Ymgynghoriad caeedig

Adolygu'r gyfraith ar gyfer dyfeisiau symudedd â phŵer

Diweddarwyd 17 Chwefror 2026

Cyhoeddwyd hwn o dan y 2024 to 2026 Starmer Labour government

Rydym yn ceisio barn ar newid y rheolau ar gyfer defnyddio dyfeisiau symudedd â phŵer, gan gynnwys cadeiriau olwyn a sgwteri symudedd â phŵer, ar ffyrdd a phalmentydd cyhoeddus.

Rhagair y Gweinidog

Mae trafnidiaeth yn fwy na seilwaith yn unig. Mae’n ymwneud â’r bobl a’r teithiau maen nhw’n eu gwneud, sy’n ffurfio calon ein system drafnidiaeth.

Mae angen i bawb allu gwneud y teithiau sy’n bwysig iddyn nhw, ac mae’n ddyletswydd arnom ni yn y llywodraeth i chwalu’r rhwystrau y mae pobl anabl yn eu hwynebu.

I’r rhai sy’n defnyddio dyfais symudedd â phŵer, cadair olwyn neu sgwter symudedd i wella eu symudedd, mae’r ddeddfwriaeth sy’n llywodraethu eu defnydd yn dyddio’n ôl i 1970 a 1988 yng Nghymru, Lloegr a’r Alban, ac mae technoleg wedi esblygu’n gyflym yn ystod y degawdau diwethaf.

Erbyn hyn mae ystod o opsiynau symudedd ar gael i bobl anabl a phobl â symudedd cyfyngedig ac ar hyn o bryd, trwy fy ymgysylltiad â phobl anabl, mae’n amlwg nad yw’r ddeddfwriaeth yn ei ffurf bresennol yn ystyried y dyfeisiau symudedd modern y mae pobl eu hangen neu eisiau eu defnyddio.

Cyhoeddodd y llywodraeth adolygiad ffurfiol o’r gyfraith sy’n llywodraethu dyfeisiau symudedd â phŵer ar 21 Gorffennaf 2025 a’r ymgynghoriad hwn yw’r cam cyntaf i gyflawni’r ymrwymiad hwnnw wrth i ni geisio barn ar y newidiadau posibl i ddeddfwriaeth.

Mae’r llywodraeth hon wedi ymrwymo i hyrwyddo hawliau pobl anabl a’r rhai sydd fwyaf agored i niwed fel bod eu barn a’u lleisiau wrth wraidd popeth a wnawn. Mae gan bawb yr hawl i deithio’n hawdd ac yn annibynnol.

Simon Lightwood AS Gweinidog Ffyrdd a Bysiau

Trosolwg o’r ddeddfwriaeth bresennol

Disgrifir cadeiriau olwyn (â phŵer a heb bŵer) a sgwteri symudedd yn y ddeddfwriaeth bresennol fel ‘cerbydau pobl anabl’. Rydym yn cydnabod bod llawer o bobl yn gweld y term hwnnw’n amhriodol ac rydym yn ei ddefnyddio yn yr ymgynghoriad hwn dim ond lle bo angen er mwyn cywirdeb cyfreithiol. Fel arall, byddwn yn cyfeirio atynt drwy gydol y ddogfen fel ‘dyfais symudedd’ neu ‘dyfais symudedd â phŵer’.

Fe’u cynlluniwyd i wella symudedd i bobl anabl, neu i ddisodli cerdded a galluogi pobl i deithio’n haws ac yn annibynnol.

Y brif ddeddfwriaeth sy’n llywodraethu defnyddio dyfeisiau symudedd yw Deddf Cleifion Cronig a Phersonau Anabl 1970 (fel y’i diwygiwyd) (CSDPA). Mae Adran 20 o’r CSDPA yn diffinio’r term ‘cerbyd pobl anabl’ fel ‘cerbyd, boed wedi’i yrru’n fecanyddol ai peidio, wedi’i adeiladu neu ei addasu i’w ddefnyddio ar gyfer cludo un person, sef person sy’n dioddef o ryw nam corfforol neu anabledd’.

Mae hefyd yn esemptio rhai mathau o ddyfeisiau rhag cael eu trin fel cerbyd modur ar gyfer rhai gofynion mewn deddfwriaeth ffyrdd (yn bennaf Deddf Traffig Ffyrdd 1988), er enghraifft, esemptiad o’r gofyniad i ddal trwydded yrru neu yswiriant modur.

Mae’r esemptiad yn ddarostyngedig i amodau, a nodir yn Rheoliadau Defnyddio Cerbydau Pobl Anabl ar Briffyrdd 1988 (fel y’u diwygiwyd) (y rheoliadau).

Yn y rheoliadau, mae mathau o ddyfeisiau symudedd wedi’u rhannu’n 3 dosbarth, gyda gwahanol amodau wedi’u nodi ar gyfer pob dosbarth. I grynhoi:

• Dyfais symudedd yw Dosbarth 1, fel arfer cadair olwyn, sy’n cael ei gyrru gan y defnyddiwr neu sy’n cael ei gwthio gan gynorthwyydd. Fe’u cynlluniwyd i’w defnyddio ar balmentydd ac ardaloedd eraill i gerddwyr. Gellir eu defnyddio ar y ffordd lle nad oes palmant ar gael neu lle mae angen croesi’r ffordd.
• Dyfais symudedd â phŵer modur yw Dosbarth 2, fel arfer cadair olwyn neu sgwter symudedd â phŵer, a gynlluniwyd i’w defnyddio ar balmentydd ac ardaloedd eraill i gerddwyr. Ni ddylai’r cyflymder â phŵer fod yn fwy na 4 milltir yr awr. Fel gyda Dosbarth 1, gellir eu defnyddio ar y ffordd lle nad oes palmant ar gael, neu lle mae angen croesi’r ffordd.
• Dyfais symudedd â phŵer modur yw Dosbarth 3, fel arfer cadair olwyn neu sgwter symudedd â phŵer, a gynlluniwyd i’w defnyddio ar balmentydd, ardaloedd eraill i gerddwyr a’r ffordd. Rhaid iddynt fod â dyfais i sicrhau nad yw’r cyflymder â phŵer yn fwy na 4 milltir yr awr ar balmentydd ac ardaloedd eraill i gerddwyr. Ni ddylai’r cyflymder â phŵer ar y ffordd fod yn fwy nag 8 milltir yr awr.

Mae’r ymgynghoriad hwn yn canolbwyntio ar y ddeddfwriaeth sy’n llywodraethu’r defnydd o ddyfeisiau symudedd, neu ddyfeisiau symudedd â phŵer, ar y ffordd a’r palmant ym Mhrydain Fawr yn unig. Mae deddfwriaeth ar wahân ar gyfer Gogledd Iwerddon, sef Rheoliadau Cerbydau Modur (Cerbydau Pobl Anabl) (Gogledd Iwerddon) 1999.

Dyfeisiau sydd y tu allan i’r rheoliadau

Os nad yw dyfais symudedd yn dod o fewn un o’r dosbarthiadau uchod, os yw’n pwyso mwy na 150kg (neu 200kg gydag offer meddygol), neu os oes ganddi led o fwy na 0.85 metr, yna caiff ei rheoleiddio fel cerbyd modur a chyfeirir ati fel ‘heb fod yn y dosbarth’.

Mae hyn yn golygu mai dim ond ar y ffordd y caniateir ei defnyddio’n gyfreithiol ac mae’n ddarostyngedig i’r gofynion a nodir yn Neddf Traffig Ffyrdd 1988, a deddfwriaeth cerbydau ffordd arall.

Gweler y canllawiau defnyddio sgwteri symudedd a chadeiriau olwyn â phŵer am ragor o wybodaeth.

Pam rydym yn adolygu’r gyfraith

Mae technoleg fodern wedi datblygu’n gyflym ers i’r ddeddfwriaeth gael ei diwygio ddiwethaf ac mae bellach yn darparu ystod llawer ehangach o opsiynau symudedd i bobl anabl a phobl â symudedd cyfyngedig. Gall y dyfeisiau modern hyn fod yn ysgafnach ac yn fwy ystwyth na chadair olwyn neu sgwter symudedd â phŵer neu efallai eu bod yn gweddu’n well i anghenion person mewn ffyrdd eraill.

Ar hyn o bryd, fodd bynnag, ni ellir defnyddio unrhyw ddyfais sy’n cael ei phweru gan fodur nad yw’n cydymffurfio â’r gofynion Dosbarth 2 neu 3 a grynhoir uchod yn gyfreithiol ar y palmant o dan yr amgylchiadau a ganiateir gan reoliadau 1988. Cyfeirir at ddyfeisiau o’r fath fel ‘heb fod yn y dosbarth’ ac rydym yn ceisio adolygu’r gyfraith gyda’r dyfeisiau hyn mewn golwg.

Mae’r adran wedi cynnal adolygiad cyflym o’r dirwedd bresennol gyda grwpiau sy’n cynrychioli pobl anabl a’r Pwyllgor Ymgynghorol ar Gludiant Pobl Anabl (DPTAC), sydd wedi ein helpu i nodi nifer o ffyrdd lle nad yw’r ddeddfwriaeth bresennol yn gweithio i’r rhai sy’n defnyddio dyfais i wella eu symudedd.

Mae 2 brif faes rydym wedi’u nodi sydd angen eu hadolygu:

• y ddeddfwriaeth gyffredinol sy’n llywodraethu’r defnydd o ‘gerbydau pobl anabl’ ar y briffordd gyhoeddus, gan gynnwys:

  • y term ‘cerbyd pobl anabl’
  • pwy sy’n cael caniatâd i’w defnyddio
  • terfynau pwysau a chyflymder ar gyfer dyfeisiau
  • isafswm oedran defnyddiwr
  • y potensial i gludo teithwyr

• dyfeisiau sy’n gallu gwella symudedd ond nad ydynt ar hyn o bryd yn bodloni’r gofynion rheoleiddio ‘cerbyd pobl anabl’

Adolygiadau blaenorol o’r ddeddfwriaeth

Diwygiodd llywodraeth y DU reoliadau 1998 yn 2015 i ganiatáu i ‘gerbydau pobl anabl’ fod yn fwy na’u terfyn pwysau gwreiddiol heb lwyth hyd at uchafswm newydd o 200kg, ond dim ond wrth gario offer defnyddiwr angenrheidiol sy’n ofynnol ar gyfer anghenion clinigol, ystumiol, hylendid, gofalu neu nyrsio penodol.

Ein hamcanion arfaethedig

Mae dyfeisiau symudedd, sgwteri symudedd a chadeiriau olwyn â phŵer yn aml yn rhaff achub i bobl, gan gynnig rhyddid ac annibyniaeth. Mae gan y llywodraeth uchelgeisiau clir ar gyfer system drafnidiaeth sy’n gweithio i bawb, oherwydd mae pawb yn haeddu teithio’n hawdd a chydag urddas.

Mae rhai agweddau ar y ddeddfwriaeth, sy’n dyddio o sawl degawd yn ôl, bellach wedi dyddio. Nid ydynt yn adlewyrchu’r dyfeisiau y mae pobl anabl, a phobl â symudedd cyfyngedig, eu hangen neu eu heisiau.

Fodd bynnag, rhaid i unrhyw ddyfeisiau a ddefnyddir ar y palmant fod yn addas i’w defnyddio’n ddiogel o amgylch defnyddwyr eraill, yn enwedig y rhai sydd mewn mwy o berygl, fel y rhai sydd â cholled golwg a chlyw, plant neu bobl hŷn.

Er mwyn helpu arwain ein dull llunio polisïau ynghylch a ddylid newid y ddeddfwriaeth bresennol a faint y dylid ei newid, rydym wedi awgrymu 4 amcan ar gyfer y diwygiad arfaethedig hwn, ac hoffem glywed eich barn amdanynt.

Amcan 1: caniatáu i bobl sydd angen dyfais symudedd ei defnyddio

Dylai pobl anabl sydd ag angen clinigol am ddyfais symudedd allu ei defnyddio’n gyfreithlon. Efallai na fydd gan y bobl hyn ddewis yn y ddyfais y gallant ei defnyddio i gynorthwyo eu symudedd ac os nad ydynt yn gallu ei defnyddio’n gyfreithlon ar y palmant, gall eu hannibyniaeth gael ei heffeithio’n ddifrifol.

Amcan 2: caniatáu mwy o ddewis

Mae rhai dyfeisiau, os byddwn yn caniatáu eu defnydd cyfreithlon, a fydd yn gwella gallu pobl anabl i deithio’n hawdd ac yn urddasol. Er efallai na fydd angen clinigol uniongyrchol am ddyfais o’r fath bob amser, efallai y byddwn yn gallu hwyluso eu defnydd cyfreithlon, diogel a chyfrifol ar y briffordd gyhoeddus, a allai wella ansawdd bywyd.

Amcan 3: amddiffyn canfyddiadau pobl o ddiogelwch

Rhaid i ni sicrhau bod pobl yn teimlo’n ddiogel wrth ddefnyddio’r ffordd a’r palmant, yn enwedig y rhai sydd mewn mwy o berygl, fel y rhai sydd â cholled ar eu golwg a’u clyw, plant a phobl hŷn.

Amcan 4: amddiffyn diogelwch pobl

Rhaid i ni sicrhau bod pobl yn ddiogel wrth ddefnyddio’r ffordd a’r palmant. Felly, ni ddylai unrhyw newidiadau i’r ddeddfwriaeth sy’n llywodraethu pa ddyfeisiau symudedd â phŵer y gellir eu defnyddio ar y briffordd gyhoeddus gyflwyno risgiau diogelwch newydd yn andwyol i ddefnyddwyr dyfeisiau a’r cyhoedd yn gyffredinol.

Cwestiynau’r cynnig

Cwestiwn 1: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â’r amcanion canlynol ar gyfer adolygu’r gyfraith ar gyfer dyfeisiau symudedd â phŵer?

Amcan 1: caniatáu i bobl sydd angen dyfais symudedd ei defnyddio.

Amcan 2: caniatáu mwy o ddewis.

Amcan 3: amddiffyn canfyddiadau pobl o ddiogelwch.

Amcan 4: amddiffyn diogelwch pobl.

Cwestiwn 2: Os ydych chi’n ‘anghytuno’ neu’n ‘anghytuno’n gryf’ ag unrhyw un o’r 4 amcan, esboniwch beth yn eich barn chi y dylai ein hamcanion fod ar gyfer adolygu’r gyfraith ar gyfer dyfeisiau symudedd â phŵer?

Manylebau dyfeisiau symudedd â phŵer a rheolau ar gyfer eu defnyddio

Mae’r adran hon o’r ymgynghoriad yn canolbwyntio ar y ddeddfwriaeth gyffredinol sy’n llywodraethu defnyddio ‘cerbyd pobl anabl’.

Mae’r cwestiynau’n seiliedig ar ein dealltwriaeth o’r materion sy’n gysylltiedig â’r gofynion presennol ar gyfer cadeiriau olwyn a sgwteri symudedd â phŵer.

Newid y term ‘cerbyd pobl anabl’

Defnyddir y term ‘cerbyd pobl anabl’ mewn deddfwriaeth i gynnwys cadeiriau olwyn a sgwteri symudedd â phŵer. Mae’r ddeddfwriaeth sy’n cynnwys y diffiniad hwn yn dyddio’n ôl i 1970, ac mae iaith wedi symud ymlaen a newid. Rydym yn cydnabod bod llawer o bobl bellach yn gweld y term hwnnw’n amhriodol ac rydym yn ystyried ei newid i ddefnyddio iaith sy’n trin pobl anabl ag urddas.

Hyd yn hyn, nid oes consensws gan bobl yr effeithir arnynt gan y ddeddfwriaeth ar derm gwahanol ar gyfer ‘cerbyd pobl anabl’. O ystyried yr ystod eang o opsiynau symudedd rydym yn eu hystyried y gellid eu defnyddio yn y dyfodol, rydym wedi cynnig y dylid eu galw’n ‘ddyfeisiau symudedd’.

Cwestiynau am gerbyd pobl anabl

Cwestiwn 3: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylid galw ‘cerbyd pobl anabl’ yn ‘ddyfais symudedd’ yn lle hynny yn y gyfraith?

Cwestiwn 4: Os ydych chi’n ‘anghytuno’ neu’n ‘anghytuno’n gryf’, beth fyddai’ch term amgen dewisol?

Pwy all ddefnyddio dyfeisiau symudedd â phŵer

Fel rhan o’r diffiniad o ‘gerbyd pobl anabl’, mae Deddf Cleifion Cronig a Phersonau Anabl 1970 yn ei gwneud yn ofynnol iddo fod ar gyfer defnydd ‘person sy’n dioddef o ryw nam corfforol neu anabledd’. Unwaith eto, mae’r geiriad hwn yn dyddio’n ôl i 1970.

Cwestiynau am ddefnyddio dyfeisiau symudedd â phŵer

Cwestiwn 5: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylid newid y disgrifiad o rywun sydd â chaniatâd i ddefnyddio cadair olwyn neu sgwter symudedd â phŵer i ‘Person anabl, neu berson â symudedd cyfyngedig’?

Cwestiwn 6: Os ydych chi’n ‘anghytuno’ neu’n ‘anghytuno’n gryf’, beth fyddai eich disgrifiad amgen dewisol?

Ble gellir defnyddio dyfeisiau symudedd â phŵer

Ar hyn o bryd, gellir defnyddio ‘cerbydau pobl anabl’ Dosbarth 1, 2 a 3 ar balmentydd, ardaloedd eraill i gerddwyr, a llwybrau ceffylau ar gyflymder pŵer uchaf o 4mya. Dylid defnyddio dyfeisiau Dosbarth 1 a 2 bob amser ar y palmant pan fydd ar gael.

Fodd bynnag, gellir eu defnyddio ar y ffordd os nad oes palmant ar gael, neu lle mae angen croesi’r ffordd. Gellir defnyddio Dosbarthiadau 1, 2 a 3 (gyda chyfyngiad o 4mya) ar draciau beicio sydd wedi’u gwahanu oddi wrth y ffordd. Ni ellir eu defnyddio mewn lonydd beicio, sydd wedi’u cadw ar gyfer beiciau pedal, gan gynnwys beiciau pedal â chymorth trydan (EAPCs) a sgwteri trydan rhent mewn ardaloedd treial a redir gan y llywodraeth yn unig. Gellir dod o hyd i’r diffiniad o lôn feicio a thrac beicio yn yr adran geirfa.

Gellir defnyddio cerbydau Dosbarth 3 ar y rhan fwyaf o ffyrdd ar gyflymder uchaf o 8mya, ac eithrio traffyrdd, lonydd bysiau a lonydd beicio. Ni ddylid eu defnyddio ar ffyrdd deuol lle mae’r terfyn cyflymder yn fwy na 50mya. Os cânt eu defnyddio ar y ffyrdd deuol hyn, rhaid iddynt gael golau ambr sy’n fflachio.

Cwestiynau ynghylch ble gellir defnyddio dyfeisiau symudedd â phŵer

Cwestiwn 7: Ydych chi’n defnyddio dyfais symudedd Dosbarth 1, 2 neu 3 ar hyn o bryd?

Cwestiwn 8: I ba raddau rydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylai’r canlynol fod â hawl i’w defnyddio ar lonydd beicio ffyrdd?

• Dyfeisiau symudedd Dosbarth 1
• Dyfeisiau symudedd Dosbarth 2
• Dyfeisiau symudedd Dosbarth 3
• Ychwanegiadau pŵer cadair olwyn

Cwestiwn 9: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylai’r canlynol fod â hawl i’w defnyddio ar lwybrau beicio oddi ar y ffordd?

• Dyfeisiau symudedd Dosbarth 1
• Dyfeisiau symudedd Dosbarth 2
• Dyfeisiau symudedd Dosbarth 3
• Ychwanegiadau pŵer cadair olwyn

Pwysau dyfais

Ar hyn o bryd, heb gynnwys y defnyddiwr, mae gan ‘gerbyd pobl anabl Dosbarth 2’ bwysau uchaf o 113.4kg ac mae gan ‘gerbyd pobl anabl Dosbarth 3’ bwysau uchaf o 150kg, oni bai bod angen offer defnyddiwr angenrheidiol ynghlwm wrthynt (fel offer meddygol arbenigol) ar y naill ddosbarth neu’r llall, ac yn yr achos hwnnw’r terfyn uchaf yw 200kg.

Cyflwynwyd y cynnydd terfyn pwysau o 200kg yn 2015 a chafodd ei ddewis i adlewyrchu anghenion defnyddwyr cadeiriau olwyn i gael capasiti pwysau ychwanegol ar gyfer eu cadeiriau olwyn. Yn ogystal, mae’n ofynnol i gapasiti gweithredol lifftiau a rampiau ar gyfer cerbydau gwasanaeth cyhoeddus, fel bysiau neu drenau, gael llwyth gweithio diogel o ddim llai na 300kg (fel y’i sefydlwyd gan Reoliadau Hygyrchedd Cerbydau Gwasanaeth Cyhoeddus 2000).

Mae rhai pobl wedi dweud wrthym y gall pwysau rhai dyfeisiau fod yn fwy na’r trothwy rheoleiddiol o 200kg. Weithiau gall hyn fod oherwydd bod angen cydrannau ychwanegol, fel batris, troedfeinciau coesau ymgodol, codwyr sedd ac ategion pennau.

Byddai angen i ni ystyried goblygiadau diogelwch cynyddu’r terfyn pwysau ymhellach, yn enwedig ar bethau fel brecio i atal gwrthdrawiadau â cherddwyr, yn ogystal â rhyngweithio â rhannau eraill o’r system drafnidiaeth, fel lifftiau a rampiau. Er enghraifft, efallai na fyddai dyfeisiau symudedd trymach yn gallu defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus.

Hoffem ddeall eich barn ar y mesur hwn.

Cwestiynau am bwysau dyfeisiau

Cwestiwn 10: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno bod y terfyn pwysau uchaf presennol ar gyfer dyfais symudedd â phŵer (200kg) yn adlewyrchu anghenion defnyddwyr?

Cwestiwn 11: A ddylai fod unrhyw gyfyngiadau ar sut mae’r pwysau cynyddol yn cael eu pennu?

Cwestiwn 12: Pa gyfyngiadau ddylai fod ar sut mae’r pwysau cynyddol yn cael eu pennu?

Cwestiwn 13: Pam ydych chi’n meddwl hyn? Cynhwyswch unrhyw dystiolaeth i gefnogi eich rhesymau.

Cyflymder

Pan ddefnyddir dyfais symudedd Dosbarth 1, 2 neu 3 ar balmant, ni ddylai fynd yn gyflymach na 4 milltir yr awr, er y caniateir i ddyfeisiau Dosbarth 3 fynd hyd at 8 milltir yr awr pan gânt eu defnyddio ar y ffordd. I roi hyn mewn cyd-destun, mae’r GIG yn cynghori bod taith gerdded gyflym tua 3 milltir yr awr.

Cwestiynau am gyflymder

Cwestiwn 14: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylid caniatáu i ddyfeisiau symudedd â phŵer fynd yn gyflymach nag 8mya ar y ffordd?

Cwestiwn 15: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylid caniatáu i ddyfeisiau symudedd â phŵer fynd yn gyflymach nag 8mya mewn lonydd beicio?

Cwestiwn 16: Os ydych chi’n ‘cytuno’n gryf’ neu’n ‘cytuno’ ar gyfer y naill opsiwn neu’r llall uchod, beth ydych chi’n credu y dylai’r terfyn cyflymder uchaf fod?

Cwestiwn 17: Pa fesurau diogelu ychwanegol, os o gwbl, ydych chi’n credu y dylid eu cyflwyno ar gyfer unigolion sy’n defnyddio dyfeisiau symudedd â phŵer sy’n gallu cyrraedd cyflymder uwchlaw 8mya, i helpu i sicrhau eu diogelwch a diogelwch eraill?

Isafswm oedran

Fel arfer, dyfais symudedd Dosbarth 1 yw cadair olwyn sy’n cael ei gyrru gan y defnyddiwr neu sy’n cael ei gwthio gan gynorthwyydd. Dyfais Dosbarth 2 yw cadair olwyn neu sgwter symudedd â phŵer a gynlluniwyd i’w ddefnyddio ar balmentydd na ddylai fod yn fwy na chyflymder â phŵer o 4 milltir yr awr.

Mae dyfais Dosbarth 3 yn gadair olwyn neu sgwter symudedd â phŵer, y mae’n rhaid ei ffitio â dyfais i sicrhau nad yw’r cyflymder â phŵer yn fwy na 4 milltir yr awr ar balmentydd a rhaid i’r cyflymder â phŵer ar y ffordd beidio â bod yn fwy nag 8 milltir yr awr.

Ar hyn o bryd, nid oes isafswm oedran ar gyfer defnyddiwr dyfais Dosbarth 2. Mae isafswm oedran o 14 ar gyfer dyfais Dosbarth 3 am resymau diogelwch.

Cwestiynau am isafswm oedran

Cwestiwn 18: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylai defnyddwyr dyfeisiau symudedd ar y ffordd fod yn 14 oed o leiaf?

Cwestiwn 19: Yn eich barn chi, beth ddylai fod yr isafswm oedran ar gyfer defnyddwyr dyfeisiau symudedd (mewn blynyddoedd)?

Cludo pobl eraill

Yn y DU, nid oes gan ddefnyddwyr ‘cerbydau pobl anabl’ ganiatâd cyfreithiol i gludo teithwyr. Fodd bynnag, rydym yn deall y byddai rhai pobl yn hoffi teithio gyda’u gofalwr, dibynnydd neu briod.

Cwestiynau am gludo pobl eraill

Cwestiwn 20: A ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylid caniatáu teithiwr ychwanegol ar ddyfais symudedd?

Cwestiwn 21: Pa un o’r amodau canlynol, os o gwbl, y dylid eu cymhwyso i gludo teithiwr ychwanegol ar ddyfais symudedd?

• mae gan y teithiwr sedd
• mae’r teithiwr wedi’i sicrhau yn ei le
• mae’r teithiwr yn angenrheidiol ar gyfer symudedd y person hwnnw
• mae’r teithiwr yn blentyn
• mae’r teithiwr dros oedran penodol
• cyfyngiad arall

Cwestiwn 22: Beth yw eich isafswm oedran dewisol ar gyfer y teithiwr ychwanegol mewn blynyddoedd?

Cwestiwn 23: A oes gennych unrhyw sylwadau pellach am ddyfeisiau symudedd â phŵer?

Dosbarthu dyfeisiau eraill yn y rheoliadau

Mae datblygiadau mewn technoleg wedi arwain at ystod o opsiynau a all wella symudedd pobl. Mae hyn yn cynnwys dyfeisiau nad ydynt ar hyn o bryd yn bodloni’r gofynion rheoleiddio ‘cerbyd pobl anabl’, fel ychwanegiadau pŵer neu atodiadau beic llaw.

Gall beiciau pedal, e-feiciau a sgwteri trydan hefyd apelio at bobl anabl neu rywun â symudedd cyfyngedig fel opsiwn teithio os oes gan y defnyddiwr rywfaint o gydbwysedd a gall fynd ar y ddyfais ac oddi arni gyda rhywfaint o rwyddineb.

Rydym yn cydnabod bod gwahaniaeth rhwng atodiadau cadair olwyn a beiciau pedal neu e-sgwteri, ond ar hyn o bryd nid yw’r naill grŵp na’r llall yn cael eu cydnabod fel dyfais symudedd â phŵer i’w defnyddio ar briffyrdd cyhoeddus. Rydym am ddysgu o’r ymgynghoriad hwn a ddylid dosbarthu’r dyfeisiau hyn, pan gânt eu defnyddio gan berson anabl neu rywun â symudedd cyfyngedig, yn gyfreithiol fel dyfais symudedd â phŵer.

Y terfyn cyflymder cyfreithiol cyfredol ar gyfer dyfais symudedd Dosbarth 2 a Dosbarth 3 ar y palmant neu ardal arall i gerddwyr yw 4 milltir yr awr ac, os yw’n Ddosbarth 3, 8 milltir yr awr ar y ffordd. Mae’r mathau o ddyfeisiau a restrir uchod fel arfer yn gallu mynd dros 8 milltir yr awr.

Cwestiynau am gadeiriau olwyn ag atodiadau pŵer fel dyfeisiau symudedd

Cwestiwn 24: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylai cadair olwyn ag atodiad pŵer gael yr un hawliau a chyfyngiadau yn ôl y gyfraith â dyfais symudedd pŵer Dosbarth 3?

Cwestiwn 25: Pa gyfyngiadau gwahanol i ddyfais symudedd pŵer Dosbarth 3, os o gwbl, y dylai cadeiriau olwyn ag atodiadau pŵer eu cael?

• ni ddylid eu defnyddio ar y palmant
• ni ddylid eu defnyddio ar y ffordd
• dylent fod â phwysau uchaf is
• dylent fod â chyflymder uchaf uwch ar y ffordd
• ni ddylai fod unrhyw gyfyngiadau eraill
• arall

Cwestiynau am gadeiriau olwyn ag atodiadau beic llaw neu feic llaw electronig fel dyfeisiau symudedd

Cwestiwn 26: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylai cadair olwyn ag atodiad beic llaw neu feic llaw electronig gael yr un hawliau a chyfyngiadau yn ôl y gyfraith â dyfais symudedd â phŵer Dosbarth 3?

Cwestiwn 27: Pa gyfyngiadau gwahanol, os o gwbl, i ddyfais symudedd â phŵer Dosbarth 3, ddylai fod gan feiciau llaw neu feiciau llaw electronig cadeiriau olwyn?

• ni ddylid eu defnyddio ar y palmant
• ni ddylid eu defnyddio ar y ffordd
• dylent fod â phwysau uchaf is
• dylent fod â chyflymder uchaf uwch ar y ffordd
• ni ddylai fod unrhyw gyfyngiadau eraill
• arall

Beiciau, e-feiciau a chludwyr â phŵer fel dyfeisiau symudedd

Ar hyn o bryd, mae beiciau pedal ac e-feiciau (a elwir yn feiciau pedal â chymorth trydanol (EAPCs) yn ôl y gyfraith) yn anghyfreithlon i’w defnyddio ar y palmant.

Mae cludwr â phŵer yn cyfeirio at ystod o gerbydau trydan bach, ysgafn, fel e-sgwteri, sy’n anghyfreithlon i’w defnyddio yn unrhyw le ar y ffordd neu’r palmant y tu allan i ardaloedd treial rhentu e-sgwteri’r llywodraeth.

Mae’r llywodraeth wedi ymrwymo i geisio diwygiad deddfwriaethol i greu llwybrau diogel a chyfreithlon ar gyfer defnyddio cerbydau microsymudedd fel e-sgwteri pan fydd amser seneddol yn caniatáu.

Yn yr ymgynghoriad hwn, rydym am ddeall a ddylid cydnabod y dyfeisiau hyn fel ‘dyfeisiau symudedd’ a’u trin yn wahanol ar y palmant ac mewn mannau cyhoeddus ar gyfer person anabl neu rywun â symudedd cyfyngedig.

Cwestiynau am feiciau, e-feiciau a chludwyr â phŵer fel dyfeisiau symudedd

Cwestiwn 28: Pa rai o’r dyfeisiau canlynol ydych chi’n eu defnyddio, os o gwbl, i wella eich symudedd?

• beic pedal
• beic arall neu feic wedi’i addasu
• beic pedal â chymorth trydan
• e-feic arall neu e-feic wedi’i addasu
• e-sgwter
• cludwr arall â phŵer
• dyfais arall

Cwestiwn 29: Pa ddyfeisiau, os o gwbl, hoffech chi eu defnyddio yn y dyfodol?

• beic pedal
• beic arall neu feic wedi’i addasu
• beic pedal â chymorth trydan
• e-feic arall neu e-feic wedi’i addasu
• e-sgwter
• cludwr arall â phŵer
• dyfais arall

Gorfodi a diogelu hawl pobl anabl i annibyniaeth

Mae pryderon wedi’u codi os ydym yn caniatáu i bobl ddefnyddio beiciau pedal, beiciau pedal â chymorth trydan, neu gludwyr â phŵer ar balmentydd ac mewn mannau cyhoeddus i wella eu symudedd, y gallai fod camddefnydd o’r rheol hon. Er enghraifft, efallai y bydd heriau gorfodi wrth wahaniaethu rhwng rhywun â nam a rhywun heb nam.

Gallai hyn arwain at risgiau, fel pobl anabl yn defnyddio dyfais yn gyfrifol ac yn gyfreithlon yn cael eu herio a gorfod profi eu nam neu anabledd.

Gallai hefyd beryglu creu norm dderbyniol o ddefnyddio e-sgwteri, beiciau ac e-feiciau ar y palmant gan bobl nad ydynt yn anabl neu i’r rhai nad ydynt yn ymwybodol o unrhyw eithriadau yn y dyfodol ar gyfer pobl anabl neu rywun â symudedd cyfyngedig. Byddai hyn yn cael canlyniadau ehangach i gerddwyr – yn enwedig y rhai sydd mewn mwy o berygl, fel y rhai â cholled golwg a chlyw, symudedd cyfyngedig, plant a phobl hŷn.

Cwestiynau am orfodi a diogelu hawl pobl anabl i annibyniaeth

Cwestiwn 30: Yn eich barn chi, a oes unrhyw risgiau eraill o ganiatáu i bobl anabl neu bobl â symudedd cyfyngedig ddefnyddio’r dyfeisiau hyn ar balmentydd neu mewn mannau cyhoeddus?

Cwestiwn 31: Unrhyw sylwadau pellach?

Sut i ymateb

Gweler yr adran ffyrdd i ymateb ar dudalen yr ymgynghoriad ar GOV.UK i ddysgu sut allwch chi ymateb i’r ymgynghoriad hwn.

Dechreuodd y cyfnod ymgynghori ar 6 Ionawr 2026 a bydd yn rhedeg tan 22 Ebrill 2026. Gwnewch yn siŵr bod eich ymateb yn ein cyrraedd cyn y dyddiad cau.

Wrth ymateb, nodwch a ydych chi’n ymateb fel unigolyn neu’n cynrychioli barn sefydliad. Os ydych chi’n ymateb ar ran sefydliad mwy, gwnewch yn glir pwy mae’r sefydliad yn ei gynrychioli a, lle bo’n berthnasol, sut y casglwyd barn yr aelodau.

Camau nesaf

Cyhoeddir crynodeb o’r ymatebion, gan gynnwys y camau nesaf, o fewn 3 mis i’r ymgynghoriad ddod i ben. Bydd copïau papur ar gael ar gais.

Os oes gennych gwestiynau am yr ymgynghoriad hwn, cysylltwch â:

Tîm Microsymudedd, Grŵp Trafnidiaeth Ffyrdd
Department for Transport
33 Horseferry Road 
Llundain, SW1P 4DR

Fel arall, gallwch anfon e-bost at: mobilitydevices@dft.gov.uk.

Os hoffech gael rhagor o gopïau o’r ddogfen ymgynghori hon, gellir dod o hyd iddi ar wefan yr Adran Drafnidiaeth, neu gallwch gysylltu â’r cyfeiriad e-bost uchod os oes angen fformatau eraill arnoch (CD Sain, ac ati).

Rhestr lawn o gwestiynau’r ymgynghoriad

Mae’r cwestiynau hyn wedi’u rhestru yma i roi trosolwg i chi o’r hyn rydym yn ei ofyn. Gall y ffurflen ymateb i’r ymgynghoriad gynnwys mwy o gwestiynau, er enghraifft, cwestiynau am bwy ydych chi.

Gweler yr adran Ffyrdd i ymateb ar dudalen gartref GOV.UK ar gyfer yr ymgynghoriad hwn i ddarllen rhestr lawn o gwestiynau a darganfod sut y gallwch ymateb iddynt.

Cwestiynau am iechyd personol

Cwestiwn A. A oes gennych unrhyw gyflyrau neu afiechydon iechyd corfforol neu feddyliol sy’n parhau neu y disgwylir iddynt barhau am 12 mis neu fwy? Er enghraifft, cyflwr hirdymor, cyflwr sy’n amrywio, neu gyflwr heb prognosis clir.

Cwestiwn B. A yw unrhyw un o’r cyflyrau neu’r afiechydon hyn yn effeithio arnoch yn unrhyw un o’r meysydd canlynol?

• Golwg (er enghraifft, dallineb neu olwg rhannol)
• Clyw (er enghraifft, byddardod neu glyw rhannol)
• Cerdded (er enghraifft, y rhai sy’n methu cerdded)
• Hyblygrwydd (er enghraifft, codi neu gario gwrthrychau, defnyddio bysellfwrdd)
• Dysgu neu ddeall neu ganolbwyntio
• Cof
• Iechyd meddwl
• Stamina neu anadlu neu flinder
• Gwahaniaethau cymdeithasol neu ymddygiadol (er enghraifft, yn gysylltiedig ag awtistiaeth, anhwylder diffyg canolbwyntio)
• Lleferydd
• Cyflwr neu effaith arall (nodwch os gwelwch yn dda)
• Mae’n well gen i ddisgrifio fy mhrofiad fy hun (nodwch os gwelwch yn dda)
• Dim un o’r uchod

Cwestiwn C. A yw unrhyw un o’r cyflyrau iechyd corfforol neu feddyliol hyn yn effeithio ar eich symudedd?

Cwestiynau’r ymgynghoriad

Cwestiwn 1: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylai’r rhain fod yn amcanion ar gyfer adolygu’r gyfraith ar gyfer dyfeisiau symudedd â phŵer?

Cwestiwn 2: Os ydych chi’n ‘anghytuno’ neu’n ‘anghytuno’n gryf’ ar gyfer unrhyw un o’r 4 amcan, esboniwch beth yn eich barn chi y dylai ein hamcanion fod ar gyfer adolygu’r gyfraith ar gyfer dyfeisiau symudedd â phŵer?

Cwestiwn 3: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylid galw ‘cerbyd pobl anabl’ yn ‘ddyfais symudedd’ yn lle hynny yn y gyfraith?

Cwestiwn 4: Os ydych chi’n ‘anghytuno’ neu’n ‘anghytuno’n gryf’, beth fyddai eich term amgen dewisol?

Cwestiwn 5: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylid newid y disgrifiad o rywun sydd â chaniatâd i ddefnyddio cadair olwyn neu sgwter symudedd â phŵer i ‘Person anabl, neu berson â symudedd cyfyngedig’?

Cwestiwn 6: Os ydych chi’n ‘anghytuno’ neu’n ‘anghytuno’n gryf’, beth fyddai eich disgrifiad amgen dewisol?

Cwestiwn 7: Ydych chi’n defnyddio dyfais symudedd Dosbarth 1, 2 neu 3 ar hyn o bryd?

Cwestiwn 8: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylai’r canlynol fod â hawl i’w defnyddio ar lonydd beicio ffyrdd?

• Dyfeisiau symudedd Dosbarth 1

• Dyfeisiau symudedd Dosbarth 2

• Dyfeisiau symudedd Dosbarth 3

• Ychwanegiadau pŵer cadair olwyn

Cwestiwn 9: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylai’r canlynol gael hawl i ddefnyddio llwybrau beicio oddi ar y ffordd?

• Dyfeisiau symudedd Dosbarth 1

• Dyfeisiau symudedd Dosbarth 2

• Dyfeisiau symudedd Dosbarth 3

• Ychwanegiadau pŵer cadair olwyn

Cwestiwn 10: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno bod y terfyn pwysau uchaf presennol ar gyfer dyfais symudedd â phŵer (200kg) yn adlewyrchu anghenion defnyddwyr?

Cwestiwn 11: A ddylai fod unrhyw gyfyngiadau ar sut mae’r pwysau cynyddol yn cael eu pennu?

Cwestiwn 12: Pa gyfyngiadau ddylai fod ar sut mae’r pwysau cynyddol yn cael eu pennu?

Cwestiwn 13: Pam ydych chi’n meddwl hyn? Cynhwyswch unrhyw dystiolaeth i gefnogi eich rhesymau

Cwestiwn 14: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylid caniatáu i ddyfeisiau symudedd â phŵer fynd yn gyflymach nag 8mya ar y ffordd?

Cwestiwn 15: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylid caniatáu i ddyfeisiau symudedd â phŵer fynd yn gyflymach nag 8mya mewn lonydd beicio?

Cwestiwn 16: Os ydych chi’n ‘cytuno’n gryf’ neu’n ‘cytuno’ â’r uchod, beth ydych chi’n credu y dylai’r terfyn cyflymder uchaf fod?

Cwestiwn 17: Pa fesurau diogelu ychwanegol, os o gwbl, ydych chi’n meddwl y dylid eu cyflwyno ar gyfer unigolion sy’n defnyddio dyfeisiau symudedd â phŵer sy’n gallu cyrraedd cyflymder uwchlaw 8mya, i helpu sicrhau eu diogelwch a diogelwch pobl eraill?

Cwestiwn 18: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylai defnyddwyr dyfeisiau symudedd ar y ffordd fod yn 14 oed o leiaf?

Cwestiwn 19: Yn eich barn chi, beth ddylai fod yr isafswm oedran ar gyfer defnyddwyr dyfeisiau symudedd (mewn blynyddoedd)?

Cwestiwn 20: Ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylid caniatáu teithiwr ychwanegol ar ddyfais symudedd?

Cwestiwn 21: Pa un o’r amodau canlynol, os o gwbl, y dylid eu cymhwyso i gludo teithiwr ychwanegol ar ddyfais symudedd?

• mae gan y teithiwr sedd
• mae’r teithiwr wedi’i sicrhau yn ei le
• mae’r teithiwr yn angenrheidiol ar gyfer symudedd y person hwnnw
• mae’r teithiwr yn blentyn
• mae’r teithiwr dros oedran penodol
• cyfyngiad arall

Cwestiwn 22: Beth yw eich isafswm oedran dewisol ar gyfer y teithiwr ychwanegol mewn blynyddoedd?

Cwestiwn 23: Oes gennych unrhyw sylwadau pellach am ddyfeisiau symudedd â phŵer?

Cwestiwn 24: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylai cadair olwyn ag atodiad ychwanegol â phŵer gael yr un hawliau a chyfyngiadau yn ôl y gyfraith â dyfais symudedd â phŵer Dosbarth 3?

Cwestiwn 25: Pa gyfyngiadau gwahanol i ddyfais symudedd â phŵer Dosbarth 3, os o gwbl, y dylai cadeiriau olwyn ag atodiadau ychwanegol â phŵer eu cael?

• ni ddylid eu defnyddio ar y palmant
• ni ddylid eu defnyddio ar y ffordd
• dylent fod â phwysau uchaf is
• dylent fod â chyflymder uchaf uwch ar y ffordd
• ni ddylai fod unrhyw gyfyngiadau eraill
• arall

Cwestiwn 26: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylai cadair olwyn ag atodiad beic llaw neu feic llaw electronig fod â’r un hawliau a chyfyngiadau yn ôl y gyfraith â dyfais symudedd â phŵer Dosbarth 3?

Cwestiwn 27: Pa gyfyngiadau gwahanol, os o gwbl, y dylai beiciau llaw cadair olwyn neu feiciau llaw electronig eu cael i ddyfais symudedd â phŵer Dosbarth 3??

• ni ddylid eu defnyddio ar y palmant
• ni ddylid eu defnyddio ar y ffordd
• dylent fod â phwysau uchaf is
• dylent fod â chyflymder uchaf uwch ar y ffordd
• ni ddylai fod unrhyw gyfyngiadau eraill
• arall

Cwestiwn 28: Pa rai o’r dyfeisiau canlynol ydych chi’n eu defnyddio, os o gwbl, i wella eich symudedd?

• beic pedal
• beic arall neu feic wedi’i addasu
• beic pedal â chymorth trydan
• e-feic arall neu e-feic wedi’i addasu
• e-sgwter
• cludwr arall â phŵer
• dyfais arall

Cwestiwn 29: Pa ddyfeisiau, os o gwbl, hoffech chi eu defnyddio yn y dyfodol?

• beic pedal
• beic arall neu feic wedi’i addasu
• beic pedal â chymorth trydan
• e-feic arall neu e-feic wedi’i addasu
• e-sgwter
• cludwr arall â phŵer
• dyfais arall

Cwestiwn 30: Yn eich barn chi, a oes unrhyw risgiau eraill o ganiatáu i bobl anabl neu bobl â symudedd cyfyngedig ddefnyddio’r dyfeisiau hyn ar balmentydd neu mewn mannau cyhoeddus?

Cwestiwn 31: Unrhyw sylwadau pellach?

Hyrwyddo anghenion teithio pobl anabl

Mae pobl anabl yn rhan o’r cyhoedd sy’n teithio ac yn parhau i wynebu rhwystrau annerbyniol ar draws ein system drafnidiaeth, a all eu hatal rhag teithio yn eu bywydau beunyddiol a chyfyngu ar eu cyfranogiad mewn cymdeithas.

Cyhoeddodd y Pwyllgor Trafnidiaeth ei adroddiad, Mynediad wedi’i Wrthod, ar 20 Mawrth 2025 yn dilyn ei ymchwiliad i fynediad pobl anabl at drafnidiaeth, a thynnodd sylw at y ffaith bod bwlch sylweddol iawn o hyd rhwng yr hawliau a’r rhwymedigaethau sy’n bodoli, a phrofiad dyddiol pobl sy’n dibynnu ar balmentydd, bysiau, tacsis, trenau ac awyrennau i gyrraedd y gwaith, cael mynediad at wasanaethau neu ar gyfer hamdden.

Fe wnaethom ymateb i adroddiad y Pwyllgor Trafnidiaeth, gan nodi sawl ymrwymiad y mae’r adran yn eu datblygu i alluogi pobl anabl i deithio’n annibynnol a chyda hyder ar draws ein system drafnidiaeth.

Er enghraifft, ym mis Rhagfyr 2024, cyflwynwyd y Bil Gwasanaethau Bysiau (Rhif 2) i’r Senedd. Mae’r bil yn cynnwys pecyn cynhwysfawr o fesurau i wella hygyrchedd rhwydwaith bysiau lleol a seilwaith diogelwch ac yn mynd i’r afael â’r pryderon pwysig a godwyd gan seneddwyr ynghylch arosfannau bysiau symudol.

Daeth y Grŵp Gorchwyl a Gorffen Hygyrchedd Hedfan (AATFG), dan gadeiryddiaeth y Farwnes Tanni Grey-Thompson, â chynrychiolwyr o’r diwydiant a defnyddwyr ynghyd i nodi’r rhwystrau y mae teithwyr anabl yn eu hwynebu wrth hedfan. Fe wnaeth y grŵp gyd-ddatblygu camau ymarferol a chyraeddadwy ar gyfer newid, a gyhoeddwyd ym mis Gorffennaf 2025.

Bydd gweledigaeth feiddgar y llywodraeth hon ar gyfer y rheilffyrdd yn gweld system reilffordd unedig a symlach gyda chreu Rheilffyrdd Prydain Fawr (GBR). Bydd y penderfyniadau rydym yn eu gwneud nawr yn sicrhau y bydd y rhai sydd ag anghenion symudedd ychwanegol yn gallu gwneud mwy o ddefnydd o’n rhwydwaith trwy gynnig hygyrchedd gwell.

Ers ei lansio yn 2006, mae’r rhaglen Mynediad i Bawb wedi darparu llwybrau hygyrch di-risiau mewn dros 270 o orsafoedd. Heddiw, mae tua 75% o deithiau rheilffordd yn cael eu gwneud trwy orsafoedd di-risiau, i fyny o tua 50% yn 2005.

Yn ogystal, mae’n ofynnol i weithredwyr trenau a gorsafoedd gynorthwyo yn rhad ac am ddim i alluogi teithwyr anabl i deithio i ac o bob gorsaf ym Mhrydain Fawr y maent wedi’i nodi fel un hygyrch iddynt, gan gynnwys gorsafoedd â staff a heb staff. Dyna pam rydym wedi buddsoddi dros £10 miliwn i ddarparu gwelliannau i’r cynllun Cymorth i Deithwyr erbyn mis Mawrth 2027. Bydd y gwelliannau hyn yn cynnwys y gallu i archebu tocyn, gofyn am gymorth a chadw sedd mewn un trafodiad, yn ogystal â rhoi’r gallu i gwsmeriaid gyfathrebu’n uniongyrchol â staff a derbyn hysbysiadau gwell yn ystod cyfnodau o aflonyddwch.

Rydym hefyd yn datblygu Strategaeth Drafnidiaeth Genedlaethol Integredig sy’n gosod y weledigaeth ar gyfer trafnidiaeth ddomestig ledled Lloegr, gan greu rhwydwaith trafnidiaeth sy’n gweithio’n dda i bobl ledled y wlad fel y gallant symud ymlaen mewn bywyd.

Yn ogystal â gwella hygyrchedd trafnidiaeth, mae gwaith yn digwydd ar draws y llywodraeth i ddatblygu a chyhoeddi Cynllun Anabledd llywodraeth y DU. Bydd y Cynllun Anabledd yn nodi gweledigaeth glir o’r hyn y mae’r llywodraeth hon yn anelu at ei gyflawni ar gyfer pobl anabl yn y tymor hwy. Bydd hefyd yn arddangos gwaith sydd eisoes ar y gweill ar draws y llywodraeth i hyrwyddo hawliau pobl anabl. Bydd y cynllun yn cefnogi adrannau i ystyried sut a ble y gallant gydweithio’n well i hybu cyfleoedd a sicrhau bod barn a lleisiau pobl anabl wrth wraidd popeth a wnawn.

Mae’r ymgynghoriad hwn yn gam tuag at fynd i’r afael â rhwystrau y mae pobl sy’n defnyddio, neu sy’n dymuno defnyddio, dyfais symudedd â phŵer yn eu hwynebu.

Geirfa

Term	Diffiniad
Beic wedi’i addasu	Beiciau sydd wedi’u cynllunio i’w defnyddio gan unigolion ag anableddau neu’r rhai sydd angen cymorth. Gall y beiciau hyn gynnwys nodweddion fel atodiadau pŵer, atodiadau pob tir, neu addasiadau eraill i ddiwallu anghenion symudedd gwahanol
Beic	Cerbyd sy’n cynnwys dwy olwyn sy’n cael eu dal mewn ffrâm, un y tu ôl i’r llall, yn cael ei yrru gan bedalau ac yn cael ei lywio â bariau llywio sydd ynghlwm wrth yr olwyn flaen.
Llwybrau ceffylau	Priffyrdd lle mae gan gerddwyr, marchogion a beicwyr (sy’n gorfod ildio i bobl ar droed neu ar gefn ceffyl) hawliau tramwy cyhoeddus
Lonydd bysiau	Mae lonydd bysiau yn rhan o’r ffordd a nodir ar y ffordd gerbydau gan linell wen drwchus. Maent wedi’u cadw ar gyfer cerbydau penodol, a ddangosir ar yr arwydd
Dosbarth 1	Dyfais symudedd, fel arfer cadair olwyn, sy’n cael ei gyrru gan y defnyddiwr neu sy’n cael ei gwthio gan gynorthwyydd
Dosbarth 2	Dyfais symudedd â phŵer modur, fel arfer cadair olwyn neu sgwter symudedd â phŵer wedi’i chynllunio i’w defnyddio ar balmentydd ac ardaloedd cerddwyr eraill
Dosbarth 3	Dyfais symudedd â phŵer modur, fel arfer cadair olwyn neu sgwter symudedd â phŵer, sydd wedi’i chynllunio i’w defnyddio ar balmentydd, ardaloedd cerddwyr eraill a’r ffordd
Lôn feicio	Ardaloedd o’r ffordd gerbydau sydd wedi’u cadw ar gyfer defnyddio beiciau pedal
Llwybr beicio	Llwybrau ar gyfer beicwyr neu gerddwyr sydd wedi’u diogelu’n gorfforol neu wedi’u lleoli i ffwrdd o draffig modur, ac eithrio lle maent yn croesi ffyrdd ochr
Beic	Beic pedal, sy’n cynnwys beiciau un olwyn, beiciau, beiciau tair olwyn neu feiciau sydd â phedair olwyn neu fwy, heb fod yn cael eu gyrru’n fecanyddol mewn unrhyw achos oni bai eu bod yn EAPC
Anabledd	Mae person yn anabl o dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010 os oes ganddo nam corfforol neu feddyliol sydd ag effaith negyddol ‘sylweddol’ a ‘hirdymor’ ar ei allu i wneud gweithgareddau dyddiol arferol
DPTAC	Pwyllgor arbenigol annibynnol a sefydlwyd gan Ddeddf Trafnidiaeth 1985, sy’n rhoi cyngor i’r llywodraeth ar anghenion trafnidiaeth pobl anabl
Ffordd ddeuol	Ffordd sydd â llain ganolog yn gwahanu’r 2 ffordd gerbydau unigol
Beiciau pedal â chymorth trydanol	Y term cyfreithiol am e-feic neu e-feic y gellir ei drin yr un fath â beic pedal confensiynol, ar yr amod bod y defnyddiwr yn 14 oed neu’n hŷn
Deddf Cydraddoldeb 2010	Diben y Ddeddf Cydraddoldeb yw amddiffyn pobl rhag gwahaniaethu yn seiliedig ar nodweddion personol penodol, gan gynnwys anabledd
Atodiad beic llaw	Uned ar wahân sy’n cael ei chlipio ar flaen cadair olwyn bresennol
Atodiad e-feic llaw	Uned ar wahân wedi’i chynllunio i drosi cadeiriau olwyn â llaw yn feiciau llaw trydan
Nam	Problem iechyd corfforol neu feddyliol sy’n effeithio ar allu unigolyn i gyflawni gweithgareddau dyddiol
Cerbyd pobl anabl	Yn gyfreithiol, fe’i gelwir yn gerbyd, boed wedi’i yrru’n fecanyddol ai peidio, wedi’i adeiladu neu ei addasu i gludo un person, sef person sy’n dioddef o ryw nam corfforol neu anabledd
Deddfwriaeth	Deddfau a ddeddfwyd gan y Senedd
Symudedd	Y gallu i symud neu gael eich symud yn rhydd ac yn hawdd
Dyfais symudedd	Dyfeisiau sy’n cynorthwyo unigolion gyda’u symudedd
Sgwter symudedd	Defnyddir sgwter symudedd yn aml i gymryd lle cerdded, yn enwedig pellteroedd hirach. Maent wedi’u cynllunio i’w defnyddio yn yr awyr agored
Traffyrdd	Priffyrdd â’r bwriad o ddarparu cysylltiadau trafnidiaeth ar raddfa fawr o fewn neu rhwng ardaloedd
Nam anweladwy	Namau nad ydynt yn amlwg ar unwaith, gan gynnwys y rhan fwyaf o gyflyrau iechyd. Mae enghreifftiau’n cynnwys cyflyrau iechyd meddwl, colled clyw, alergeddau a diabetes
Ddim yn y dosbarth	Dyfeisiau symudedd nad ydynt yn cydymffurfio â Rheoliadau Defnyddio Cerbydau i Bobl Anabl ar Briffyrdd 1988
Beic pedal	Yn cynnwys beiciau un olwyn, beiciau, beiciau tair olwyn neu feiciau sydd â phedair olwyn neu fwy, heb fod yn cael eu gyrru’n fecanyddol mewn unrhyw achos oni bai eu bod yn feic pedal â chymorth trydanol
Ardaloedd i gerddwyr	Stryd neu ardal a ddynodwyd i gerddwyr yn unig
Dyfais symudedd wedi’i phweru	Dyfeisiau trydan neu wedi’u pweru â modur sy’n cynorthwyo unigolion gyda’u symudedd
Cludwr â phŵer (neu gerbydau microsymudedd)	Amrywiaeth o gerbydau bach, ysgafn, yn cael eu gyrru gan ddefnyddwyr yn bersonol
Cadair olwyn wedi’i bweru	Yn aml, rhagnodir cadair olwyn wedi’i bweru yn glinigol i rywun sydd ag anabledd ac sydd angen cymorth ystumiol neu i gymryd lle cerdded pellteroedd byr. Maent wedi’u cynllunio i’w defnyddio dan do ac yn yr awyr agored
Priffordd gyhoeddus	Unrhyw ffordd neu lwybr y mae gan y cyhoedd fynediad iddo, gan gynnwys pontydd a thwneli sy’n mynd drosto
Cerbydau gwasanaeth cyhoeddus	Cerbyd fel bws a ddefnyddir gan aelodau’r cyhoedd i deithio i ac o leoedd ar lwybrau penodol
Man cyhoeddus	Yn cynnwys unrhyw briffordd ac unrhyw safle neu le arall y mae gan y cyhoedd fynediad iddo neu y caniateir iddynt gael mynediad iddo
Rheoliadau	Rheolau ffurfiol sy’n nodi ac yn gorfodi agweddau penodol ar ddeddf, gan ddarparu canllawiau manwl ar sut i gydymffurfio â’r fframwaith cyfreithiol ehangach
Sgwter trydan rhentu (e-sgwteri)	Sgwter sy’n cael ei bweru yn hytrach na’i wthio â llaw. Fel arfer mae ganddo blatfform i’r defnyddiwr sefyll arno, bariau llywio a 2 olwyn. Lle mae cynllun treial rhentu ar waith, gellir defnyddio sgwteri trydan i’w rhentu ar ffyrdd cyhoeddus, rhai lonydd beicio, a mannau cyhoeddus eraill
Pwyllgor Trafnidiaeth	Mae’r Pwyllgor Trafnidiaeth yn cael ei enwebu gan Dŷ’r Cyffredin i graffu ar yr Adran Drafnidiaeth. Ei gylch gwaith ffurfiol yw dwyn gweinidogion ac adrannau i gyfrif ac ymchwilio i faterion o bryder cyhoeddus lle mae angen atebolrwydd i’r cyhoedd drwy’r Senedd
System drafnidiaeth	Y seilwaith sy’n hwyluso symud pobl a nwyddau ar draws y wlad
Pwysau heb lwyth	Y pwysau heb lwyth yw pwysau dyfais neu gerbyd pan nad yw’n cludo unrhyw deithwyr, nwyddau nac eitemau eraill
Cadair olwyn	Dyfais symudedd sy’n cael ei gyrru gan y defnyddiwr neu sy’n cael ei gwthio gan gynorthwyydd
Ychwanegiad pŵer cadair olwyn	Uned ar wahân wedi’i chynllunio i drosi cadeiriau olwyn â llaw yn gadeiriau olwyn â phŵer

Rhagor o wybodaeth

Rhyddid Gwybodaeth

Gall gwybodaeth a ddarperir mewn ymateb i’r ymgynghoriad hwn fod yn destun cyhoeddi neu ddatgelu yn unol â Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000 (FOIA) neu Reoliadau Gwybodaeth Amgylcheddol 2004.

Os ydych chi eisiau i wybodaeth a ddarparwch gael ei thrin yn gyfrinachol, byddwch yn ymwybodol bod cod ymarfer statudol o dan yr FOIA y mae’n rhaid i awdurdodau cyhoeddus gydymffurfio ag ef ac sy’n ymdrin, ymhlith pethau eraill, â rhwymedigaethau cyfrinachedd.

Yn wyneb hyn, byddai’n ddefnyddiol pe gallech esbonio i ni pam eich bod chi’n ystyried bod y wybodaeth a ddarparwyd gennych yn gyfrinachol. Os byddwn yn derbyn cais i ddatgelu’r wybodaeth, byddwn yn ystyried eich esboniad yn llawn, ond ni allwn roi sicrwydd y gellir cynnal cyfrinachedd ym mhob amgylchiad. Ni fydd ymwadiad cyfrinachedd awtomatig a gynhyrchir gan eich system TG yn cael ei ystyried yn rhwymol ar yr adran.

Bydd yr adran yn prosesu eich data personol yn unol â Deddf Diogelu Data 2018 (DPA) a GDPR y DU ac yn y rhan fwyaf o amgylchiadau bydd hyn yn golygu na fydd eich data personol yn cael eu datgelu i drydydd partïon.

Diogelu data

Mae’r Adran Drafnidiaeth (DfT) yn cynnal yr ymgynghoriad hwn ar newid y rheolau ar gyfer defnyddio dyfeisiau symudedd â phŵer, gan gynnwys cadeiriau olwyn â phŵer a sgwteri symudedd, ar ffyrdd cyhoeddus a phalmentydd.

Gweler ein ffurflen ar-lein DfT a’n hysbysiad preifatrwydd arolwg i gael rhagor o wybodaeth am sut mae eich data personol yn cael eu prosesu mewn perthynas â’r arolwg hwn.

Yn ogystal, rydym yn gofyn am wybodaeth sy’n ymwneud â’ch iechyd a lle bo’n briodol y dosbarth neu’r dosbarthiadau o gerbydau symudedd a ddefnyddir gennych chi er mwyn deall eich perthynas â’r pwnc.

Caiff eich data personol sensitif eu prosesu o dan erthygl 9.2.g, budd cyhoeddus sylweddol, gyda chyfeiriad at atodlen 1 rhan 2 adran 8 y Ddeddf Diogelu Data at ddiben cyfle cyfartal neu driniaeth gyfartal.

Peidiwch â chynnwys gwybodaeth bersonol yn eich ymatebion oni bai y gofynnir yn benodol am hynny.