Pan ymgynghorwyd ar yr opsiynau hyn, canfu Comisiynau’r Gyfraith fod yr holl ymatebwyr yn cytuno y dylai cerbydau awtomeiddiedig fod yn fwy diogel na gyrwyr dynol yn gyffredinol - ond wedi hynny roedd barn yn amrywio. O ystyried eu barn wahanol, argymhellodd Comisiwn y Gyfraith y dylai deddfwriaeth ei gwneud yn ofynnol i’r Ysgrifennydd Gwladol dros Drafnidiaeth gyhoeddi safon ddiogelwch y gellir mesur diogelwch cerbydau awtomeiddiedig yn ei herbyn.
Yn Symudedd cysylltiedig ac awtomeiddiedig 2025: gwireddu manteision cerbydau hunan-yrru, nododd y llywodraeth ddiwethaf ei chynlluniau ar gyfer technolegau symudedd cysylltiedig ac awtomeiddiedig a datgan ynddo mai diogelwch yw’r flaenoriaeth gyntaf wrth ddatblygu cerbydau hunan-yrru. Aeth ymlaen i gynnig safon diogelwch:
Mae’r llywodraeth hon yn credu y dylid dal cerbydau hunan-yrru i’r un safon ymddygiad â’r hyn a ddisgwylir gan yrwyr dynol; cymwys a gofalus.
Mewn ymateb i’r ymgynghoriad hwn, roedd 56% o’r ymatebwyr o blaid hyn fel safon diogelwch a 39% yn erbyn. Roedd nifer o ymatebwyr yn ceisio lefel uwch o uchelgais a mynegodd eraill bryder na fyddai cerbydau awtomeiddiedig yn gallu bodloni safon ofalus a chymwys neu na fyddent yn arwain at nifer llai o wrthdrawiadau. Ceisiodd llawer o ymatebwyr eglurder ynghylch y diffiniad o yrrwr dynol gofalus a chymwys a sut mae’n berthnasol i gerbyd awtomeiddiedig.
Cynhaliodd y llywodraeth alwad am dystiolaeth ar yr egwyddorion diogelwch rhwng mis Mehefin a mis Medi 2025. Roedd hyn yn ceisio barn ar nodweddion a goblygiadau safon diogelwch a osodir ar naill ai gofalus neu gymwys neu’n uwch na gofalus a chymwys.
Nododd yr alwad am dystiolaeth fod amrywiaeth o safbwyntiau ynghylch y lefel briodol y gellid gosod y safon diogelwch arni. Mae crynodeb llawn o’r ymatebion wedi’i gyhoeddi.
Roedd y pwyntiau allweddol a wnaed gan ymatebwyr am y safon ddiogelwch yn cynnwys:
- Pan ofynnwyd iddynt beth sy’n nodweddu gyrru dynol gofalus a chymwys, nododd yr ymatebwyr ystod o ymddygiadau, megis rheolaeth dda ar gerbydau, canfyddiadau o beryglon, ufuddhau i gyfreithiau traffig, rhyngweithio’n dda â defnyddwyr ffyrdd eraill ac addasu i amodau gyrru.
- Pan ofynnwyd iddynt am nodweddion gyrrwr dynol sy’n fwy na gofalus a chymwys, nododd yr ymatebwyr ymddygiadau megis canfod peryglon yn gynharach, addasu i amgylchiadau annisgwyl a chanlyniadau diogelwch gwell.
- Teimlai nifer o ymatebwyr fod yr hyn sy’n cyfateb i yrrwr dynol gofalus a chymwys yn rhy isel fel safon. Ni chafodd ei ystyried yn safon uchel ar gyfer gyrwyr dynol, roedd yn cynrychioli safon heb uchelgais ar gyfer cerbydau awtomeiddiedig o ystyried eu galluoedd a gallai leihau derbyniad y cyhoedd o’r dechnoleg. Teimlai eraill fod gofalus a chymwys yn cynrychioli safon uwch na gyrrwr dynol cyffredin ac yn cynrychioli cydbwysedd priodol rhwng cyflawni lefel briodol o ddiogelwch a gwireddu’r cyflwyniad cynnar o gerbydau gwrth-yrru.
- Teimlai rhai ymatebwyr y byddai safon uwch na gofalus a chymwys yn arwain at welliannau diogelwch ffyrdd. Fodd bynnag, roedd nifer hefyd yn teimlo y byddai’n cael effaith andwyol ar ddatblygwyr, a allai ohirio cyflwyniad a golygu bod manteision cerbydau awtomeiddiedig yn cael eu lleihau neu eu teimlo’n arafach.
- Nododd un ymatebydd y gallai safon uwch arwain at yrru mwy ymosodol gan yrwyr dynol os teimlid bod cerbyd awtomeiddiedig yn gyrru’n rhy ofalus. Nododd ymatebwyr yn y diwydiant hefyd na fyddai safon uwch na gofalus a chymwys yn cyd-fynd â rheoliadau rhyngwladol sy’n dod i’r amlwg ac nad oedd yn realistig nac yn fesuradwy.
Yn eu hadroddiad Safety first? Understanding acceptance of automated vehicles canfu DG Cities, er nad oedd diogelwch yn flaenoriaeth i lawer o ymatebwyr i’r arolwg, fod codi diogelwch cerbydau awtomeiddiedig i lefel uwchlaw gyrwyr dynol gofalus a chymwys â’r potensial i gynyddu cefnogaeth y cyhoedd i gerbydau awtomeiddiedig yn sylweddol. Nodont hefyd yn yr adroddiad fod neges uniongyrchol a oedd yn pwysleisio nodweddion diogelwch cerbydau awtomeiddiedig yn fwy effeithiol na neges anuniongyrchol a oedd yn tynnu sylw at wallau gyrwyr dynol.
Comisiynodd yr Adran Drafnidiaeth ymchwil ystyriol i ganfyddiad y cyhoedd o’r safon diogelwch. Ceisiodd yr ymchwil archwilio dealltwriaeth y cyhoedd o ofalus a chymwys ac a oedd yn cynrychioli safon ddiogelwch briodol, trwy 6 gweithdy ar draws 3 lleoliad yn y DU.
Mae pwyntiau allweddol o’r ymchwil hon yn cynnwys:
- Roedd cefnogaeth gadarnhaol gymedrol i ofalus a chymwys fel meincnod. Roedd pobl yn fwy derbyniol o ofalus a chymwys fel meincnod pan oedd yn amlwg ei fod yn safon uwch na safon gyrrwr cyffredin.
- Yn aml, roedd cyfranogwyr yn teimlo bod ‘gofalus a chymwys’ braidd yn amwys ac efallai na fyddai’n hawdd ei ddeall heb esboniad pellach.
- Roedd cyfranogwyr yn tueddu i ddisgrifio gyrru gofalus a chymwys mewn termau ymddygiadol yn hytrach na rhai ystadegol neu gan gyfeirio at ganlyniadau. Un awgrym oedd defnyddio’r arholiad gyrru uwch fel meincnod da a gafodd ei ystyried yn gadarnhaol gan gyfranogwyr eraill.
Gosod y safon diogelwch yn y datganiad o egwyddorion diogelwch
Mae gyrrwr dynol gofalus a chymwys yn cynrychioli safon uwch na gyrrwr cyffredin. Mae ‘gyrwyr cyffredin’ yn cynnwys y rhai a allai fod â’r sgiliau angenrheidiol i fod yn gymwys ond nad ydynt yn ofalus ar bob adeg, a’r rhai sydd â nam, yn colli sylw neu wedi meddwi. Disgwylir i gyflwyno cerbydau awtomeiddiedig sydd wedi’u cynllunio i’r safon hon wella canlyniadau diogelwch.
Mae ymchwil adolygedig gan gymheiriaid a gynhaliwyd gan Waymo yn UDA yn dangos, tan fis Ionawr 2025, gan ystyried 56.7m o filltiroedd teithwyr yn unig heb yrrwr dynol y tu ôl i’r llyw, fod eu fflyd wedi achosi gostyngiad o 85% mewn damweiniau ag anafiadau difrifol.
Maent hefyd yn honni bod 92% yn llai o ddamweiniau cerddwyr gydag anafiadau, 82% yn llai o ddamweiniau beicwyr gydag anafiadau ac 82% yn llai o ddamweiniau beic modur gydag anafiadau na gyrrwr dynol.
Mae’r dystiolaeth hon yn awgrymu bod cyflwyno cerbydau awtomeiddiedig cyfredol, er nad yn y DU, ar gyfartaledd, yn perfformio’n well na ‘gyrrwr dynol cyffredin’. Mae tystiolaeth hefyd bod un gweithredwr yn cymharu eu model â ‘gyrrwr dynol delfrydol’, nad yw’n colli sylw na blino, a all fod yn debyg i yrrwr ‘gofalus a chymwys’, o dan rai diffiniadau. Fodd bynnag, mae’r canfyddiadau hyn yn benodol i un gweithredwr cerbydau awtomeiddiedig a gallant amrywio ar draws y diwydiant ac unrhyw gyflwyniadau yn y dyfodol yn y DU.
Mae ymchwil ar hawliadau yswiriant sy’n ymwneud â cherbydau Waymo, yn seiliedig ar fethodoleg adolygedig gan gymheiriaid ac yn defnyddio data a ddarparwyd gan Waymo, yn cefnogi hyn ymhellach trwy ganfod bod dros 25.3 miliwn o filltiroedd gyda’r Waymo ADS ‘wedi perfformio’n sylweddol well na’r boblogaeth yrrwr gyffredinol’ gyda gostyngiadau o 88% mewn hawliadau difrod i eiddo a 92% mewn hawliadau anaf corfforol.
Nid oes diffiniad o safon diogelwch sydd wedi’i gosod yn uwch na gyrrwr dynol gofalus a chymwys. Yn benodol, roedd ymatebwyr y diwydiant i’r galw am dystiolaeth yn tynnu sylw at y ffaith nad oedd safon wedi’i diffinio na’i mesur ar gyfer sut olwg fyddai ar safon uwch na safon ofalus a chymwys.
Er bod ymatebwyr i’r galwad am dystiolaeth wedi nodi nifer o ymddygiadau yr oeddent yn eu hystyried yn gyson ag uwch na gofalus a chymwys, roedd llawer o’r rhain yn gyson â’r ymddygiadau a awgrymwyd ar gyfer gofalus a chymwys.
Gan fod y Rheoliad ADS drafft yn cydnabod gofalus a chymwys fel safon diogelwch, mae risg hefyd y bydd safon uwch na hynny yn arwain at osod gofynion ar ddatblygwyr yn ogystal â’r rhai a bennir yn rhyngwladol.
Mae hyn yn debygol o effeithio ar gyflymder ac effeithlonrwydd yr awdurdodiad. O ganlyniad, byddem yn rhagweld y byddai hyn yn oedi’r defnydd o gerbydau awtomeiddiedig ar ffyrdd Prydain Fawr a thrwy hynny’r broses o gyflawni’r manteision diogelwch ffyrdd disgwyliedig.
Rydym wedi cynnig o fewn y datganiad o egwyddorion diogelwch drafft y dylid gosod y safon diogelwch yn gyfwerth â gyrwyr dynol gofalus a chymwys. Gan ein bod yn ystyried ei fod yn cynrychioli cydbwysedd priodol rhwng sicrhau diogelwch ar y ffyrdd a pheidio ag atal gwireddu manteision diogelwch trwy ddefnyddio cerbydau awtomeiddiedig.
Cwestiwn: a ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â gosod y safon diogelwch ar gyfer cerbydau awtomeiddiedig yn gyfwerth â gyrwyr dynol gofalus a chymwys?
Cwestiwn: pam ydych chi’n meddwl hyn, ac, os yw’n berthnasol, pa ddewisiadau eraill fyddech chi’n eu ffafrio?
Defnyddio ymddygiadau o fewn y datganiad o egwyddorion diogelwch
Ni chynigiodd yr alwad am dystiolaeth ddiffiniad pendant o beth yw gofalus a chymwys, er iddi awgrymu rhai nodweddion eang a allai fod yn gysylltiedig â phob un. Wrth ofyn iddynt am yrru’n ofalus a chymwys, nododd y rhan fwyaf o’r ymatebwyr i’r alwad am dystiolaeth ymddygiadau yr oeddent yn eu cysylltu â hyn.
Yn yr un modd, roedd cyfranogwyr yn y gweithdai canfyddiad cyhoeddus o’r safonau diogelwch ‘yn gallu disgrifio ymddygiadau gofalus a chymwys yn rhwydd o ran ymddygiadau yn hytrach na chanlyniadau gyrru disgwyliedig’.
Mae cyrff eraill hefyd yn ystyried gyrru’n ofalus ac yn gymwys mewn perthynas â chyfres o ymddygiadau. Mae’r Asiantaeth Safonau Gyrwyr a Cherbydau (DVSA) yn gyfrifol am gynnal profion gyrru a chymeradwyo pobl i fod yn hyfforddwyr gyrru.
Gan weithio’n agos gyda’r Asiantaeth Ardystio Cerbydau (VCA), sy’n Awdurdod Cymeradwyo Math dynodedig yn y DU ar gyfer cynhyrchion modurol, maent wedi datblygu set o gymwyseddau ymddygiadol ar gyfer cerbydau awtomeiddiedig. Mae hyn yn defnyddio’r fframwaith asesu ar gyfer arholwyr gyrru ac yn ei gymhwyso i ymddygiad cerbydau awtomeiddiedig.
Bwriedir i’r fframwaith fod yn fframwaith asesu yn y lle cyntaf ar gyfer ystyried ceisiadau am orchymyn arbennig cerbyd i gefnogi peilotio masnachol, er y disgwylir i hyn gefnogi asesiad wrth awdurdodi pan gaiff y fframwaith rheoleiddio ehangach ei weithredu.
Mae dull o ystyried ‘gofalus a chymwys’ fel ymddygiadau yn dod i’r amlwg mewn gwledydd eraill. Awdurdod cerbydau’r Iseldiroedd, RDW, yw awdurdod cymeradwyo math yr Iseldiroedd. Maent yn ystyried dull asesu ar gyfer systemau cadw lôn awtomeiddiedig (ALKS).
Maent yn diffinio ‘gyrrwr gofalus a chymwys’ fel rhywun sydd â lefel o hyfedredd gyrru sy’n cyfateb i lefel gyrrwr cerbyd presennol sy’n gymwys i gael ei dderbyn i raglen hyfforddi arholwyr y CBR. Mae’r asesiad yn cymharu’r ymddygiad gyrru yn erbyn gwahanol gategorïau sy’n tynnu ar wahanol safonau gyrru dynol.
Rydym o’r farn, os yw cerbyd yn dangos ymddygiadau sy’n gyson â gyrwyr dynol gofalus a chymwys, yna bydd cerbydau awtomeiddiedig gyda’i gilydd yn gyfwerth â gofalus a chymwys a bydd hyn yn arwain at welliant cyffredinol mewn diogelwch ar y ffyrdd.
Felly mae’r datganiad o egwyddorion diogelwch wedi canolbwyntio ar nodi ymddygiadau sy’n cyfateb i ofalus a chymwys y gellir eu profi fel rhan o’r prawf hunan-yrru wrth awdurdodi.
Er y gallai ffocws y datganiad o egwyddorion diogelwch fod ar y camau cyn cyflwyno, byddai’r ffocws ar ymddygiadau hefyd yn rhoi fframwaith defnyddiol i’r Ysgrifennydd Gwladol ar gyfer asesu a yw gwrthdrawiad neu ymddygiad gyrru wedi cyflwyno yn bodloni’r safon briodol a gallai lywio unrhyw benderfyniad ynghylch sancsiynau.
Cwestiwn: a ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â defnyddio ymddygiadau fel sail ar gyfer datblygu’r egwyddorion o fewn y datganiad o egwyddorion diogelwch?
Cwestiwn: pam ydych chi’n meddwl hyn, ac, os yw’n berthnasol, pa ddewisiadau eraill fyddech chi’n eu ffafrio?
Adnabod ymddygiadau gofalus a chymwys
Ni ddaeth unrhyw ddiffiniad clir o yrru’n ofalus a chymwys i’r amlwg drwy’r ymatebion i’r alwad am dystiolaeth. Yn nodweddiadol, roedd ymatebwyr i’r alwad am dystiolaeth yn nodi ymddygiadau yr oeddent yn eu cysylltu â gofalus a chymwys, megis:
- rheolaeth dda ar y cerbyd, gyrru rhagweladwy, gyrru llyfn sy’n osgoi brecio a throi corneli llym a pheidio â gyrru ag amhariad neu dan ddylanwad alcohol
- canfyddiad peryglon, megis canfod peryglon yn llwyddiannus ac ymateb iddynt, gallu rhagweld peryglon a chymryd camau i’w hosgoi, bod yn ymwybodol o’ch amgylchoedd a gwneud gwerthusiadau penodol i’r cyd-destun o risgiau a pheryglon
- ufuddhau i bob cyfraith traffig ffyrdd ac arwyddion ffyrdd sy’n hanfodol i ddiogelwch, gan gynnwys Rheolau’r Ffordd Fawr
- rhyngweithio’n llwyddiannus â defnyddwyr ffyrdd eraill – roedd hyn yn cynnwys bod yn ymwybodol o ddefnyddwyr ffyrdd eraill a’u gweithredoedd, gallu cyfathrebu’n effeithiol â defnyddwyr ffyrdd eraill, gan gynnwys deall signalau llaw, gallu rhagweld gweithredoedd defnyddwyr ffyrdd eraill a rhoi sylw a gofal arbennig i ddefnyddwyr ffyrdd sy’n agored i niwed
- y gallu i ystyried a gyrru’n ddiogel ym mhob cyflwr amgylcheddol fel nodwedd allweddol
Yn yr un modd, roedd cyfranogwyr yn yr ymchwil i ganfyddiadau’r cyhoedd o ddiogelwch yn tueddu i nodi ymddygiadau gofalus a chymwys fel rhagweld peryglon, cynnal ymwybyddiaeth o’r amgylchoedd, gyrru ar gyflymderau priodol ar gyfer yr amodau a rhyngweithio’n ddiogel â defnyddwyr ffyrdd eraill. Mae rhestr lawn o’r ymddygiadau a nodwyd wedi’i cyflwyno yn eu hadroddiad ymchwil.
Ar draws y gwahanol ffynonellau hyn mae’n bosibl nodi 5 thema eang:
- rheoli cerbyd
- rhagweld, canfyddiad ac ymateb i beryglon
- ufuddhau i reolau traffig
- rhyngweithio â defnyddwyr eraill
- addasrwydd i amodau’r ffordd
O’r rhain rydym wedi datblygu egwyddor (neu egwyddorion) i gwmpasu pob maes.
Fodd bynnag, nododd ymatebwyr i alwad am dystiolaeth y datganiad o egwyddorion diogelwch sawl ymddygiad sy’n gysylltiedig â cherbydau awtomeiddiedig yn unig, megis:
- dysgu a gwelliant parhaus ar lefel system drwy rannu dysgu ar draws y fflyd cerbydau awtomeiddiedig
- y gallu i ganfod ac ymateb i ddiffygion yn y cerbyd
- gwneud penderfyniadau tryloyw a seiliedig ar risg
Rydym yn cydnabod bod rhai priodoleddau penodol i gerbydau awtomeiddiedig y mae angen eu hadlewyrchu yn y datganiad o egwyddorion diogelwch ac rydym wedi datblygu egwyddorion sy’n ymwneud â 2 o’r rhain:
- cydymffurfiaeth â therfynau ei awdurdodiad, o ran daearyddiaeth a gallu’r cerbyd
- dylunio cerbydau i ystyried manylion penodol y diriogaeth y maent yn gweithredu ynddi
Cwestiwn: a ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â’r ymddygiad a nodwyd o:
- rheoli cerbyd
- rhagweld, canfyddiad ac ymateb i beryglon
- ufuddhau i reolau traffig
- rhyngweithio â defnyddwyr ffyrdd eraill
- addasrwydd i amodau’r ffordd
Cwestiwn: pam ydych chi’n meddwl hyn?
Cwestiwn: yn eich barn chi, os o gwbl, pa ymddygiadau ydych chi’n meddwl sydd ar goll a pham?
Canlyniadau diogelwch
Mae Deddf Cerbydau Awtomeiddiedig 2024 yn nodi 2 ganlyniad diogelwch ar gyfer cerbydau awtomeiddiedig:
- cerbydau awtomeiddiedig awdurdodedig yn cyflawni lefel o ddiogelwch sy’n cyfateb i, neu’n uwch na, lefel gyrwyr dynol gofalus a chymwys
- diogelwch ffyrdd ym Mhrydain Fawr yn well o ganlyniad i ddefnyddio cerbydau awtomeiddiedig awdurdodedig ar ffyrdd nag y byddai fel arall
Bydd y canlyniadau hyn yn cael eu mesur a’u hasesu fel rhan o’r ddyletswydd monitro gyffredinol ar yr Ysgrifennydd Gwladol i fonitro perfformiad y fflyd hunan-yrru, gan gynnwys yn erbyn y datganiad o egwyddorion diogelwch.
Un awgrym, gan ymatebydd i’r alwad am dystiolaeth a chyfranogwr yn y gweithdai ymchwil ar ganfyddiadau’r cyhoedd, oedd gosod safon diogelwch rhifiadol. Er enghraifft, gellid gosod y safon fel bod cerbydau:
- yn cael x% yn llai o wrthdrawiadau na gyrwyr dynol
- yn perfformio ar lefel debyg i’r y% o yrwyr dynol mwyaf diogel
Wrth ystyried a allai’r datganiad o egwyddorion diogelwch gynnwys targed rhifiadol, rydym wedi ystyried amrywiaeth o ffactorau.
Byddai targed rhifiadol yn gofyn am gyfrolau mawr o dystiolaeth er mwyn gallu dangos y gwahanol ganlyniadau diogelwch. Mae awdurdodiad yn profi a all cerbydau yrru’n ddiogel ac yn gyfreithlon. Gellir casglu ystod eang o ffynonellau tystiolaeth ar gyfer hyn, gan gynnwys o fewn efelychu, profion trac a phrofion yn y byd go iawn.
Mae cyflwyno cerbydau awtomeiddiedig yn y cyfnod cynnar ar hyn o bryd ac nid oes unrhyw gyflwyniad o gerbydau hunan-yrru ar raddfa fawr ym Mhrydain Fawr ar hyn o bryd. Gall datblygwyr cerbydau awtomeiddiedig gasglu tystiolaeth o berfformiad diogel ar ffyrdd Prydain Fawr trwy ddefnyddio’r treialon o dan y Cod Ymarfer neu drwy gynlluniau peilot di-yrrwr.
Oherwydd eu graddfa fach a’u cwmpas daearyddol cyfyngedig, nid ydym yn rhagweld y bydd graddfa’r defnydd yn galluogi casglu symiau digon uchel o ddata i allu tynnu casgliadau ystadegol arwyddocaol ynghylch a yw safon diogelwch rifiadol wedi’i chyflawni yn y tymor byr i ganolig.
Ystyriaeth arall yw sut i osod meincnod priodol i fesur y canlyniadau diogelwch a gyflawnir gan gerbydau awtomeiddiedig yn ei erbyn. Byddai angen i unrhyw feincnod daro’r cydbwysedd cywir rhwng cyflawni manteision tymor byr a gosod safon rhy uchel fel na ellir ei chyflawni.
Mae’r heriau wrth osod meincnod priodol yn cynnwys y lefelau diogelwch amrywiol ar draws gwahanol fathau o ffyrdd a chasglu digon o ddata ar gyfer lleoliadau. Gall ystadegau adrannol ddarparu data defnyddiol yn ymwneud â gwrthdrawiadau ond efallai na fyddant yn cynrychioli’r ystod lawn o wrthdrawiadau ym Mhrydain Fawr.
Mewn blynyddoedd blaenorol bu problemau annisgwyl hefyd gyda chasglu data ar gyfer rhai heddluoedd. Mae hyn wedi golygu na ellir gwarantu dibynadwyedd a chywirdeb y gwrthdrawiadau ffordd a gofnodwyd mewn rhai rhanbarthau.
Er nad yw hyn yn debygol o effeithio’n sylweddol ar dueddiadau gwrthdrawiadau ffyrdd cyffredinol Prydain Fawr, bydd yn effeithio ar ddibynadwyedd cymariaethau ar lefel leol.
Beth bynnag, mae mesur gwrthdrawiadau ffyrdd neu ystadegau KSI o reidrwydd yn fetrig ôl-fynegol; ni fydd yr Ysgrifennydd Gwladol yn gwybod a yw’r metrig wedi’i fodloni ai peidio ar adeg yr awdurdodiad yn y tymor byr i ganolig.
Nid yw’r datganiad o egwyddorion diogelwch drafft wedi gosod unrhyw ganlyniadau diogelwch ychwanegol y tu hwnt i’r rhai a bennir yn y ddeddf.
Gwelliant cyffredinol mewn diogelwch ffyrdd
Rydym yn disgwyl y bydd cerbydau awtomeiddiedig yn cyflawni gwelliant cyffredinol mewn diogelwch ffyrdd os caiff lefel o ddiogelwch sy’n cyfateb i yrwyr dynol gofalus a chymwys ei datblygu a’i defnyddio. Fodd bynnag, credwn na ddylai’r gwelliant cyffredinol mewn diogelwch ffyrdd ddod ar draul diogelwch unrhyw grwpiau o ddefnyddwyr ffyrdd.
Yn yr alwad am dystiolaeth, fe gynigiom gynnwys egwyddor diogelwch o gydraddoldeb a thegwch sy’n canolbwyntio ar y canlyniadau rhwng gwahanol grwpiau o ddefnyddwyr ffyrdd, fel beicwyr a cherddwyr. Roedd ymatebwyr i’r alwad am dystiolaeth yn gefnogol i’r dull hwn i raddau helaeth.
Er mwyn cyflawni’r canlyniad hwn, mae egwyddor wedi’i chynnwys yn y datganiad o egwyddorion diogelwch drafft sy’n anelu at sicrhau bod diogelwch ffyrdd yn cael ei wella i bawb a bod risgiau’n cael eu lleihau i bob defnyddiwr ffordd. Os bydd risgiau’n digwydd, mae’r egwyddor yn ceisio sicrhau bod y potensial am niwed yn cael ei leihau i’r lleiafswm.
Yn ogystal, mae egwyddor sy’n ceisio sicrhau bod cerbydau awtomeiddiedig yn rhyngweithio’n ddiogel â phob defnyddiwr ffordd, yn enwedig y rhai sydd fwyaf mewn perygl o wrthdrawiad.
Cwestiwn: a ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno bod yr egwyddorion arfaethedig ar wella diogelwch ffyrdd i bawb a rhyngweithio’n ddiogel â defnyddwyr ffyrdd eraill yn darparu digon o amddiffyniad i bob defnyddiwr ffordd?
Cwestiwn: pam ydych chi’n meddwl hyn, ac, os yw’n berthnasol, pa ddewisiadau eraill fyddech chi’n eu ffafrio?
Yr egwyddorion diogelwch drafft
Mae’r datganiad o egwyddorion diogelwch drafft yn cynnig 10 egwyddor a amlinellir isod.
1) Dylai cerbydau hunan-yrru ddefnyddio’r ffordd yn unol â chyfreithiau traffig a Rheolau’r Ffordd Fawr
Dylai cerbydau hunan-yrru gydymffurfio â chyfreithiau traffig ffyrdd, terfynau cyflymder, arwyddion, marciau ffordd ac unrhyw gyfyngiadau dros dro fel gwaith ffordd neu ddargyfeiriadau.
2) Dylai cerbydau hunan-yrru gynnal rheolaeth dros y cerbyd bob amser.
Mae hyn yn cynnwys cyflawni’r dasg yrru yn llyfn, yn ddiogel ac mewn modd sefydlog, gan gynnwys yn ystod digwyddiadau annisgwyl neu amodau sy’n newid yn gyflym.
3) Dylai cerbydau hunan-yrru ragweld, canfod ac ymateb i beryglon yn rhagweithiol
Mae hyn yn cynnwys rhagweld a chanfod peryglon posibl neu beryglon presennol a chymryd camau diogel, amserol a phriodol o ran cyd-destun i osgoi neu leihau niwed.
4) Dylai cerbydau hunan-yrru addasu gyrru i amodau’r ffordd a’r tywydd.
Mae hyn yn cynnwys cydnabod amodau’r ffordd a’r tywydd ac addasu ei strategaeth yrru yn unol â hynny, i adlewyrchu’r amgylchedd a chynnal terfynau diogel.
5) Dylai cerbydau hunan-yrru ymddwyn mewn modd rhagweladwy
Mae hyn yn cynnwys ymddwyn mewn ffordd y mae defnyddwyr eraill y ffyrdd yn ei deall a chyfleu ei fwriad trwy signalau priodol i ddefnyddwyr eraill y ffyrdd yn glir.
6) Dylai cerbydau hunan-yrru wella diogelwch ffyrdd ym Mhrydain Fawr i bawb
Mae hyn yn cynnwys ceisio lleihau’r risg i’w deithwyr a defnyddwyr ffyrdd eraill, gan osgoi unrhyw gynnydd anghymesur mewn risg i unrhyw grŵp o ddefnyddwyr ffyrdd. Pan fydd risgiau diogelwch yn digwydd, dylai’r cerbyd hunan-yrru geisio lleihau’r potensial am niwed.
7) Dylai cerbydau hunan-yrru ryngweithio’n ddiogel â phob defnyddiwr ffordd, yn enwedig defnyddwyr ffyrdd sy’n agored i niwed.
Mae hyn yn cynnwys, er nad yw’n gyfyngedig i, fod yn ystyriol o amgylch cerddwyr, beicwyr, beicwyr modur, plant, oedolion hŷn a phobl anabl sydd mewn mwy o berygl.
8) Dylai cerbydau hunan-yrru ryngweithio’n ddiogel â’r gwasanaethau brys
Mae hyn yn cynnwys canfod ac ymateb yn ddiogel i gyfarwyddiadau gan y gwasanaethau brys a swyddogion awdurdodedig eraill.
9) Dim ond o fewn y terfynau y maent wedi’u cynllunio’n benodol i weithredu y dylai cerbydau hunan‑yrru weithredu’n awtonomaidd.
Mae hyn yn golygu cydnabod ei derfynau (gan gynnwys gallu’r system yrru awtomeiddiedig i gyflawni’r dasg yrru) a chael strategaethau priodol ar waith i ymateb lle mae risg y gallai cerbyd fynd y tu hwnt i’r terfynau hynny.
10) Dylid dylunio cerbydau hunan-yrru i ystyried manylion penodol y diriogaeth lle byddant yn gweithredu
Mae hyn yn cynnwys wrth ystyried a yw cerbyd yn teithio’n ddiogel drwy gymariaethau â gyrwyr dynol neu ddefnyddio data sy’n deillio o yrwyr dynol, dylai data a chymariaethau o’r fath:
- gynrychioli lleoliadau ac amgylchiadau cymharol
- fod yn ddigon cynrychioliadol o yrwyr Prydain Fawr sydd heb amhariad, yn canolbwyntio ac yn dilyn rheolau traffig
Cwestiwn: ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chynnwys Egwyddor 1: dylai cerbydau hunan-yrru ddefnyddio’r ffordd yn unol â chyfreithiau traffig a Rheolau’r Ffordd Fawr?
Cwestiwn: ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chynnwys Egwyddor 2: dylai cerbydau hunan-yrru gynnal rheolaeth dros y cerbyd bob amser?
Cwestiwn: ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chynnwys Egwyddor 3: dylai cerbydau hunan-yrru ragweld, canfod ac ymateb i beryglon yn rhagweithiol?
Cwestiwn: ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chynnwys Egwyddor 4: dylai cerbydau hunan-yrru addasu gyrru i amodau’r ffordd a’r tywydd?
Cwestiwn: ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chynnwys Egwyddor 5: dylai cerbydau hunan-yrru ymddwyn mewn modd rhagweladwy?
Cwestiwn: ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chynnwys Egwyddor 6: dylai cerbydau hunan-yrru wella diogelwch ffyrdd ym Mhrydain Fawr i bawb?
Cwestiwn: ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chynnwys Egwyddor 7: dylai cerbydau hunan-yrru rhyngweithio’n ddiogel â phob defnyddiwr ffordd, yn arbennig y rhai sy’n wynebu’r risg mwyaf?
Cwestiwn: ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chynnwys Egwyddor 8: dylai cerbydau hunan-yrru ryngweithio’n ddiogel â’r gwasanaethau brys?
Cwestiwn: a ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chynnwys Egwyddor 9: dim ond o fewn y terfynau y maent wedi’u cynllunio’n benodol i weithredu y dylai cerbydau hunan-yrru yrru’n awtonomaidd?
Cwestiwn: a ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chynnwys Egwyddor 10: dylid dylunio cerbydau hunan-yrru i ystyried manylion penodol y diriogaeth lle byddant yn gweithredu?
Cwestiwn: a oes gennych chi unrhyw sylwadau, yn cynnwys addasiadau i’r testun, ar Egwyddor 1?
Cwestiwn: a oes gennych chi unrhyw sylwadau, yn cynnwys addasiadau i’r testun, ar Egwyddor 2?
Cwestiwn: a oes gennych chi unrhyw sylwadau, yn cynnwys addasiadau i’r testun, ar Egwyddor 3?
Cwestiwn: a oes gennych chi unrhyw sylwadau, yn cynnwys addasiadau i’r testun, ar Egwyddor 4?
Cwestiwn: a oes gennych chi unrhyw sylwadau, yn cynnwys addasiadau i’r testun, ar Egwyddor 5?
Cwestiwn: a oes gennych chi unrhyw sylwadau, yn cynnwys addasiadau i’r testun, ar Egwyddor 6?
Cwestiwn: a oes gennych chi unrhyw sylwadau, yn cynnwys addasiadau i’r testun, ar Egwyddor 7?
Cwestiwn: a oes gennych chi unrhyw sylwadau, yn cynnwys addasiadau i’r testun, ar Egwyddor 8?
Cwestiwn: a oes gennych chi unrhyw sylwadau, yn cynnwys addasiadau i’r testun, ar Egwyddor 9?
Cwestiwn: a oes gennych chi unrhyw sylwadau, yn cynnwys addasiadau i’r testun, ar Egwyddor 10?
Egwyddorion nad ydym wedi’u cynnwys
Nododd yr alwad am dystiolaeth 3 egwyddor yr oeddem yn ystyried nad oedd angen iddynt fod yn egwyddor benodol o fewn y datganiad o egwyddorion diogelwch. Y rhain oedd:
- y gallu i yrru heb fonitro dynol o amgylchedd y cerbyd neu’r ffordd neu heb reolaeth ddynol.
- seiber-wydnwch
- esboniadwyedd
Er nad yw’r gallu i yrru heb fonitro dynol wedi’i nodi’n benodol yn y datganiad o egwyddorion diogelwch, gellir ei ddeall yn rhesymol fel rhywbeth ymhlyg ynddo. Gan ystyried yr ymatebion a dderbyniwyd i’r alwad am dystiolaeth, rydym yn parhau i gredu mai meysydd eraill fyddai’n delio orau â seiber-wydnwch ac esboniadwyedd. Mae ein dull newydd o ymdrin â seiberddiogelwch wedi’i nodi yn Datblygu’r fframwaith rheoleiddio cerbydau awtomeiddiedig.
Fe wnaethom hefyd ystyried amrywiaeth o ymddygiadau eraill i’w cynnwys yn yr egwyddorion diogelwch. Roedd y rhain yn cynnwys:
- rheoli risgiau i ddiogelwch teithwyr, fel sicrhau y defnyddir gwregysau diogelwch
- lles teithwyr
- sicrhau bod diweddariadau meddalwedd yn cael eu cynnal
- cymryd rhan lawn mewn ymchwiliadau i ddigwyddiadau
- caiff dysgu o ddigwyddiadau ei rannu a gwneir gwelliannau
Nid yw’r rhain wedi’u cynnwys yn y datganiad o egwyddorion diogelwch gan mai rhannau eraill o’r gyfundrefn reoleiddio yw’r lle priodol i reoli’r risgiau diogelwch hyn. Er enghraifft, gall amodau awdurdodi sicrhau bod endidau hunan-yrru awdurdodedig yn cadw cerbydau’n gyfredol ac yn rhannu dysgu.
Bydd gan drwyddedu NUICO gyfrifoldeb cyffredinol am broblemau sy’n codi yn ystod taith NUIC dan oruchwyliaeth y gweithredwr. Mae’r Ddeddf Cerbydau Awtomeiddiedig yn darparu ystod o bwerau i fonitro data diogelwch a gorfodi cydymffurfiaeth trwy gynllun rheoleiddio mewn defnydd, yn ogystal â swyddogaeth ymchwilio annibynnol.
Cwestiwn: yn eich barn chi, a ddylid cynnwys unrhyw feysydd sydd wedi’u heithrio ar hyn o bryd yn y datganiad o egwyddorion diogelwch?
Cwestiwn: pa feysydd a pham?
Data a monitro
Yn yr alwad am dystiolaeth, fe wnaethom hefyd geisio barn ar fetrigau ar gyfer monitro perfformiad y fflyd cerbydau awtomeiddiedig o dan y ddyletswydd monitro gyffredinol yn Neddf AV 2024.
Cafwyd llawer o ymatebion ynghylch y metrigau y gellid eu mabwysiadu ar gyfer monitro, gan gynnwys metrigau arweiniol a metrigau ôl-fynegol a’r ffynonellau tystiolaeth y gellid eu defnyddio i adrodd ar y metrigau hyn. Roedd yna hefyd lawer o sylwadau ynghylch y broses o gasglu, archwilio a chyhoeddi data a gasglwyd.
Rhaid i’r Ysgrifennydd Gwladol dros Drafnidiaeth adrodd ar berfformiad y fflyd cerbydau awtomeiddiedig yn flynyddol a rhoddir ystyriaeth i’r sylwadau a dderbynnir fel rhan o’r alwad am dystiolaeth wrth ddatblygu’r fframwaith monitro.
Mae’r Rheoliad ADS drafft yn cynnig system o gasglu data mewn perthynas â digwyddiadau gyda cherbydau awtomeiddiedig. Mae Deddf Cerbydau Awtomeiddiedig 2024 hefyd yn cynnwys ystod o bwerau sy’n ymwneud â’r gallu i ofyn neu fynnu bod data yn cael ei ddarparu a sancsiynau sifil neu reoleiddiol i fynd i’r afael ag unrhyw fethiannau rheoleiddiol. Rydym yn bwriadu parhau i ddatblygu ein ffordd o feddwl ar ddefnyddio’r pwerau hyn a’n dull o fonitro wrth i ni ddatblygu’r fframwaith rheoleiddio.
Costau a buddiannau
Mae’n debyg y bydd rhai yn ein cymdeithas yn elwa o ddeddfwriaeth newydd, tra bydd eraill yn gweld costau uwch. Gallai’r costau a’r manteision hyn effeithio ar fusnesau, aelwydydd, y llywodraeth a chymdeithas ehangach. Mae gennym ddiddordeb mewn deall beth fydd effaith y datganiad o egwyddorion diogelwch arnoch chi, eich sefydliad neu gymdeithas ehangach. Bydd ymatebion i’r cwestiwn canlynol yn cael eu hystyried wrth gynnal gwerthusiad o opsiynau polisi ar gyfer y datganiad o egwyddorion diogelwch.
Cwestiwn: Yn eich barn chi, pa gostau y dylid eu hystyried wrth asesu effaith y datganiad o egwyddorion diogelwch?
Cwestiwn: Yn eich barn chi, pa fanteision y dylid eu hystyried wrth asesu effaith y datganiad o egwyddorion diogelwch?
Y Datganiad Drafft o Egwyddorion Diogelwch
Diben
O dan Ddeddf Cerbydau Awtomeiddiedig (AV) 2024 rhaid i’r Ysgrifennydd Gwladol baratoi datganiad o egwyddorion diogelwch at ddiben asesu a yw cerbyd yn gallu teithio’n awtonomaidd ac yn ddiogel. Mae’r asesiad hwn yn rhan o’r broses awdurdodi cyn y gellir defnyddio cerbydau o’r fath yn gyfreithlon ar ffyrdd neu leoedd cyhoeddus eraill ym Mhrydain Fawr heb gael eu monitro gan yrrwr dynol.
Mae’r datganiad wedi’i baratoi i gyflawni’r swyddogaeth statudol hon.
Gosod y safon diogelwch
O dan Ddeddf Cerbydau Awtomeiddiedig 2024 rhaid llunio’r egwyddorion diogelwch gyda’r bwriad o sicrhau bod:
- cerbydau hunan-yrru awdurdodedig yn cyflawni lefel o ddiogelwch sy’n cyfateb i, neu’n uwch na, lefel gyrwyr dynol gofalus a chymwys
- diogelwch ffyrdd ym Mhrydain Fawr yn well o ganlyniad i ddefnyddio cerbydau hunan-yrru awdurdodedig ar ffyrdd nag y byddai fel arall
Mae’r Ysgrifennydd Gwladol wedi gosod y safon diogelwch yn gyfwerth â safon gyrwyr dynol gofalus a chymwys.
Dyma’r safon isafswm y disgwylir i gerbydau hunan-yrru ei bodloni.
Monitro
Rhaid i’r Ysgrifennydd Gwladol hefyd roi mesurau effeithiol a chymesur ar waith i fonitro ac asesu perfformiad cyffredinol cerbydau hunan-yrru awdurdodedig ym Mhrydain Fawr, gan gynnwys y graddau y mae’r perfformiad hwnnw’n gyson â’r datganiad o egwyddorion diogelwch.
Rhaid i’r Ysgrifennydd Gwladol gyhoeddi adroddiad yn nodi’r casgliadau o’r monitro a’r asesiad bob blwyddyn.
Bydd monitro yn asesu i ba raddau y mae 2 nod Deddf Cerbydau Awtomeiddiedig 2024 a nodir uchod yn cael eu cyflawni.
Egwyddorion diogelwch
Wrth asesu a yw cerbyd yn gallu teithio’n awtonomaidd ac yn ddiogel, rhaid i’r Ysgrifennydd Gwladol roi sylw penodol i’r ystyriaethau canlynol:
1) Dylai cerbydau hunan-yrru ddefnyddio’r ffordd yn unol â chyfreithiau traffig a Rheolau’r Ffordd Fawr
Mae hyn yn cynnwys cydymffurfio â chyfreithiau traffig ffyrdd, terfynau cyflymder, arwyddion, marciau ffordd ac unrhyw gyfyngiadau dros dro fel gwaith ffordd neu ddargyfeiriadau.
2) Dylai cerbydau hunan-yrru gynnal rheolaeth dros y cerbyd bob amser.
Mae hyn yn cynnwys cyflawni’r dasg yrru yn llyfn, yn ddiogel ac mewn modd sefydlog, gan gynnwys yn ystod digwyddiadau annisgwyl neu amodau sy’n newid yn gyflym.
3) Dylai cerbydau hunan-yrru ragweld, canfod, ac ymateb i beryglon yn rhagweithiol
Mae hyn yn cynnwys rhagweld a chanfod peryglon posibl neu beryglon presennol, a chymryd camau diogel, amserol a phriodol o ran cyd-destun i osgoi neu leihau niwed.
4) Dylai cerbydau hunan-yrru addasu gyrru i amodau’r ffordd a’r tywydd
Mae hyn yn cynnwys cydnabod amodau’r ffordd a’r tywydd ac addasu ei strategaeth yrru yn unol â hynny, i adlewyrchu’r amgylchedd a chynnal terfynau diogel.
5) Dylai cerbydau hunan-yrru ymddwyn mewn modd rhagweladwy
Mae hyn yn cynnwys ymddwyn mewn ffordd y mae defnyddwyr eraill y ffyrdd yn ei deall a chyfleu ei fwriad trwy signalau priodol i ddefnyddwyr eraill y ffyrdd yn glir.
6) Dylai cerbydau hunan-yrru wella diogelwch ffyrdd ym Mhrydain Fawr i bawb
Mae hyn yn cynnwys ceisio lleihau’r risg i’w deithwyr a defnyddwyr ffyrdd eraill, gan osgoi unrhyw gynnydd anghymesur mewn risg i unrhyw grŵp o ddefnyddwyr ffyrdd. Pan fydd risgiau diogelwch yn digwydd, dylai’r cerbyd hunan-yrru geisio lleihau’r potensial am niwed.
7) Dylai cerbydau hunan-yrru ryngweithio’n ddiogel â phob defnyddiwr ffordd, yn enwedig y rhai sydd fwyaf mewn perygl pe bai gwrthdrawiad.
Mae hyn yn cynnwys, er nad yw’n gyfyngedig i, fod yn ystyriol o amgylch cerddwyr, beicwyr, beicwyr modur, plant, oedolion hŷn a phobl anabl sydd mewn mwy o berygl.
8) Dylai cerbydau hunan-yrru ryngweithio’n ddiogel â’r gwasanaethau brys.
Mae hyn yn cynnwys canfod ac ymateb yn ddiogel i gyfarwyddiadau gan y gwasanaethau brys a swyddogion awdurdodedig eraill.
9) Dim ond o fewn y terfynau y maent wedi’u cynllunio’n benodol i weithredu y dylai cerbydau hunan‑yrru weithredu’n awtonomaidd.
Mae hyn yn golygu cydnabod ei derfynau (gan gynnwys gallu’r system yrru awtomeiddiedig i gyflawni’r dasg yrru) a chael strategaethau priodol ar waith i ymateb lle mae risg y gallai cerbyd fynd y tu hwnt i’r terfynau hynny.
10) Dylid dylunio cerbydau hunan-yrru i ystyried manylion penodol y diriogaeth lle byddant yn gweithredu.
Mae hyn yn cynnwys wrth ystyried a yw cerbyd yn teithio’n ddiogel drwy gymariaethau â gyrwyr dynol, neu ddefnyddio data sy’n deillio o yrwyr dynol, dylai data a chymariaethau o’r fath:
- gynrychioli lleoliadau ac amgylchiadau cymharol
- fod yn ddigon cynrychioliadol o yrwyr Prydain Fawr sydd heb amhariad, yn canolbwyntio ac yn dilyn rheolau traffig
Yn ymarferol, y corff rheoleiddiedig sy’n gyfrifol am sicrhau bod cerbydau’n cydymffurfio â’r egwyddorion hyn fydd yn gyfrifol am sicrhau bod y cerbyd awtomeiddiedig awdurdodedig yn parhau i fodloni’r prawf hunan-yrru.
Sut i ymateb
Dim ond ymatebion a dderbynnir cyn y dyddiad cau y byddwn yn eu derbyn: 11:59pm ar 9 Medi 2026.
Y ffordd hawsaf o ymateb yw defnyddio’r ffurflen ymateb ar-lein. Mae’n cynnwys yr opsiwn i gadw a pharhau â’ch ymateb os na allwch ei gwblhau mewn un tro.
Os na allwch ddefnyddio’r ffurflen ar-lein, anfonwch eich ymateb atom drwy e-bost neu drwy’r post:
E-bostiwch:
Ysgrifennwch at:
CCAV, 3rd floor
Great Minster House
33 Horseferry Road
Llundain, SW1P 4DR
Os anfonwch eich ymateb drwy e-bost neu’r post:
- atebwch y cwestiynau a ofynnwyd yn yr ymgynghoriad ac, os oes angen, darparu sylwadau a thystiolaeth bellach
- dywedwch wrthym a ydych chi’n ymateb fel unigolyn neu ar ran sefydliad
Byddwch yn derbyn cydnabyddiaeth o dderbyniad os byddwch yn cyflwyno eich ymateb drwy e-bost. Gwiriwch eich ffolder sothach/sbam os na fyddwch yn derbyn hwn o fewn 15 munud i anfon eich e-bost. Os na chewch chi dderbynneb, anfonwch e-bost at consultation@ccav.gov.uk gyda ‘derbynneb ar goll’ yn y llinell bwnc.
Rhestr lawn o gwestiynau
Mae’r cwestiynau hyn wedi’u rhestru yma i roi trosolwg i chi o’r hyn rydym yn ei ofyn.
Cwestiwn: a ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â diben y datganiad o egwyddorion diogelwch rhoi canllawiau i’r Ysgrifennydd Gwladol wrth ystyried y prawf hunan-yrru?
Cwestiwn: pam ydych chi’n meddwl bod hyn? Os yw’n berthnasol, pa ddewisiadau eraill fyddech chi’n eu ffafrio?
Cwestiwn: a ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â gosod y safon diogelwch ar gyfer cerbydau awtomeiddiedig yn gyfwerth â gyrwyr dynol gofalus a chymwys?
Cwestiwn: pam ydych chi’n meddwl bod hyn? Os yw’n berthnasol, pa ddewisiadau eraill fyddech chi’n eu ffafrio?
Cwestiwn: a ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â defnyddio ymddygiadau fel sail ar gyfer datblygu’r egwyddorion o fewn y datganiad o egwyddorion diogelwch?
Cwestiwn: pam ydych chi’n meddwl bod hyn? Os yw’n berthnasol, pa ddewisiadau eraill fyddech chi’n eu ffafrio?
Cwestiwn: a ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â’r ymddygiadau a nodwyd o ran rheoli cerbydau, rhagweld peryglon, canfyddiad ac ymateb, ufuddhau i reolau traffig, rhyngweithio â defnyddwyr eraill y ffyrdd, ac addasrwydd i amodau’r ffordd?
Cwestiwn: pam ydych chi’n meddwl bod hyn?
Cwestiwn: yn eich barn chi, pa ymddygiadau eraill, os o gwbl, ydych chi’n meddwl sydd ar goll a pham?
Cwestiwn: a ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno bod yr egwyddorion arfaethedig ar wella diogelwch ffyrdd i bawb a rhyngweithio’n ddiogel â defnyddwyr ffyrdd eraill yn darparu digon o amddiffyniad i bob defnyddiwr ffordd?
Cwestiwn: pam ydych chi’n meddwl bod hyn? Os yw’n berthnasol, pa ddewisiadau eraill fyddech chi’n eu ffafrio?
Cwestiwn: ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chynnwys Egwyddor 1: dylai cerbydau hunan-yrru ddefnyddio’r ffordd yn unol â chyfreithiau traffig a Rheolau’r Ffordd Fawr?
Cwestiwn: ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chynnwys Egwyddor 2: dylai cerbydau hunan-yrru gynnal rheolaeth dros y cerbyd bob amser?
Cwestiwn: ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chynnwys Egwyddor 3: dylai cerbydau hunan-yrru ragweld, canfod ac ymateb i beryglon yn rhagweithiol?
Cwestiwn: ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chynnwys Egwyddor 4: dylai cerbydau hunan-yrru addasu gyrru i amodau’r ffordd a’r tywydd?
Cwestiwn: ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chynnwys Egwyddor 5: dylai cerbydau hunan-yrru ymddwyn mewn modd rhagweladwy?
Cwestiwn: ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chynnwys Egwyddor 6: dylai cerbydau hunan-yrru wella diogelwch ffyrdd ym Mhrydain Fawr i bawb?
Cwestiwn: ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chynnwys Egwyddor 7: dylai cerbydau hunan-yrru rhyngweithio’n ddiogel â phob defnyddiwr ffordd, yn arbennig y rhai sy’n wynebu’r risg mwyaf?
Cwestiwn: ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chynnwys Egwyddor 8: dylai cerbydau hunan-yrru ryngweithio’n ddiogel â’r gwasanaethau brys?
Cwestiwn: a ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chynnwys Egwyddor 9: dim ond o fewn y terfynau y maent wedi’u cynllunio’n benodol i weithredu y dylai cerbydau hunan-yrru yrru’n awtonomaidd?
Cwestiwn: a ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â chynnwys Egwyddor 10: dylid dylunio cerbydau hunan-yrru i ystyried manylion penodol y diriogaeth lle byddant yn gweithredu?
Cwestiwn: a oes gennych chi unrhyw sylwadau, yn cynnwys addasiadau i’r testun, ar Egwyddor 1?
Cwestiwn: a oes gennych chi unrhyw sylwadau, yn cynnwys addasiadau i’r testun, ar Egwyddor 2?
Cwestiwn: a oes gennych chi unrhyw sylwadau, yn cynnwys addasiadau i’r testun, ar Egwyddor 3?
Cwestiwn: a oes gennych chi unrhyw sylwadau, yn cynnwys addasiadau i’r testun, ar Egwyddor 4?
Cwestiwn: a oes gennych chi unrhyw sylwadau, yn cynnwys addasiadau i’r testun, ar Egwyddor 5?
Cwestiwn: a oes gennych chi unrhyw sylwadau, yn cynnwys addasiadau i’r testun, ar Egwyddor 6?
Cwestiwn: a oes gennych chi unrhyw sylwadau, yn cynnwys addasiadau i’r testun, ar Egwyddor 7?
Cwestiwn: a oes gennych chi unrhyw sylwadau, yn cynnwys addasiadau i’r testun, ar Egwyddor 8?
Cwestiwn: a oes gennych chi unrhyw sylwadau, yn cynnwys addasiadau i’r testun, ar Egwyddor 9?
Cwestiwn: a oes gennych chi unrhyw sylwadau, yn cynnwys addasiadau i’r testun, ar Egwyddor 10?
Cwestiwn: yn eich barn chi, a ddylid cynnwys unrhyw feysydd sydd wedi’u heithrio ar hyn o bryd yn y datganiad o egwyddorion diogelwch?
Cwestiwn: pa ardaloedd y dylid eu cynnwys? Pam ydych chi’n meddwl y dylid eu cynnwys?
Cwestiwn: yn eich barn chi, pa gostau y dylid eu hystyried wrth asesu effaith y datganiad o egwyddorion diogelwch?
Cwestiwn: yn eich barn chi, pa fuddion ddylid eu hystyried wrth asesu effaith y datganiad o egwyddorion diogelwch?
Cwestiwn: a oes gennych unrhyw sylwadau eraill?
Beth fydd yn digwydd nesaf
Byddwn yn cyhoeddi crynodeb o’r ymatebion ac ymateb y llywodraeth ar yr hafan ar gyfer yr ymgynghoriad hwn. Bydd copïau papur ar gael ar gais.
Os oes gennych gwestiynau am yr ymgynghoriad hwn, cysylltwch â:
CCAV, 3rd floor
Great Minster House
33 Horseferry Road
Llundain, SW1P 4DR
Cyfeiriad e-bost: consultation@ccav.gov.uk
Rhyddid gwybodaeth
Gellir cyhoeddi neu ddatgelu gwybodaeth a ddarperir mewn ymateb i’r ymgynghoriad hwn, yn cynnwys gwybodaeth bersonol, yn unol â’r Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth 2000 neu’r Rheoliadau Gwybodaeth Amgylcheddol 2004.
Os ydych am i wybodaeth a ddarparwch aros yn gyfrinachol, dylech fod yn ymwybodol fod yna god ymarfer dan y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth y mae’n rhaid i awdurdodau cyhoeddus gydymffurfio ag o ac sy’n delio â rhwymedigaethau cyfrinachedd, ymysg pethau eraill.
O ganlyniad, byddai’n ddefnyddiol pe gallech esbonio i ni pam yr ydych yn ystyried fod y wybodaeth yr ydych wedi ei darparu i ni yn gyfrinachol. Os byddwn yn derbyn cais i ddatgelu’r wybodaeth, byddwn yn rhoi ystyriaeth lawn i’ch esboniad, ond ni allwn roi sicrwydd y gellir cynnal cyfrinachedd dan bob amgylchiad. Ni ystyrir ymwadiad cyfrinachedd awtomatig a gynhyrchir gan eich system TG, ynddo’i hun, i fod yn rhwymol i’r adran.
Diogelu data
Caiff eich data personol a gesglir drwy’r ymgynghoriad hwn ei brosesu yn unol â’n hysbysiad preifatrwydd ar gyfer ffurflenni, arolygon ac ymgynghoriadau ar-lein.
Gallwch ddod o hyd i ragor o wybodaeth am sut mae eich data personol yn cael ei ddefnyddio ynghyd â’ch hawliau yn yr hysbysiad preifatrwydd hwn.
Os ydych chi’n casglu mwy o ddata neu’n casglu data mewn ffordd wahanol i’r hyn a amlinellir yn hysbysiad preifatrwydd ffurflenni, arolygon ac ymgynghoriadau ar-lein yr Adran Drafnidiaeth, bydd angen geiriad preifatrwydd ychwanegol arnoch chi. Siaradwch â’r data.protection@dft.gov.uk am gyngor.
Deallusrwydd artiffisial
Gellir defnyddio deallusrwydd artiffisial (AI) i ddadansoddi ymatebion i’r ymgynghoriad hwn. Lle mae’r ymgynghoriad yn gofyn am wybodaeth sy’n datgelu hunaniaeth yn uniongyrchol, fel eich enw neu fanylion cyswllt, bydd y rhain yn cael eu tynnu cyn eu prosesu gydag offer AI.